TRENDS
Financiën
Schone energie zal status van hype na kredietcrisis snel weer herwinnen
2008/12/13 in FD p.21 door Mathijs Schiffers
'Clean energy' leek de nieuwe hype te worden in investeerdersland. Nu drogen de geldstromen ook hier op. Maar de belofte blijft.
(...)
Eenvoudige ratio (Amerikaanse banken hoger eigen vermogen dan Europese)
2008/11/07 in FD p.15 door Bartjens
(...)
Het zal voor vele Europeanen een verrassing zijn, maar Amerikaanse banken zijn de laatste tijd veel voorzichtiger dan Europese. Ze houden relatief meer eigen vermogen aan, blijkt uit de vergelijking van JPMorgan van 29 Europese banken.
Analisten van de zakenbank hebben gekeken naar een simpel gegeven: hoeveel eigen vermogen heeft een bank als percentage van het balanstotaal? Bij Europese banken is het slechts 3,7%, terwijl de Amerikaanse banken een kloeke 10,1% laten zien. De Amerikanen, kortom, werken met een kleinere 'leverage' dan de Europeanen.
(...)
Winst bij crisis
2008/11/03 in FD p.11 door Bartjens
Nu de markten in elkaar klappen en banken enorme boekverliezen melden, wordt de roep om de internationale verslaggevingseisen te wijzigen luider. Het stelsel van International Financial Reporting Standards (IFRS) heeft volgens critici door zijn marktwaardebenadering een procyclische werking op beurzen en daarmee op de economie.
Daarbij komt ook nog dat beursfondsen sinds de invoering van IFRS in 2005 de gang van zaken bij hun pensioenfonds in de eigen balans en resultaten mee moeten nemen.
Toch blijkt de crisis hier nauwelijks gevolgen te hebben. Zo meldt Unilever in zijn cijfers over het derde kwartaal dat het nog te vullen pensioengat van euro 1,1 mrd ondanks een verlies van euro 3 mrd op pensioenbeleggingen ongewijzigd is gebleven ten opzichte van 31 december 2007. Het is hier de complexe IFRS-verslaggeving die de onderneming redt, terwijl zijn pensioenfonds lijdt.
(...)
De pensioenconsultants van Hewitt rekenen voor dat de pensioenboekhouding voor de vijftig grootste Europese beursfondsen nu zelfs gunstig uitpakt. Van het totale pensioentekort van euro 35 mrd op 1 januari is nu nog maar euro 27 mrd over. Het verschil kunnen de ondernemingen geleidelijk aan hun winst toevoegen.
Hewitt vreest dat wanneer de markten herstellen, dit eerst via een lagere rente op AA-leningen is te zien en pas later eventueel in hogere aandelenkoersen doorwerkt. Dat betekent dat er alsnog grote verliezen door ondernemingen moeten worden geboekt.
(...)
Aandeelhouder staat achteraan in de rij
2008/10/21 in NRC p.1 door Menno Tamminga
Voor staatsinterventies bij banken is geen belegger geraadpleegd
Bij de steunacties voor ABN Amro, Fortis en ING hebben beleggers het nakijken. Is het afgelopen met de groeiende macht van aandeelhouders?
(...)
President Bush is alle gezag kwijt (wat kredietcrisis verergert)
2008/10/02 in VK p.1 door Philippe Remarque
(...)
(...) De leiders van beide partijen in het Congres pleitten voor het plan. Barack Obama en John McCain waren ook voor.
Maar de backbenchers luisterden niet. Ze hadden meer oog voor de woede van de kiezer, die over vijf weken een oordeel over hen moet vellen. Bush liep tegen de grootste parlementaire nederlaag van zijn presidentschap aan.
(...)
Door een ongelukkig toeval speelt deze crisis zich net af in een Amerikaans machtsvacuüm. Er is nog geen nieuwe leider en de oude is de lamste van alle lame ducks. In dit interregnum moet de wereld langer wachten op de reddingsoperatie dan anders het geval zou zijn geweest.
(Securisatie) 'Hypotheekcrisis was roofpartij'
2008/09/27 in VK p.1 door Philippe Remarque
(...)
'Het communisme is 20 jaar geleden aan zichzelf ten onder gegaan, en volgens mij gebeurt dat nu met het fundamentalistische kapitalisme', zegt Wijffels (66), vertrekkend bewindvoerder bij de Wereldbank, ex-chef van de Rabobank, CDA-denker en formateur.
Hij waarschuwt al een paar jaar dat het financieel bestel op 'bellenblazen' begint te lijken. (...)
Sinds het kapitalisme zegevierde op het communisme, zegt Wijffels, 'zijn alle remmen losgegaan'. 'Dat heeft ruim baan gemaakt voor al die deregulering. Die lui op Wall Street voelden zich de koningen van het universum. Nu, je ziet wat daar van gekomen is. Eerlijk gezegd is die hele hypotheekcrisis één grote roofpartij geweest.'
(...)
'SNS slachtoffer manipulatie'
2008/06/20 in VK p.9 door Ferry Haan
De koers van het aandeel SNS Reaal is vorig jaar gemanipuleerd door grote beleggers. Volgens Sjoerd van Keulen, de topman van SNS Reaal, werd zijn bank hierdoor gedwongen om tegen een lagere koers nieuwe aandelen uit te geven, zo verklaarde hij donderdag op een congres voor de Vereniging van Effecten Uitgevende Ondernemingen (VEUO).
Volgens Van Keulen profiteerden de anonieme beleggers na de aandelenuitgifte van de voorspelbare koersstijging. (...)
Volgens Van Keulen is het niet ongevaarlijk om meer macht te geven aan aandeelhouders. Hij wijst op het lot van ABN Amro, waar een brief van een Britse activistische belegger TCI het startschot was voor het verkopen en opsplitsen van de bank.
Volgens Van Keulen is een dergelijk spel helemaal niet moeilijk. Met een relatief klein bedrag is het mogelijk om de aandelenkoers van een bedrijf drie jaar lang laag te houden.
'Dat kost je 50 miljoen euro', schat Van Keulen. Daarna stuur je 'de beroemde brief', vliegt de aandelenkoers omhoog en is het kassa voor de samenzwerende beleggers.
Van Keulen: 'Ik wil niet te veel in filmscenario's praten, maar in Londen sturen maximaal twintig mensen dit soort acties aan.' Hij wijst ook naar de grote zakenbanken als spinnen in het web, maar noemt geen namen.
(...)
Rabo-bestuurder ziet weinig in Zuidas (over voorkennis en Groenink)
2008/06/16 in FD p.13 door Prisco Battes en Gerben van der Marel
(...)
Wat maakt de vastgoedsector zo ontvankelijk is voor fraude?
'De normen en waarden zijn anders, al moet je daar voorzichtig mee zijn. Toen ik in 1974 begon, gold je als alert en slim als je voorwetenschap had. Hele volksstammen verdienden daar geld mee.'
Omkoping en het bestelen van de werkgever is toch al sinds mensenheugenis strafbaar?
'Het enige wat ik wil zeggen is dat normen en waarden verschuiven. Maar begrijp me niet verkeerd. Als de beschuldigingen aan het adres van de hoofdverdachte waar zijn, dan moet hij heel lang brommen. Ik wil er eigenlijk niet veel over zeggen zolang het onderzoek loopt. Wel ben ik ontsteld over het feit dat de hoofdverdachte maandenlang geïsoleerd in voorarrest zat. Dat kan kennelijk in Nederland zonder een proces.'
Hoe moet het nu verder met de Zuidas en het Dokmodel? Samenwerking tussen financiers als de Rabobank en de overheid mislukt.
'Ik vind het buiten de menselijke maat. De ambities zijn te groot. Ik geloof sowieso niet erg in publiek-private samenwerking. De overheid gunt ons geen winst.'
Waarom ging u in 2000 na 26 jaar weg bij ABN Amro?
'Ik heb destijds gezegd dat de bank geen warme omgeving meer bood. Dat is in volle omvang uitgekomen. Die bank raakte ontworteld, werd gedreven door ambitie en het behalen van rendement. Klanten waren instituten waar zo veel mogelijk geld uit gehaald moest worden. Mijn boodschap aan Rabobank is dan ook: let op je klanten.'
Welke rol speelde de benoeming van Groenink tot topman?
'Rijkman Groenink was een van mijn betere bazen. Hij was agressief, scherp en stond vierkant achter je. Maar hij was geen warm mens. Toen hij aantrad als bestuursvoorzitter wilde ik niet blijven. De raad van commissarissen heeft dingen laten lopen en ook in de raad van bestuur werd onvoldoende tegenwicht geboden.
Groenink stookte vuurtjes op. Niet prettig. Groenink heeft zichzelf verheven tot ceo. Ik heb mijn twijfels over ceo's. In het Duitse model wordt de voorzitter de 'Vorstandssprecher' genoemd. Dat vind ik niet verkeerd. IJdele ceo's zijn heel gevaarlijk voor een bedrijf. Ik betreur het dat de bank niet meer is. Groenink heeft het licht uitgedaan. Je beoordeelt iemand op het eindresultaat. Dat zou Groenink zelf ook doen.'
(...)
Crisiskrediet
2008/05/02 in FD p.11
Crises leiden tot vindingrijkheid. De huidige kredietcrisis kent uiteraard verliezers, maar levert ook winnaars op die nieuwe, slimme speeltjes hebben bedacht.
Private equity-huizen die voorheen verdienden op het eigen vermogen dat ze in een onderneming steken, beleggen tegenwoordig ook in schulden. En wel ... in dezelfde schulden die hun ondernemingen eerst zelf zijn aangegaan.
(...)
Aangiften bij politie na twijfels over fondsen (zwarte lijst)
2008/04/29 in FD p.19
Bartels Advocaten in Zeist heeft aangifte gedaan bij de politie tegen negen relatief kleine aanbieders van vastgoedbeleggingen.
(...)
Bartels wil de namen van de aanbieders niet openbaar maken. Het kantoor verwijst naar de 'zwarte lijst' die de Vereniging Vastgoed Participanten (VVP) bijhoudt. Bartels is voorzitter van de VVP.
Blanco cheque
2008/04/05 in NRC p.27 door Erica Verdegaal
Wie een aannemer inhuurt, vraagt minimaal één offerte. Maar wie een beleggingsfonds kiest, geeft zijn fondsbeheerder meestal een blanco cheque. (...)
Bizar genoeg staan jaarlijkse fondskosten niet keihard in de bijsluiter. U krijgt wel de total expense ratio (TER of kostenratio), maar daar zitten, ondanks het woordje total, de transactie- en rentekosten niet in. Een simpele formule om het hele prijskaartje toch te kunnen schatten produceerde Meesman Index Investments op basis van negen (wetenschappelijke) onderzoeken naar fondskosten.
(...)
Een dure hobby dus, dat actief beleggingsbeheer. Toch was eind 2006 wereldwijd 64.000 miljard dollar aan fondsbeheerders toevertrouwd. De winstmarge in deze geldindustrie ligt op 42 procent, toont onderzoek van de Boston Consulting Group. Mijd die dure industrie, vindt de beroemde Amerikaanse belegger David Swensen. Volgens hem kunnen leken het beste beleggen in de goedkoopste, goed gespreide indexfondsen. (...)
Belegger streng over toploon
2008/02/14 in FD p.1 door Cor de Horde en Ria Roerink
(...)
Dat is een gevolg van een nieuwe koers bij de belangrijkste adviseur van buitenlandse aandeelhouders, ISS. Vooral Amerikaanse institutionele beleggers varen doorgaans blind op de aanbevelingen van dit bureau.(...)
De andere houding van ISS volgt op een gesprek met Eumedion, het gezamenlijke platform van grote Nederlandse institutionele beleggers. (...) 'Veel deelnemers van Eumedion zijn ook grote klanten van ISS. Wellicht heeft dat enige invloed gehad op hun beleid.' (...)
Een hedgefonds in schaapskleren (bank)
2008/01/31 in NRC p.15 door Maarten Schinkel
Wat is nu het meest opmerkelijke aan de Société Générale-zaak? (...) En is het dus volkomen normaal dat een handelaar van een algemene bank voor tientallen miljarden euros aan posities inneemt - mits die neutraal zijn. (...)
Banken pochen met een eigen vermogen dat minstens 8 procent bedraagt van het balanstotaal. Maar dat is een calculatie op basis van de risicoweging van alle uitgezette middelen, die overigens met de introductie van het zogenoemde Basel-2 regime dit jaar aanmerkelijk is verfijnd. Gerekend in gewone harde euros of dollars, is het gemiddelde eigen vermogen van een bank vaak nog geen 3 procent van het balanstotaal. En die schatting is nog aan de hoge kant. De nietsvermoedende buitenwereld leerde in 2007 dat er flinke bedragen buiten de balans zijn ondergebracht in allerlei vehikels waar de bank uiteindelijk toch de verantwoordelijkheid voor bleek te dragen.
Zo ontstaat de volgende definitie van een bank: een instelling die, actief handelend voor eigen risico, op de financiële markten posities inneemt die op kunnen lopen tot minstens dertigmaal het eigen vermogen. Als daar nu ook nog eens allerlei hefbomen in worden gebouwd met bijvoorbeeld Kerviel-achtige termijntransacties, dan zijn banken dagelijks in de weer met posities voor eigen rekening en risico die misschien wel het honderdvoudige of meer van hun vermogen bedragen.
Société Générale is in dit opzicht niets meer of minder dan een hedgefonds in schaapskleren. En alle andere banken ook.
Hoezo 8% op aandelen?
2008/01/13 in Telegraaf p.10 door Manno van der Berg
(...) Praat met fondsbeheerder Martien van Winden over aandelen en algauw komen er beursgrafieken op tafel die decennia, zelfs eeuwen, teruggaan. De oud-columnist van OverGeld.nl heeft van de rendementen uit het verleden een studie gemaakt en past die kennis toe bij beleggingsfonds Hoofbosch. Over het zo gekoesterde gemiddelde langetermijnrendement van 8% haalt hij zijn schouders op: "Dat geldt alleen voor de laatste vijftig jaar. Kijk je verder terug, leveren aandelen veel minder op." (...) Pas na de Wall Streetcrisis in 1929 was er een duidelijk, fors stijgende trend op de Amsterdamse aandelenmarkt waar te nemen. Van Winden: "En de enige verklaring die ik daarvoor kan geven is de snelle bevolkingstoename in die tijd. Je ziet heel duidelijk dat noch de toekomst van stoomenergie, noch de industriële revolutie van invloed is geweest. (...) Klopt die theorie dan betekent dit dat er, in ieder geval in Nederland, nóg een barst in het axioma van 8% verschijnt. Van Winden: "Een sterke groei van de bevolking hebben we in Nederland we achter ons. (...) Alleen in de VS en in de meeste emerging markets zal volgens de prognoses de bevolking blijven groeien." (...) Van Winden belegt alleen in bedrijven die kunnen bogen op een jarenlang trackrecord van steeds hogere dividenduitkeringen. "Uiteindelijk is dividend datgene wat ook de koers van een aandeel bepaalt." (...) Met de strategie haalde het beleggingsfonds Hoofbosch (tot 2006 een besloten familiefonds) een trackrecord van 18% per jaar sinds 1985. Het handjevol aandelen wat voor selectie in aanmerking komt is onder meer Nestlé, Royal Dutch Shell - "al 125 jaar een solide onderneming" - L'Oréal, Procter & Gamble en Johnson & Johnson. "Maar ook pepsico dat zelfs in recessiejaren het dividend elk jaar verhoogde. (...) Dergelijke aandelen van multinationals profiteren volgens hem tevens van de aantrekkende vraag in emerging markets. Een directe belegging in een lokale onderneming zit Van Winden niet zitten. "Wat moet ik met een Chinees bedrijf? In heel China lopen bij wijze van spreken evenveel accountants rond als in het kleine Nederland. Wat zegt me dan een jaarrekening van een Chinese onderneming?" (...) Gezien de historie zijn volgens hem eigenlijk alleen staatsleningen van Nederland en Zwitserland te overwegen. "De enige twee landen die altijd hun schulden hebben afgelost en hun rente hebben betaald." (...)
Groene stroom wordt groene zeepbel
2007/12/28 in VK p.10 door Jacco Kroon
Durfkapitalisten pompen miljarden in de duurzame energiebedrijfjes die de wereld moeten redden van een klimaatramp. Een groene zeepbel dreigt. 'Ik denk dat veel beleggers hun vingers gaan branden.'
(...) Volgens cijfers van het onderzoeksbureau New Energy Finance pompten durfkapitalisten en private-equity-fondsen vorig jaar 18 miljard dollar in de cleantechsector; een groei van meer dan 500 procent sinds 2004.
(...)
(...) De NEX-index, waarin cleantechfondsen uit Europa, de VS en Azië opgenomen zijn, steeg in 2007 met ruim 50 procent. En de grote golf mainstreambeleggers moet nog komen, meent McCrohn. (...)
(...)
Buitenlandse belegger ziet Verenigde Staten niet meer zitten
2007/10/17 in FD p.1
De aantrekkingskracht van Amerikaanse financiële activa neemt sterk af. In het derde kwartaal hebben buitenlandse beleggers per saldo voor bijna $ 82 mrd aan kapitaal uit aandelen, obligaties en andere Amerikaanse financiële producten teruggehaald.
Het is voor het eerst sinds de zomer van 1993 dat een dergelijke hoeveelheid kapitaal uit de VS stroomt. Deze ontwikkeling tekent het teruglopende vertrouwen in de Amerikaanse economie en de dollar.
(...)
Verdachte handel voor ruim kwart overnames
2007/09/06 in FD p.21 door Gerben van der Marel
(...)
De Britse beursautoriteit FSA doet al jaren statistisch onderzoek naar koersbewegingen voorafgaande aan persberichten en komt wel met cijfers. In 2005 ging het in 24% van de gevallen mis, zo luidde de conclusie in maart. In de VS vertoont zelfs in 41% van de gevallen de handel in aandelen van het overnamedoelwit abnormale trekken in de weken voor de transactie publiek gemaakt werd.
De ruwe inschatting van Koster is dat Nederland daar ergens tussenin zit. Hij denkt dat de Britten te conservatief zijn met hun berekeningen.
(...)
Positief punt uit het AFM-onderzoek is dat voorkennis langer vertrouwelijk blijft dan voorheen. Als het misgaat, is het in de vijf dagen voordat nieuws wereldkundig wordt gemaakt en meestal niet veel eerder. In de laatste dagen is de kring van insiders kennelijk te groot om nieuws binnenskamers te houden.
De echte kredietcrisis is de beeldvorming
2007/08/21 in FD p.7 door Ed Groot
(...)
Hoe groot zijn de problemen werkelijk? Sinds de start van de subprime-markt in 1998 bedraagt het percentage betalingsachterstanden gemiddeld 12,2. Dat liep aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar op tot 13,8 procent (overigens slechts 0,35 procent van het totale uitstaande Amerikaanse krediet). (...) Voor ruim negen op de tien gezinnen met een subprime-lening is de droom van een eigen huis wel degelijk gerealiseerd. En meestal is het niet zo dat hun schulden groter zijn dan de waarde van het huis. De laatste vijf jaar zijn de Amerikaanse huizenprijzen 54 procent gestegen en pas de laatste maanden gaat daar wat vanaf.
Zijn de lage inkomens in Nederland zo veel beter af? Dat valt nog te bezien. Op een presentatie twee weken geleden van de Postbank meldde directeur Vincent van den Boogert dat in Nederland de schade van wanbetaling op hypotheken hooguit enkele basispunten in de rente beloopt. Mooi voor de banken, maar je kunt je afvragen hoeveel mensen met lage inkomens in dit land de laatste jaren ten onrechte geen hypotheek hebben gekregen en dus een flinke waardestijging van het eigen huis hebben misgelopen. (...)
(...) Sinds Thatcher begon met haar 'right to buy' in 1979, zijn de huizenprijzen vertienvoudigd. Niemand die de 'working class' rijker heeft gemaakt dan Maggie. En in Nederland? Hier hebben we stinkend rijke woningcorporaties gekregen. Dat is het verschil.
Verdraaid, een nieuwe Time Warner
2007/06/29 in NRC p.9 door Jeroen Wester
Zal de beursgang van de Amerikaanse investeerder Blackstone, vandaag een week geleden, de annalen ingaan als hét moment waarop het sprinkhanensentiment omsloeg?
(...)
Juist deze steunpilaren beginnen te wankelen. Zowel in het Verenigd Koninkrijk als in de Verenigde Staten is duidelijk dat de belasting voor investeerders wordt verhoogd, de enige vraag is nog hoe. Discussie over de belastingafdracht van investeerders is in Nederland nog niet op gang gekomen, maar lijkt een kwestie van tijd.
Ook de pilaar van de rente vertoont kuren. Er is onrust op de kapitaalmarkten. De kleine Amerikaanse hypotheekcrisis eerder dit jaar begint steeds meer zijn ware gezicht te tonen. De prijs van geld stijgt. De Amerikaanse investeerder Carlyle blies gisteren op het laatste moment een beursgang af van een gespecialiseerd investeringsfonds in Amsterdam. (...)
De koers van Blackstone steeg op de eerste handelsdag met ruim 20 procent en sloot 13 procent boven de introductieprijs. Niet slecht. Maar de koers staat inmiddels 15 procent lager, zelfs onder het niveau waartegen de investeerder debuteerde. Dat begint verdacht veel op een mislukte beursgang te lijken.
Optiebeurs is ideaal voor voorkennis
2007/05/19 in FD p.12 door Gijs den Brinker
(...)
Optiehandelaar Dimitri Wesdorp van Saen Options ziet aan de lopende band hoge volumes voorafgaand aan een koersgevoelig nieuwsfeit. 'Elke handelaar ziet het. Het gebeurt in bijna alle fondsen wel een paar keer per jaar.' (...)
De carry trade
2007/05/05 in Telegraaf p.25 door Jaap van Duijn
(...) De hausse op een aantal beleggingsmarkten, waaronder private equity, is niet los te zien van de tsunami van goedkoop geld, afkomstig uit Japan. (...) Japan en de wereld zouden met een korte rente van 3% beter af zijn dan met de huidige 0,5%.
Belegger geeft stemrechten te veel uit handen
2007/04/24 in FD p.13 door Franka Rolvink
Aandeelhouders zijn te passief en maken nog te weinig gebruik van hun rechten. Uitgeleende aandelen worden vrijwel nooit teruggehaald en het stemmen op vergaderingen wordt op grote schaal uitbesteed.
Dit blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit in opdracht van beleggersplatform Eumedion en de Nederlandse Corporate Governance Stichting onder circa honderd institutionele beleggers uit binnen- en buitenland. De beleggers geven aan corporate governance zeer belangrijk te vinden, maar deze woorden zetten ze niet om in daden. 'Het blijft een symbolisch karakter houden', zegt onderzoeker Hans van Oosterhout.
Aandeelhouders hebben sinds begin dit jaar de plicht een eigen stembeleid te voeren. Het gevolg van die regel is dat de meeste institutionele beleggers massaal stembureaus zoals ISS inhuren om voor hen te stemmen. Volgens Van Oosterhout ontstaat door dit uitbesteden een risico op 'kuddegedrag'.
Rients Abma van Eumedion roept de aandeelhouders op actiever te zijn en hun aandelen terug te halen in 'event driven' situaties. Zo'n 62% van de pensioenfondsen geeft aan 10% van de portefeuille uit te lenen. 'En die aandelen worden vrijwel nooit teruggehaald', zegt Van Oosterhout. Ook niet als er vanuit hedgefondsen druk op het bestuur wordt gezet, zoals bij Stork , ABN Amro en VNU .
(...)
Zeven jaar beleggen voor nop
2007/03/17 in FD p.11 door Pieter Elshout
(...)
Zelfs als dividend en herbelegging worden meegenomen in de berekening, blijft de AEX-belegger nog tegen een verlies aankijken van meer dan 10% in de afgelopen zeven jaar. En dan moet je eigenlijk ook nog rekening houden met de inflatie, die sinds 2000 optelt tot 17%. De koopkracht van euro 100, belegd in maart 2000, is zeven jaar later door de koersdaling en inflatie nog maar euro 75. En daar moet dan nog de vermogensrendementheffing van 1,2% per jaar van af.
Midkap-aandelen deden het aanmerkelijk beter, maar economen van ABN Amro en de London Business School berekenden dat wie de All-Share index van Nederlandse aandelen volgt, sinds 2000 gemiddeld een reëel rendement heeft gemaakt van -2,3% per jaar.
(...)
Eén conclusie is dat de AEX het uitzonderlijk slecht heeft gedaan. (...)
Een tweede conclusie is dat de crash van 2000 tot 2003 een echte crash was. De koersen daalden wereldwijd gemiddeld met 44%. Dat is meer dan tijdens de Eerste Wereldoorlog (-18%), iets minder dan gedurende de grote Wall Street-crash (-54%), meer dan in de Tweede Wereldoorlog (-12%) en iets minder dan tijdens de oliecrisis (-47%).
Een derde conclusie is dat beleggers hun geld nog altijd beter op een spaarrekening hadden kunnen zetten. (...) Obligaties waren van deze opties de beste keuze. Daarop bedraagt het reëel rendement 4,9%. (...) De gemiddelde wereldbelegger stond tussen 1928 en 1950 op verlies. Het duurde twintig jaar voordat de reële waarde van de belegging boven de nul kwam. Meer onlangs kwamen in Nederland de beurskoersen tussen begin jaren zestig en begin jaren tachtig praktisch niet van hun plaats. Ook dat was voor beleggers een slechte periode. (...)
Wie risico wil vermijden, kan dat beter doen door goed te spreiden en eventueel de mix van beleggingen te veranderen. De beste strategie, zo blijkt volgens de onderzoekers uit hun analyse van 107 jaar beleggen, is om na een koersdaling aandelen bij te kopen. Dat komt neer op meer risico nemen als de koersen dalen, kortom per saldo het omgekeerde van een strategie waarin juist in een koersval risico wordt afgedekt.
Veel pensioenfondsen gebruiken deze strategie, maar particulieren kunnen het ook. Het idee is om bijvoorbeeld een visie te hebben van 50% aandelen, of 80%, of 20% en daaraan vast te houden.
Stijgen aandelen, dan verkoopt de belegger geleidelijk om de balans te herstellen. Dalen ze, dan wordt bijgekocht. Om transactiekosten laag te houden moet de belegger het overigens niet al te nauw nemen met zijn eigen doelstellingen.
Toch maar aandelen dan? Voor wie een echt lange adem heeft, was dat altijd de beste keuze. ABN Amro en de London Business School becijferen dat wie in 1900 euro 1 in Nederlandse aandelen stak, nu meer dan euro 6000 bezit. Gecorrigeerd voor inflatie is het bezit in die 107 jaar 'slechts' 273 keer over de kop gegaan (427 keer voor wie wereldwijd had belegd). Vergelijk dat met obligatiebeleggingen, die in Nederland een verviervoudiging van het vermogen zouden hebben opgeleverd en deposito's waarmee het vermogen zou zijn verdubbeld. (...) Het reële rendement (na aftrek van rond de 3% inflatie) tussen 1900 en 1980 bedroeg in Nederland 3,3% per jaar. Dankzij de enorme koersstijgingen tussen 1980 en 2000 steeg dat gemiddelde jaarrendement over de hele eeuw naar 5,9%. Inmiddels zijn we zeven jaar verder en is het gemiddelde jaarrendement over de afgelopen 107 jaar gedaald naar 5,4% (5,8% wereldwijd), waarvan de bulk overigens uit dividend komt. Zonder dividend is het rendement slechts 0,4%.
Aandelen leveren daarmee op lange termijn aanmerkelijk meer op dan obligaties (1,3% per jaar sinds 1900) en deposito's (0,7% per jaar). Wie zitvlees heeft en zijn risico wil beperken, spreidt zijn belegging over sectoren en landen, maar ook over de tijd. In 2000 op de beurs kopen, was ook vooraf een slecht idee. Wie verstandig is, belegt ieder jaar een beetje, in goede en slechte jaren.
Beleggers wijzen meer openheid af
2007/03/07 in FD p.1 door Bendert Zevenbergen
Nederlandse institutionele beleggers zijn niet bereid om meer openheid te geven dan nu van ze wordt geëist. In antwoord op de consultatie van de Monitoring Commissie wijst beleggersplatform Eumedion het voorstel af dat aandeelhouders zich al bij een belang van 3% bekendmaken, in plaats van de nu geldende 5%.
Ook ziet de organisatie er weinig in grootaandeelhouders te verplichten aan te geven wat hun plannen zijn. (...)
Staart kwispelt met hond op financiële markten
2007/03/02 in NRC p.11 door Maarten Schinkel
(...)
De meeste waarnemers van buiten stellen de financiële markten nog steeds goeddeels gelijk aan de aandelenbeurs, zelfs al is de obligatiemarkt waar leningen van overheden en bedrijven worden verhandeld van oudsher al omvangrijker - en vaak invloedrijker. (...)
De staart kwispelde deze week herhaaldelijk met de hond. Directe aanleiding voor de koersval op de beurzen was een plotselinge daling op de Chinese aandelenmarkt op dinsdag, én opmerkingen van de voormalige president van de Amerikaanse centrale bank, Alan Greenspan, dat een Amerikaanse recessie niet ondenkbaar is. Maar de marktreactie kon zo hevig worden omdat de deelnemers gewend waren geraakt aan te veel geld en te veel rust. Het vooruitzicht dat de kredietkraan, die de afgelopen jaren steeds wijder openstond, een stukje dichtgaat veroorzaakte de meeste paniek.
(...)
Beleggers Stork willen van commissarissen af
2006/11/23 in NRC
(...) De twee activistische aandeelhouders Centaurus en Paulson schrijven dit vanmorgen in een brief aan het industriële concern. Het is voor het eerst in Nederland dat aandeelhouders op deze wijze de toezichthouders proberen weg te sturen.(...)
Op de pof stemrecht verwerven
2006/10/21 in FD door Pieter Elshout
(...)
Aandeelhouders in Nederlandse ondernemingen doen doorgaans weinig met hun stem. In een doorsnee aandeelhoudersvergadering van Stork komt misschien 30% van het uitstaande aandelenkapitaal opdagen. In deze bijzondere vergadering wordt de opkomst uiteindelijk 52%, zodat de 40% van Centaurus en Paulson een verpletterende overmacht oplevert.
(...) Wie de aandelen in depot heeft in de periode dat deze geregistreerd moeten worden voor de aandeelhoudersvergadering, mag stemmen. Of die aandelen nu oorspronkelijk eigendom zijn, of dat ze zijn geleend, dat maakt niet uit. En omdat aandelen lenen in de huidige financiële markten helemaal niets bijzonders is - volgens cijfers van dataleverancier Performance Explorer wordt wereldwijd permanent voor $ 2800 mrd aan effecten geleend - kan er in theorie volop met geleende aandelen worden gestemd. Dat is handig voor hedge funds die een bedrijf onder druk willen zetten, maar dus ook voor bedrijven die zich daartegen willen verzetten.
(...)
Vooral de grote spelers kiezen massaal voor uitlenen. Performance Explorer rekent voor dat er wereldwijd ter waarde van $ 14.000 mrd aan effecten voor uitlenen beschikbaar wordt gesteld. Daarvan wordt ruwweg 20% daadwerkelijk geleend. Het aantrekkelijke voor de uitlener is dat deze een leenvergoeding krijgt. Gemiddeld gaat het om bijvoorbeeld 0,1% vergoeding voor een hele portefeuille per jaar.
Grote afnemers in de leenmarkt zijn effectenhuizen, die de handel onderhouden in aandelen of derivaten. (...) Zonder de leenmarkt kan er niet short worden gegaan in de mate waarin dat nu gebeurt.
(...)
Naar aanleiding daarvan kondigde het ABP eind vorig jaar aan geen aandelen meer te willen uitlenen aan partijen die enkel tot doel hebben om het stemrecht hierop uit te oefenen. De praktijk is echter weerbarstig. Leo Lueb, belegger bij pensioenfonds PGGM, geeft dat toe: 'We kunnen slecht zien of er misbruik wordt gemaakt van het stemrecht.'
Voor creatieve geesten zijn de mogelijkheden groot. In de Verenigde Staten zijn voorbeelden bekend van aandeelhoudersvergaderingen waarbij meer dan 200% van de uitstaande aandelen in stemming wordt gebracht. Geleende aandelen werden vele malen doorgeleend. (...)
Wall Street doneert aan democraten
2006/10/07 in NRC p.23
De vijf leidende zakenbanken in Amerika doneren in aanloop naar de presidentsverkiezingen meer aan de Democraten dan aan de Republikeinen. Van de ruim 6 miljoen dollar (5 miljoen euro) die de banken inmiddels hebben geschonken, is iets meer dan de helft richting de Democraten gegaan. Volgens deskundigen betekent dit dat bankiers, beurshandelaren en investeerders, die normaal een voorkeur voor de Republikeinen hebben, moe zijn van het beleid van president Bush. Voornaamste oorzaken zouden de oorlog in Irak en het fors gestegen tekort op de overheidsbegroting zijn.
Werkt ú al voor KKR, 3i, Apax, Gilde of Alpinvest?
2006/09/02 in de Volkskrant p.E7
Volgens de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) telt Nederland ongeveer duizend bedrijven die zijn gefinancierd met private equity. Daar werken vierhonderdduizend personeelsleden, 8 procent van de werkende beroepsbevolking. Hun gezamenlijke omzet is 66,5 miljard euro, ongeveer 15 procent van het bruto binnenlands product.
De afgelopen vijf jaar gaven opkoopfondsen 53 miljard euro uit aan Nederlandse bedrijven. De afgelopen twaalf maanden was dat 28 miljard euro, met als blikvangers VNU (8,3 miljard), Philips Semiconductors (7,4 miljard), Kabelcom (van Essent, 2,6 miljard), Casema (2 miljard), de diepvriesdivisie van Unilever (1,7 miljard) en de logistieke divisie van TNT (1,5 miljard).
(...)
Internationaal breekt private equity door in de jaren tachtig. (...)
In de jaren negentig maken de Britse participatiemaatschappijen hun opmars. Ze veroveren de Europese markten met een beschaafdere vorm van overnemen, die zwaar leunt op het betrekken van het zittende management bij de financiering. Partijen als Cinven, CVC en 3i openen kantoortjes in Amsterdam. 'Keurige mensen', zeiden ondernemers die zaken met hen deden.
(...)
Private equity legt na het uiteenspatten van de internetluchtbel op de beurzen de basis voor de huidige opmars. In 2001, 2002 en 2003 konden bedrijven geen beroep meer doen op de beurs als ze meer kapitaal nodig hadden. De koersen waren te laag. Om hun schulden te verkleinen, moesten ze onderdelen en divisies verkopen en alleen opkoopfondsen waren geïnteresseerd. 'Strategische partijen' – de concurrenten – hadden het moeilijk genoeg met zichzelf. Sinds september 2000 heeft private equity wereldwijd meer dan 1100 miljard dollar gespendeerd.
(...) Henry Kravis, nog steeds de baas van het roemruchte KKR, zei in augustus dat hij 'nog nooit zo veel private equity-kapitaal beschikbaar' had gezien.
(...)
Beleggers (pensioenfondsen zoals ABP, beleggingsfondsen zoals Robeco, verzekeraars en rijke particulieren) komen af op opkoopfondsen omdat hun een hoog rendement wordt voorgehouden. Het geheim van dat rendement zit veelal in de manier waarop overnames worden gefinancierd, namelijk voor een groot deel met geleend geld. De schuld komt bij het bedrijf op de balans te staan en dat is gunstig voor de aandeelhouder. (...)
Meer schulden betekent per definitie meer risico. Dat is de keerzijde van het hogere rendement, zeker als de rente oploopt en als het vreemd vermogen ten opzichte van het eigen vermogen steeds groter wordt.
(...)
Bovendien is een hoog rendement geen natuurwet. De NVP heeft uitgerekend wat het rendement van Nederlandse participatiemaatschappijen is geweest tussen 1980 en 2004 en komt dan uit op jaarlijks gemiddeld 8 procent. Dat is net zo veel als de AEX-index, de graadmeter van de Amsterdamse effectenbeurs, jaarlijks gemiddeld heeft gewonnen tussen 1983 en 2004. (...)
Pensioenfondsen dol op snelle beleggingen
2006/07/14 in de Volkskrant p.7 door Merijn Rengers en Xander van Uffelen
(...) Een externe beleggingsadviseur van een aantal pensioenfondsen ziet dit heel anders. Het actieve handelsgedrag is volgens hem problematisch. 'Het is nooit bewezen dat snel handelen de beste rendementen oplevert, terwijl het wel hoge transactiekosten met zich meebrengt. Bovendien zouden pensioenfondsen als aandeelhouder bedrijven scherp moeten houden. Dat lukt nooit als ze aandelen maar korte tijd vasthouden.' Dat geluid komt volgens hem maar hoogst zelden naar boven, omdat niemand de pensioenfondsen voor het hoofd wil stoten, hijzelf incluis. (...) Het kan ook anders. Het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) houdt aandelen veel langer in bezit dan ABP en PGGM. 'Wij kijken naar de fundamenten onder een bedrijf,' zegt Wouter Pelser, hoofd asset-management van Mn Services, de fondsbeheerder voor PMT. (...)
Aandeelhouders vaak onzichtbaar
2006/07/08 in NRC Handelsblad p.1 door Jeroen Wester
Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen hebben grote moeite te achterhalen wie hun belangrijke aandeelhouders zijn. Daardoor lopen zij het risico verrast te worden door hun onwelgevallige beleggers, stellen deskundigen. Veel beleggers vallen buiten de meldingsregels die hen verplicht de belangen te openbaren. Stork en VNU zijn recente voorbeelden van ondernemingen die kampen met assertieve aandeelhouders die om uiteenlopende redenen niet meldingsplichtig zijn. (...)
Onder de radar aanvliegen en toeslaan
2006/07/08 in NRC Handelsblad p.21 door Jeroen Wester
(...) De wetgeving maakt veel uitzonderingen, waardoor met name buitenlandse beleggingsfondsen vrijgesteld zijn (zie kader). Dat is lastig voor het Nederlandse beursgenoteerde bedrijfsleven waarvan driekwart van de aandelen in buitenlandse handen is. (...)
'Bescherm onze eigen bedrijven'
2006/07/01 in NRC Handelsblad p.1 door Menno Tamminga
Nederland moet maatregelen nemen, anders zullen alle grote beursgenoteerde bedrijven door overnames in buitenlandse handen komen. Dat zegt voormalig topman van bank en verzekeraar ING en voormalig 'supercommissaris' van bedrijven A. Jacobs tegen deze krant. (...) Nu is zo'n 75 procent van de aandelen in AEX-bedrijven in handen van buitenlandse beleggers. Dit bleek eergisteren uit een onderzoek van Eumedion, belangenvereniging voor institutionele beleggers. Jacobs wil met minister Zalm van Financiën snel oplossingen bespreken. "ik heb het angstige gevoel dat we zo Europees zijn en zo voor globalisering, dat we vergeten dat het niet slecht is aan jezelf te denken en aan het belang van het land". (...)
Hebzucht voor de kleine man
2006/05/03 in NRC Handelsblad p.17 door Jeroen Wester
Wat moeten de Amerikanen op de Nederlandse beurs? KKR is juist gewoon zelf bedrijven van de beurs te halen om ze zonder pottenkijkers klaar te stomen voor een nieuwe eigenaar. In veel gevallen verdient KKR zijn geld door zulke bedrijven -opgelapt, kaalgeschoren en afgeslankt- ook weer naar de beurs te brengen. (...) Waarom etaleert KKR zich dan aan de volkse belegger? Waarschijnlijk vooral voor de eigen achterban: om beleggers die KKR fourneren een betere exit te bieden. Een pensioenfonds of verzekeraar kan zo makkelijker uitstappen. (...) De particulier die een aandeel KKR koopt, betaalt dus geen geld aan de Amerikanen, maar aan de uitstappende KKR-belegger. (...) particulieren stappen altijd te laat in, als het feestje al is afgelopen.
Pas op voor de 'zachte' Europese analist
2006/03/13 in Het Financieele Dagblad p.1 door Ahrend Clahsen
(...) Uit onderzoek van het communicatieadviesbureau Hill & Knowlton onder 282 analisten blijkt het tegendeel. (...) Iets meer dan de helft (54%) van de Europese analisten wil in een dergelijke situatie de directievoorzitter het liefst al binnen het jaar ontslaan. Daartegenover staat dat 'maar' 39% van hun Amerikaanse collega's op die termijn al een managementwissel eist. (...)
Werkeloos toezien
2006/03/07 in NRC Handelsblad p.14 door Jeroen Wester
Voor miljarden kopen bedrijven eigen aandelen, in plaats van te investeren - met het risico op roofbouw. Beleggers zijn dik tevreden. De vakbeweging doet niets, tot verbazing van deskundigen. Toch is het een sluipende sanering. (...) Er is een onevenwichtigheid in de machtsverhoudingen ontstaan, meent zijn collega Jacobs van de Universiteit van Tilburg. Van der Heijden:Er waait een westenwind in Nederland. De wetgeving in Nederland is naar zijn smaak in het voordeel van de aandeelhouders gewijzigd. De hele infrastructuur rondom om de stakeholders zoals klanten, toeleveranciers, werknemers, crediteuren is verdwenen. De explosieve groei van aandeleninkopen past in dat beeld. (...)
Aandelenbeurs als uitkeringsfabriek
2006/02/16 in Het Financieele Dagblad p.16 door Frits Conijn
(...) Toch is de beurs tegenwoordig niet meer uitsluitend een verkoopplaats. In toenemende mate gebruiken bedrijven dit instituut om eigen aandelen in te kopen. In 2005 ging het om 7,7 mrd en voor 2006 staat er 10,9 mrd op het programma. Royal Dutch Shell levert met 8,4 mrd over twee jaar de grotoste bijdrage aan dit bedrag. In de loop der jaren is de omvang van deze programmas flink gestegen. In 2004 beperkte het bedrag dat aan de inkoop van eigen aandelen werd besteed zich nog tot 1,5 mrd. (...) Dat heeft tot gevolg dat de inkoop van eigen aandelen per saldo voor de zittende aandeelhouders niets oplevert. Vaak hebben aandeelhouders dan ook een voorkeur voor een hoger dividend boven de inkoop van aandelen. (...)
VEB: beursgang is vaak teleurstelling
2006/02/04 in NRC Handelsblad p.23
(...) Van de zeventig bedrijven die de laatste tien jaar een notering aan de beurs in Amsterdam, staat momenteel bijna de helft beneden de introductiekoers. Bijna een kwart van de bedrijven heeft zelfs meer dan 90 procent van de introductiekoers verloren. (...) Acht ondernemingen die sinds 1996 naar de beurs in Amsterdam gingen, zijn inmiddels kopje onder. (...) Met afstand het beste presteerde Innoconcepts, een uitvindersbedrijf dat in 1998 naar het Damrak kwam. Sinds de beursintroductie steeg de koers van dit aandeel meer dan 700 procent. Investeringsmaatschappij Kardan boekte een koerswinst van 367 procent.
Durfkapitalisten naderen met hun bod op VNU een kritieke grens
2006/01/25 in Het Financieele Dagblad p.9 door Jan Maarten Slagter
(...) Het afgelopen jaar heeft de sector wereldwijd 240 miljard dollar opgehaald, een bedrag waarvoor nu naarstig bestemmingen worden gezocht. (...) Door in consortia te werken, spreiden de durfinvesteerders hun risico. Bijkomend voordeel is bovendien dat ze de concurrentie in het biedingsproces beperken. Door iedereen die geïnteresseerd is aan boord te halen. (...)
Dure olie levert VS ook profijt op
2005/12/30 in Het Financieele Dagblad p.5 door Raoul Leering
(...) De impopulariteit van de VS in veel Arabische landen is een van de redenen waarom Opec-landen traditioneel weinig importteren uit de VS. (...) Sinds het einde van de jaren negentig is het lage Amerikaanse aandeel in de import van Opec-landen ook nog eens gedaald naar 8%. Azië is in het gat gesprongen en neemt inmiddels ruim 25% van de Opec-import voor zijn rekening. Het aandeel van Europa stabiliseert sinds de eeuwwisseling op ruim 30%. (...) Maar volgens het IMF hebben de Opec-landen toch zeker de helft van de extra olie-inkomsten in Amerikaanse effecten geïnvesteerd. Alleen worden die effecten in Londen aangehouden, zodat ze volgens de officiële statistieken in handen van Engelsen zouden zijn. Dat zou de opvallende stijging van het 'Britse' bezit aan Amerikaanse staatsobligaties verklaren. Dat bezit is dit jaar opgelopen van $101 mrd naar $187 mrd. Ook Stephen Jen van zakenbank Morgan Stanley stelt dat veel oliedollars naar Amerikaanse obligaties gaan en dat de VS daar veel rentevoordeel van hebben. Dar voordeel is volgens hem zo groot dat de VS ondanks het geringe aandeel in de import van olielanden, meer dan Europa profiteren van de besteding van de oliedollars.
Sjeiks zorgen voor beurshausse in 2005
2005/12/30 in Het Financieele Dagblad p.1 door Maurits Kuypers
De Rotterdamse haven krijgt er een nieuwe concurrent bij. Saudi-Arabië gaat binnen enkele jaren een gloednieuwe stad uit de grond stampen met alles erop en eraan. (...) Een verdriedubbeling van de olieprijs heeft ervoor gezorgd dat het Midden-Oosten bulkt van het geld. (...) Samen hebben de olie-exporteurs zelfs een handelsoverschot van $500 mrd. Ter vergelijk, dat is twee keer zoveel als de zo vaak geroemde Aziatische landen verdienen aan hun handel. (...) Bij de vorige twee perioden met hoge olieprijzen, in de jaren zeventig en tachtig, wisten de oliesjeiks zich weinig raad met de nieuw vergaarde welvaart. Veel van de extra inkomsten werden via Europese banken doorgesluisd naar Zuid-Amerika, waar de petroldollars een schuldencrisis zouden veroorzaken. Buitenlandse effectenmarkten worden nog steeds volop gespekt door de olielanden. Maar ook de lokale economie krijgt een duw in de rug. (...) De beurs van Dubai heeft intussen een bijna even grote marktkapitalisatie als de beurs van Amsterdam. En dan te bedenken dat deze beurs pas sinds dit jaar buitenlandse beleggers toelaat. (...)
Nederlands beursfonds is gewilde overnameprooi
2005/12/06 in Het Financieele Dagblad p.1 door Franka Rolvink
(...) Private equity-huizen, hedge funds en vermogensbeheerders onderzoeken in grote getale welke bedrijven interessant zijn voor een overname. Dit blijkt uit een rondgang langs diverse invloedrijke fusie- en overnameadvocaten en enkel private equity-partijen in Nederland. (...) De interesse in Nederlandse bedrijven heeft voor een deel te maken met de zogeheten 'Dutch discount'. Deze korting is ontstaan door de hoge beschermingsmuren die Nederlandse bedrijven hebben opgetrokken uit angst voor een vijandige overname. De invoering van de code-Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur en diverse uitspraken van de Ondernemingskamer over de beschermingswallen van onder meer Gucci, Rodamco en HBG hebben ervoor gezorgd dat bedrijven niet meer eeuwig en bieder buiten de deur kunnen houden. (...)
Opstandigen aandeelhouders eisen geld op bij bedrijven
2005/11/18 in de Volkskrant p.1 door Gert-Jan van Teeffelen
(...) De harde boodschap: niet het bestuur, maar de geldschieters maken de dienst uit bij een onderneming. VNU is het jongste voorbeeld van een bedrijf dat door de knieën gaat. (...) 'Beleggers willen geen avonturen meer', zegt Theo Kraan, directeur Private Investment bij Van Lanschot Bankiers. 'In de jaren tachtig en negentig zijn , ook door Nederlandse bedrijven, miljarden uitgegeven aan overnames. Achteraf bezien hadden ze dat geld beter aan de aandeelhouders kunne geven. Daarom roeren die zich luidkeels, met dit soort drama's als gevolg.' (...)
Harde leerschool
2005/09/23 in Het Financieele Dagblad p.11 door Bartjens
(...) Zo zitten er bij nog veel meer Nederlandse bedrijven addertjes onder het gras. Beleggers kunnen via een aantal separate fondsen 3%-belangen bij elkaar sprokkelen, waardoor de 5%-meldingsplicht eenvoudig wordt omzeild. Als ze er toch doorheen breken, zoals Centaurus doet, dan is dat bewust, omdat zij gezien willen worden. (...)
Speculatie speelt ondergeschikte rol
2005/09/14 in Het Financieele Dagblad p.12 door Marcel de Boer
(...) Uit cijfers van de Commodities Futures Trading Commission (CFTG), de toezichthouder van de Amerikaanse derivatenmarkten (...) De laatste tien jaar is de netto speculatieve positie als percentage van de open interest niet boven de twintig uitgekomen. Dat wil zeggen dat de groep hedgers altijd minstens vijf keer groter in omvang was dan de groep speculanten (...)
Topmannen doen er niet zo toe
2005/09/01 in Management Scope p.12-15 door Philip Dröge
(...) Uit een analyse van de beurskoers van de AEX- en AMX-fondsen blijkt dat beleggers nauwelijks reageren op het nieuws dat een topman een bedrijf verlaat. Management Scope selecteerde de vertrekkers in 2004 en 2005 en keek naar de beurskoers op de dag dat een bestuurder bekend maakte 'zijn' bedrijf te verlaten. De conclusie is dat slechts vier keer van de twaalf maal dat een vertrek werd bekendgemaakt beleggers reageerden. Meestal wanneer er veel meer aan de hand was. (...) Alleen vertrek Jaap Vink van CSM had overduidelijk effect op de beurskoers (...) Peter Berends, universitair docent organization studies van de Universiteit van Maastricht, is het met de uitkomst van het Management Scope-onderzoek eens. De effecten van een wisseling aan de top moeten niet worden overschat. Hij doet op dit moment met een collega in Groningen onderzoek onder zevenhonderd vervangingen van CEO's over de periode 1975-1997 naar de effecten van ontslag van bestuurders op de winstgevendheid van bedrijven. Hoewel dat onderzoek pas in de loop van volgend jaar wordt afgerond, weet hij al wel te melden dat vooral in slechte tijden het ontslag van een directeur geen of slechts een licht negatief effect heeft op de winst. In goede tijden heeft ontsla geen of een licht positief effect. "De directe effecten van een ontslag zullen beperkt zijn. (...) Maar natuurlijk zijn er uitzonderingen. Op de dag dat Gert Smit vertrok als baas van uitzendbureau Vedior, schoot de koers bijna dertig procent omhoog. Een duidelijker motie van wanttouwen kan de beleggersgemeenschap bijna niet geven. (...) Zo kreeg het aandeel Kluwer na een periode van groei een knauw na de aankondiging van CEO Roelant Hazewinkel om 'persoonlijke redenen' de uitgeverij ging verlaten. Herrie inde tent, z roddelde de beursvloer. De reden voor de geringe invloed van de top is de veranderende functie van topmensen binnen het bedrijfsleven. De gemiddelde topman of -vrouw zit niet meer dan 4,5 jaar in een directiezetel. Hij is daarmee verworden tot een passant die hooguit een paar belangrijke beslissingen kan nemen. Volgens Jos van Hezewijk van onderzoeksbureau Elite Research is de directeur daardoor minder machtig dan hij er vaak uitziet. "De resultaten van het eerste jaar van een nieuwe topman zijn nog helemaal toe te schrijven aan de oude directeur. En dan duurt het nog minstens een jaar voor de nieuwe directie een andere richting in kan slaan. Maar tegenwoordig is het al heel normaal om directeuren binnen twee jaar weer te ontslaan. Een brevet van onvermogen." (...)
Inkoop is goedkoop
2005/02/14 in Het Financieele Dagblad p.9 door Bartjens
(...) Unilever is niet de enige die zijn aandeelhouders zo verwent. Koninklijke Olie en Philips kochten afgelopen week herhaaldelijk eigen aandelen in en ABN Amro en KPN hebben nog onvervulde inkoopbeloften boven de markt hangen. (...) Onderzoek in de Verenigde Staten, dat ;a vele jaren vertrouwd is met aandeleninkoop, leert dat de aangekondigde programma's zeer ten dele worden uitgevoerd. De beperkte ervaring in Nederland wijst in dezelfde richting. (...)
Hoge groei economie is slecht voor beurs
2005/02/09 in Het Financieel Dagblad p.13
(...) hoe harder een economie groeit, hoe slechter aandelen het doen. Dat blijkt uit onderzoek van de London Business School en ABN Amro op basis van beursgegevens over een periode van ruim honderd jaar in zeventien landen. (...) Van de zeventien landen waarvan de economen de beursgegevens sinds 1900 hebben bestudeerd, blijkt Australië het beste rendement op aandelenbeleggingen te hebben gegenereerd. (...) Geannualiseerd komt dat neer op een gemiddeld rendement van 7,6%. Toch was Australië de afgelopen 105 jaar op zijn best een gemiddelde groeier. Met een jaargemiddelde van 1,9% bbp-groei moet het land tien van de zestien andere onderzochte landen voor laten gaan. Japan, met een gemiddelde groei van 3,6% per jaar de sterkste groeier, heeft beleggers daarentegen teleurgesteld met een bescheiden jaarrendement van 4,2% gemiddeld (...) Markten hebben de neiging te overdrijven: succesverhalen als dat van China wekken zoveel enthousiasme dat de aandelenkoersen tot onrealistische hoogten worden opgestuwd. (...) Ze zijn dan bereid een hogere prijs te betalen voor hetzelfde rendement, wat het beleggersrendement omlaag brengt.
De buit is binnen
2005/01/17 in Het Financieel Dagblad p.9 door Bartjens
(...) als de gemelde recordwinsten regelmatig gepaard zullen gaan met een paradoxale koersdaling. (...) Voor dit jaar wordt circa 9% winstgroei verwacht en volgend jaar wordt het volgens dezelfde analisten opnieuw minder. Bedrijven krijgen het moeilijker om de winst te verhogen via kostenbesparing. De laaghangende vruchten zijn geplukt. Alternatieve winstbronnen, autonome groei voorop, zijn nog schaars. (...)
Slikt Disney vergif tegen Comcast?
2004/03/03 in Het Financieele Dagblad p.1 door Pieter Couwenbergh, Reinier Koops
Nederland heeft de naam, maar Amerika is het walhalla van de bescherming tegen vijandige overnames. (...) Zo mag Eisner in geval van nood zonder toestemming van zijn aandeelhouders een gifpil uit zijn medicijnkastje halen. Door nieuwe aandelen bij bevriende partners onder te brengen, wordt het voor Comcast een stuk moeilijker zijn slag te slaan. In Nederland is deze maatregel juridisch verboden, zoals bleek in de zogeheten tasjesoorlog tussen Gucci en LVMH. (...) Toch lijkt de gifpil in de VS steeds meer in onbruik te raken. Onder druk van actieve beleggers en recente bedrijfsschandalen laten bedrijven de houdbaarheidsdatum verlopen. (...)
De euro maakt meer kapot dan je lief is
2004/02/06 in de Volkskrant p.9 door Nico Goebert
(...) In de twintig jaar vanaf 1983 tot 2002 presteerde de AEX, de graadmeter van de Amsterdamse beurs, geweldig. (...) Maar in 1999 was het plotseling over met het feest. Niet zo toevallig ook het jaar van de komst van de euro, denkt beleggingsstrateeg Ronald Doeswijk van IRIS, het onderzoekinstituut van Rabo en Robeco. Doeswijk deed onderzoek naar de oorzaken van de opmerkelijke prestaties van de Amsterdamse beurs en stuitte op de rol van de Nederlandse institutionele beleggers: pensioenfondsen en verzekeraars. Die hebben vanaf 1983 een steeds groter gedeelte van hun vermogen naar de beurs gebracht. Van 3 procent naar 37 procent eind 2002. Aanvankelijk hadden de pensioenfondsen hun geld vooral in Nederlandse aandelen zitten, maar dat veranderde door de komst van de euro. (...) 'Er vond een enorme switch plaats in slechts zes kwartalen,' leest Doeswijk uit zijn statistieken. (...) Alleen in 1999 verkochten institutionele beleggers voor 23 miljard euro aan Nederlandse aandelen. (...) Het gewicht van het buitenland in de aandelenportefeuilles van deze grote beleggers nam dan ook razendsnel toe van 47 procent in het derde kwartaal van 1998 tot 67 procent in het eerste kwartaal van 2000. Jammer alleen dat de rol van pensioenfondsen en verzekeraars in de koersvorming op het Damrak niet keihard is aan te tonen. (...)
Sluipkrach veel groter dan alle naoorlogse crises
2003/01/08 in Het Financieele Dagblad p.1
De sluipkrach van de laatste drie jaar komt in de buurt van beurscrises die over een vergelijkbare periode al eerder waren te zien in de vorige eeuw. De CBS-koersindex is van 2000 tot en met 2002 met ruim 50% gedaald. (...) Begin jaren twintig van de vorige eeuw zakte de herbeleggingsindex in drie jaar tijd 54% en tijdens de crisis van 1929-1932 was een daling van 64% te zien in een periode van vier jaar. (...)
The American dream
2002/11/11 in Het Financieele Dagblad p.11 door Bartjens
Veel multinationals met een Nederlandse uitvalsbasis hebben de afgelopen jaren toegeslagen in de Verenigde Staten. (...) Bij het omrekenen van de winsten van de nieuwe dochters uit de VS konden bovengenoemde multinationals hier extra van profiteren. Nu de dollar aan waarde verliest, slinken de overzeese bedrijfswinsten omdat zij in euro's minder waard worden. De valutaire tegenwind heeft de kop weer opgestoken. (...)
Bierimago
2002/09/19 in Het Financieele Dagblad p.15 door Bartjens
(...) De stabiele beurskoers van de Amsterdamse brouwer stoelt op meer dan alleen beleggers die hun toevlucht zoeken in veilige voedingsaandelen. De belangrijkste reden: de brouwer heeft zich niet laten verleiden tot dure overnames. (...)
'We hebben onze eerste eigen boekhoudaffaire'
2002/07/10 in NRC Handelsblad p.1 door Heleen de Graaf
Met KPNQwest lijkt Nederland zijn eerste grote boekhoudschandaal te hebben. (...) Deze week werd bekend dat telecombedrijf KPNQwest met de cijfers heeft gerommeld. (...)
Beurs negeert politiek
2002/05/17 in Het Financieele Dagblad p.13 door Hein Haenen
Terwijl Den Haag puinruimt na de politieke aardverschuiving, is het business as usual op de beurs. 'Ach, zo'n nieuw kabinet maakt niet zoveel uit.' (...)
KPN troeft ABN Amro af als volksaandeel
2002/01/11 in Het Financieele Dagblad p.9
(...) Verspreiding aandelen onder Nederlandse huishoudens
| Aantal Nederlandse huishoudens |
| | 1999 | 2001 |
| 1 | KPN | 187.000 | 397.000 |
| 2 | Ahold | 212.000 | 244.000 |
| 3 | ABN Amro | 259.000 | 237.000 |
| 4 | Getronics | 35.000 | 221.000 |
| 5 | TNT | 176.000 | 121.000 |
| 6 | Philips | 87.000 | 162.000 |
| 7 | ING | 155.000 | 158.000 |
| 8 | Shell | 199.000 | 106.000 |
| 9 | Aegon | 69.000 | 102.000 |
| 10 | Libertel | niet gevraagd | 102.000 |
Superambitieuze middenmoters
2001/12/22 in FEM p.100-103 door Remko Nods
(...) De 71 Nederlandse concerns die in de mondiale Stern Stewart-lijst zijn opgenomen, hebben gezamenlijk per saldo circa 135 miljard euro aan welvaart voor hun aandeelhouder gecreëerd. (...) Met een welvaartcreatie van 135 miljard euro slaat het Nederlandse bedrijfsleven helemaal niet zo'n gek figuur, want het is ruim tien procent van de 1.276 miljard euro die alle concerns op het Europese continent per saldo aan welvaart voor hun aandeelhouders genereerden. Alle Amerikaanse concerns kwamen per saldo niet eens verder dan 227 miljard euro, ondanks hun zware vertegenwoordiging in de top-tien. Dit komt doordat Amerikaanse concerns minstens even zwaar vertegenwoordigd zijn in de staart van de ranglijst. (...) Daar passeert alles wat nog niet zo langgeleden tot de nieuwe economie gerekend werd, aangevoerd oor grote Amerikaanse concerns die zo nodig in een te vroeg stadium aan de nieuwe economie moesten snuffelen, en formidabele bedragen uittrokken voor overnames in die sector. De relatief goede performance van concerns op het Europese vasteland zet de Angelsaksische ideologie van de aandeelhouderswaarde in een nieuw perspectief. (...)
Gokken op de beurs
2001/12/20 in NRC Handelsblad p.14 door Flip de Kam
(...) De meeste economen geloven dan ook al jaren niet meer in de mogelijkheid dat overheden de conjunctuur via belastingmaatregelen kunnen fijnregelen. (...) het tempo van de economische groei in de jaren tachtig en negentig maar weinig van elkaar. Desondanks was op de beurs na 1995 sprake van een koersexplosie zonder precedent. Daarop volgde de onvermijdelijke correctie. Hoewel de huidige koersen historisch gezien nog steeds er hoog zijn. (...) Het recent herstel van de aandelenkoersen heeft meer te maken met de vloedgolf aan goedkoop geld (na de renteverlagingen) dan met zonnige vooruitzichten voor de Amerikaanse economie. Wie rekent op hogere aandelenkoersen in 2001 neemt dus een grote gok.
Particulieren stappen uit beleggingsfondsen
2001/12/20 in NRC Handelsblad p.16
(...) Dat blijkt uit het statistisch bulletin van De Nederlandsche Bank (DNB), dat gisteren is gepubliceerd. (...) De waardedaling komt uit op 25 procent als de bedragen die tijdens deze periode zijn ingelegd ook worden meegerekend. (...)
'Soms roep ik gewoon: man, wat wil je nou op die beurs'
2001/11/03 in De Telegraaf p.49 door Paul Jansen, Marijn Jongsma
(...) 'Wij', zegt Alex Otto, dat zijn de grootaandeelhouders van de 21e eeuw. Mannen als Willem Burgers (Orange Fund), Kees Molenaar (Hidden Value Fund), Frederick van Beuningen (Darlin) en hijzelf. (...) Partijen ook, die steeds vaker de handen ineenslaan. "We hebben elkaar gevonden." (...) "Bij Shell was het not done om met andere pensioenfondsen te overleggen. Die waren je concurrenten. Dat kan je je nu niet meer voorstellen. Niet dat we apart met andere grootaandeelhouders vergaderen, maar we weten van elkaar in welke fondsen we zitten." (...) "Als ik vind dat Ajax voor resultaten beloond moet worden, koop ik bijvoorbeeld een paar honderd aandelen bij. Dan vliegt die koers meteen omhoog, en krijg je de volgende dag grote koppen in de krant. Dat is leuk." (...) "Er is een nieuwe trend gaande. Dat is begonnen met het hele corporate governance gebeuren. Pensioenfondsen gingen plotseling op jaarvergaderingen vragen stellen. Wij volgden. (...) Een van de partijen dat zo'n aandelenblok aan de deur kreeg, is textielconcern Gamma Holding. (...) We bespeurden een zekere lauwheid, het ging niet. Dan merk je dat er verderop nog zo'n bedrijf zit: Ten Cate. Wij hebben dus Loek de Vries (de Ten Cate-bestuursvoorzitter, red.) benaderd en gevraagd: Kun je dat niet combineren." De Vries hapte toe maar een overnamepoging liep stuk op het old boys network. De raad van commissarissen van Gamma verzette zich tegen een inlijving en vond steun bij de toezichthouders van Ten Cate. (...)
Financiële analisten scherpen regels aan
2001/08/21 in NRC Handelblad p.1
Nederlandse analisten werken aan gedragsregels die de onafhankelijkheid van de financiële experts beter moeten waarborgen. De branche reageert hiermee op de groeiende commotie over de vermenging van hun adviezen en hun eigen belangen in beleggingen. (...) De effectenafdeling van ING kwam gisteren in opspraak doordat handelaren van de bank eerder dit jaar op grote schaal aandelen hadden verkocht van het Japanse concern Daiwa voorafgaand aan de publicatie van een negatief analistenrapport. Dat rapport bleek foutieve informatie te bevatten. (...) 'Chinese muren' dienen de informatiestromen tussen analisten en handelaren strikt te scheiden, maar in de praktijk blijkt dat niet altijd te gebeuren. Bij de meeste Nederlandse banken mogen analisten privé in effecten handelen, terwijl zij er zakelijk advies over geven. (...) Analisten zijn in hun beloning afhankelijk van de handelsprestaties van hun collega's en de successen van zakenbankiers. Dat is een van de redenen dat ze nauwelijks verkoopadviezen afgeven. (...)
Dure koopjes op Nasdaq
2001/03/14 in Het Financieele Dagblad p.11 door Bartjens
(...) De jongste editie van The Economist rekent voor dat er in het afgelopen jaar $ 4000 mrd beurswaarde verloren is gegaan, ruwweg de helft van Amerika's bruto binnenlands product (bbp). Bij de krach van 1987 werd slechts 20% van het bbp vernietigd. De gemiddelde koers-winstverhouding van de honderd grootste fondsen op de Nasdaq vertelt een minder dramatisch verhaal. Die ligt momenteel tussen de vijftig en de zestig. Dat is gelijk aan het niveau van december 1998 (...) De vijf jaar ervoor betaalden beleggers op Nasdaq gemiddeld slechts dertigmaal de verwachte winst. Daarmee kan - zelfs na de ingrijpende koersval van technofondsen - de stelling verdedigd worden dat de aandelen historisch duur blijven. En hoeft de bodem helemaal nog niet in zicht te zijn.
Beleggers gaan voor 'duurzaam'
2001/03/13 in NRC Handelsblad p.13 door Menno Tamminga
De Nederlandse verzekeraars en pensioenbeheerders gaan de komende jaren een omslag op de financiële markten veroorzaken. Zij gaan enkele tientallen miljarden gulden op een duurzame manier beleggen. Dat blijkt uit de resultaten van een onderzoek van vermogensadviseur Capital Management Consultants (...) De professionele beleggers staan onder toenemende maatschappelijke druk om bij hun beleggingsbeslissingen expliciet rekening te houden met het sociale-, mensenrechten- en ecologische beleid van bedrijven en landen waarin zij geld steken. (...) De twee grootse pensioenbeheerders, PGGM (sectoren welzijn en zorg) en ABP (onderwijs en overheid), samen goed voor meer dan 400 miljard gulden beleggingen, lopen voorop. (...)
Van Duijn probeert de massa te begrijpen
2001/02/12 in Het Financieele Dagblad p.9 door Bendert Zevenbergen
(...) Pensioenfondsen zijn als gevolg van de vergrijzing vanaf 2005 nettoverkopers van aandelen en obligaties.' En na dit decennium? 'Tja, de Dow Jones-index schommelde tussen 1965 en 1982 rond de 1000 punten. Zo'n periode van stilstand kan weer aanbreken, je weet het niet. (...)
Optimistisch geld stroomt naar internet
2001/01/26 in Het Financieele Dagblad p.11 door Joost van Mierlo
Een gewaarschuwd mens telt niet altijd voor twee. Ondanks dagelijkse onheilstijdingen blijft er kapitaal naar aan internetgerelateerde beleggingsfondsen vloeien. (...) Nederland wijkt wat dit betreft sterk af van bijvoorbeeld de Verenigde Staten. 'Daar hebben de Amerikaanse technologiefondsen een enorme outflow laten zien', zegt Theo Maas, portefeuilleheerder bij ABN Amro. Een van de mogelijke verklaringen ligt bij de relatief late lancering van verschillende fondsen. (...)
The Economist
2001/01/23 in NRC Handelsblad p.18 door Herman Frijlink
Ook het Britse weekblad The Economist is gezwicht voor de sirenenzang van de biotechnologie. Het blad constateert dat het tij is gekeerd voor biostarters. Waren het de afgelopen jaren de kleintjes die hun ziel voor een appel en een ei verkochten aan multinationals, nu zijn het de grote bedrijven die dingen naar de gunsten van de kleintjes. (...)
Veel kleine fondsen verlaten Beursplein
2001/01/16 in de Volkskrant p.1 door Kees Kraaijeveld
(...) Naar verwachting verdwijnt binnen afzienbare tijd 30 procent van de kleine bedrijven van de beurs. Van Melle is niet de eerste afvaller van het jaar. Het aandeel World Online is vanaf vrijdag niet meer verhandelbaar. Binnenkort worden de noteringen van Axxicon, Ahrend, Samas en Norit geschrapt. De gebroeders Barneveld hebben aangekondigd hun groothandel Van Dorp Despec van de beurs te halen. (...) Voor de 130 kleine beursfondsen (smallcaps) wordt het steeds lastiger om via de beurs aan kapitaal te komen. (...) Met name de institutionele beleggers concentreren zich op de grootste ondernemingen. (...) Want als kleine bedrijven geen geld meer kunnen ophalen, hebben ze alleen nadeel van hun notering, meent Pit. (...) Ook de fusie tussen de beurzen van Amsterdam, Brussel en Parijs, - Euronext genaamd - doet de smallcaps geen goed. (...)
Voor eeuwig student
2001/01/06 in NRC Handelsblad p.18 door Adriaan Hiele
(...) Ook de ABN Amro - toch een serieuze bank - is het spoor bijster. (...) In dezelfde bijsluiter komt de bank ook met interessant rekenwerk over de periode 1950-2000. Dat wel. In die halve eeuw haalden alle aandelen samen een gemiddeld jaarlijks rendement (koerswinst plus dividend) na aftrek van 60 procent belasting van 11,2 procent. Obligaties deden 1,8 procent, en deposito's 1,3 procent. (...)
'Saai' beleggen loonde in slecht beursjaar 2000
2001/01/03 in NRC Handelsblad p.1
(...) De CBS-herbeleggingsindex sloot het jaar af met een verlies van 2,1 procent. Het was voor het eerst sinds 1990 dat de CBS-index gedurende het jaar daalde. (...) Beleggers die hun geld bij beleggingsfondsen onderbrengen waren in 2000 gemiddeld beter af dan actieve beleggers. Fondsen die zich op Nederlandse aandelen richtten behaalden een positief rendement van 1 procent. (...) De Nederlandse herbeleggingsindex voor TMT-aandelen (technologie, media en telecom) zakte met 24 procent. De index voor alle andere aandelen zonder de TMT-sector steeg juist met 12,9 procent. (...)
Muurbloempjes uit beursindex
2000/12/12 in NRC Handelsblad p.15 door Maarten Schinkel
(...) Nu ook MSCI zijn beursindices corrigeert voor de vrije verhandelbaarheid, is die tactiek op sterven na dood. (...) Dit en vorig jaar trokken met name telecommunicatiebedrijven vers kapitaal aan door dochterondernemingen voor een klein deel op de beurs te laten noteren, veelal tussen de 10 en 20 procent. (...) Maar in de beursindices werden de bedrijven wel voor de volle honderd procent gewogen. (...) Hetzelfde geldt voor de grote telecomfondsen zelf. (...) Tegenover een weging van 100 procent in de belangrijkste beursindices stond maar 60 procent aan vrij verhandelbare aandelen - de free float. (...)
Elk kwartaal uitverkoop
2000/12/02 in NRC Handelsblad p.17 door Menno Tamminga
(...) In het derde kwartaal hebben pensioenfondsen hun aandelenbezit in Nederlandse bedrijven met 13 miljard gulden gereduceerd tot 85 miljard gulden, zo bleek gisteren uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). (...) Nederlandse politici hebben geruime tijd gedacht dat pensioenfondsen een rol als veilige kernaandeelhouders in het Nederlandse bedrijfsleven zouden spelen als Nederland onder Europese druk haar regels tegen ruwe opkopers van het bedrijfsleven zou moeten verminderen. Nederlandse verzekeraars zijn overigens wel Nederlandse aandelen blijven kopen of hebben in elk geval hun bezit, rekening houdend met enige koerswinsten, niet drastisch ingekrompen. Het CBS becijfert het Nederlandse aandelenbezit van verzekeraars eind september op 142 miljard gulden, een stijging met 9 miljard gulden ten opzichte van een kwartaal eerder. (...) Waren de Nederlandse aandelen in het tweede kwartaal nog goed voor 22 procent van de totale beleggingen, nu is dat 16 procent van het totale pensioenvermogen van 1.017 miljard gulden. (...) De kleintjes hebben geen last. Die aandelen hebben pensioenfondsen volgens kenners al eerder verkocht. (...) De Nederlandse pensioenfondsen zitten nu ongeveer op het percentage Nederlandse aandelen in hun totale beleggingen dat overeenkomt met de zwaarte van Nederlandse bedrijven in de beursgraadmeters van euroland. (...) Internationaal gesproken weegt de Nederlandse aandelenmarkt voor ongeveer 3 procent in de graadmeters. Dat is bijvoorbeeld het percentage dat een internationaal gespreid beleggingsfonds als Robeco in Nederlandse aandelen heeft zitten. (...) Dat verzekeraars wel kopen heeft onder meer te maken met fiscale prikkels, die voor hen wel werken, maar niet voor pensioenfondsen, die geen vennootschapsbelasting betalen.
Wie durft?
2000/12/01 in de Volkskrant p.15 door Ben van Raaij
(...) In de VS neemt de kritiek op de nauwe banden tussen analisten en bedrijven toe. Volgens Arthur Levitt, voorzitter van de Amerikaanse beurswaakhond SEC, durven analisten geen kritische adviezen te geven uit angst dat hun informatiestroom opdroogt en ze schade toebrengen aan de afdeling corporate finance waarvan hun bonussen afhankelijk zijn gemaakt. Sinds vorige maand zijn bedrijven verplicht koersgevoelige informatie direct openbaar te maken, zodat aan de bestaande informatievoorsprong van analisten een einde komt. (...) Maar misschien keert de wal het schip. Analisten worden zelf ook getoetst in ratings: hoe meer ze geciteerd worden, hoe invloedrijker ze zijn. In de VS zijn hun inkomen en bonussen al vaak aan die scores gekoppeld. En dat kan ze ertoe verleiden, zeker in een bear market, om nét wat scherper uit de hoek te komen dan hun collega's. (...)
Markten kwetsbaar voor nieuwe crisis
2000/11/28 in NRC Handelsblad p.19 door Maarten Schinkel
Zijn de financiële markten wel bestand tegen een tweede grote financiële crisis, zoals die van 1998? De centrale bankiers zijn er niet gerust op. (...)
Ethisch beleggen: de moraal komt nu
2000/10/16 in NRC Handelsblad p.11 door Douwe Douwes
Ethisch beleggen is aan een opmars bezig. (...) Wijffels sprak vorige week op de 'Dag van jet ethisch beleggen', georganiseerd door het andere beleggingsfonds (ABF) en het ASN Aandelenfonds. Beide dochters van de SNS Reaalgroep investeren alleen in bedrijven die maatschappelijke verantwoord ondernemen. (...) In Nederland zijn er maar zestien bedrijven door de ballotage gekomen, internationaal 85. (...) De afgelopen drie jaar heeft het ASN Aandelenfonds in ieder geval de MSCI-wereldaandelenindex verslagen. (...) Wijffels is het met hem eens: "Erst das Fressen und dann die Moral, luid een bekend Duits gezegde. Nu we redelijk welvarend zijn, kunne we ons als beleggers ook druk gaan maken over de ethische kanten van het ondernemen."
Beursval kan economie raken
2000/10/13 in NRC Handelsblad
(...) de beurzen bepaalden steeds meer wat er in reële economie gebeurde. Nu steeds meer particulieren aandelen hebben, hebben de gestegen koersen een gunstig effect gehad op de vermogenspositie van consumenten, en daarmee ook op hun bestedingspatroon. (...) Nu het beursklimaat dreigt om te slaan, kan dat gevolgen hebben voor de gezondheid van de economie zelf. (...)
Met beurslievelingen loopt het vaak slecht af
1999/03/26 in NRC Handelsblad p.12 door Jos van Hezewijk en Marcel Metze
Anders dan velen denken, zit 50 à 70 procent van de aandelen vast in portefeuilles met weinig mutaties. En nu het beursklimaat onzekerder is geworden, neemt de aandacht voor het beleggen op lange termijn weer toe. In hun recent verschenen boek 'XXL' onderzochten Jos van Hezewijk en Marcel Metze de prestaties van het grote Nederlandse bedrijfsleven in de jaren 1982-1997. Oude ondernemingen deden het in deze periode beduidend beter dan jonge. Juist zij beschikken over de combinatie van ervaring en aanpassingsvermogen die turbulente tijden vereisen. (...)
Een markt van 8.000 miljard (Nederland draaischijf kredietcrisis)
2008/11/14 in NRC p.13 door Jan Meeus
Nederland is draaischijf van de financiële verpakkingsindustrie, die het hart van de kredietcrisis vormt. (...)
(...)
Deze financiële verpakkingsindustrie haalt in Nederland alleen al 8.000 miljard euro op, blijkt uit cijfers over 2007 van De Nederlandsche Bank. Daarmee is deze sector tien keer groter dan de Nederlandse economie. Nederland is een belangrijke draaischijf, zo bevestigt Marco Angeheben, directeur van het European Securitisation Forum in Londen. Nederland en Luxemburg zijn (om fiscale redenen) dé Europese centra voor deze sector.
(...)
Volgens die techniek worden obligaties verkocht op basis van een onderpand. Dat onderpand kan van alles zijn, zolang het maar een eigen inkomstenstroom genereert. Bijvoorbeeld een pakket hypotheken waarover iedere maand rente wordt betaald. Of, zoals bij Gazprom, een contract voor de levering van gas dat een constante stroom van inkomsten oplevert.
[Vervolg van pagina 13] Deze techniek heet securitisatie. (...)
(...)
(...) Deze structuur wordt in financieel jargon een Special Purpose Vehicle genoemd (SPV). Een SPV is een bedrijvenstructuur die geen eigenaar heeft. In juridisch jargon wordt dat een orphan structure genoemd, een weeshuisconstructie.
Gazprom is bepaald niet het enige buitenlandse bedrijf dat via Nederland kapitaal ophaalt. Bedrijven als bijvoorbeeld Deutsche Bank, Goldman Sachs, het inmiddels failliete Lehman Brothers en Nokia hebben ook allemaal een financieringsbedrijf dat vanuit Nederland opereert. Die financieringsbedrijven geven schuldpapier uit waarmee over de hele wereld vele honderden miljarden euros worden opgehaald. En er zijn ontelbare bedrijven die hetzelfde doen.
(...)
Goudader voor de Nederlandse economie
8.000 miljard euro. Dat was in 2007 de som van de inkomende en uitgaande geldstromen van de duizenden financieringsmaatschappijen in Nederland. De winst die deze bijzondere financiële instellingen (BFI), zoals ze officieel heten, met dit rondpompen van geld behaalden is veel kleiner: 98 miljard euro. Daarvan gaat het grootste deel naar de buitenlandse eigenaren van de BFIs, zo blijkt uit een recente analyse van De Nederlandsche Bank. Tussen 2003 en 2007 bedroeg het gemiddelde inkomen van de BFIs dat in Nederland achterbleef 731 miljoen euro. Daarnaast genereert de financiële verpakkingsindustrie nog twee bronnen van inkomsten. Volgens het economisch onderzoeksbureau SEO behaalden trustbedrijven en financiële, fiscale en juridische adviseurs in 2006 een omzet van 487 miljoen euro in deze sector. Ongeveer 3.000 hooggekwalificeerde arbeidskrachten verdienen hier hun brood mee. Ook de overheid verdient aan de financiële verpakkingsindustrie. Het SEO schat dat de 16.000 internationale bedrijven die in 2006 via Nederlandse trustbedrijven diensten afnamen, 1,3 miljard euro belasting betaalden.
Toezicht DNB
SPVs vallen onder de categorie bijzondere financiële instellingen, kortweg BFIs. Dat zijn financieringsmaatschappijen die in Nederland actief zijn voor buitenlandse bedrijven en geen DNB-vergunning nodig hebben. Daarvan zijn ruim 11.500 geregistreerd, volgens de meest recente cijfers van DNB. Er bestaat geen apart register voor SPVs, zegt een woordvoerder van De Nederlandsche Bank. Dat gaat overigens veranderen als gevolg van Europese regelgeving, stelt DNB. Vanaf 2010 zal de toezichthouder SPVs gaan registreren. (...)
Fiscus spekt kas van opkoopfondsen
2008/08/21 in VK p.1 door Marc van den Eerenbeemt en Merijn Rengers
De Belastingdienst heeft vorig jaar meer dan 400 miljoen euro overgemaakt naar Angelsaksische opkoopfondsen, die eigenaar zijn van grote Nederlandse bedrijven als de HEMA en kabelmaatschappij Ziggo. (...)
Leo Stevens, emeritus hoogleraar fiscale economie en kroonlid van de SER, noemt de teruggave van de belastinggelden aan de opkoopfondsen zorgwekkend. 'Je kunt je afvragen of het maatschappelijk gewenst is dat goedlopende bedrijven door een fiscale handigheid belasting ontvangen in plaats van die te betalen.'
(...)
Hoogleraar Hans Schenk van de Universiteit Utrecht waarschuwt dat de overnametactiek van opkoopfondsen in ruim 15 procent van de gevallen uitmondt in een faillissement. Dat is drie keer zo vaak als bij reguliere overnamen.
(...)
Witwassen Holland Casino wel mogelijk
2008/07/03 in FD p.15 door Siem Eikelenboom
Hoewel toenmalig minister Donner van Justitie en de leiding van Holland Casino jaren hebben verklaard dat van witwaspraktijken in 's Rijks casino 'geen sprake' was, heeft de rechtbank in Rotterdam gisteren een 50-jarige Pakistaan veroordeeld voor witwassen in de Amsterdamse vestiging van Holland Casino.
(...)
Dat is opmerkelijk. In september 2003 publiceren Nova en Het Parool het verhaal dat in de vestigingen van Holland Casino wordt witgewassen. Beide media baseren zich op de verhalen van klokkenluider Kees Bakker, een oud-werknemer van HC. Zijn verhaal wordt ondersteund door anonieme verklaringen.
(...)
De rechtbank gelooft niet in de speelwinsten van M. en vindt het 'een feit van algemene bekendheid' dat je in een casino meer verliest dan wint. De Pakistaan kreeg negen maanden cel waarvan drie voorwaardelijk.
Hawala-bank buiten schot
2008/06/30 in FD p.1 door Siem Eikelenboom
Een grootscheepse actie van het Openbaar Ministerie (OM) en de fiscale opsporingsdienst FIOD-ECD tegen illegaal ondergronds 'hawala'-bankieren, heeft afgelopen jaren geen vervolg gekregen.
(...)
Uit onderzoek van deze krant blijkt dat de met veel publiciteit omgeven zaak is geseponeerd. (...)
De bestrijding van illegaal bankieren en witwassen geldt sinds de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten en andere Westerse landen als prioriteit. (...)
In Nederland stelde de fiscale opsporingsdienst FIOD-ECD in overleg met het OM in 2003 een onderzoek in naar Somalische stichtingen en verenigingen. Uit antwoorden van een woordvoerder van het functioneel parket van het OM blijkt dat de FIOD-acties te maken hadden met een onderzoek naar het Al Barakat-netwerk, een internationale groep van min of meer officieuze banken (meestal im- en exportbedrijfjes) die bankieren volgens het hawala-principe. Dat is een vorm van financiële dienstverlening buiten de reguliere banken en geldtransactiekantoren om. Dit is in strijd met de Wet inzake de geldtransactiekantoren (Wgt) die juli 2002 in werking trad.
Kort na de aanslagen van elf september werd Al Barakat op de lijst van 'terroristische entiteiten' van het Amerikaanse ministerie van financiën geplaatst.
Van de 216 Somalische stichtingen en verenigingen die er in Nederland zijn, selecteerde de FIOD er 35 voor een strafrechtelijk onderzoek. Deze 35 rechtspersonen blijken in de periode 2000 - 2003 ongeveer euro 60 mln naar het buitenland te hebben overgemaakt. Het geld is overgeboekt naar rekeningen in Djibouti en de Verenigde Arabische Emiraten en vandaar door geldlopers naar Somalië gebracht.
(...)
Wespennest (maar ook goede financiële sites)
2008/06/14 in NRC p.27 door Erica Verdegaal
(...) Handig zijn pagina's die informatie opsommen zoals www.dividendpagina.nl. Maar echte aanraders zijn webpagina's die je van denk- of rekenwerk verlossen. Wie voorzichtig is, kan baat hebben bij mijn rekentop-5. (...)
De derde plaats is voor www.spaarwinstcalculator.nl. Dit programma bevat rentepercentages en looptijden van 325 spaarrekeningen en depositos die vallen onder ons Depositogarantiestelsel (zie www.dnb.nl). Na invulling van de huidige spaarsituatie, kan het spaargeld op het scherm worden verdeeld over royalere banken. De calculator berekent het mogelijke voordeel, waarna desgewenst naar de gekozen banken door te klikken is. De gebruikers van de calculator behaalden tot nu gemiddeld 675 euro spaarwinst per jaar.
Een tweede plaats is voor het reclamearme www.rechtopgeld.nl. Na invulling van een vragenlijstje is te zien op welke tegemoetkomingen, uitkeringen, fiscale voordelen, teruggaves en belastingtoeslagen de invuller mogelijk recht heeft en welke instanties daarover gaan. De site verwijst naar gemeentes, belastingkantoren, uitkeringsinstanties en naar de rekenmodules op www.belastingdienst.nl.
De eerste prijs ten slotte verdient www.spaarbox.nl. Op deze vrijwel reclameloze site kan worden doorgeklikt naar de Pensioen Totaal Planner met rekenmodules voor oudedags- en nabestaandenpensioen, verlofsparen, levensloopregelingsparen en eerder stoppen met werken. Spaarbox is vollediger dan www.pensioenkijker.nl. Dat inventariseert slechts werkgeverspensioen en AOW, terwijl ook spaargeld, beleggingen, lijfrentes, bijverdiensten en eventuele advieskosten de noodzakelijke pensioenhoogte kunnen bepalen. Bij een tekort biedt de Pensioen Totaal Planner diverse oplossingen met de benodigde inleg (vaak zelf sparen of beleggen). Deze site promoveert de leek tot een allround pensioenadviseur.
Rekenkamer: per jaar wordt 18,5 mld euro witgewassen
2008/06/04 in VK p.3 door Ron Meerhof
Witwassers van crimineel geld kunnen in Nederland vrijwel ongestoord hun gang gaan. Naar schatting wordt er jaarlijks 18,5 miljard euro witgewassen. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een dinsdag verschenen rapport.
(...)
Ook het aanpakken van terrorismefinanciering loopt niet erg gesmeerd. Dat lijkt vooral te komen doordat er niet veel is om aan te pakken, vermoedt de Rekenkamer. (...)
De mythe van de maatschappelijke onderneming
2008/05/16 in FD p.7 door Leo Stevens
(...)
Voor dit maatschappelijk ondernemerschap is echter geen nieuwe rechtsvorm, met bijbehorende afbakenings- en overgangsproblemen, nodig. De bestaande rechtsvormen geven maatschappelijke ondernemingen inclusief overheidsbedrijven voldoende ruimte om hun maatschappelijke doelstelling tot gelding te brengen. Wel moet de belastingheffing van deze overheidslichamen, ongeacht hun rechtsvorm, hoognodig in een samenhangend kader worden geherstructureerd. Laten we daarmee beginnen en niet meteen alles overhoop halen.
Leo Stevens is em. hoogleraar fiscale economie van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Het AWBZ-dossier in revisie
2008/05/02 in FD p.7 door Leo Stevens
(...)
Het AWBZ-dossier vertelt het stereotiepe verhaal van de verzorgingsstaat. De verschaffers van de collectieve voorzieningen hebben hun hand overspeeld. Ze blijken steeds minder in staat de claims van de mondig geworden burgers te beteugelen. Het bestuurlijke onderscheidingsvermogen tussen degenen die daadwerkelijk op hulp zijn aangewezen en calculerende burgers die 'gewoon' claimen waarop ze menen recht te hebben, is verloren gegaan. Dat maakt bezuinigingen noodzakelijk. Het risico is dat daarbij de sociaal zwakkeren en de calculerende burgers over één kam worden geschoren. De tragiek is dat juist de zwakkeren in de samenleving vaak het meeste last hebben van de dynamiek in de verzorgingsstaat.(...)
De volksverzekeringsvorm is zo langzamerhand een anachronisme. Het legt de zwaarste lasten structureel aan de onderkant van het inkomensgebouw. Om deze scheefgroei te keren bepleit de SER fiscalisering van de AWBZ-premie.
Ik ben het daar van harte mee eens. De onderliggende argumentatie laat zich trouwens rechtstreeks doortrekken naar de noodzaak tot AOW-fiscalisering. En als we dan toch bezig zijn, laten we dan ook meteen de bizar ingewikkelde zorgpremieheffing fiscaliseren, want die kent een vergelijkbare scheefgroei.
Leo Stevens is em. hoogleraar fiscale economie van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Ons belastingsysteem vergeet het individu
2008/04/12 in VK p.B5 door Leo Stevens
Dit is een verkorte versie van de achttiende Willem Dreeslezing, op 11 april uitgesproken door Leo Stevens in Den Haag.
Stevens (1944) is emeritus-hoogleraar Fiscale Economie van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is lid van diverse SER-commissies en was voorzitter van het door het kabinet ingestelde Ondernemersklankbord Regeldruk.
Dezer dagen verschijnt bij uitgeverij Kluwer Naar een solidaire participatiemaatschappij, een achtergrondstudie bij de Dreeslezing. Stevens reageert op Alexander Rinnooy Kan, die als co-referent van de vorige Dreeslezing pleitte voor de verbouwing van de verzorgingsstaat tot participatiemaatschappij.
(...)
De realiteit gebiedt te erkennen dat de burger bij het betalen van de belasting doorgaans sterkere associaties heeft met 'afstaan' of 'afnemen' dan met 'bijdragen'. Dat gevoel wordt versterkt doordat de belastingdruk dwingend wordt opgelegd door bestuurders en politici die van nature meer affiniteit hebben met de collectiviteit dan met het individuele belang.
(...)
De herverdelingsdoelstelling van progressieve belastingen, boegbeelden van het principe dat de breedste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, is aan herziening toe. De theorie is mooier dan de praktijk. (...)
In de internationale concurrentieslag tot behoud van kapitaalintensieve activiteiten, moeten staten hun belasting op kapitaalinkomsten steeds verder verlagen. De druk wordt verschoven naar de niet-mobiele factor arbeid. Daardoor, en ook door de vergrijzing, neemt de druk van loonheffingen (zorgpremie, pensioenpremie, volksverzekeringspremies) toe, en wordt de betaalbaarheid van de verzorgingsstaat steeds problematischer.(...)
Een belangrijke oorzaak is de illusie van de bestuurlijke maakbaarheid. De daaruit voortvloeiende topdownregelgeving gaat gepaard aan een krampachtige monitoringsdrift. (...)
Een tweede oorzaak van oplopende regeldruk is het politieke klimaat. Regelgevende activiteiten van politici zijn in de publieke opinie een belangrijk criterium voor hun bestuursreputatie en slagvaardigheidsimago. (...)
Veilig het vermogen parkeren
2008/04/05 in NRC p.27 door Caroline de Gruyter
(...)de voormalige Duitse minister van Financiën Hans Eichel te spreken, ophoudt onze belastingontduikers voor ons te verstoppen.
Eichel kreeg voor elkaar dat Zwitserland sinds 2005 bronbelasting heft op spaartegoeden van EU-burgers in Zwitserland. De namen van de spaarders blijven geheim, maar banken romen collectief een (oplopend) percentage af en dragen het af aan Europese belastingdiensten.
Iedereen weet echter dat veel spaarrekeningen allang zijn omgezet in dividendrekeningen. Of andere constructies waarvoor de belastingdeal niet geldt. Europese hoofdsteden morren niet voor niets dat ze weinig bronbelasting uit Zwitserland krijgen.
Belangrijker nog: EU-landen die zelf een bankgeheim hebben - België, Luxemburg, Oostenrijk - steunen Duitsland en Frankrijk helemaal niet in hun aanvallen op het Zwitserse bankgeheim. Als dat er in Zwitserland aan gaat, raken zij het hunne ook kwijt. Deze drie praten momenteel met belastingparadijzen als Singapore en Hongkong, om toekomstige pogingen vanuit Brussel te ondermijnen om deze paradijzen ooit ook tot belastingafdracht te dwingen. Zwitserland speelt de eurolanden bovendien gemakkelijk tegen elkaar uit.
Wie wel aan het bankgeheim kunnen tornen, zijn de Amerikanen. Onder druk van Washington moeten Zwitserse banken het sinds enige jaren melden als een Amerikaan een rekening opent. Die rekeninghouder moet vervolgens belasting betalen in de VS. Zwitserland stond op zijn kop over deze regeling. Sommigen zagen dit als het begin van het eind van het bankgeheim; veel banken weigeren daarom Amerikaanse rekeninghouders.
Maar de VS kunnen het Zwitserse bankwezen zo ontregelen: het internationale handelsverkeer is in dollars. Als een Zwitserse bankier escudos wil kopen, wisselt hij franken in dollars en dan dollars in escudos. Geen bank ter wereld zonder dollarrekening in New York. Geen bank die zijn Amerikaanse licentie kwijt wil raken. Daarom is Washington gevaarlijker voor het Zwitserse bankgeheim dan Brussel.
Het bankgeheim werd in 1934 ingesteld om de Franse belastingdienst buiten de deur te houden. Tijdens de oorlog is het aangescherpt, toen de Gestapo achter Joodse gelden aanzat (vandaar dat Pierre Mirabaud, voorzitter van de Zwitserse bankiersvereniging, de Duitse fiscus Gestapoachtige praktijken verweet). Sindsdien loeren veel landen op kansen om Finanzplatz Schweiz de nek om te draaien. Eenderde van s werelds vermogen, zegt men, wordt hier beheerd. 60 procent daarvan is van buitenlanders.
De voormalige bankier schat dat ruim 90 procent daarvan zwart geld is. Zwitsers verdienen goed aan het feit dat EU-landen astronomische bedragen mislopen. De Zwitserse methode om vetes daarover te sussen is om op het gebied van fraude beter met hen samen te werken, maar qua belastingontduiking vervolgens geen krimp te geven.
(...)
Keurige klaplopers (2)(multinationals)
2008/03/04 in VK p.13 door Pieter Hilhorst
(...) In Buitenhof heeft staatssecretaris De Jager van Financiën gezegd dat de Belastingdienst van de 23 grootste beursgenoteerde bedrijven in 2007 1,3 miljard vennootschapsbelasting heeft geïnd. Of dat de vennootschapsbelasting was van 2006 of van eerdere jaren zei hij er niet bij. Maar het is een begin van openheid.
Volgens eigen opgave hebben de banken een slordige 900 miljoen betaald. Opgeteld bij de 220 miljoen van Ahold komt dat neer op 1,1 miljard. Als de opgave van de banken klopt, zou dat betekenen dat bedrijven als Heineken, Philips, Unilever en Shell die miljarden winst hebben geboekt, gezamenlijk een schamele 200 miljoen euro aan vennootschapsbelasting hebben betaald.
(...)
'Meeste AEX-bedrijven betalen vpb'
2008/02/29 in FD p.3 door Bert van Kalles
De meeste bedrijven die deel uitmaken van de beursindex AEX betalen vennootschapsbelasting in Nederland. Berichten dat slechts een handvol AEX-bedrijven winstbelasting zou betalen, zijn volgens staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën 'absoluut onjuist'.
(...)
De 23 AEX-bedrijven betaalden vorig jaar samen zo'n euro 1,5 mrd vpb: zo'n 10% van de totale opbrengst aan vennootschapsbelasting. De Jager: 'Of dat veel of weinig is, is heel moeilijk te zeggen maar ik doe wel een poging. De AEX-bedrijven zijn goed voor 8% van de werkgelegenheid van alle vpb-plichtige bedrijven in Nederland. Dus die 10% is voor mij niet alarmerend. (...)
Multinationals betalen vrijwel geen belasting
2008/02/21 in NRC p.1 door Joep Dohmen
Dat verklaren ambtenaren van de Belastingdienst tegenover deze krant. De bedrijven maken gebruik van ontwijkconstructies die mogelijk zijn gemaakt door de Wet werken aan winst, die op 1 januari 2007 is ingevoerd.
(...) De ambtenaren drongen aan op reparatie van de wet, omdat ze een kleine groep grote bedrijven bevoordeelt.
Staatssecretaris De Jager heeft de wet vervolgens op 1 januari 2008 deels aangescherpt. (...)
De doodtaks en een ongedekte cheque van Rutte
2007/12/15 in NRC p.24 door Flip de Kam
(...)
Uitgaande van een nettovermogen van gezinnen van ruim 2.000 miljard euro en de concentratie van het vermogensbezit bij oudere jaargangen, erven jongere generaties volgens een ruwe berekening jaarlijks ten minste 30 miljard euro. De doodtaks brengt komend jaar 2 miljard euro op: nog geen 7 procent van alles wat aan de erfgenamen toevalt. Deze geringe belastingdruk valt te verklaren door de hoge vrijstelling voor de overlevende echtgenoot en het gematigde tarief voor de kinderen.
(...)
Lage erfenisbelasting is onliberaal en onkapitalistisch
2007/12/11 in FD p.13 door Ed Groot
(...)
De VVD stelt dat de overheid nooit ofte nimmer meer dan 50 procent mag heffen. Dat dogma gaat geheel voorbij aan de felle discussie die in Amerika heeft gewoed. Een groep van 120 superrijken, onder wie William Gates sr., David Rockefeller en George Soros, protesteerden in een petitie tegen het voornemen van president Bush om de erfenisbelasting af te schaffen.
Superbelegger en multimiljardair Warren Buffett tekende niet, omdat hij de verklaring nog lang niet ver genoeg vindt gaan. Hij waarschuwt dat er nu al in Amerika een kaste dreigt te ontstaan die vanwege geërfd vermogen geen bal meer hoeft uit te voeren. Dat is de dood in de pot van een gezond kapitalisme.
(...) Bovendien, zo stellen Buffett en anderen, gaat van hoge erfenisbelastingen een gezonde prikkel uit om al tijdens het leven geld en energie te steken in liefdadigheid. Juist mensen die door eigen inspanningen rijk zijn geworden hebben vaak een goede neus voor nuttige bestedingen in het algemeen belang.
(...)
In Nederland worden kleine erfenissen zwaarder, maar grote erfenissen minder belast voor directe nakomelingen dan in de Verenigde Staten. Het Nederlandse toptarief van 27 procent is te laag. In ieder geval moet het tarief zodanig zijn dat er een redelijke garantie is dat het nagelaten vermogen van generatie op generatie daalt als de nakomelingen niets meer presteren dan alleen passief beleggen. Dat is nu niet zo, want bij een reëel rendement van 3 procent groeien vermogens al binnen een generatie met een factor drie. Dat is nog laag geschat, want juist de allerrijksten hebben toegang tot de beste vermogensbeheerders.
Een toptarief van 27 procent is niet genoeg om te voorkomen dat rijken zonder inspanning steeds rijker worden, ook in verhouding tot de rest van de samenleving. Juist als je wilt dat niet afkomst maar hard werken loont, zijn toptarieven boven de 50 procent helemaal zo gek nog niet.
Belasting drukt zwaarder in rijke landen
2007/10/27 in VK p.9 door Olav Velthuis
Uit cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling prikken (OESO) blijkt dat de belastingdruk in de rijke landen vorig jaar op een recordniveau uitkwam. De cijfers prikken een aantal mythen over belastingheffing door.
Mythe 1: Nederland heft, samen met de Scandinavische landen, de meeste belasting.
Alle Scandinavische landen zitten inderdaad in de kopgroep (Zweden staat met een belastingdruk van 50 procent bovenaan), maar Nederland hoort daar niet bij. In onder meer Frankrijk, België, IJsland, Italië en Oostenrijk wordt meer belasting geheven. (...)
Mythe 2: Rijke landen schuiven op naar een Angelsaksisch model met een magere verzorgingsstaat.
(...)In landen waar de opbrengst van de inkomstenbelasting terugliep, werd dat bovendien vaak gecompenseerd door een stijging van de opbrengst uit de sociale premies. Roland Brandsma, hoogleraar fiscaal recht en partner bij de belastingadviseur PricewaterhouseCoopers, heeft nog een andere verklaring: 'Door een stijging van de inkomens zijn steeds meer mensen in hogere belastingschijven terecht gekomen.'
Nederland is een van de uitzonderingen: de belastingdruk is niet gestegen maar licht gedaald van 41,2 procent in 1975 naar 39,5 procent in 2006. Brandsma: 'Regeringen hebben zich aan hun woord gehouden toen zij lastenverlichting beloofden.'
Mythe 3: Er vindt een race to the bottom plaats waarbij overheden elkaar beconcurreren met lage tarieven. In plaats van bedrijven (die naar het buitenland kunnen vertrekken) wordt de consumptie in het binnenland steeds zwaarder belast.
Het tarief van de vennootschapsbelasting is inderdaad gedaald. Maar de bedrijven betalen, als percentage van het nationaal inkomen, veel meer belasting dan dertig jaar geleden.
(...)
Nederlandse fiscus lokt hedgefondsen
2007/07/30 in FD p.1 door Prisco Battes en Bendert Zevenbergen
Nederland wordt een uitvalsbasis voor hedgefondsen en vastgoedfondsen in Europa. Dit zeggen marktpartijen naar aanleiding van nieuwe wetgeving. Volgens advocaat en fiscalist Ate Veenstra van Clifford Chance zitten er tussen de vijftien en twintig hedge- fondsen in de pijplijn die in Nederland in ieder geval hun juridische zetel willen opzetten.
(...)
De fondsen maken gebruik van de zogenoemde 'vrijgestelde beleggingsinstelling' (vbi). Met dit regime, dat onlangs door de Eerste Kamer is aangenomen, gaat Nederland direct de concurrentie aan met fiscale vluchthavens als Luxemburg en de Caymaneilanden. Het belangrijkste kenmerk van de vbi is dat het fonds door de Nederlandse fiscus niet wordt belast.
Volgens Veenstra is de vrijgestelde beleggingsinstelling in een aantal opzichten zelfs gunstiger dan haar Luxemburgse tegenhanger, de Sicav. Anders dan in Luxemburg kent Nederland vrijstellingen van toezicht bij fondsen met een inleg hoger dan euro 50.000. 'Bovendien is hier geen verplichte winkelnering bij lokale dienstverleners, wat Nederland goedkoper maakt.'
De nieuwe wet heeft tot doel Nederland als financieel centrum weer op de kaart te zetten. Recent sloegen financiële instellingen, ministeries en toezichthouders de handen ineen met de oprichting van Holland Financial Centre. De vestiging van hedgefondsen brengt werkgelegenheid mee voor accountants, advocaten en administratiekantoren. De hoop is dat hedgefondsen zich ook fysiek in Nederland vestigen. (...)
Ophef over lage taks durfkapitaal
2007/06/26 in FD p.1 door Franka Rolvink
(...)
Volgens de fiscalisten spitst het debat zich in Nederland toe op de belasting die over de winst op investeringen wordt geheven. De discussie gaat dan over de vraag of hierover het progressieve tarief van de inkomstenbelasting van maximaal 52% moet worden geheven of het vaste tarief van vermogensrendementsheffing van 1,2%. Veelal geldt dit laatste tarief.
(...)
Internationaal speelt de discussie over het speciale lage belastingtarief voor de managers achter de overnamemachines de laatste weken volop. De Amerikaanse beursintroductie van Blackstone, waarop de oprichters ruim $ 4 mrd verdienden, gaf de verontwaardiging extra kracht. Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt schande gesproken over de 'fooi van 10%' die de Britse managers van het durfkapitaal aan de fiscus afdragen, terwijl zelfs 'de schoonmaker' 40% over zijn inkomen wegbrengt.
(...)
Nederland opnieuw belastingparadijs
2006/11/13 in NRC p.1
Multinationals in Nederland krijgen volgend jaar de laagste belasting op rente-inkomsten in de westerse wereld. Ze betalen dan effectief nog maar 5 procent. Op dit moment vallen rente-inkomsten onder het tarief van de vennootschapsbelasting, 29,6 procent.
Het lage tarief op rente-inkomsten is onderdeel van het wetsvoorstel Werken aan winst, waarmee de regering Nederland als vestigingsplaats voor multinationals aantrekkelijker wil maken. De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel volgende week.
Volgens de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) faciliteert de nieuwe Nederlandse regeling belastingontwijking door internationaal werkende bedrijven.
De wet mikt op financieringsmaatschappijen die de financiën van multinationals afhandelen. Zon financieringsmaatschappij leent geld uit aan dochterondernemingen van de multinational elders in de wereld. De dochterondernemingen betalen daarover rente. De multinational kan belasting ontwijken door zijn dochters een hoge rente te vragen die in het buitenland aftrekbaar is. Dit is daar een besparing op de vennootschapsbelasting van gemiddeld 27 procent. De ontvangen rente wordt in Nederland tegen het tarief van effectief 5 procent belast.
De Nederlandse overheid ontvangt 1,2 miljard euro aan extra belastinginkomsten door gunstige belastingregelingen voor multinationals, aldus de SOMO. Het gaat hier om een vorm van agressieve belastingconcurrentie die ten koste gaat van andere landen, rijk en arm, zegt onderzoeker Francis Weyzig. Met dit tarief kun je volgens de criteria van de OESO spreken van een belastingparadijsregeling. Ook gaat het in tegen de gedragscode van de Europese Unie voor belasting op ondernemingen.
(...)
De EU kon de CFA-regeling afkeuren omdat die discrimineerde tussen binnenlandse en buitenlandse bedrijven. (...)
PvdA blaast financieel-economische luchtbellen
2006/09/09 in NRC p.26 door Flip de Kam
(...) De verlaging van het winsttarief maakt ons land nauwelijks aantrekkelijker als vestigingsplaats voor banenscheppende maakindustrie. Zij trekt hoofdzakelijk hoofdkantoren van transnationale concerns en hun financieringsmaatschappijen aan. De bestaande bijdrage van deze bedrijvigheid aan de schatkist en de fiscale en financiële adviespraktijk bedraagt slechts 0,3 procent van het bruto binnenlands product (anderhalf miljard euro). De door het kabinet voorgestelde tariefverlaging kost de schatkist meer dan zij aan extra bedrijvigheid in deze sector oplevert.
(...)
Vastgoed is toegankelijke vrijhaven voor het wegzetten van 'fout geld'
2005/01/15 in de Volkskrant p.7 door Merijn Rengers
(...) De vastgoedjongens konden in korte tijd zo rijk worden door een toevloed van veelal zwart geld. dat trok baar het relatief ingewikkelde vastgoed, omdat de eenvoudige witwastrucs die voorheen werkten, door strengere regels niet meer toepasbaar waren. Tot in de jaren negentig was het mogelijk geld gewoon bij de bank te storten. (...) Een deel van het zwarte geld zocht vervolgens zijn weg naar de aandelen- en optie beurs, waar toen door gebrekkige regels nog veel mogelijk was. Witwasverhalen en het feit dat vechtersbazen zich toegang verschaften tot de handelsvloer, droegen bij aan de grote schoonmaakacties van de effectenbranche die eind jaren negentig inzette. (...) Gaandeweg de wilde jaren negentig bleek de vastgoedsector een ideale vrijhaven. (...)
Zaak-De Groot is bananenrepubliek onwaardig
2002/10/28 in Het Financieele Dagblad p.9 door Dirk de Jong
(...) Clickfondszaak (...) Belastingfraude is verwerpelijk, maar dat er in belastingfraudeland veel gebeurt, wordt bevestigd door de nu lopende moeizame discussie tussen de Europese gemeenschap en landen als Zwitserland en in het verlengde daarvan ook Luxemburg en Oostenrijk inzake het doorgeven van rentegegevens aan de belastingdienst van het woonland van de rekeninghouder. Of geloven we echt dat de grote kantoren die veel Nederlandse banken in steden als Luxemburg en Genève hebben alleen maar diensten verlenen aan lokale klanten? En zo nee, accepteren we dan - analoog aan de enquête Bouwfraude - dat de hogere echelons daar niets van weten? (...) Tegen deze achtergrond lijkt het een terechte vraag of het fair is om een Nederlander (die nog aardig blijkt te kunnen worstelen) aan te spreken