TOPMANAGEMENT

Overheidadviseurs



De schaduwmacht: De invloed van politieke commissies
2004/03/01 door Wijnand Duyvendak en Jeroen van de Koppel

De 'commissie Meijer' legt op dit moment de laatste hand aan haar rapport over de toekomst van de Waddenzee. Wim Meijer, PvdA prominent, rondt binnen drie maanden zijn tweede commissie af. Dergelijke commissies vormen de schaduwmacht van de Nederlandse politiek. Wim Meijer is één van de toppers daarbinnen. Onderzoek van GroenLinks laat een nauw verweven netwerk zien van politieke benoemingen, achterkamertjespolitiek en invloeden vanuit de top van het bedrijfsleven. (...)
Overzicht van commissies en hun voorzitter
NaamPolitieke partijOnderwerpJaartal

Type

AlbedaCDAGezondheidsverschillen inkomensgroepen1995Advies
Arbitragecommissie in de publieke sector1996Divers
AldersPvdABestrijdingsmiddelen1999Advies
Millenniumbug1999Advies
Rotterdamse Haven en Schiphol2000Advies
Voorbereiding Euro 20002000Divers
Café-brand Volendam2001waarheidsvinding
Pluimveehouderij1999Advies
Berkhout

Geluid Schiphol2002Advies
BlankertCDAToekenning onderzoeksgelden1995Advies
Snelweg A4 Amsterdam Antwerpen2001Advies
Vertrouwenscrisis NS2001Bemiddeling
BorghoutsGLAmbtelijke commissie toezicht2001Advies
BouwRadiofrequenties2001Advies
BrinkmanCDAGrote-stedenbeleid1996Advies
Computernetwerken politie2000Advies
Snelweg A4 Amsterdam-Antwerpen2000Advies
De KoningCDAStaatkundige vernieuwing1998Advies
De RuiterCDAHerziening echtscheidingsprocedures1995Advies
Crisis rechtshandhaving Aruba1996bemiddeling
Arbitragecommissie in de publieke sector1996Divers
DeetmanCDAStaatkundige vernieuwing (voorloper cie De Koning)1994Advies
DonnerCDAWAO2001Advies
EversdijkCDAGeluid Schiphol (overgenomen van Berkhout)loopt nogAdvies
FranssenVVDVerbetering defensieoragnisatie2002Advies
Hoger onderwijs (onderwijskeurmerk)2002Advies
Inburgering allochtonen2004Advies
HavermansCDABestuurlijke evaluatie AIVDLoopt nogWaarheidsvinding
Herkströter-Energiemarkt1999Advies
HermansVVDBetuweroute1995Advies
Studiefinanciering1997Advies
HoekstraCDABestuur rechterlijke macht1995Advies
Bijlmerramp1997waarheidsvinding
Problemen veenkoloniën 2000Advies
In 't VeldPvdAThoraxchirurgie1996Advies
Basisonderwijs1996Advies
Toekomst universiteiten2000Advies
Groei Schiphol en milieu1998Advies
JesurunStaatskundige verhoudingen met Aruba en Antillenloopt nog Advies
KoningVVDBeroepsgroepen1999Advies
Taxivergunningen2001bemiddeling
Misbruik ESF-subsidies2001waarheidsvinding
KordesCDAJoodse tegoeden1998Advies
LangmanVVDRuimtelijke economische perspectieven noorden1996Advies
Leemhuis-StoutVVDBesturing rechtspraak1998Advies
Pachtbeleid2000Advies
Greep overheid op grondgebruik2000Advies
Uitdieping Westerschelde2001Advies
Stuurgroep dualisering gemeentebesturenloopt nogAdvies
LuteijnVVDNoodoverloopgebieden 2000Advies
MeijerPvdAhuisvesting UWV 2004waarheidsvinding
Waddenzee2004Advies
Oosting-Vuurwerkramp Enschede2001waarheidsvinding
Aandelenlease-problematiekLoopt nogbemiddeling
OuwerkerkPvdARiooloverstorten en diergezondheid1998waarheidsvinding
PetersCorporate governance1996Advies
Monitoring Corporate Governance1997Advies
Rinnooy KanD66Functioneren NWO1996Advies
Zijwind problematiek Schiphol1998Advies
Bachelor-Master systeem2000Advies
Toekomst publieke omroepLoopt nogAdvies
RosenmöllerGLArbeidsparticipatie allochtone vrouwenLoopt nogbemiddeling
ScholtenCDAJoodse Oorlogstegoeden subcie Van Kemenade)1999Advies
SchutteCUFraude hoger onderwijsLoopt nogwaarheidsvinding
StekelenburgPvdAVertrouwenscrisis NS2001bemiddeling
TerlouwD66Vliegveld in zee1998Advies
Asielzoekerscentra1999Advies
Biotechnologie2001Advies
Van der ZwanPvdASociaal-economisch Almere1997Advies
Spreiding politie2000Advies
Van DijkCDAOrganisatie van arbeidsvoorziening1995Advies
Ceteco-affaire1999waarheidsvinding
Van Galen-Oorlogsgetroffenen2000Advies
Van KemenadePvdASrebrenica1998waarheidsvinding
Joodse Oorlogstegoeden2000Advies
Van RooyCDAVennootschapsbelasting2001Advies
Opening energiemarkten2003Advies
Van ThijnPvdAGekozen burgemeester1993Advies
Zorg voor verslaafden1995Advies
Vermeulen-Huurbeleid middellange termijn2001Advies
Ververs-Toekomst publieke omroep1995Advies
Vogtländer-Plafonnering CO2-emissies2002Advies
VonhoffVVDBesteding gelden archeologie1995Advies
Toekomst geesteswetenschappen1995 Advies
Verpleeghuis1996Advies
Crisis arbeidsbureaus2001Divers
WallagePvdAToekomst overheidscommunicatie2001Advies
WijffelsCDAToekomst intensieve veehouderij2001Advies
WolfsonPvdARegulerende energieheffingen1991Advies
Internationaal Onderwijs1993Advies
Concurrentie bus-, metro- en tramvervoer1998Advies

De Vijfde macht
september 2001 in Intermediair

De Top 25
De 25 invloedrijkste wijze mannen (en één vrouw) van Nederland
Hun namen staan in miljoenen hoofden gegrift en circuleren op alle ministeries. Ze zijn van onbesproken gedrag en hebben een cv waar minimaal een hoge ambtelijke post of hoogleraarschap op prijkt. Minimaal, want bijna de helft van deze mannen was minister of staatssecretaris. Ze worden gevraagd voor heikele kwesties waar de politiek zijn vingers niet langer aan wil branden (Donner) of voor het opruimen van de rommel na een ramp die de bestuurders over zich heen riepen (Alders, Oosting). Samen vormen ze een vijfde macht, ongrijpbaar en oncontroleerbaar. Pikant detail: bijna eenderde van deze wijze mannen heeft banden met een bekend adviesbureau.
Omdat deze lijst inzicht wil geven in de advieselite van nu, zijn degenen die hun werk vóór 1995 deden weggelaten. Daarom ontbreken bijvoorbeeld de illustere belastingdeskundigen Stevens en Oort. Ook moest het gaan om ad hoc commissies, niet om vaste adviesorganen als de SER, de WRR. Dat is mede de reden dat Wijffels, de man wiens tentakels zich tot in alle uithoeken van de polder uitstrekken, verrassend laag scoort.
De rangorde wordt bepaald door het aantal door de overheid ingesteldecommissies van na 1995 die de naam van de voorzitter dragen. Dat werkt in het voordeel van commissietijgers als Hans Alders die immers hun invloed op veel terreinen doen gelden. Wie meer waarde hecht aan het belang van de onderzochte zaken, en dus aan het gewicht van de voorzitter, kan afgaan op de score tussen haakjes. Die verwijst naar het totaal aantal keren dat een commissie op naam van de betreffende voorzitter genoemd werd in de landelijke pers. Bij die score tellen voorzitterschappen van voor 1995 wél mee, omdat anders de invloed van mannen als Van der Zwan, Wijffels en Van Kemenade niet tot zijn recht zou komen.

Top 27 Overheidsadviseurs
1.Alders, J.G.M. (1952) (Hans)
 ex-Minister VROM, Commissaris van de Koningin Groningen
 Commissies-Alders (score: 290)
2001: café-brand Volendam
2000: Rotterdamse haven en Schiphol
2000: Voorbereiding Euro 2000
1999: Millenniumbug
1999: Bestrijdingsmiddelen glastuinbouw
2.Veld, Prof. Dr. Mr. R.J. in 't (1942) (Roel)
 Decaan Nederlandse School voor Openbaar Bestuur, Hoogleraar Rechten Universiteit Utrecht, ex-staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen
 Commissies-In 't Veld (score: 130)
2000: Toekomst universiteiten
1998: groei Schiphol en milieu
1996: Thoraxchirurgie
1996: Basisonderwijs
3Vonhoff, Prof. H.J.L. (1931) (Henk)
 ex-staatssecretaris van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, ex-burgemeester van Utrecht, ex-commissaris van de Koningin in Groningen
 Commissies-Vonhoff (score 59)
2001: Crisis arbeidsbureau's
1996: Verpleeghuis
1995: Besteding gelden archeologie
1995: Toekomst geesteswetenschappen
4Ruiter, Prof. Dr. J. de (Job)
 ex-Minister van Justitie, ex-Minister van Defensie, ex-Procureur-generaal Gerechtshof Amsterdam
 Commissies-De Ruiter (score 242)
1996 Arbitragecommissie in de publieke sector
1996 Crisis rechtshandhaving Aruba
1995 Herziening echtscheidingsprocedures
5Koning, Mr. H.E. (1933) (Henk)
 Plv. Raadsheer Gerechtshoven Den Bosch en Arnhem, ex-president van de Algemene Rekenkamer, ex-staatssecretaris van Financiën en van Binnenlandse Zaken
 Commissies-Koning (score 213)
2001 Misbruik ESF-subsidies
2001 Taxivergunningen
1999 Beroepsgroepen
6Hoekstra, Mr. R.J. (Rein Jan)
 Lid Raad van State,ex-Secretaris-generaal Algemene Zaken
 Commissies-Hoekstra (score 173)
2000 Problemen veenkoloniën
1997 Bijlmerramp
1995 Bestuur rechterlijke macht
7Blankert, drs J.C. (1940) (Hans)
 ex-voorzitter VNO-NCW, Lid Raad van de Volksgezondheid en Zorg, Bestuursvoorzitter Berenschot Beheer
 Commissies-Blankert (score 94)
2001 Supersnelweg Zaandam-Antwerpen
2001 Vertrouwenscrisis NS (met Stekelenburg)
1995 Toekenning onderzoeksgelden
8Leemhuis-Stout, Mevrouw Ir. J.M. (1946)
 Voorzitter Algemene Energieraad, ex-Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, ex-voorzitter Raad voor het openbaar bestuur (Rob)
 Commissies-Leemhuis (score 76)
2000 Pachtbeleid
2000 Greep overheid op grondgebruik
1998 Besturing rechtspraak
9Rinnooy Kan, Dr. A.H.G. (1949) (Alexander)
 lid Raad van Bestuur ING Groep, ex-Rector magnificus Erasmus Universiteit,,ex-bestuursvoorzitter VNO/NCW, ex-lid college van adviseurs van Ernst & Young
 Commissies-Rinnooy Kan (score 54)
2000 Invoering bachelor-masterstelsel
1998 Zijwind-problematiek Schiphol
1996 Functioneren Ned. Org. Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
10Terlouw, Dr. J.C. (1931) (Jan)
 Lid van de Eerste Kamer voor D'66, ex-commissaris van de Koninging in Gelderland, ex-vice-premier en minister van Economische Zaken
 Commissies Terlouw (score 33)
2001 biotechnologie
1999 asielzoekerscentra
1998 vliegveld in zee
11Brinkman, Mr.drs. L.C. (1948) (Elco)
 Voorzitter Algemeen Verbond Bouwbedrijf, Voorzitter Raad van Toezicht Verzekeringskamer, ex-Minister van WVC, ex-Fractievoorzitter CDA
 Commissies-Brinkman (score 26)
2000 Supersnelweg Zaandam-Antwerpen (Vervolg in commissie-Blankert)
2000 Computernetwerken
1996 Grotestedenbeleid
12Peters, Drs. J.F.M. (1931) (Jaap)
 Ex-Voorzitter Raad van Bestuur Aegon, Lid Raad van Advies PricewaterhouseCoopers
 Commissies-Peters (score 651)
1996 Corporate Governance
1997 Monitoring Corporate Governance
13Kemenade, Dr. J.A. van (1937) (Jos)
 Commissaris van de Koningin in Noord-Holland, ex-minister van Onderwijs en Wetenschappen, ex-burgemeester van Eindhoven
 Commissies-Van Kemenade (score 562)
2000 Joodse tegoeden
1998 Srebrenica
14Dijk, C.P. van
 ex-Minister van Ontwikkelingssamenwerking, ex-Minister van Binnenlandse Zaken
 Commissies-Van Dijk (score 511)
1999 Ceteco-affaire Zuid-Holland
1995 Organisatie van Arbeidsvoorziening
15Zwan, Prof. Dr. A. van der (1935) (Arie)
 Bijz. Hoogleraar Management Nyenrode, Directeur Van der Zwan Consultants, ex-voorzitter van de hoofddirectie van Vendex
 Commissies-Van der Zwan (score 330)
2000 Spreiding politie
1997 Sociaal-economisch Almere
16Albeda, prof.dr. W. (Wil)
 Onafhankelijk voorzitter Bestuur St. PGGM, ex-Minister Sociale Zaken, ex-voorzitter WRR
 Commissies-Albeda (score 265)
1995 Gezondheidsverschillen inkomensgroepen
tot 1996 Arbitrage commissie publieke sector
17Thijn, Drs. Ed
 Consultant Boer & Croon Group, ex-Minister Binnenlandse Zaken, ex-Burgemeester Amsterdam
 Commissies-Van Thijn (score 116)
1995 Zorg voor verslaafden
1993 Gekozen burgemeester
18Herkströter RA, Drs. C.A.J. (1937) (Cor)
 Hoogleraar Int. Management UvA, ex-voorzitter Koninklijke Shell Groep, Lid Raad van Advies KPMG
 Commissies-Herkströter (score 52)
1999 Fondsenreglement
1999 Schadevergoedingen bij privatisering
19Donner, Prof.mr. J.P.H. (Piet Hein)
 lid Raad van State
Rechter Europese Hof van Justitie
ex-voorzitter WRR
 Commissie-Donner (score 797)
2000 Arbeidsongeschiktheid
20Oosting, Mr. Dr. M. (1943) (Martin)
 Voorzitter Koningin Wilhelmina Fonds, Secretaris Wereld Natuur Fonds, ex-Voorzitter Rekenkamer
 Commissie-Oosting (score 733)
2001 Vuurwerkramp Enschede
21Ververs, Ir. M. (1933)
 Ex-bestuursvoorzitter Wolters Kluwer, Lid College van Adviseurs Ernst & Young
 Commissie-Ververs (score 322)
1995 Toekomst publieke omroep
22Wolfson, Prof. Dr. D.J. (1933) (Dik)
 Lid Eerste Kamer, Ex-hoogleraar Economie Erasmus Universiteit, Ex-directeur Economische Politiek Ministerie van Financiën,
 Commissie-Wolfson (score 255)
1998 Concurrentie bus-, metro- en tramvervoer
1993 Internationaal Onderwijs
1991 Regulerende energieheffingen
23Elzinga, Prof. D.
 Hoogleraar Rechten RU Groningen
 Commissie-Elzinga (score 232)
1999 Staatsrechtelijke vernieuwing
24Wijffels, Dr. H.H.F. (1942) (Herman)
 Voorzitter Sociaal-Economische Raad (SER), ex-voorzitter hoofddirectie Rabobank, Voorzitter Natuurmonumenten
 Commissie-Wijffels (score 221)
2001 Herstructurering veehouderij
25Stekelenburg, J. (1941) (Johan)
 Burgemeester van Tilburg, Lid Eerste Kamer (PvdA), Lid College van Adviseurs KPMG, ex-Voorzitter FNV
 Commissie-Stekelenburg (score 212)
2001 Vertrouwenscrisis NS (met Blankert)
26Scholten, Mr. W. (1927) (Willem)
 Minister van Staat, ex-Staatssecretaris van Financiën, ex-Minister van Defensie
 Commissie-Scholten (score 149)
1999 Joodse oorlogstegoeden (subcommissie Van Kemenade)
27Bouw, Prof.drs. P. (1941) (Pieter)
 ex-President-directeur KLM, Hoogleraar Bedrijfskunde Universiteit Twenthe, Vice-voorzitter Raad voor Verkeer en Waterstaat
 Commissie-Bouw (score 111)
2001 Veiling zenderfrequenties
Samenstelling Elite Research, Uden / drs Jos R.M. van Hezewijk / Intermediair
Artikel en lijst zijn ook te vinden op
http//www.intermediair.nl/Weekblad/weekblad/september01/37macht.htm