TOPMANAGEMENT

Commissarissen

Top-30 2003

Young guns & old boys

Nieuwe generatie treedt aan in top-30 machtigste commissarissen
Elan p.16-20 door Jos van Hezewijk en Marike van Zanten

Oud-Akzo Nobel-topman Kees van Lede heeft Henny de Ruiter onttroond als de machtigste commissaris van Nederland. Uit de lijst van 30 toptoezichthouders blijkt verder dat een nieuwe generatie commissarissen is opgestaan. De oude garde is echter sterker dan ooit.
Verantwoording   Top-30 Commissarissen

Top 30 MACHTIGSTE COMMISSARISSEN 2003
Positie
2003
Positie
2001
 Punten
2003
Punten
2001
1. (-)Kees van Lede (1942) 24,5 (-)
Akzo Nobel N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC De Nederlandsche Bank N.V.
Lid RvC Scania AB
Lid RvC Heineken N.V.
Lid RvC Sara Lee
Lid RvC Akzo Nobel N.V.
Lid RvC Koninklijke Philips Electronics N.V.
Lid RvC Reed Elsevier N.V.
Lid RvC KLM
Lid Board l'Air Liquide
2.(5)Aad Jacobs (1936)21,5(15)
ING Groep, oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Vice-voorzitter RvC Buhrmann N.V.
Lid RvC ING Groep N.V.
Voorzitter RvC N.V. Kon. Nederlandsche Petroleum Mij.
Voorzitter RvC VNU N.V.
Lid RvC Euronext
Lid RvC IHC Caland N.V.
Voorzitter RvC Imtech N.V.
3.(1)Henny de Ruiter (1934)20,5(21,5)
Koninklijke/Shell Groep, oud-Lid Groepsdirectie
Voorzitter RvC Koninklijke Ahold N.V.
Voorzitter RvC Wolters Kluwer N.V.
Vice-president RvC Aegon N.V.
Lid RvC Heineken N.V.
Lid RvC N.V. Kon. Nederlandsche Petroleum Mij.
Voorzitter RvC Univar N.V.
4.(2)Jan Michiel Hessels (1942)18,5(17)
Vendex KBB N.V., oud-Voorzitter Hoofddirectie
Voorzitter RvC Euronext N.V.
Lid RvC Koninklijke Philips Electronics N.V.
Lid RvC N.V. Luchthaven Schiphol
Lid RvC Koninklijke Vopak N.V.
Non-exec. Lid RvB Fortis
Lid RvC Heineken N.V.
Lid RvC Laurus N.V.
5.(8)Dudley Eustace (1936)17(12)
Philips Electronics N.V., oud-vice-President Raad van Bestuur
Lid RvC Aegon N.V.
Vice-voorzitter RvC Hagemeyer N.V.
Lid RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
Vice-voorzitter RvC Koninklijke KPN N.V.
Interim-cfo RvB Koninklijke Ahold N.V.
6.(-)Jeroen van der Veer (1947)15,5(-)
Koninklijke/Shell Groep, Vice-voorzitter Groepsdirectie
Adviserend Lid Raad van Bestuur Unilever N.V.
Lid RvC De Nederlandsche Bank N.V.
Voorzitter RvC Eureko B.V. (blijkt niet juist te zijn)
7.(-)Karel Vuursteen (1941)15(-)
Heineken N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Lid RvC Gucci Group N.V.
Lid RvC Randstad Holding N.V.
Lid RvC A.B. Electrolux
Lid RvC ING Groep N.V.
Lid RvC Petroplus International N.V.
Lid RvC Koninklijke Ahold N.V.
Lid RvC Akzo Nobel N.V.
8.(-)Leo Berndsen (1942)14(-)
Koninklijke Nedlloyd N.V., oud-Voorzitter RvB
Lid RvC Océ N.V.
Lid RvC TBI Holdings B.V.
Voorzitter RvC Corus Nederland B.V.
Co-chairman P&O Nedlloyd (PONL)
Lid RvC Rabobank
9.(4)Aarnout Loudon (1936)14(15,5)
Akzo Nobel N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC ABN Amro Holding N.V.
Voorzitter RvC Akzo Nobel N.V.
Lid RvC Kon. Nederlandsche Petroleum Mij.
Lid Int. Council Allianz A.G.
10.(27)Wim Meijer (1939)13,5(7)
oud-staatssecretaris Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk
Voorzitter RvC PCM Uitgevers N.V.
Voorzitter RvC N.V. Nuon
President RvC N.V. Nederlandse Spoorwegen
Lid RvC TBI Holdings B.V.
Lid RvC Ned.Fin.-Mij. voor Ontwikkelingslanden N.V.
11.(12)Morris Tabaksblat (1937)13,5(10)
Unilever N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC Aegon N.V.
Voorzitter RvC TNT Post Groep N.V.
Voorzitter RvC Reed Elsevier N.V.
Lid International Advisory Board Renault Nissan
Lid International Advisory Board Salomon Smith Barney
12.(19)Maarten van Veen (1935)13,5(9,5)
Koninklijke Hoogovens N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC Koninklijke Volker Wessels Stevin N.V.
Vice-voorzitter RvC ABN Amro Holding N.V.
Lid RvC Akzo Nobel N.V.
Non-Executive Member Board Corus PLC
Vice-voorzitter RvC Imtech N.V.
Lid Executive Board RAND-Europe
13. (-)Neelie Kroes (1941)13(-)
Oud-Minister Verkeer & Waterstaat
Lid RvC Ballast Nedam N.V.
Lid RvC NCM Holding N.V.
Lid RvC Corìo N.V.
Lid RvC Koninklijke Nedlloyd N.V.
Lid RvC New Skies Satellites N.V.
Lid RvC Lucent Technologies Nederland B.V.
Lid RvC N.V. Nederlandse Spoorwegen
Lid RvC Volvo Nederland B.V.
14.(-)Kees Storm (1942)13(-)
Aegon N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC Laurus N.V.
Voorzitter RvC Koninklijke Wessanen N.V.
Lid RvC Aegon N.V.
Lid RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
Lid RvC Pon Holdings B.V.
Lid Board of Directors Interbrew S.A.
15.(26)Ton Risseeuw (1936)13(7)
Getronics N.V., oud-President-directeur
Lid RvC Heineken N.V.
Voorzitter RvC Koninklijke KPN N.V.
Voorzitter RvC Samas-Groep N.V.
Lid RvC TNO
Lid RvC Blokker Holding B.V.
Lid RvC NPM Capital N.V.
16.(-)Wim Kok! (1938)12(15!)(-)
Oud-Minister-president
Nagekomen: Lid RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
en daarmee naar de 7e plaats!
Lid RvC N.V. Kon. Nederlandsche Petroleum Mij.
Lid RvC ING Groep N.V.
Lid RvC TNT Post Groep N.V.
17.(15)Jan Kalff (1937)12(12,5)
ABN Amro Holding N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Lid RvC ABN Amro Holding N.V.
Voorzitter RvC Hagemeyer N.V.
Voorzitter RvC N.V. Luchthaven Schiphol
Vice-voorzitter RvC Stork N.V.
Lid RvC Koninklijke Volker Wessels Stevin N.V.
18.(-)Willem Stevens (1938)11,5(-)
Baker & McKenzie, Advocaat en belastingadviseur
Lid RvC Aegon N.V.
Lid RvC TBI Holdings B.V.
Voorzitter RvC NIB Capital N.V.
Lid RvC AZL N.V.
Lid RvC N.V. Luchthaven Schiphol
19.(-)Paul van den Hoek (1939)11,5(-)
Stibbe, advocaat/partner
Voorzitter RvC ASM International N.V.
Voorzitter RvC Ballast Nedam N.V.
Voorzitter RvC Buhrmann N.V.
Lid RvC Euronext
Voorzitter RvC Wavin B.V.
Voorzitter RvC Robeco N.V.
20.(-)Joep Brentjens (1940)10(-)
VNU nv, oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC Heijmans N.V.
Voorzitter RvC Océ N.V.
Plv. voorzitter RvC Roto Smeets De Boer NV
Lid RvC Fortis OBAM N.V.
Lid RvC VNU N.V.
21.(13)Johan Stekelenburg (1941)10(10)
FNV, oud-voorzitter Federatiebestuur
Lid RvC ING Groep N.V.
Lid RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
Lid RvC DSM N.V.
22.(25)Harry Langman (1931)9,5(7,5)
oud-Minister van Economische Zaken
ABN Amro Holding N.V., oud-Lid Raad van Bestuur
Voorzitter RvC HAL Holding N.V.
Voorzitter RvC Van Lanschot N.V.
Voorzitter RvC Koninklijke Vendex KBB N.V.
Lid RvC Oranje-Nassau Groep B.V.
Lid RvC Sonepar S.A.
23.(-)Aad Veenman (1947)9(-)
Stork N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
President-directeur N.V. Nederlandse Spoorwegen
Lid RvC TNO
Lid RvC Rabobank
24.(-)Antony Burgmans (1947)9(-)
Unilever N.V., Voorzitter Raad van Bestuur
Lid RvC ABN Amro Holding N.V.
25.(20)Cor Herkströter (1937)9(8,5)
Koninklijke/Shell Groep, oud-President Directie
Voorzitter RvC ING Groep N.V.
Voorzitter RvC DSM N.V.
Lid RvC BHP Billiton Plc.
26.(14)Wim Dik (1939)9(10)
Koninklijke KPN N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Lid RvC ABN Amro Holding N.V.
Adviserend Lid Raad van Bestuur Unilever N.V.
Non-executive Director CMG PLC
27.(-)Lenze Koopmans (1943)8,5(-)
TBI Holdings B.V., oud-President-directeur
Voorzitter Rabobank
Lid RvC TNO
Lid RvC N.V. Nuon
28.(-)Rinus Minderhoud (1946)8,5(-)
ING Groep N.V., oud-Lid Raad van Bestuur
Lid RvC Rabobank
Lid RvC N.V. Nuon
Chairman Vodafone International Holdings B.V.
29.(18)Floris Maljers (1933)8,5(9,5)
Unilever N.V., oud-Voorzitter Raad van Bestuur
Voorzitter RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
Vice-voorzitter RvC Koninklijke Vendex KBB N.V.
Lid RvC SHV Holdings N.V.
Non-Executive Director BP
Lid Executive Board RAND-Europe
30.(-)Marike van Lier-Lels (1959)8(-)
N.V. Luchthaven Schiphol, Lid Raad van Bestuur
Lid RvC Koninklijke KPN N.V.
Lid RvC United Services Group

Kees van Lede is het prototype van een sobere leider. De net teruggetreden topman van Akzo Nobbel heeft nooit de sterstatus geambieerd die sommige ceo's de afgelopen jaren nadrukkelijke najoegen. Voor Van Lede geen grootse en meeslepende daden als een mega-overname of het opsplitsen van Akzo Nobel. Sommigen zouden hem zelfs een beetje saai noemen.
Met negen commissariaten, bekleedt Van Lede echter wel de machtigste positie in het Nederlandse bedrijfsleven. Zo is hij voorzitter cab de raad vanb commissarissen van De Nederlandse Bank en commissaris bij zo'n beetje alle multinationals die Nederland rijk is, inclusief zijn eigen Akzo Nobel. Met zo'n indrukwekkende verzameling toezichthoudende functies is het geen wonder dat Van Lede vanuit het niets meteen trechtkomt op de nummer 1-positie.
Paradoxaal genoeg is het wellicht juist Van Ledes 'saaiheid' die hem heeft genaakt tot de machtigste commissaris van Nederland. Evenals bij ceo’s, zoeken ondernemingen niet langer naar commissarissen met celebritystatus, maar naar onopvallende toezichthouders met bewezen kwaliteiten. Charismatische leiders gedijen immers alleen in een hoogconjunctuur.
Ook Aad Jacobs is een goed voorbeeld van zo'n onopvallende bestuurder. Als ING-topman leek hij in zijn eenvoudige blauwe pak vaak meer op de postbode dan op een topbankier en woonde hij in een gewoon rijtjeshuis. Het enige dat uit de grijze toon valt, is het plot dat hij schreef voor de financiële thriller Schijn van kans. Desondanks of wellicht juist daardoor staat hij nu op nummer 2.
Jacobs is onder meer voorzitter van de RvC van 'de Koninklijke', een positie die tot nu toe altijd door een Shell-man werd bekleed. Zijn benoeming bij Shell is tegelijkertijd een erkenning van ING. Vijf jaar geleden nog zou Shell er niet over gepiekerd hebben om zich te 'encanailleren' met de oud-topman van een volks- en middenstandsbank.
Door de back to basics-trend is bijvoorbeeld een charismatisch leider als ex-KPN-topman Wim Dik tegenwoordig veel minder gewild. Met een duikeling van de veertiende naar de zesentwintigste plaats is hij meteen de grootste daler van de top-30.
De hoge positie van Van Lede is symbolisch voor nog een andere wetmatigheid van een recessie: in economisch moeilijke tijden vallen ondernemingen ook graag terug op de gevestigde orde. Naast Akzo Nobel, maken vooral de (ex-) topmanagers van traditionele bedrijven als Shell (Jeroen van der Veer), Heineken (Karel Vuursteen) en Nedlloyd (Leo Berndsen) naam als commissaris. Zij zijn nieuw in de top 30 en vormen meteen ook de grootste stijgers in de commissarissentop.

Geen Van der Hoeven
In de top-10 is Henny de Ruiter, jarenlang met afstand de machtigste commissaris van Nederland, teruggezakt naar een derde plaats. Dat heeft onder meer te maken met zijn tot nu toe onopgehelderde vertrek bij probleembedrijf Corus. Het zou misschien goed zijn als De Ruiter behalve Corus nog een paar commissariaten zou afstoten, want hij heeft als president-commissaris van Ahold op dit moment zijn handen meer dan vol. Op nummer 4 staat ex-Vendex KBB-topman Jan Michiel Hessels. De ellende bij Laurus heeft hem blijkbaar niet beschadigd als commissaris bij andere bedrijven. Hetzelfde geldt overigens voor ex-Aegon-topman Kees Storm die zowel bij Laurus als bij Wessanen peentjes moest zweten. Hij komt zelfs nieuw binnen op 14.
Dudley Eustace, het voormalig financiële brein van Philips, klimt binnen de top 10 van een achtste naar een vijfde plaats, mede dankzij de zware functie als interim-cfo die hij bij Ahold accepteerde na het gedwongen vertrek van Cees van der Hoeven wegens het boekhoudschandaal. Als Van der Hoeven niet van zijn voetstuk gevallen zou zijn, had hij zijn commissariaten bij ABN Amro, KPN en LVMH niet op hoeven geven en had hij op de achtste plaats van de top-30 gestaan. En nu we toch bij de affaires zijn aanbeland: Cor Boonstra, net vrijgesproken van de verdenking van voorkennis bij handel in aandelen Endemol, komt dit jaar niet meer voor op de lijst (vorige keer stond hij nog op 17, hij had toen net zijn commissariaten bij ABN Amro en Heineken opgegeven vanwege dezelfde affaire). Dat wil niet zeggen dat iedereen hem heeft uitgekotst. Boonstra heeft nog steeds een commissariaat bij Hunter Douglas en is zelfs president-commissaris van Amstelland. Voormalig topman en medecommissaris André Baar weet zelf ook wat het is om van voorkennis te worden verdacht, vandaar. We zijn benieuwd of Boonstra volgend jaar weer gestegen zal zijn op de ranglijst. Wordt hij na zijn vrijspraak weer met open armen ontvangen in het old boys network of blijft hij voorgoed persona non grata?
Een andere affaire vinden we op nummer 9: ex-Akzo Nobel-topman Aarnout Loudon. Hij werd als president-commissaris door de Ondernemingskamer beschuldigd van wanbeleid, waarop Peter Paul de Vries van de VEB ook zijn andere commissariaten ter discussie stelde. Inmiddels heeft de Hoge Raad het vonnis herroepen en kan Loudon gewoon op zijn negende plaats blijven. In de achterhoede van de top-30 vinden we dan nog Aad Veenman (23). Hij wist het te presteren om ’s morgens te vertrekken bij Stork en ’s middags aan te komen als president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen. Veenman is overigens een van de vier nog actieve bestuurders op de lijst, samen met Antony Burgmans (Unilever), Marike van Lier Lels (Schiphol) en Jeroen van der Veer (Shell).

Dat er überhaupt nog ceo’s zijn die van hun eigen commissarissen zulke zware toezichtfuncties mogen uitoefenen, wekt verbazing. De meeste ceo’s hebben thuis genoeg te doen en zijn kwetsbaar voor aansprakelijkheidsrisico’s en reputatieschade. De vorige top-30 telde onder de commissarissen geen enkele actieve ceo, terwijl er economisch gezien toen nog geen vuiltje aan de lucht was en het woord boekhoudschandaal nog niet in het woordenboek stond. Overigens is het voor het eerst dat de topmanagers van Shell en Unilever commissariaten bekleden. Voorheen werd er een strikt beleid gehanteerd dat toezichtfuncties elders uitsloot.

Karel Vuursteen: kralen rijgen
In het laatste jaar voor zijn vertrek bij Heineken figureerde Karel Vuursteen (7) veelvuldig in de personalia-rubrieken. Hij was duidelijk aan het kralen rijgen, al ging het hier dan niet om overnames, maar om commissariaten. Het commissariaat bij Gucci heeft Vuursteen overigens al langer. Het zal niet zijn favoriet zijn, met die tasjesoorlog, zeker niet nu Cees van der Hoeven zijn commissariaat bij opponent LVMH heeft opgegeven. Ook het commissariaat bij Ahold is iets anders uitgepakt dan Vuursteen zich wellicht had voorgesteld. 'Bierig' is het er op dit moment bepaald niet.

Rode colonne rukt op
De top-30 kent overigens opvallend veel nieuwkomers: was twee jaar geleden nog slechts eenderde van de commissarissen nieuw, nu is dat precies de helft. Dat heeft alles te maken met de generatiewisseling waarmee het bedrijfsleven zich eens in de zeven jaar verjongt. Was de gemiddelde leeftijd van de commissarissen in de top-30 twee jaar geleden nog 68, nu is dat 63. Een groot aantal commissarissen is dan ook uit de lijst verdwenen, waaronder veel ouderen. De gemiddelde leeftijd waarop commissarissen terugtreden ligt overigens, evenals twee jaar geleden, op 66 jaar. De gemiddelde leeftijd van aantreden is gedaald ten opzichte van de vorige top 30: van 63 jaar toen, naar 60 jaar nu. Wellicht dwingt de schaarste aan commissarissen ondernemingen om te zoeken in een bredere pool van kandidaten.
Opvallend in de lijst is verder de comeback van de ex-politici in het commissariaat. In de huidige onzekere tijden hebben ondernemingen weer graag een commissaris die de weg weet in het Haagse. Wim Kok spreekt natuurlijk het meest tot de verbeelding. De voormalig minister-president aanvaardde drie zware commissariaten die hem gezamenlijk bijna evenveel opleveren als de hondenbaan die hij hiervoor had. Als hij nu nog maar de onafhankelijkheid bezit om het topmanagement van ING en Shell op de vingers te tikken wegens 'exhibitionistische' zelfverrijking. Een plaats in de remuneratiecommissie zal Kok in elk geval niet snel aangeboden worden.
Verrassend genoeg zijn vooral de PvdA-politici in trek: samen met Kok, vormen Johan Stekelenburg, Wim Meijer en Lenze Koopmans de oprukkende rode colonne in het commissariaat. Meijer is zelfs de grootste stijger van de commissarissen die ook al voorkwamen in de vorige top-30: van 27 naar 10. Net als Koopmans bekleedt hij vooral commissariaten in hybride organisaties. De partijgenoten komen elkaar dan ook vaak tegen: vroeger bij de Rabobank (Meijer was er voorzitter van de raad van beheer, Koopmans is er nu president-commissaris) en bij TBI (Meijer is er commissaris, Koopmans was er topman), tegenwoordig in de RvC van Nuon. Aad Veenman zit ook in dit aan de Rabobank gelieerde netwerkje. Hij komt Koopmans tegen bij de Rabo en Meijer is zijn president-commissaris bij de NS. Sinds de topstructuur is gewijzigd, heeft de Rabobank overigens voor het eerst ook toezichthouders van naam aan zich weten te binden. Al zijn het nog niet de topcommissarissen die ING en ABN Amro doorgaans binnenhalen.

Wim Dik: charisma is uit
Wim Dik is de grootste daler in de top-30. De ex-KPN-topman is niet minder commissariaten gaan bekleden, maar is ingehaald door anderen. Charismatische managers als Dik zijn vandaag de dag nu eenmaal minder gewild. Bovendien heeft Dik wellicht last van zijn KPN-verleden, waar zijn Europese expansiestrategie en riskante E-Plus-avontuur bijna fatale gevolgen had. Wel gaf Dik onlangs zijn commissariaat bij TPG op, evenals ex-KBB-topman Arie Maas. Beiden gaven 'persoonlijke redenen' op als motivatie. Wilde het misschien niet boteren met topman Peter Bakker van TPG, omdat Dik zich te veel bemoeide met het voormalige zusje van KPN? Sinds 2001 is Dik commissaris bij CMG en nu dus bij LogicaCMG. Wim Dik en Cor Stutterheim in één raad: dat lijkt ons een explosieve combinatie.

Uit de lijst verdwenen
Lutgart van den Berghe (1951)
Pieter Bouw (ex-KLM) (1941)
Frits Fentener van Vlissingen (ex-SHV) (1933)
Rob Hazelhoff (ex- ABN Amro) (1930)
Hilmar Kopper (ex-Deutsche Bank) (1935)
Hans van Liemt (ex-DSM) (1933)
Arie Maas (ex-KBB) (1934)
Rob Nelissen (ex-ABN Amro) (1931)
Harry Pennings (ex-Océ) (1934)
Jan Timmer (ex-Philips) (1933)
Mijndert Ververs (ex-Wolters Kluwer) (1933)
Herman Wijffels (ex-Rabobank) (1942)
Lo van Wachem (ex-Shell) (1931)
Bron: Elite Research Uden

Tot slot de vrouwelijke commissarissen in de top-30. Vergeleken met de vorige top-30 is er sprake van een toename van honderd procent: in plaats van één vrouw zijn het er nu twee. De Belgische Lutgart van den Berghe trad na twaalf jaar en drie zittingstermijnen statutair terug bij ING en is daarmee niet langer de machtigste vrouwelijke commissaris van Nederland. Die eer valt nu te beurt aan Neelie Kroes (13), die niet de zwaarste, maar wel een groot aantal lichtere commissariaten wist te verzamelen. De tweede vrouw vinden we helemaal onderaan de lijst op 30: Schiphol-coo Marike van Lier Lels. Het old boys network mag dan sterker zijn dan ooit, twee vrouwen hebben in elk geval bereikt dat ze worden gezien als one of the guys.

Neelie Kroes: machtigste vrouw
Neelie Kroes (13) is de hoogst genoteerde vrouw in de top-30 en heeft daarmee de Belgische Lutgart van den Berghe verdrongen als machtigste vrouwelijke commissaris van Nederland. De oud-minister van Verkeer & Waterstaat en Nyenrode-president bekleedt geen topcommissariaten, maar ze heeft er wel véél. Met haar acht commissariaten hoeft Neelie Kroes alleen de nummer 1, Kees van Lede, voor zich dulden, die er negen heeft. Hoeveel commissariaten zou ex Bram Peper hebben?












Vrouwelijke commissarissen zijn bijna even dun gezaaid als vrouwelijke topmanagers
Elan p. 10 door MvZ

Bij de top-25 bedrijven is slechts een op de twaalf toezichthouders een vrouw. Wanneer ook de kleinere bedrijven worden meegeteld, neemt het aandeel vrouwelijke commissarissen zelfs nog verder af. In de top-500 is bijvoorbeeld nog maar een op de twintig commissarissen vrouw en in de top-5000 een op de dertig. De reden hiervoor is nogal cynisch: kleinere bedrijven staan minder in de spotlight en ervaren daarmee minder maatschappelijke en commerciële druk om een vrouw in hun raad van commissarissen op te nemen. Bovendien heeft een kleinere onderneming meestal ook een kleinere raad van commissarissen dan de grotere broers. In een gezelschap van drie toezichthouders zou een vrouw al snel een dominerende rol kunnen spelen. En daar moeten de heren bestuurders niets van hebben, natuurlijk. Een vrouw in de RvC, vooruit. Maar dan ook nog invloed uitoefenen, dat gaat te ver. (MvZ)

Aantal vrouwelijke commissarissen
199219992001
Top 254,3%8,1%7,9%
Top 1003,1%6,7%7,4%
Top 500--4,4%5,5%
Top 5000--3,1%3,4%
Bron: SCP/Elite Research
Welke branche heeft de meeste vrouwelijke commissarissen?
19992001
Industrie3,7%4,8%
Bouw 7,7%9,5%
Handel/horeca2,9%5,3%
Transport/communicatie1,9%8,0%
Financiële dienstverlening6,1%4,9%
Zakelijke dienstverlening1,3%5,3%










Vrouwelijke topcommissarissen
De machtigste vrouwelijke commissaris van Nederland is Neelie Kroes , gevolgd door Schiphol-bestuurslid Marike van Lier Lels. De onderstaande zes vrouwen haalden de top-30 net niet, maar vormen samen wel de machtigste dames in het toezicht.
Lutgart van den Berghe (1951)
Vlerick School v. Management,
Rijksuniv. Gent, Partner
Lid RvB CAPCO N.V.
Lid RvC CSM N.V.
Lid RvC SHV Holdings N.V.
Lid RvC Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.
Sybilla Dekker (1942)
Ex-Algemeen Directeur
Algemene Werkgeversvereniging VNO-NCW (AWVN)
Lid RvC N.V. Nederlandse Spoorwegen
Lid RvC Rabobank
Dien de Boer-Kruyt (1944)
Persoonlijk adviseur
Lid RvC Sara Lee/DE N.V.
Lid RvC Reed Elsevier N.V.
Lid RvC C/TAC Align NV
Lid RvC Imtech N.V.
Trude Maas-de Brouwer (1946)
President Hay Vision Society
Lid Raad van Commissarissen ABN Amro Holding N.V.
Lid Board of Trustees Bernard van Leer Foundation
Lid RvC Schiphol Group
Karla Peijs (1944)
Lid Europees Parlement
Lid Raad van Commissarissen Aegon N.V.
Lid Raad van Commissarissen SNR Services B.V.
Lid Raad van Commissarissen Koninklijke Vendex KBB N.V.
Lid Raad van Commissarissen DaimlerChrysler Nederland B.V.
Annemieke Roobeek (1958)
Directeur Meeting More Minds B.V.
Directeur Open Dialogue B.V.
Hoogleraar Strategie en Transformatiemanag. Nyenrode
Hoogleraar Compl. Vraagst. Strategie & Beleid UvA
Non-Executive Lid Raad van Bestuur Fortis
Lid Raad van Commissarissen PCM Uitgevers N.V.
Bron: SCP/Elite research Uden


Verantwoording top 30 machtigste commissarissen
De top-30 machtigste commissarissen is nagenoeg op dezelfde wijze samengesteld als voorgaande jaren (ELAN 2001, 1998 en 1996). Een commissaris komt pas in aanmerking als hij of zij twee commissariaten in de top 100 ondernemingen bekleedt. Het aantal punten per commissariaat wordt bepaald door het eigen vermogen van het bedrijf in kwestie. Een commissariaat bij Shell levert dus meer punten op (5), dan een toezichtfunctie bij bijvoorbeeld Ballast Nedam (1). Commissariaten in de top 500 ondernemingen worden ook meegeteld en gewaardeerd met 1 punt. Buitenlandse commissariaten leveren eveneens 1 punt op.Een president-commissariaat wordt gewaardeerd met een halve punt extra.Bij actieve bestuurders die daarnaast commissariaten bekleden, wordt ook de hoofdfunctie gewaardeerd en meegeteld. Wanneer er sprake is van een gelijk puntentotaal van twee of meer personen, scoort degene die (de meeste) commissariaten erbij heeft gekregen het hoogst).
De top 30 is een momentopname van begin 2003 (bron: Financieel Economisch Lexicon, Reed Business Information), hoewel latere mutaties zoveel mogelijk zijn verwerkt. Bij de analyse is uitgegaan van de eigen vermogens in 2001. Naar verwachting zijn de eigen vermogens sindsdien gedaald. Een analyse aan de hand van de vermogenscijfers over 2002 zou waarschijnlijk een ander beeld opleveren.