TRENDS

Arbeid



Arbeid
Pensioenen

Arbeid
Nederlands bedrijf betaalt slechter
2008/07/24 in FD p.3

Nederlandse bedrijven geven fors minder uit aan hun werknemers dan buitenlandse ondernemingen die in Nederland actief zijn. De personeelskosten van Nederlandse bedrijven lagen in de periode van 2001 tot 2005 30% lager dan bij het gemiddelde buitenlandse bedrijf in Nederland. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren gemeld. Japanse en Amerikaanse bedrijven betalen het best. Ondernemingen uit de Verenigde Staten betalen 70% boven het gemiddelde, Japanse concerns 51%. Bedrijven met een Europese moeder betalen gemiddeld 20% meer dan Nederlandse bedrijven. Buitenlandse bedrijven in Nederland, die in het algemeen meer hooggekwalificeerde werknemers in dienst hebben, betalen volgens het CBS beter om hun personeel te behouden. Een mogelijke verklaring voor de hogere salarissen van Japanse en Amerikaanse bedrijven is volgens de onderzoekers dat ze geen onderscheid maken tussen hun Nederlandse werknemers en hun werknemers in het thuisland. Bovendien zijn Japanse en Amerikaanse bedrijven in Nederland vooral actief in sectoren waar de salarissen sowieso hoger liggen. Maar ook als met dit gegeven rekening wordt gehouden, betalen Japanse en Amerikaanse nog altijd respectievelijk 36% en 24% meer. Toch wordt de tevredenheid bij de werknemers er niet groter van, stelde bedrijfskundige Fabienne Fortanier eerder dit jaar in haar promotieonderzoek naar het effect van globalisering op bedrijven. (...)
'Met dit plan is er werk voor iedereen'
2008/06/17 in VK p.1 door Yvonne Doorduyn, Hans Wansink

(...) De politiek heeft mensen onnodig bang gemaakt. Versoepeling van het ontslagrecht, waar het kabinet eind vorig jaar bijna over struikelde, is totaal irrelevant voor de arbeidsmarkt van morgen. 'Precies de verkeerde energie', oordeelt TNT-topman Peter Bakker. De arbeidsmarkt van de toekomst kenmerkt zich juist door een overvloed aan banen. 'De relevante vraag voor werkgevers is niet: hoe kom ik van mensen af, maar hoe vind ik ze in godsnaam?', zegt Bakker. (...)
Arme Nederlander blijft steeds langer arm
2008/04/24 in NRC p.11 door Dirk Vlasblom

(...) Individualisering is hét kenmerk van de laatmoderne, Westerse samenleving. Zeggen invloedrijke sociologen als de Duitser Ulrich Beck en zijn Britse collega Anthony Giddens. Dat proces zou zelfs zó ingrijpend zijn dat werkloosheid en armoede steeds minder vaste kenmerken zijn van bepaalde groepen. Mensen uit heel uiteenlopende milieus zouden wel eens arm zijn. Maar zelden voor lang. De Rotterdamse sociologen Peter Achterberg en Erik Snel gingen na of armoede écht democratiseert en vertijdelijkt. Daarvoor onderzochten zij 5.000 Nederlandse huishoudens in de jaren 1984-2000. Zij concluderen in het tijdschrift Sociologie: arme Nederlanders blijven steeds langer arm en dat lot treft vooral laag opgeleiden en, in mindere mate, vrouwen en jongeren. In de onderzochte periode is het percentage mensen dat minstens drie jaar arm was gestegen van 0,8 naar 5,5 procent. In 1984 was van de groep armen 40 procent drie jaar of langer arm; in 2001 gold dat voor 60 procent. Niks vertijdelijking: armoede wordt steeds meer een duurzaam verschijnsel. En niks democratisering: er ontstaat een onderklasse die niet of nauwelijks aan zijn armoede weet te ontsnappen. (...) Er bleek geen verandering op te treden in de omvang van tijdelijke armoede, terwijl de duurzame, blijvende armoede fors toenam. De nu gepubliceerde onderzoeksresultaten zijn dus in strijd met de theorie van Beck en Giddens dat het voor de kans om in armoede te vervallen niet uitmaakt wie of wat je bent. Juist mensen met weinig schoolopleiding, vrouwen en jongeren blijken het grootste risico te lopen. Toch zijn de bevindingen óók in strijd met de meritocratiseringstheorie. Want dan zouden geslacht en leeftijd niet uit moeten maken. (...)
Duitsland kampioen lage lonen (veel meer lage lonen in Europa)
2008/04/21 in FD p.4 door Ed Groot

In Duitsland neemt het aantal mensen met een laagbetaalde baan hand over hand toe. In 2005 had bijna 23% van de werkende Duitsers een laagbetaalde baan. Dat is het hoogste aandeel in Europa en nauwelijks nog lager dan in Amerika. Dit blijkt uit een overzichtsstudie van de Amerikaanse Russell Sage Foundation naar laagbetaald werk in Europa. De definitie van 'laagbetaald' is een loon dat minder is dan twee derde van het mediane (middelste) uurloon. Voor Nederland is het onderzoek uitgevoerd door het Amsterdamse Instituut voor Arbeidsmarktstudies (AIAS). (...) Uit de resultaten blijkt dat de tijd voorbij is dat de Amerikaanse lonen aan de onderkant van de arbeidsmarkt veel lager zijn dan in Europa. De verschillen binnen Europa zijn groter dan die met de VS. Wat wél is gebleven, is dat Europese laagbetaalde werknemers veel beter verzekerd zijn voor gezondheidszorg en vaker doorbetaald krijgen bij ziekte en vakantie. Laagbetaalde arbeid komt het minste voor in Denemarken en is het snelst opgerukt in Duitsland. Dat heeft veel te maken met de Duitse eenwording na 1989 en hoe daarop is gereageerd. (...) In Nederland is volgens AIAS het aandeel laagbetaald werk tussen 1979 en 2005 gestegen van 10,7% naar 15,7%. Onderzoekscoördinator Wiemer Salverda noemt dit resultaat zorgwekkend, omdat laagbetaalde arbeid steeds vaker wordt gedaan door beter opgeleide mensen. De kenniseconomie raakt uit zicht, stelt Salverda. Vooral vrouwen blijven steken in kleine, slecht betaalde deeltijdbaantjes. (...) (...)
Werknemers dragen risico
2008/02/06 in FD p.9 door Paul de Beer

Omdat werknemers onvermijdelijk een belangrijk deel van het bedrijfsrisico dragen zijn ze ook belanghebbenden, met wie de onderneming rekening moet houden. (...) Dit staat haaks op de stelling van Lans Bovenberg en Coen Teulings in de discussie over het Angelsaksische shareholdersmodel versus het Rijnlandse stakeholdersmodel. Zij voeren in hun essay 'Werknemer wil zekerheid' in het FD van 26 januari een origineel nieuw argument aan. Maximalisering van de aandeelhouderswaarde zou in het belang zijn van de werknemers! (...) Zij verzekeren de werknemers van een vast loon, ongeacht de resultaten van het bedrijf. Maar in ruil daarvoor zullen zij eisen dat de onderneming zich volledig richt op het creëren van aandeelhouderswaarde. (...) (...) Als het bedrijf structureel slechter presteert, is het echter een illusie te menen dat de aandeelhouders het risico van de werknemers voor hun rekening zullen nemen. Zij zullen zich eenvoudigweg uit het bedrijf terugtrekken om elders een hoger rendement te zoeken. De kans is dan groot dat het bedrijf failliet gaat en de werknemers hun baan verliezen. Hoezo verzekering van bedrijfsspecifieke risico's? (...) De strikte scheiding van aandeelhouders- en werknemersbelangen in het Angelsaksische model biedt dus niet het wenkende perspectief dat Bovenberg en Teulings ons voorspiegelen. Integendeel, als bedrijfsspecifieke risico's steeds groter worden, zoals zij stellen, is het juist des te belangrijker om de rol van werknemers als stakeholders in de onderneming meer gewicht te geven. (...) Paul de Beer is Henri Polak-hoogleraar voor arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam; verbonden aan De Burcht (Centrum voor Arbeidsverhoudingen) en het Amsterdams Instituut voor ArbeidsStudies (AIAS).
'De klassieke expat sterft uit' (en werknemer aan de macht)
2008/01/26 in FD p.12 door Yteke de Jong

Topman Joerres van Manpower voorspelt dat werknemers straks worden ingevlogen Het proletariaat komt aan de macht. Karl Marx zou blij zijn geweest met de ontwikkelingen in de positie van de werknemer die in de komende tien jaar zullen plaatsvinden. Ceo Jeffrey Joerres van uitzendorganisatie Manpower, een van de grootste ter wereld, voorspelt dat de werknemer, het individu, over een aantal jaren de touwtjes in handen heeft. (...)
Ik wil niet de enige sukkel zijn (met geloof in duurzame bedrijven)
2007/12/15 in NRC p.24 door Freek Staps

Hij ging uit met Hillary Clinton, was minister onder president Clinton en adviseert de huidige presidentskandidaten John Edwards en Barack Obama. Vraaggesprek met de Amerikaanse intellectueel en politicus Robert Reich. Nog geen vijf minuten in het gesprek verspreekt Robert Reich zich. Hij legt net uit dat consumenten op zoek naar koopjes bedrijven dwingen werknemers te ontslaan, banen naar het buitenland te verplaatsen and they may be evil... (...) Men moet ophouden het bedrijfsleven aan te rekenen zich demonisch op te stellen jegens de omgeving. Ondernemingen vervuilen, behandelen werknemers slecht, dat ligt nou eenmaal in hun aard. Laten we niet doen alsof dat niet zo is, zegt hij. (...) Ze doen maar alsof want dat is goed voor de public relations. Het idee dat bedrijven hun inkomsten willen of zelfs kúnnen laten teruglopen omdat ze sociaal verantwoordelijk gedrag moeten vertonen, iets in het publieke belang doen, dat is in het beste geval bedrieglijk en in het slechtste geval schadelijk voor ons allemaal. Ook al wil het publiek, willen u en ik, hier zo graag in geloven. Het stelt zo lekker gerust. We denken dat bedrijven zich dankzij de goedhartigheid van bestuursvoorzitters gaan inzetten voor het publiek belang. En dan nu de werkelijkheid: dat doen ze niet. (...)
Studie economie is slechte keus
2007/11/28 in VK p.7

Het tekort aan personeel zal de komende jaren groter worden. Nu al geldt dat het vinden van hoogopgeleid personeel lastig is. Komende tijd zal ook de vraag naar personeel met lagere opleidingen stijgen. Een uitzondering vormen banen waarvoor een economische of een zorgopleiding, zoals voor kappers, nodig is. Op deze gebieden worden – op alle opleidingsniveaus – juist personeelsoverschotten verwacht, omdat te veel studenten kiezen voor een dergelijke opleiding. Dat blijkt uit de arbeidsmarktprognose tot 2012 van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht, die vandaag wordt gepresenteerd. Dit jaar is de krapte op de arbeidsmarkt al tot een record gestegen. In het tweede kwartaal van 2007 stonden er 225 duizend vacatures open. Volgens ROA-onderzoeker Frank Cörvers zullen de spanningen vooral toenemen in transport, onderwijs, ict, techniek en beveiliging. In tegenstelling tot eerdere berichten van onder meer debranchevereniging voor verzorgend personeel en het onderzoeksbureau Prismant zullen er geen grote tekorten aan medisch en verzorgend personeel ontstaan, verwacht hij. Het ROA baseert zich op stijgende instroomcijfers van zorggerelateerde opleidingen, de verwachte werkgelegenheidsgroei en uitstroom van ouder personeel.
Helpt soepel ontslag de werklozen?
2007/10/23 in NRC p.7 door Alfred Kleinknecht

(...) Servaas Storm en Ro Naastepad hebben een maand geleden in het economenblad Economisch Statistische Berichten de verhouding tussen ontslagrecht en werkloosheid onderzocht. Als men de rijke industrielanden onderling vergelijkt, is het dan zo dat landen met een soepeler ontslagrecht minder werkloosheid kennen? De uitkomsten van Storm en Naastepad zijn verrassend. In 8 van de 10 beschikbare studies is het antwoord neen! (...) Daarom mijn vraag aan economen die verknocht zijn aan de neoklassieke hoofdstroming in de economie: zou een wat bescheidener opstelling niet gepast zijn?
Positie werknemers krachtig
2007/10/19 in FD p.1 door Gerben van der Marel

De rechten van werknemers in bedrijven hoeven niet verbeterd te worden. Internationaal gezien is de positie van werknemers in Nederland zeer sterk, ondanks zorgen hierover bij de vakbeweging en linkse politieke partijen. Dat blijkt uit ongepubliceerde adviezen die advocaat Jaap Winter en universitair docent Robbert van het Kaar aan de Sociaal-Economische Raad (SER) hebben verstuurd en die in het bezit zijn van deze krant. 'Tegen praktijken van corporate raiders, waarvoor in de jaren tachtig werd gevreesd en een moderne variant, sprinkhanengedrag van private equity-fondsen, biedt het Nederlandse systeem van medezeggenschap (en ontslagrecht) juist een hoge mate van bescherming', schrijft Winter. 'Deze bescherming is in Nederland veel sterker dan in andere landen.' (...) De politieke zorg moet zich volgens de experts richten op het feit dat ondernemingsraden en vakbonden hun rechten niet inzetten. (...)
FNV staat alleen in strijd tegen de markt
2007/03/30 in VK p.9 door Frank van Alphen

(...) Met een wijds gebaar trok FNV-voorzitter Agnes Jongerius vorige week consumenten, patiënten en reizigers in haar kamp. Niet alleen werknemers zijn volgens de voorzitter van 's lands grootste vakbondskoepel het slachtoffer van de oprukkende marktwerking. Ook de klanten van verzelfstandigde bedrijven zuchten onder het tucht van de markt. (...) Sinds de oproep van Jongerius is het stil. Voelen gebruikers van het openbaar vervoer, de patiënten en de klanten van de geprivatiseerde bedrijven zich niet aangesproken? (...) Hun belangenbehartiger Rover is dan ook geen tegenstander van marktwerking in het openbaar vervoer. (...) De Consumentenbond laat zich evenmin voor het karretje van de vakbonden spannen. Marktwerking is goed omdat het leidt tot meer keuzevrijheid, lagere prijzen en hogere kwaliteit, praat de bond het ministerie van Economische Zaken na. Zolang de belangen van de zorgconsument voldoende zijn gewaarborgd, zullen patiëntenorganisaties ook niet pleiten voor minder concurrentie. Sterker: ze zien het als de manier om prikkels te introduceren waardoor de patiënt meer (inkoop)macht krijgt. De invoering van het zorgstelsel is nog maar het begin volgens de patiëntenverenigingen. (...)
Hoog opgeleiden wel degelijk schaarser
2006/10/13 in Het Financieele Dagblad door Ed Groot

(...) Volgens de Boston Consulting Group komt er een groeiend overschot aan hoog opgeleiden. Het Centraal Planbureau voorspelt precies het omgekeerde. 'Het rendement van studeren blijft stijgen'(...) Als de technologie wint, worden geschoolde werknemers steeds schaarser en neemt hun beloning toe. Als de scholing sneller toeneemt, dalen de lonen van hoog opgeleiden en wordt de inkomensverdeling gelijker. (...) Uit onderzoek van het CPB uit 2003 bleek dat tussen 1969 en 1996 scholing voorop lag in de race. In die periode steeg het aantal hoger opgeleiden jaarlijks met 4,1% per jaar. Hierdoor veranderde de verhouding tussen hoog en laag opgeleiden van 1 op 10 tot 1 op 3. De vraag naar hoog opgeleiden nam ook flink toe, maar net iets minder. Hierdoor bleef de loonstijging van hoog opgeleiden ongeveer 1,1% per jaar achter bij die van laag opgeleiden. Maar hoe gaat de race verder? Het CPB voorspelde in 2003 al dat scholing eerst zijn kleine voorsprong zal kwijtraken en later de race kansloos verliest. De reden is dat de groei van het aantal hoger opgeleiden snel afvlakt van 4,1% per jaar tot slechts 0,6% per jaar. Belangrijkste redenen zijn dat het aantal jongeren afneemt en dat er een natuurlijke grens is aan het percentage jongeren dat een universiteit of hbo aankan. Tegelijk zal de vraag naar hoger opgeleiden blijven stijgen. Het CPB voorspelde dat tot 2020 hun beloning tussen de 10% en de 55% sneller stijgt dan die voor laag opgeleiden. Daarbij geldt: hoe meer economische groei, hoe groter het beloningsverschil. Ook de HBO-raad kwam onlangs met een rapport waarin gewaarschuwd wordt voor een snelgroeiende schaarste aan hoger opgeleiden. Deze week kwam de Boston Consulting Group met een rapport waarin precies het tegenovergestelde wordt beweerd. Volgens BSC was er in 2004 al sprake van een overschot van 80.000 hoog opgeleiden. Zij worden weliswaar niet vaak werkloos, maar doen eigenlijk werk dat onder hun niveau ligt. De komende jaren zal dat overschot aan hoog opgeleiden volgens BSC alleen maar toenemen. Tussen 2006 en 2020 verlaten 500.000 hoog opgeleiden de arbeidsmarkt, waarvoor 910.000 nieuwe hbo'ers en universitair geschoolden terugkomen. Dat is een gigantisch verschil, dat vooral veroorzaakt wordt door het feit dat de 'babyboomers' die met pensioen gaan gemiddeld lager zijn opgeleid dan jongeren. Vanwege de economische groei komen er nog weliswaar 355.000 nieuwe banen voor hoog opgeleiden bij, maar dat is niet genoeg om het gat te dichten. (...) BSC signaleert dat het overschot aan talent nu al zichtbaar is. Hoogopgeleide starters blijken moeilijk aan een baan te komen en de reële startsalarissen van hoog opgeleiden zijn sinds 2002 gedaald. Dit laatste noemt Dinand Webbink, onderzoeker bij het CPB 'geen stevig argument'. Webbink: (...) Uit hun loonprofielen blijkt dat in die eerste jaren hun salaris steil omhoog gaat'. Webbink noemt de voorspelling van stijgende overschotten aan hoog opgeleiden 'in strijd met vrijwel alle recente empirische onderzoeken die ik ken'. Ook eigen recent onderzoek van Webbink, samen met de Tilburgse econoom Bas Jacobs, bevestigt dat scholing de race aan het verliezen is en dat de beloning van hoger opgeleiden sneller toeneemt. Een jaar extra onderwijs leverde in 2002 7,5% meer brutoloon op, vergeleken met 4,5 à 5% in 1989. Voor vrouwen is die toename nog wat groter. Het CPB noemt dit opmerkelijk gezien de grote toestroom van vrouwelijke hoog opgeleiden in de arbeidsmarkt in de jaren negentig. Met andere woorden: het rendement van onderwijs stijgt en dat duidt op grotere schaarste aan menselijk kapitaal.
Tijd voor nieuw leiderschap
2006/10/06 in Het Financieele Dagblad door Dominique Haijtema

(...) De meeste organisaties zijn niet in staat het potentieel van hun medewerkers voldoende te benutten. Slechts 27% van de medewerkers is gepassioneerd aan het werk. Bijna 60% is dagelijks aan het 'slaapwandelen' en zo'n 14% is zelfs contraproductief bezig en ondermijnt de werkzaamheden van anderen. Dat blijkt uit onderzoek van het Gallup Management Journal. De kosten van lage betrokkenheid en daarmee de productiviteit zijn enorm. Alleen al in 2005 kostte dit het Amerikaanse bedrijfsleven $ 300 mrd. (...)
'De man wil niet stofzuigen, de vrouw wil geen carrière'
2006/09/14 in de Volkskrant p.1 door Margreet Vermeulen

(...) Samen met de Amsterdamse sociologe Christien Brinkgreve publiceert Te Velde vandaag het boekje Wie wil er nog moeder worden? Het is een aanklacht tegen het emancipatiebeleid dat geen rekening houdt met de verschillen tussen mannen en vrouwen. 'Voor verreweg de meeste vrouwen staat het moederschap nummer een. Ze werken wel graag, maar ze doen het er doorgaans een beetje bij. Voor mannen is het precies andersom. Als we dat feit blijven negeren, doen we onszelf en vooral de vrouwen tekort.' Neem nou de gratis kinderopvang waarmee inmiddels vijf politieke partijen kiezers proberen te lokken. 'Dat is louter vanuit economische belangen bedacht, omdat de arbeidsmarkt nu eenmaal die vrouwen nodig heeft. Maar er is absoluut niet nagedacht over het belang van de vrouw. Om over de kinderen maar te zwijgen. Wat het beste is voor kinderen, speelt in het debat al helemaal geen rol. Helaas.' (...) 'Nederlandse vrouwen vinden dat ze hun kind tekort doen door het naar de crèche te sturen. Dat verandert niet door iets gratis te maken. Deense vrouwen vinden juist dat ze hun kind tekort doen als ze het níet naar de crèche sturen. Dat is cultureel bepaald. En misschien is dat in Denemarken ook wel zo. Kinderleidsters hebben daar op zijn minst hbo-niveau.' Ondertussen heeft de gratis crèche de Deense vrouw evenmin naar de hoogste toppen van de arbeidsmarkt gestuwd, weet Te Velde. 'Ook Deense vrouwen verrichten relatief laagbetaald werk en maken minder carrière dan mannen. Ook Deense vrouwen zijn vaak in de eerste plaats moeder. En denk je nu heus dat Deense mannen zoveel meer in het huishouden zijn gaan doen? Welnee!' Kortom, mannen en vrouwen hebben andere prioriteiten. En Brinkgreve en Te Velde ergeren zich wild aan beleidsmakers en politici die dat gegeven blijven ontkennen. 'We maken het vrouwen veel te moeilijk om kinderen te krijgen. De gemiddelde vrouw in Nederland krijgt nog maar 1,6 kind. En een op de vijf vrouwen blijft kinderloos. Dat is echt een maatschappelijk probleem aan het worden. Het water staat ons nog niet aan de lippen zoals in Duitsland. Maar waarom zouden we daar op wachten?' (...)
Iedereen kan zich adviseur noemen
2006/08/15 in de Volkskrant p.6 door Frank van Alphen

Elke dag besluiten vijf mensen in Nederland verder door het leven te gaan als organisatieadviseur. Hierdoor is het aantal organisatieadviesbureaus de afgelopen tien jaar verdrievoudigd tot bijna 27 duizend. Utrecht heeft de grootste 'adviseursdichtheid'. De groei, zo blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), is met name te danken aan de zogeheten eenpitters, zelfstandig adviseurs die geen personeel in dienst hebben. Acht van de tien bureaus valt onder die categorie. (...)
Financiële gat vergrijzing verrassend klein
2006/03/28 in Het Financieele Dagblad p.11 door Ed Groot

(...) Als het financieringsgat vanwege de vergrijzing inderdaad 3 procent van het bbp zou zijn, dan is dat eigenlijk verrassend klein. (...) Mag bij de ouderen het kapitaal zich ophopen, ondertussen groeit bij de jongeren een economische tegenmacht. Werkgevers zullen tegen elkaar gaan opbieden om schaarse jongeren binnen te halen. Via looninflatie worden de pensioenen van ouderen dan afgeroomd. (...)
Krimp is blinde vlek bij politici en bestuurders
2006/03/15 in de Volkskrant p.9 door Frank Kalshoven

De politiek van de groei moet worden omgebogen tot een politiek van de krimp, vindt wetenschapper Wim Derks. De dalende bevolkingsomvang, die in delen van Nederland al zichtbaar is, heeft grote consequenties voor economie en samenleving. (...) Oorlog en pandemieën daargelaten is het in de geschiedenis niet eerder voorgekomen dat het aantal mensen structureel afneemt. (...) sinds 2002 de hele provincie Limburg steeds minder mensen telt. De agglomeratie Haarlem is sinds 2002 aan het krimpen in inwoners aantal. Delfzijl, Zeeuws-Vlaanderen en de Gooi- en Vechtstreek krimpen eveneens. (...) en rond 2035 gaat de bevolking in Nederland als geheel afnemen. (...) Zonder een bepaalde hoeveelheid inwoners, schrijft Derks, 'ontstaat er overcapaciteit aan reeds gerealiseerde of geplande voorzieningen - kantoren, bedrijventerreinen, scholen, energiecentrales, wegen, spoorwegen, et cetera'. (...)
Multinationals steunen bonden in ontslagverzet
2006/01/24 in De Telegraaf p.25 door Alex de Vries en Herman Stam

(...) Sociale innovatie binnen bedrijven en meer werk voor kwetsbare groepen krijgen voorrang boven versoepeling van het ontslagrecht. (...) VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes slaat sinds zijn benoeming medio vorig jaar luid op de ontslagtrom, maar ‘achter zijn rug’ verzekerden topbestuurders van onder meer multinationals Philips, Shell, Unilever en Akzo de vakbeweging dat het zo’n vaart niet zal lopen. (...)
Groeiende onderklasse is een mythe
2006/01/03 in de Volkskrant p.11 door Paul de Beer

De stelligheid waarmee een zorgelijke toekomst voor laag opgeleiden wordt geschetst, staat in geen verhouding tot de cijfers (...) De werkloosheid onder laag opgeleiden was tien jaar geleden ook al twee maal zo hoog als onder hoogopgeleiden en twintig jaar geleden zelfs ruim drie keer zo hoog. De arbeidsdeelname van laag opgeleiden is de afgelopen decennia per saldo nauwelijks veranderd en ook de achterstand tot hoogopgeleiden is niet groter geworden. (...) Aan de ene kant loopt het aanbod van laag opgeleide arbeidskrachten geleidelijk terug. Begin jaren tachtig maakten zij nog de helft van de beroepsbevolking uit, inmiddels is dit nog slechts een kwart. (...) In de leeftijdscategorie van 25 tot 34 jaar is het aandeel laag opgeleiden sinds 1996 van 24 naar 17 procent gedaald. Het percentage vmbo'ers en mbo'ers dat zonder diploma het onderwijs verlaat, is sinds begin jaren negentig nauwelijks veranderd. Alleen het aantal gediplomeerde vmbo'ers dat geen vervolgopleiding volgt, is de laatste tien jaar fors gestegen, van 15 naar 25 procent. Maar, zoals gezegd, er zijn geen aanwijzingen dat hun arbeidsmarktpositie is verslechterd. (...) De zogenoemde elementaire banen, waarvoor geen opleiding is vereist, maken als zeker drie decennia zo'n 6 à procent van de werkgelegenheid uit. Weliswaar zijn in de loop van de jaren honderdduizenden eenvoudige banen verdwenen in de landbouw, de industrie en de bouwnijverheid, maar daar staat tegenover dat er nog méér eenvoudige banen zijn bijgekomen in de dienstverlening - bijvoorbeeld in de schoonmaaksector, detailhandel, horeca, openbaar vervoer (controleurs) en bewaking. Thans is het aantal elementaire banen zelfs bijna honderdduizend hoger dan het aantal ongeschoolde arbeidskrachten. De kans van laag opgeleiden op werk zou dan ook zelfs zijn verbeterd als niet veel eenvoudige banen werden bezet door mensen die eigenlijk te hoog zijn gekwalificeerd (...) Laten we hen liever de waardering geven die ze verdienen dan op hen het stempel van kansloze te drukken. Paul de Beer is hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam en verbonden aan De Burcht en het Amsterdams Instituut voor ArbeidsStudies.
De werknemer heeft niets te vertellen
2004/12/28 in de Volkskrant p.9 door Gijs Herderscheê

(...) Steeds meer bedrijven hebben niets meer te maken met de structuurwet omdat de meerderheid van het personeel in het buitenland werkt. Van de 25 AEX-bedrijven vallen alleen KPN en TPG nog onder het structuurregime. (...)
De polderjongens mogen weer pompen
2004/12/01 in Het Financieele Dagblad De wereld in 2005 p.13 - 17 door Ed Groot

(...) Maar de aanstormende vergrijzing dan? Dat werd op indringende wijze duidelijk op de hoorzitting die de Tweede Kamer hield op 11 oktober (...) In totaal zo’n vijftig hoogleraren en vertegenwoordigers van pensioenfondsen, verzekeraars, de planbureaus en afgevaardigden van werknemers- en werkgeversorganisaties lieten hun licht schijnen over de kabinetsplannen. Steeds kwam dezelfde analyse terug. Die luidt ineen notendop: het gaat uitstekend met de arbeidsdeelname van ouderen. We hebben bovendien een pensioensysteem dat in het buitenland alom bewonderd wordt. Het kabinet haalt nu van alles overhoop, maar waar hebben we het eigenlijk over? (...) De voorzet voor een dergelijk debat is eind oktober gedaan door een groep prominenten uit de wereld van de sociale zekerheid en de arbeidsverhoudingen. Het betreft een uitvloeisel van een reeks debatten in de Amsterdamse Balie, waaraan onder meer deelnamen Herman Wijffels (voorzitter SER), Flip Buurmeijer, Henk van der Kolk en Ton Heerts (FNV-bestuurders) en Ronald de Leij (Algemene Werkgeversvereniging). Kern van de voorstellen van deze Balie-groep is dat iedereen een basisverzekering krijgt tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. (...)
Polderjongens vallen elkaar snikkend in de armen
2004/11/08 in de Volkskrant p.6 door Gijs Herderscheê

(...) De latente onzekerheid bij de vakbeweging over de eigen zeggingskracht na jarenlang sarren en jennen vanuit politiek, werkgeverskring en opiniemakers, sloeg na de succesvolle demonstatie op jet knusse Amsterdamse Museumplein om in tomeloze zelfverzekerdheid. 300 duizend demonstranten maakten 'Amsterdam' tot de grootste vakbondsdemonstratie ooit. (...) Het is voor het eerst dat naar massademonstraties is geluisterd.' En zo is het ook. de acties begin jaren tachtig tegen het kabinet Van Agt/Wiegel en vervolgens het eerste kabinet Lubbers waren tevergeefs, evenals de WAO-demonstratie in 1991. Maar dit maal volgt het kabinet het WAO-advies van de sociale partners, afgezien dan van de herkeuring van jonge WAO'ers. (...) Of de uitkomst zo zonnig zal zijn als die op papier lijkt, hangt echter af van de uitwerking in pensionregelingen en CAO's. (...) Het kabinet en werkgeversorganisatie VNO-NCW zijn ondertussen stilletjes dik tevreden. de leeftijd voor vroegpensioen gaat volgens hen omhoog, de vakbeweging is gebonden aan de WAO-hervorming, aan loonmatiging en aan hervorming van de WW. (...)
Laat de sociale partners hun eigen zakenregelen
2004/10/08 in NRC Handelsblad p.7 door Paul de Beer

(...) De arbeidsdeelname van ouderen is in Nederland de afgelopen tien jaar met 16 procentpunten gestegen. Dat is meer dan in enige andere lidstaat van de Europese Unie. Inmiddels werkt in ons land al 57 procent van de mannen van 55-64 jaar, 7 procent meer dan in een doorsnee EU-land. Nederlandse mannen verlaten de arbeidsmarkt gemiddeld als zij bijna 63 jaar zijn, twee jaar later dan gemiddeld in de EU. Voor vrouwen liggen de Nederlandse cijfers weliswaar lager, maar dat komt omdat zij nodig bezig zijn met een inhaalrace. de arbeidsdeelname van vrouwen behoorde in Nederland jarenlang tot de laagste van Europa, maar is inmiddels opgeklommen tot ruim boven het EU-gemiddelde. (...) In de jaren '90 hebben de sociale partners in bijna alle bedrijfstakken afspraken gemaakt om de VUT-regelingen, waarbij jongeren voor ouderen betalen, om te zetten in prepensioenregelingen, waarin iemand voor het eigen (pre)pensioen spaart. (...) Het is waar dat de sociale partners lang niet altijd hun verantwoordelijkheid (willen) nemen. Het beruchtste voorbeeld hiervan is het misbruik dat vakbonden en werkgevers in de jaren '80 van de WAO maakten om overtollige werknemers op kosten van de gemeenschap te alten afvloeien. (...) Inmiddels zijn deze problemen voor een groot deel verholpen. (...) Maar juist nu deze maatregelen vruchten afwerpen en in de instroom in de WAO fors is teruggelopen, acht het kabinet opnieuw een drastische hervorming nodig. (...) In plaats van deze regelingen fiscaal te ontmoedigen, zou het kabinet hier beter lering uit kunnen trekken door ook bij andere onderdelen van de sociale verzekeringen, zoals arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidsregelingen, de verantwoordelijkheid meer bij de sociale partners te leggen. (...) Paul de Beer is bijzonder hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam, tevens verbonden aan het Amsterdams Instituut voor ArbeidsStudies (AIAS) en De Burcht
Harder werken kent zijn grenzen
2004/09/15 in NRC Handelsblad p.18 door Frederike de Raat

De arbeidsproductiviteit in Nederland blijft achter bij de ons omringende landen. Minister Brinkhorst van Economische Zaken pleitte onlangs voor langere werkweken en minder vrije dagen. Een slechte zaak, vinden veel bedrijven; slimmer werken levert meer op. (...) TNO Arbeid, dat begin vorig jaar begon met 'inspiratiesessies slimmer werken', bespeurt dezelfde trend. "De sessies zijn nu sneller volgeboekt", volgens manager Fietje Vaas. (...) Nee, er valt nog veel te winnen voordat we terug moeten naar de 40-urige werkweek. Want dat is vooral een loonsverlaging".
Branche regelt WW zelf wel
2004/06/24 in Het Financieeele Dagblad p.1 door Job Woudt

De ingrepen van het kabinet in de sociale zekerheid nodigen goedgeorganiseerde bedrijfstakken uit om de sociale verzekeringen weer in eigen beheer te nemen. In de landbouw en het wegvervoer willen sectororganisaties hiertoe onderlinge waarborg maatschappijen opzetten. Op die manier ontstaan er weer bedrijfsverenigingen, zij het in een nieuwe stijl. (...) zegt Mans Vulto van landbouworganisatie LTO Nederland en bestuurslid van de onderlinge waarborgmaatschappij Sazas. 'Als ik dan met onze onderlinge waarborgmaatschappij kan voorkomen dat er aandeelhouders, dividenden en winstmarges tussen zitten, zal ik niet nalaten dat te doen.' (...) In tegenstelling tot bij de bedrijfsverenigingen zal de uitvoering worden uitbesteed aan marktpartijen zoals verzekeraars en arbodiensten. (...)
Nationaal inkomen per Europeaan is te laag
2004/03/27 in Het Finacieele Dagblad p.7 door Rick van der Ploeg

Het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in Europa stagneert sinds de jaren tachtig op circa 70 procent van het Amerikaanse niveau. (...) Een belangrijke oorzaak van het lage inkomen per hoofd van de bevolking in Europa is het lage aantal arbeidsuren. (...) De Britse econoom Stephen Nickell berekent daarentegen een veel kleiner effect van belasting- en premiedruk. Ruwweg twee derde van de daling in arbeidsuren kan worden toegeschreven aan een grotere preferentie voor vrije tijd in Europa. (...)
Vooroordeel: oude werknemers trappen massaal op de rem
2003/01/17 in de Volkskrant p.18 door Bart Dirks

(...) 'Er is een massieve trend om eerder te stoppen, terwijl iedereen de komende jaren hard nodig is', zegt Hanna van Solinge van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (Nidi). Met haar collega Kène Henkens schreef ze Eindspel (Van Gorcum, 17,00). (...) Leidinggevenden doen weinig moeite ouderen langer in dienst te houden, zelfs als ze moeite hebben vacatures te vervullen. (...)
Zelfstandigen verdienen steeds minder
2002/08/05 in Het Financieele Dagblad p.9

Zelfstandigen verdienen sinds begin jaren negentig steeds minder. In dezelfde jaren is het gemiddelde inkomen van werknemers in loondienst juist licht gestegen. Deze tegengestelde ontwikkeling heeft ertoe geleid dat zelfstandigen gemiddeld genomen zelfs iets minder verdienen dan werknemers. In 1998 dook het gemiddeld besteedbaar inkomen van zelfstandigen (f 37.900) onder dat van werknemers (f 40.500). Dat blijkt uit het onderzoek 'Vrijheid, gelijkheid en ondernemerschap' dat het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf onlangs heeft gepubliceerd. (...) Het reëel inkomen van zelfstandigen, dus gecorrigeerd voor inflatie, is van 1990 op 1998 met 29% gedaald. Dat van werknemers nam over dezelfde periode juist toe, met 2 %. In 1990 lag het inkomen van een zelfstandige op zijn top, f 53.100 in guldens van 1998. (...) Een deel van de verklaring voor de dalende inkomens kan volgens het onderzoek zijn dat er steeds meer starters zijn gekomen. (...) Zelfstandigen in de gezondheidszorg verdienen met een gemiddeld inkomen van f 67.600 het meest. (...)
Nederlandse werknemer hondstrouw aan de baas
2002/05/29 in Het Financieele Dagblad p.5

Samen met werknemers uit de Verenigde Staten en Mexico zijn Nederlandse personeelsleden het loyaalst aan hun werkgever. De Nederlandse ondernemers daarentegen zijn pessimistischer als het gaat om de vraag of zij deze loyaliteit van hun werknemers wel verdienen. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van uitzendorganisatie Manpower. (...) In de acht onderzochte landen geeft het merendeel van de personeelsmanagers aan dat de loyaliteit van werknemers de afgelopen drie jaar is toegenomen. De onderzoekers voorzien dat deze trend zich zal voortzetten. Opmerkelijk genoeg leidt een lang dienstverband tot minder trouw aan de baas. (...) Bij kleine bedrijven lopen werknemers eerder weg dan bij grote bedrijven. De publieke sector heeft de laagste cijfers als het gaat om personeelsverloop. Belangrijkste bindende factor blijkt werken in teamverband te zijn. (...)
Machtsstrijd in sociale-verzekeringswereld ten einde
2002/03/23 in Het Financieele Dagblad p.4

(...) Tien jaar geleden werd hij neergesabeld in de politiek. Willem Stevens, CDA-senator (...) om uit efficiencyoverwegingen de Belastingdienst de premies voor WW, WAO en Ziektewet te laten innen. Niet zozeer als doel op zichzelf maar als afsluiting van een operatie (...) De handreiking van topman Tjibbe Joustra van het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen (UWV) is niettemin 'baanbrekend' vindt Stevens. (...) Dat nu de sociale-zekerheidswereld zelf de inning uit handen geeft, zegt veel over de veranderde politieke verhoudingen. Stevens' belastingherziening haalde het in 1991 niet, omdat bonden en werkgevers en het aan hen verknochte CDA er faliekant tegen waren. (...)
Centralisme FNV ten einde
2001/12/15 in Het Financieele Dagblad De wereld in 2002 p.34 - 35 door Martin Visser

(...) De FNV blijft vertegenwoordiger in centrale overleggen, die overigens ook al flink aan belang hebben ingeboet. Maar net als de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zal ook de FNV niet meer aan zijn leden een centraal beleid opleggen.
Loonstrookje en de drie beren
2001/12/12 in NRC Handelsblad p.17 door Maarten Schinkel

(...) In 2001 zit de loontrekker vaak wél in aandelen, hetzij direct, hetzij via een beleggingsfonds of zijn hypotheek. (...) Eerst was er het alarm van de pensioensector. Die is massaal in aandelen gestapt, heeft dit jaar bij dalende beurskoersen zijn aandelenbezit nog verder uitgebreid. En zit nu op de blaren. Dat betekent voor de gewone man en vrouw dat de kans groot is dat hun pensioenfonds de premies opschroeft. (...) Nu blijkt dat de beleggingen van ziektekostenverzekeraars zodanig tegenvallen, dat de ziektekostenpremies volgend jaar extra zullen moeten stijgen. (...) Gemeentes hadden eind 1999, volgens een telling van de Rijksuniversiteit Groningen, 40 miljard aan vermogen. (...) Maar even interessant is de constatering dat de enorme koersstijgingen op de beurs tot september vorig jaar kennelijk hebben geleid tot lagere lasten dan anders het geval zou zij geweest. Tussen mei 1994 en september 2000 bedroeg het totaalrendement op Nederlandse aandelen een ongekende 317 procent. (...) Dat werpt alweer een nieuw licht op de oorsprong van de economische voorspoed onder Paars. En op de aard van de terugval van nu.
Sanerend bedrijfsleven loost consultants
2001/10/17 in NRC Handelsblad p.20 door Mark Houben

De adviesbranche heeft gouden jaren achter de rug. Maar door de sanering in het bedrijfsleven heeft de zeis nu ook de consultants bereikt. (...) De hoogleraar zegt dat vooral de vijf grootste als KPMG, Accenture en PricewaterhouseCoopers nu de wind vol in het gezicht hebben. (...) Anders is het volgens De Caluwé gesteld met strategische adviseurs als McKinsey, The Boston Consulting Group (BCG) en Bain. "Zij hebben wel last van de economische dip, maar aanzienlijk minder dan de it-consultants. Ook in moeilijke tijden hebben bedrijven behoefte aan hulp bij het bedenken van een gezonde organisatie", verklaart de hoogleraar. (...) Toch biedt de dip die de sector nu treft één voordeel. De afgelopen jaren schreeuwden de adviseurs moord en brand omdat zij onvoldoende aan personeel konden komen. (...)
Nederland zakt uit top onderwijs in Europa
2001/06/14 in de Volkskrant p.1

(...) Dat blijkt uit het rapport Education at a glance 2001 van de internationale organisatie OESO. (...) 'Dat geldt ook voor andere EU-landen met een traditioneel hoogopgeleide bevolking zoals Duitsland en Oostenrijk.'
Zagen aan poten poldermodel
2001/02/06 in NRC Handelsblad p.18 door Mariël Croon, Herman Staal

(...) Het is voorlopig niet meer dan een dreigement van CNV-voorzitter D. Terpstra. Gisteren stelde hij dat als er aan de positie van de vakbonden wordt getornd, het CNV overweegt om alleen nog voor zijn eigen leden CAO's afsluiten. (...) Terpstra reageerde op Tweede-Kamerlid Wilders (VVD) (...) Wilders wordt gesteund door Tweede-Kamerlid Bakker (D66). "Wij zijn voor ontpoldering", zegt Bakker. "Vakbonden en werkgeversorganisaties hebben een te belangrijke rol in overlegverbanden zoals de SER. Dat leidt vaak tot niets." Ook hoogleraar algemene economie A. Kolnaar, lid van de Sociaal Economische Raad (SER) vraagt zich af of de vakbonden nog wel beslissingen kunnen nemen voor de meerderheid. "De afzijdigheid van werknemers bij vakbonden begint even pijnlijk te worden als die van burgers bij de politiek." Directeur van het Tinbergeninstituut en hoogleraar arbeidseconomie Coen Teulings is het daar niet mee eens. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat de meeste werknemers heel tevreden zijn over de vakbonden, maar dat zij geen behoefte hebben om contributie te betalen. (...) "Met de avv behalen we meer resultaat, vooral omdat we vinden dat we ook de maatschappelijke taak hebben om rust binnen de arbeidsverhoudingen te handhaven. Het Nederlandse systeem is daarmee uniek in de wereld." (...)
Werkgevers willen zieken minder betalen
2001/01/08 in NRC Handelsblad p.1

De werkgeversorganisatie VNO-NCW wil dat werkgevers zieke werknemers minder loon betalen. (...) Het kabinet heeft verscheidene malen gepleit voor het niet volledig doorbetalen van loon bij ziekte. Wettelijk zijn werkgevers verplicht om 70 procent van het loon door te betalen, maar in veel CAO's zijn afspraken gemaakt om dat aan te vullen tot 100 procent. (...) VNO-NCW vindt dat de aard van de scholing doorslaggevend moet zijn bij het bepalen of scholing in werktijd dan wel in eigen tijd moet plaats hebben. (...)
'Werknemers moeten langer gaan werken'
2001/01/04 in NRC Handelsblad p.11

Werknemers moeten met gunstige fiscale maatregelen worden gestimuleerd om langer te werken. Daarnaast zou de belastingdruk voor bedrijven verder omlaag moeten. Dit beoogt secretaris-generaal Jan Willem Oosterwijk van het ministerie van Economische Zaken in het traditionele nieuwjaarsartikel in het economenblad Economische Statistische Berichten (ESB). (...)
Kantoor fêteert de hele familie
2000/12/08 in NRC Handelsblad p.1 door Frederiek Weeda

De jonge professional wil niet dat zijn carrière ten koste gaat van het gezin. Dus trakteert het kantoor de hele familie. (...)
CBS: werkdruk neemt helemaal niet toe
2000/11/22 in de Volkskrant door Bart Dirks

(...) Het Centraal Bureau voor de Statistiek becijferde dat de werkdruk tussen 1997 en 1999 gelijk is gebleven - alleen in de bouw en het onderwijs steeg de werkdruk. Niettemin zegt ruim vier op de tien werkenden regelmatig in een hoog tempo te moeten presteren. Eén op de drie moet onder hoge tijdsdruk zijn werk doen, aldus het CBS. De stabilisering duidt op een serieuze trendbreuk, oordeelt onderzoeker I. Houtman van TNO Arbeid. 'In de voorafgaande twintig jaar zagen we in Nederland, Europa en de VS een lineaire stijging van de werkdruk. (...)
Liever flexibel pensioen dan extra vrije dagen
2000/11/06 in de Telegraaf p.13 door Alex de Vries

Bijna de helft van de Nederlandse werknemers vindt een flexibel pensioen belangrijker dan extra vrije dagen. Opgespaarde atv-dagen worden momenteel massaal ingeruild voor een aanvullend, flexibel pensioen. Dat blijkt uit een onderzoek van Fortis Investment Management onder 6500 spaarders bij verschillende pensioenfondsen. (...)
Polderwonder ligt beneden NAP
2000/10/28 in NRC Handelsblad p.3 door Dick van Eijk

De economische groei is ongelijk verdeeld over Nederland. (...) Maar is het succes wel te danken aan het poldermodel? Daarover rijzen gestaag meer twijfels. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) becijferde in het vorige maand verschenen Sociaal en Cultureel Rapport 2000 dat de gangbare opvatting over het Akkoord van Wassenaar als breuk in de Nederlandse loonontwikkeling niet houdbaar is. Het SCP wijst op twee veel prozaïscher factoren ter verklaring van de opgetreden loonmatiging: de hoge werkloosheid in de jaren tachtig en de zeer snel gestegen arbeidsdeelname van vrouwen. (...) De grootste groeiers, Almere en de regio Amstelveen en omstreken, draaien al vijf jaar lang gemiddeld 6,5 procent groei, bijna twee keer zo veel als het landelijk gemiddelde van 3,6 procent. Vrijwel alle andere topregio's liggen eveneens in de vierhoek Schiphol-Almere-Amersfoort-Utrecht. (...) De regio's met de meeste commerciële dienstverlening groeien dus het hardst. (...) Nederland is al jaren een dienstverleningsland bij uitstek. Van de totale toegevoegde waarde wordt bijna de helft in deze sector verdiend. Kenmerk van deze sector is dat alles om mensen draait. (...)
Krappe arbeidsmarkt drukt winst
2000/10/19 in NRC Handelsblad p.17 door Egbert Kalse

(...) Het 'middenbedrijf' zit in de problemen en de hoofdoorzaak is krapte op de arbeidsmarkt. "In meer dan de helft van de bedrijven ontstaan knelpunten in de bedrijfsvoering" meldt het halfjaarlijks onderzoek van Trendmeter. Sinds 1994 doet dit samenwerkingsverband van VNO-NCW, ITM Research, KPMG en F. van Lanschot Bankiers onderzoek onder middelgrote ondernemingen. (...)

Naar kantoor voor borrel, biljart en flipperkast
2000/08/05 in de Volkskrant p.1 door Bart Dirks

Een beetje werkgever houdt de wekelijkse borrel tegenwoordig binnenshuis. Hij ontruimt een kamer van het archief of de administratie (...) Het eigen bedrijf wordt op onregelmatige tijden aangedaan. Als de verloren zonen dan 'op de zaak' komen, moet die derhalve aanvoelen als een aantrekkelijke en plezierige thuishaven. (...) De variaties zijn legio. De advocaten van Nauta Dutilh hebben een bruine kroeg in het souterrain. Hun collega's bij Trenité van Doorne hebben op de achtste etage café 't Ankertje, waar beginnende juristen bardienst draaien. Van der Hoop Effectenbank heeft zijn 'Belgische' café op de eerste verdieping. Internet-investeerder Twinning begon in Eindhoven en Amsterdam de Twinn-Inn. Internetbedrijf Buyonline in Amsterdam-Zuidoost verbouwde een loods tot café met schietautomaat. IT-collega Finalist timmert aan een kroeg met biljart en flipperkast. (...) 'Zeker niet - steeds meer bedrijven zullen er een nemen', voorspelt de Britse kantoorgoeroe Francis Duffy, auteur van het boek The New Office. 'Het fenomeen is definitief here to stay.' Sterker nog, volgens Duffy mag het niet blijven bij het verbouwen van één overgebleven ruimte. (...) Zo herbergt het nieuwe hoofdkantoor van British Airways een 'straat' met winkels, cafés en restaurants. Andersen Consulting ziet zijn kantoren liefst als 'hotels' met gasten in plaats van werknemers. (...)
Pensioenen
Pensioenreus zakt door buffer
2008/10/11 in FD p.1 door Bendert Zevenbergen

(...) Volgens ingewijden is de dekkingsgraad, de verhouding tussen de beleggingen en pensioenverplichtingen, bij ABP deze week in ieder geval eenmaal even onder de 105% gekomen. Dit is het percentage waarop pensioenfondsen onder verhoogd toezicht van de Nederlandsche Bank (DNB) komen. Onder de 100% hebben pensioenfondsen onvoldoende vermogen om hun nominale pensioenuitkeringen te kunnen doen. (...)
Short-seller zit dubbel in de tang (pensioenfondsen stoppen uitlenen vooral vanwege risico)
2008/09/22 in FD p.13 door Bendert Zevenbergen

(...) Grote pensioenfondsen brengen hun uitleenactiviteiten sterk terug, omdat deze praktijk veel gevaarlijker is geworden door de toegenomen kans op faillissementen van financiële instellingen. Een van die organisaties is Mn Services. Deze vermogensbeheerder, die euro 65 mrd belegt voor onder meer de metaalpensioenfondsen PMT en PME, leent direct en indirect via zijn bewaarbanken stukken uit aan banken. Deze banken lenen op hun beurt de stukken door aan hedgefondsen. (...) (...) Dat het tegenpartijrisico groot is, blijkt uit de grote verliezen die de relatief kleine bewaarbank Kas Bank voor de kiezen krijgt. De bank had namens de eigen pensioenklanten aandelen uitgeleend aan Lehman Brothers. Door het faillissement van de zakenbank is een deel van de stukken niet teruggekomen. Kas Bank heeft de aandelen nu zelf in de markt moeten kopen om de stukken aan zijn pensioenklanten terug te geven. De uitgaven hieraan blijken niet door het onderpand te worden gedekt. Kas Bank blijft achter met een vordering van euro 12 mln op Lehman Brothers, waarvan het inschat dat hier 40% van wordt terugbetaald. (...)
APG treedt op tegen (stopt eindelijk met) speculatie
2008/09/19 in FD p.1 door Carel Grol

ABP en tientallen andere pensioenfondsen uit Europa en de Verenigde Staten, waaronder de gigant Calpers, zijn gestopt met het uitlenen van aandelen van financiële instellingen. 'Daarmee willen wij bijdragen aan het verminderen van de volatiliteit', zegt een woordvoerder van APG, de pensioenuitvoerder van het ABP. Grote beleggers lenen vaak tegen een vergoeding aandelen uit. Deze kunnen worden gebruikt voor 'short-selling', het speculeren op een koersdaling. (...)
Pensioenmiljarden naar opkopers
2008/08/30 in VK p.1 door Frank van Alphen, Robert Giebels

De grootste vijf pensioenfondsen van Nederland gaan hun beleggingen in opkoopfondsen de komende jaren opschroeven: van 12 miljard euro in 2006 naar ten minste 21 miljard euro. Ze verwachten een hoger rendement dan op aandelen. Dit blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant. (...) De groei van de beleggingen in private equity plaatst vakbonden in een spagaat. Enerzijds protesteren ze tegen deze opkoopfondsen, omdat die bij hun overnamen geen rekening zouden houden met de belangen van de werknemers, en bedrijven kaalplukken. Anderzijds zitten bondsbestuurders in besturen van pensioenfondsen die hebben besloten meer geld in private equity te beleggen. (...)
Pensioen en hete brij: een brisante mix (Pensioenen te laag)
2008/07/22 in NRC p.7 door B.M.S. van Praag

(...) Wanneer we toe willen naar een waardevast pensioen, dan zullen we de pensioenverplichtingen moeten berekenen in reële termen. Dat wil zeggen dat als het fondsrendement in nominale termen bijvoorbeeld gemiddeld vijf procent bedraagt, van dat cijfer vier procent inflatie moet worden afgetrokken om de reële rente te krijgen. Dus: de pensioenverplichtingen moeten niet berekend worden op basis van de nominale (reken-)rente van ca. vier procent, maar op de basis van de reële rente van ca. nul procent. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de beheerskosten van beleggingsfondsen die vaak ook nog een procent of meer opsouperen. Slechts dan lijkt het mogelijk om waardevaste pensioenen te garanderen, waarbij we uiteraard afzien van de mogelijkheid van galopperende inflatie, waar geen enkele pensioenregeling tegen opgewassen is. Het is duidelijk dat een dergelijke pensioenopbouw vraagt om een veel hogere pensioenpremie dan wat nu gebruikelijk is. Rekentechnisch heeft zon niet irreële reële rentevoet van nul procent grote voordelen. Het laat zich zonder rekenmachine becijferen dat bij een werkzaam leven van veertig jaar en een na 65 jaar nog resterende levensverwachting van 15 jaar een pensioen van ca. zeventig procent reëel middelloon een pensioenpremie zou vereisen van ca. 26 procent van het nominale brutoloon. Er zijn momenteel veel pensioenregelingen die op een substantieel lager premiepercentage zitten. Dan wordt indexatie afhankelijk van conjunctuurfluctuaties en de luimen van de beurs. (...) En dat is de hete brij, waar wij met zijn allen om heen blijven dansen. (...) We kunnen het ook rechtbreien door de uitkering van reeds gepensioneerde werknemers niet te indexeren, dus in reële zin te verlagen. In de praktijk gebeurt veelal het laatste. (...) Het is vreemd dat die besluitvormende gremia zo onevenwichtig zijn samengesteld, wanneer men bedenkt dat de gepensioneerden en slapers (de laatsten zijn nog niet gepensioneerden die ergens anders zijn gaan werken maar wel nog slapende pensioenrechten hebben opgebouwd) samen ca. 62 procent van de belanghebbenden uitmaken, terwijl actieve werknemers slechts 38 procent uitmaken van de belanghebbenden. Ik ontleen deze feiten aan het jongste nummer van het tijdschrift Pensioenbelangen. (...) Men kan het ook bekijken in termen van op welk deel van het belegde kapitaal de onderscheiden groepen recht hebben. Hier is de schatting dat slapers en gepensioneerden samen voor 52 procent aandeelhouder zijn in het door pensioenfondsen belegde vermogen. (...) Er valt dus alles voor te zeggen de waarderingsgrondslagen te veranderen en niet uit te gaan van de dagwaarden maar van langlopende voortschrijdende gemiddelden. Dat geeft rust aan het pensioenfront. Bij de huidige vereisten zitten fondsen en bedrijven in een soort rollercoaster, waar geen enkel lange termijnbeleid bij valt te voeren. Het kan slechts leiden tot een totale vlucht in het defined contribution-systeem waarbij de werkgever denkt: na mij de zondvloed (...) Prof. dr. B.M.S. van Praag is Universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam.
Pensioenreus APG van plan om na koop Cordares rest van Nederland te veroveren
2008/04/19 in FD p.9 door Bendert Zevenbergen

De Nederlandse pensioensector staat aan de vooravond van een versnelling van de consolidatie tussen pensioenbeheerders. Nu APG en PGGM zich eerder dit jaar van hun eigenlijke pensioenfondsen hebben afgescheiden, staan er twee reuzen op die direct met commerciële vermogensbeheerders gaan concurreren om de Nederlandse pensioeneuro's. APG, dat euro 210 mrd belegt van ambtenarenpensioenfonds ABP, haalde donderdag met Cordares de eerste grote vis al binnen. Met het belang van 51% dat APG neemt in Cordares, de pensioenuitvoerder voor de bouw en de woningcoöperaties, ontstaat een reus met euro 244 mrd aan vermogen.(...) 'Hoe groter, hoe goedkoper', benadrukt Sluimers nog maar eens. (...) Cordares liet al weten dat de enorme kennis bij APG een belangrijke reden is voor de fusie. De kans is groot dat een deel van de circa euro 14 mrd die het nu bij private equity-huizen en andere externe beleggers heeft ondergebracht, door APG gaat worden beheerd. Externe beleggers die maar matig presteren, zullen het afleggen tegen het goedkope alternatief APG, zoals Cordares-voorzitter Adri van der Wurff het verwoordde. Volgens dezelfde Van der Wurff, die een plekje in het APG-bestuur krijgt, zullen de concurrenten APG 'met argusogen' volgen. 'Nu APG niet langer gebonden is aan zijn exclusieve relatie met ABP, heeft Nederland een serieus alternatief voor al die buitenlandse beheerders die onze markt afgrazen.'
Pensioenfonds gaat index volgen
2008/02/28 in NRC p.19 door Menno Tamminga

(...) Wie de vijftien actieve beheerders zijn die nu hun werk verliezen wil PGGM niet zeggen. In tegenstelling tot hun grote Amerikaanse tegenvoeters, zoals het Californische ambtenarenpensioenfonds Calpers, zijn Nederlandse pensioenfondsen notoir geheimzinnig over de identiteit van hun vermogenbeheerders. Ik heb wel een idee wie het zijn, maar zonder absolute zekerheid, geef ik liever geen namen, zegt Bosch. (...) Maar de praktijk is weerbarstig. Het uitbesteden van het beleggen van pensioengeld is de afgelopen jaren gegroeid. Buitenlandse beheerders beleggen al de helft van het Nederlandse pensioengeld, weet Bosch, die tweejaarlijks een toonaangevend onderzoek doet naar de trends in pensioenbeheer. Circa honderd internationale gespecialiseerde aanbieders voeren hier een harde concurrentiestrijd om hun diensten aan de man te brengen. Bovenaan de lijst buitenlandse beheerders (stand per 31 maart 2006) staat Barclays Global Investors met zon 58 miljard euro. Bosch: Voor hen is deze beslissing van Zorg en Welzijn natuurlijk geweldig. Op zich heeft Nederland natuurlijk net als de Amerikanen en de Britten een grote thuismarkt met al zijn pensioengeld, erkent Bosch. Maar de meeste vermogensbeheerders hier zijn van oudsher gelieerd aan banken voor wie professioneel beheer een secundaire activiteit was. Zij bleven volgens hem te lang op hun lauweren rusten. De Anglosaksen hebben de markt binnengehaald met slimme producten, snelle implementatie en verkoop vanuit een netwerk met lokale expertise.
Erfenis (Vergrijzingstekort verdwenen. Red.)
2007/12/20 in VK p.13 door Marcel van Dam

Het ABP en andere grote pensioenfondsen kunnen per 1 januari de pensioenen weer zodanig verhogen, dat de indexatiekortingen die de afgelopen jaren noodzakelijk waren (vanwege de beurskrach in het begin van de eeuw) ongedaan worden gemaakt. Dat is goed nieuws voor de gepensioneerden, maar ook voor de staatskas. Want over die hogere pensioenen moet meer belasting worden betaald. Toen het Centraal Planbureau in 2006 het rapport publiceerde over de gevolgen van de vergrijzing voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën in de komende honderd jaar, was de veronderstelling van het CPB dat de pensioenfondsen pas in 2024 in staat zouden zijn weer tot volledige indexatie over te gaan. Van het inhalen van gemiste indexaties zou al helemaal geen sprake kunnen zijn. Het ABP had in een 'Position Paper' in augustus vorig jaar met de veronderstellingen van het CPB al de vloer aangeveegd. Nu heeft het zijn gelijk gehaald. Het effect van de verkeerde inschatting van het CPB is enorm. In het rapport schreef het bureau vorig jaar: 'De verwachte terugval in rendement op pensioenbesparingen is verreweg de belangrijkste factor bij de verslechtering van de houdbaarheid van het overheidsbudget.' Wat heet: het totale tekort dat het CPB becijferde als 'het vergrijzingstekort' was even groot als 'het pensioentekort', te weten 3 procent van het bruto nationaal product. Nu het pensioentekort weg is, is ook het vergrijzingstekort weg. Tot het CPB natuurlijk nieuwe tekorten veronderstelt. (...)
Pensioenuitvoerders ABP en Cordares fuseren
2007/11/13 in VK p.7 door Frank van Alphen

De pensioenuitvoerders ABP en Cordares beginnen deze week exclusieve gesprekken over een mogelijke fusie. Als de twee pensioenuitvoerders samengaan, ontstaat een van 's werelds grootste uitvoerders van collectieve pensioenen, met een totaal beheerd vermogen van 245 miljard euro. (...) De pensioenorganisaties (samen 4.000 werknemers) willen de concurrentiepositie van de nieuwe organisatie in Nederland en in het buitenland verbeteren. Met name op de markt voor vermogensbeheer moeten pensioenfondsen opboksen tegen grote Angelsaksische vermogensbeheerders. 'Ook op de ict-markt en bij de complexe pensioenadministratie is schaal van steeds groter belang', aldus Ten Brinke. (...)
Splitsing ABP zeker
2007/10/23 in FD p.15

Pensioenfonds ABP splitst zich op 1 maart volgend jaar op. Daarbij worden de afdelingen vermogensbeheer en pensioenadministratie gescheiden van het pensioenbestuur, dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid blijft houden. De nieuwe uitvoeringsorganisatie, die ruim euro 200 mrd onder beheer krijgt, blijft eigendom van de werknemers en werkgevers van de aangesloten (overheids)bedrijven. Het bestuur van de uitvoeringsorganisatie wordt gecontroleerd door een raad van commissarissen. Deze commissarissen worden benoemd door het bestuur van het pensioenfonds. Eerder kondigde zorgfonds PGGM een vergelijkbare stap aan. De meeste Nederlandse pensioenfondsen kennen een gescheiden structuur.
Wereldkampioen sparen én lenen
2007/07/18 in FD p.3 door Jule Hinrichs en Ed Groot

Nederlanders zijn wereldkampioen sparen en lenen tegelijk. Sparen doen we uitsluitend verplicht, via de pensioenfondsen. Lenen gebeurt vrijwillig, vooral om het steeds duurdere eigen huis te financieren. Dit blijkt uit een gisteren verschenen CBS-overzicht van het reilen en zeilen van de Nederlandse economie in 2006. Uit de cijfers blijkt dat de Nederlander zich steeds dieper in de schulden steekt voor het eigen huis. Vorig jaar namen de hypotheekschulden met euro 45 mrd toe tot euro 544 mrd. Daarmee was de totale hypotheekschuld voor het eerst groter dan het bruto binnenlands product, het bedrag dat alle Nederlanders bij elkaar in een jaar verdienen. Dat laatste bedrag kwam uit op euro 534 mrd. Nederland is het enige land ter wereld waar de hypotheekschulden groter zijn dan het bbp. In Frankrijk bedraagt die schuldverhouding slechts een kwart, in Duitsland de helft, terwijl Italië zelfs onder de 15% zit. Alleen Groot-Brittannië en Denemarken komen met percentages van respectievelijk ruim 70 en 80 enigszins in de buurt van Nederland. (...) De aanspraken op pensioen en levensverzekeringen stegen vorig jaar met euro 67 mrd tot het reusachtige bedrag van euro 917 mrd. Per huishouden komt de collectief gespaarde pensioenpot uit op een kleine euro 130.000. Ook hier gaat Nederland internationaal op kop. (...) Opvallend was dat vorig jaar de door werkgevers en werknemers betaalde pensioenpremies daalden met euro 900 mln tot euro 28,8 mrd. Die lichte daling volgt op een lange periode van forse stijgingen van de pensioenpremies na 2001. In die periode zijn de afgedragen pensioenpremies bijna verdubbeld om de gaten te dichten die waren geslagen door de sluipende beurskrach in het begin van de eeuw. De pensioenuitkeringen stegen vorig jaar met euro 1,9 mrd tot euro 28 mrd. Vorig jaar werd dus nog altijd iets meer aan pensioenpremies betaald dan dat er aan pensioenen werd uitgekeerd. Dit jaar zal de balans vrijwel zeker naar de andere kant doorslaan. Nu de vergrijzing op stoom komt, begint het aantal mensen dat met pensioen gaat flink te stijgen, terwijl de afdracht van pensioenpremies betrekkelijk constant blijft. Vanuit de pensioenfondsen komt dus een netto-geldstroom naar de reële economie op gang. Het rentenieren begint.
Veel scheve solidariteit in pensioenen
2007/06/19 in FD p.3

Dit blijkt uit een studie van onderzoeker Jan Bonenkamp van het Centraal Planbureau. (...) Omdat vrouwen langer leven dan mannen, zijn vrouwen gemiddeld genomen voordelig uit. Hetzelfde geldt voor hoogopgeleiden versus laagopgeleiden, want hoe beter opgeleid, hoe hoger de levensverwachting. (...) Het blijkt dan dat 9% van de pensioenpremies van mannelijke deelnemers naar vrouwen gaat. Voor vrouwen betekent dat een subsidie van 16%. Dat de ontvangen subsidie veel groter is dan de betaling komt omdat er meer mannen werken dan vrouwen. (...) Nog groter zijn de overdrachten van laagopgeleiden naar hoger opgeleiden. Een mannelijke deelnemer met alleen basisonderwijs betaalt 17% van zijn premies aan mannen met hoge opleiding. Deze betaling komt boven op de subsidie voor vrouwen. Bij elkaar betalen laagbetaalde mannen dus een kwart pensioenpremie 'te veel'. Omgerekend naar levensinkomen betalen laagopgeleide mannen 3,3% te veel voor pensioen. Hoogopgeleide mannen betalen netto 0,9% van hun levensinkomen te veel. Dat dit saldo negatief is komt doordat de subsidies die ze van laagopgeleide mannen ontvangen niet opweegt tegen wat ze aan vrouwen overdragen. Laagopgeleide vrouwen halen een nettovoordeel van slechts 0,1%. De spekkopers zijn hoogopgeleide vrouwen. Zij ontvangen netto 2,4% van hun levensinkomen. (...)
API in opmars
2007/04/26 in FD p.3 door Ed Groot

(…) Het ministerie van Sociale Zaken dacht het probleem te ondervangen door pensioenfondsen te verplichten hun vermogensbeheer en administratie af te splitsen en als aparte dochter in de markt te zetten. Op dat plan kwam echter vernietigende kritiek van twee onafhankelijke externe deskundigen, prof. A.W.A. Boot en prof. B.J. Drijber. Boot en Drijber zien meer in de oplossing van het ministerie van Financiën. Dat is de 'Algemene Pensioeninstelling'. Een API is een Europese rechtsvorm en kan ook door banken en verzekeraars worden opgericht. (…) Toch zijn API's niet populair in de polder. Bezwaar voor de sociale partners, die de pensioenfondsen besturen, is dat zij niet langer juridisch eigenaar zijn van de pensioenvermogens. De hele balans moet worden overgedragen aan de API. Verzekeraars zijn bang dat pensioenfondsen die zich tot API omvormen geduchte concurrenten worden. Hoe nu verder? Het kabinet moet beslissen of er API's mogen komen en zo ja onder welke voorwaarden. Volgens Boot is er geen alternatief. Als het kabinet API's niet mogelijk maakt, doen andere landen het wel, dus ze komen er vroeger of later toch.
Pensioenfondsen verliezen de regie
2007/03/29 in FD p.11 door Frits Bosch

Pensioenfondsen besteden steeds meer uit. Het verlies van de regie over de zaken dreigt. Vanuit het oogpunt van governance is dit een ongewenste ontwikkeling. De Nederlandsche Bank staat te veel langs de zijlijn. (...) DNB is echter van mening dat de beleidsbepaling wél elders mag plaatsvinden dan bij het fonds, dus ook bij uitvoerder(s). (...) Daar zien we brokken van komen. Men moet bedenken dat outsourcing meestal onomkeerbaar is. Eenmaal weg, altijd weg. Het leidt tot een verlies van kennis en ervaring binnen het fonds op de uitvoering van processen. (...) Frits Bosch is directeur van Bureau Bosch, asset consultancy te Nuenen. Volledige artikel staat in juninummer van PBM.
FNV tikkeltje hypocriet over beleggingsbeleid
2007/03/13 in FD p.7 door Ed Groot

Het is een onmogelijke spagaat. Aan de ene kant gaan de vakbonden steeds harder tekeer tegen activistische aandeelhouders die bedrijven opknippen en dwingen tot keiharde saneringen. Aan de andere kant zitten diezelfde bonden in de besturen van pensioenfondsen en dragen ze eindverantwoordelijkheid voor een beleggingsbeleid dat steeds meer leunt op dit soort assertieve investeringsfondsen. (...)
Gepensioneerden aller bedrijven, verenigt u
2007/02/13 in NRC p.7 door B.M.S. van Praag

Nu Akzo Nobel door de rechter in het gelijk is gesteld in zijn weigering pensioenen te indexeren, zullen meer bedrijven volgen. Voor gepensioneerden is het zaak om zich te verenigen, vindt B.M.S. van Praag. (...) Het probleem is echter dat de pensioenfondsen ten tijde van de beurshausse in de negentiger jaren zijn leeggemolken door de moederbedrijven en dat daarna de premies structureel te laag zijn vastgesteld om ooit nog de reserves op het juiste niveau te krijgen. (...) Info: Prof.dr. B.M.S.van Praag is econoom en universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam.
Financiële man volgt socioloog op bij ABP
2006/12/22 in VK p.7 door Frank van Alphen

Het bestuur van het ABP heeft Dick Sluimers met ingang van 1 januari benoemd tot directievoorzitter van dit pensioenfonds voor ambtenaren en onderwijzers. Sluimers volgt de begin vorige maand overleden John Neervens op. Sluimers (53) werkt sinds 2003 als financieel directeur bij ABP, 's lands grootste pensioenfonds, dat ruim 200 miljard euro onder beheer heeft. Het laatste jaar was hij ook waarnemend directievoorzitter omdat de socioloog Neervens te ziek was om te werken. (...) In het geruchtencircuit viel veelvuldig de naam van minister Zalm van Financiën als opvolger van Neervens. (...) Sluimer was geen onbekende toen hij in 2003 bij ABP in Heerlen aantrad. Tussen 1994 en 2003 zat hij als vertegenwoordiger van de overheid in het ABP-bestuur. 'In die zin is hij afgedaald van het bestuur naar de directie', zegt Koopmans. Sluimers heeft Den Haag niet helemaal gedag gezegd. Hij woont nog in de regio Den Haag en heeft een tweede woning in Limburg.
Maak een einde aan de perverse solidariteit
2006/12/13 in NRC p.7 door Lans Bovenberg, Johan Mackenbach en Roel Mehlkopf

De pensioenleeftijd moet zijn gebaseerd op een vaste verhouding tussen arbeids- en pensioenjaren, schrijven Lans Bovenberg, Johan Mackenbach en Roel Mehlkopf. (...) Volgens het Actuarieel Genootschap neemt de levensverwachting van een 65-jarige Nederlandse man toe van 16,1 jaar nu naar 19,6 jaar in 2050. Dit is een stijging van een kleine maand per jaar. Ook is door betere medische voorzieningen de levensverwachting zonder lichamelijke beperkingen de afgelopen jaren flink toegenomen. Maar dit geldt niet voor alle groepen in gelijke mate. Mannen met alleen lager onderwijs leven nu gemiddeld vijf jaar korter dan hooggeschoolde mannen. En dezen leven niet alleen langer, zij leven ook langer zonder ernstige lichamelijke beperkingen. Het verschil in gezonde levensverwachting tussen hoog- en laaggeschoolden bedraagt nu zon 10 jaar. Het is daarom onrechtvaardig beide groepen op dezelfde leeftijd met pensioen te laten gaan. (...) De verschillen in pensioenleeftijd kunnen hierbij oplopen tot bijna twee jaar. Deze twee jaar wordt vier jaar als we rekening houden met het feit dat laaggeschoolden gemiddeld zes jaar eerder beginnen met werken dan hooggeschoolden. Vrouwen worden gemiddeld ouder dan mannen. Toch stellen wij voor om voor vrouwen dezelfde regeling toe te passen als voor mannen. Vrouwen hebben namelijk wel dezelfde levensverwachting zonder lichamelijke beperking als mannen; zij leven wel langer, maar kwakkelend. (...) Info: Lans Bovenberg is hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg en directeur van Netspar. Johan Mackenbach is hoogleraar aan het Erasmus MC. Roel Mehlkopf is student aan de Universiteit van Tilburg. Dit stuk is gebaseerd op een artikel dat deze week verschijnt in Economisch Statistische Berichten.
Pensioenfonds zorg besteedt geld uit
2006/10/05 in FD p.14 door Bendert Zevenbergen

Opnieuw gooit een groot pensioenfonds zijn structuur om. Na het pensioenfonds Vervoer brengt nu het fonds van de zorgverzekeraars zijn geld bij externe partijen onder. Diversificatie, regelgeving en magere resultaten zijn de drijfveren. (...)
Extern beheer pensienfondsen (in € mrd):
2001: 276
2002: 309
2003: 297
2004: 316
2005: 353
2006: 502
(...)
Beheer van pensioengeld trekt de grens over
2006/10/05 in de Volkskrant p.9 door Geert Dekker

Nederlandse pensioenfondsen besteden het beheer van het pensioengeld meer en meer uit aan gespecialiseerde bedrijven. Dat zijn in toenemende mate buitenlandse financiële instellingen. Volgens gegevens die het Eindhovense adviesbureau Bosch woensdag bekendmaakte, wordt ongeveer 70 procent van de 636 miljard euro aan Nederlands pensioengeld niet meer door de pensioenfondsen zelf beheerd. Ze hebben het uitbesteed. De stijging ten opzichte van een jaar eerder is 42 procent, en dat is fors meer dan de toename van het totale pensioenvermogen in deze periode, die 18 procent bedroeg. De toename van dit externe beheer komt vooral terecht bij buitenlandse partijen. Barclays, State Street en Merrill Lynch namen het afgelopen jaar het leeuwendeel van de stijging voor hun rekening. Het Amerikaanse State Street bijvoorbeeld verdubbelde het Nederlandse vermogen onder beheer. De Nederlandse bedrijven Mn Services (drijvend op het Pensioenfonds Metaal en Techniek), Interpolis, Aegon, Cordares (de voormalige SFB Groep) en Robeco moeten het doen met aanmerkelijk minder groei. De vermogensbeheertak van ING (15 miljard euro) is verdrongen uit de toptien door de opkomst van Merrill Lynch en Goldman Sachs. ING is ook nog gepasseerd door ABN Amro Asset Management, dat nu op de elfde plaats staat met 16 miljard euro pensioenvermogen onder beheer. F&C Netherlands (vijfde plaats) heeft het Britse F&C als moeder, dat in totaal 160 miljard euro beheert. De verzekeringsgroep Eureko (voornamelijk bestaand uit Achmea) heeft een aandeel van 21 procent in dat bedrijf. (...)
Extern beheerd vermogen Nedderlandse pensioenfondsen maart 2006 (in miljarden euro):
1. Barclays (58)
2. State Street (45)
3. Mn Services (34)
4. Interpolis (31)
5. F&C (31)
6. Aegon (30)
7. Cordares (23)
8. Merrill Lynch (22)
9. Goldman Sachs (18)
10. Robeco (17)

Pensioenfonds ziet gevaar van CDA en PvdA
2006/08/29 in Het Financieele Dagblad p.1 door Ed Groot

Wat beweegt het ambtenarenpensioenfonds ABP om aan het begin van de verkiezingsstrijd op eigen initiatief te komen met een 'position paper'? (...) Wat kan het schelen voor het ABP of een volgend kabinet veel of weinig bezuinigt? Veel, en zeker als de PvdA in de regering komt. De PvdA heeft namelijk de afgelopen jaren vaak getamboereerd op zijn plan om de fiscale aftrekbaarheid te schrappen voor collectieve pensioenpremies voor inkomens boven de 45.000 euro, dus zeg maar vanaf anderhalf maal modaal. In alle schaduwbegrotingen van de PvdA komt dit voorstel terug. (...) Die fiscale aftopping levert de schatkist miljarden op, maar het leidt tot slinkende business voor pensioenfondsen. Momenteel verdienen ongeveer een miljoen werknemers meer dan 45.000 euro. Als het PvdA-plan doorgaat, moeten zij hun pensioengat straks dichten bij andere partijen, de banken en verzekeraars. Voor het ABP zou dat een gevoelige uittocht betekenen van het hogere kader, zoals beleidsmedewerkers en docenten vanaf hbo-niveau. Voor het ABP geldt: hoe minder er hoeft te worden bezuinigd, hoe kleiner de kans dat de PvdA naar dit plan grijpt. Een tweede bedreiging voor de klandizie van pensioenfondsen doemt op vanuit het CDA. De christen-democraten willen gas geven met het uitbouwen van de levensloopregeling. (...) In zijn position paper wijst het ABP er terecht op dat de producten levensloop en pensioen steeds meer met elkaar concurreren. (...)
Pensioenfonds moet ouderen meer invloed geven op het bestuur
2006/07/27 in Het Financieele Dagblad p.1

Gepensioneerden krijgen via een bestuurszetel of een deelnemersraad veel meer invloed binnen pensioenfondsen. Dat heeft minister De Geus (...) Op dit moment biedt de helft van de zevenhonderd Nederlandse pensioenfondsen aan ouderen die mogelijkheid. (...) De nieuwe bepaling geldt vanaf 2008. De Stichting van de Arbeid en de ouderenorganisatie CSO drongen aan op een wettelijke bepaling. (...) Vooral de kleinere fondsen houden gepensioneerden nu nog op afstand.
Pensioenfondsen dol op snelle beleggingen
2006/07/14 in de Volkskrant p.7 door Merijn Rengers en Xander van Uffelen

(...) Een externe beleggingsadviseur van een aantal pensioenfondsen ziet dit heel anders. Het actieve handelsgedrag is volgens hem problematisch. 'Het is nooit bewezen dat snel handelen de beste rendementen oplevert, terwijl het wel hoge transactiekosten met zich meebrengt. Bovendien zouden pensioenfondsen als aandeelhouder bedrijven scherp moeten houden. Dat lukt nooit als ze aandelen maar korte tijd vasthouden.' Dat geluid komt volgens hem maar hoogst zelden naar boven, omdat niemand de pensioenfondsen voor het hoofd wil stoten, hijzelf incluis. (...) Het kan ook anders. Het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) houdt aandelen veel langer in bezit dan ABP en PGGM. 'Wij kijken naar de fundamenten onder een bedrijf,' zegt Wouter Pelser, hoofd asset-management van Mn Services, de fondsbeheerder voor PMT. (...)
Te nauwe band bedrijf en pensioenfonds
2006/07/07 in Het Financieele Dagblad p.1 door Renol Vestergaard

(...) Accountants constateren nu dat bedrijven in veel gevallen toch een band houden met hun pensioenfonds . Werknemers kunnen soms aanspraak maken op een aanvulling van hun uitkering of het bedrijf kan profiteren van meevallende beleggingsresultaten van het fonds. (...) Over de omvang van het probleem zijn geen harde cijfers. (...)
Pensioenpremie te laag voor indexatie
2006/03/16 in Het Financieele Dagblad p.19

(...) Bij de huidige vermogenspositie komen de Nederlandse pensioenfondsen volgens DNB nog 125 mrd tekort om hun deelnemers volledig voor looninflatie te compenseren. (...) De premies zijn sinds de beurskrach sterk gestegen. Tussen 2000 en 2005 stegen deze van 7,6% naar 16,6% van de loonsom. (...) Binnen de sector is discussie over de vraag of de pensioenkassen nu al zo vol moeten zijn dat op ieder moment de indexatie volledig kan worden betaald. De gedachte is dat eventuele inflatietekorten nu door de beleggingsrendementen worden goedgemaakt.
Zelfs Staat zet pensioenrisico overboord
2006/01/12 in Het Financieele Dagblad p.15 door Bendert Zevenbergen

De hoop dat alleen beursfondsen met ambitieuze beleggers hun pensioenrisico's naar werknemers afschuiven, blijkt vals. Zelfs de Staat wentelt bij zijn dochters de risico's af. (...) toch hoeft Nederlandse Spoorwegen (NS) als werkgever sinds 1 januari niet langer bij te springen als een beurskrach het pensioenfonds onder druk zet. (...)
Geen tunnelvisie maar een blinde vlek
2005/12/15 in de Volkskrant p.13 door Marcel van Dam

(...) Vorige week verscheen er een rapport van 65 pagina's van de Themacommissie Ouderenbeleid van de Tweede Kamer. Opvallend in het rapport was dat politiek Den Haag kennelijk afstand begint te nemen van alle doemscenario's over de financiële gevolgen van de vergrijzing. (...) Ondanks deze terughoudendheid opent de Volkskrant (7 december) met de kop 'Rijke oudere betaalt mee aan AOW'. (...) De voorwaardelijkheid die de commissie aan verdere fiscalisering stelt, is aan Douwe Douwes en John Wanders, de schrijvers van het artikel, niet besteed. (...) Nu het kabinet aan de goednieuwsshow is begonnen had zelfs Zalm er afgelopen dinsdag in de Eerste Kamer geen moeite mee dat te erkennen. (...) Die vorm van fiscalisering van de AOW is veel rechtvaardiger dan de fiscalisering die GroenLinks en de PvdA voorstaan. (...) Wat is toch de rechtvaardiging om spaargeld van toekomstige gepensioneerden over te hevelen naar werkenden, terwijl ook in de toekomst de werkenden het beter zullen hebben dan de gepensioneerden?
Zalm: AOW-leeftijd hoeft niet omhoog
2005/12/13 in NRC Handelsblad p.1 door Roel Jansen

De AOW-leeftijd hoeft in Nederland niet omhoog. Nederland beschikt over voldoende mogelijkheden om de komende vergrijzingsgolf op te vangen en de pensioenleeftijd op 65 jaar te houden. Dat heeft minister Zalm (Financiën, VVD) vanochtend gezegd bij de algemene financiële beschouwingen in de Eerste Kamer. (...) Ook zei Zalm niets te voelen voor de zogenaamde fiscalisering van de AOW - een premiebetaling voor de AOW door gepensioneerden. Hiermee nam hij afstand van een rapport dat de Themacommissie Ouderenbeleid van de Tweede Kamer vorige week heeft aangeboden. "Er is geen noodzaak voor totale fiscalisering", aldus Zalm. (...) Terloops gaf Zalm in zijn betoog gelijk aan oud-CDA politicus Bert de Vries. Deze beweerde onlangs in het boek Overmoed en Onbehagen (...) Hij noemde de verlaging van de staatsschuld waardoor de rentelasten voor de overheid dalen zodat er meer geld voor andere uitgaven vrij komt. (...)
Een pensioenwonder in de polder
2005/10/25 in Het Financieele Dagblad p.9 door Ed Groot

(...) In de drie vette economische jaren 1999, 2000 en 2001, toen de economische groei gemiddeld op drie procent lag, werd er nog bij elkaar ruim 30 miljard euro aan pensioenpremies betaald. In de magere jaren 2002, 2003 en 2004, met gemiddeld minder dan één procent groei, verdubbelde de premieafdracht tot bij elkaar 61 miljard euro. (...) Nu de rookwolken optrekken, blijkt dat er vorig jaar per werknemer in Nederland 1400 euro méér aan pensioenpremie werd afgedragen dan twee jaar eerder. (...) Het is ongelooflijk hoe snel het gapende pensioengat is gedicht. Nederland is een land dat er dertig jaar over doet om een nieuw stelsel van gezondheidszorg in te voeren omdat het voor de burger wel eens honderd euro per jaar kan uitmaken. In dat zelfde land worden er door de voormannen in de polder deals gemaakt over ingrijpende versoberingen van de pensioenregelingen en premieverhogingen tot ver boven de duizend euro per jaar. Het volk is ontevreden en mort. Maar niet over de pensioenfondsen. Een wonder is de polder is geschied.
Overheid ziet pensioenkas als melkkoe
2005/10/11 in NRC Handelsblad p.6 door Menno Tamminga

(...) In een rapport over de privatisering van ABP becijferde de Algemene Rekenkamer in 1998 dat de overheid sinds 1982 in totaal 32,86 miljard gulden (14,94 miljard euro) aan pensioenpremies niet had betaald. De overheid zat die jaren als werkgever krap en deed, populair gezegd, een greep in de pensioenkas. (...) De korting was niet mals. Bert de Vries (CDA), voormalig minister van Sociale Zaken en na zijn ministerschap onafhankelijk voorzitter van het bestuur van ABP, becijfert in zijn boek Overmoed en Onbehagen de kostendekkende premie in 1997 op 19 procent. Maar de premie die in rekening werd gebracht was 12 procent. (...) Eind 2000, kort na de records op de beurs, verlaagde het ABP-bestuur de premie nog een keer. (...) Uit arren moede moest de premier in hoog tempo naar een kostendekkend niveau. Maar dat wilde de overheid niet betalen. De pensioenregeling werd versoberd om binnen de werkgeversbegroting te blijven. (...) Maar er is wel één constante: wat je ook voor slechts van de vakbonden kunt zeggen, en daar is soms aanleiding voor, de jongere ambtenaren zouden hun ongenoegen beter op hun werkgever kunnen richten. Die heeft hun pensioenfonds decennia lang als melkkoe gebruikt.
Misleiding van een heel volk
2005/09/08 in de Volkskrant p.11 door Marcel van Dam

(...) Lees het boek Overmoed en Onbehagen van de voormalig minister van Sociale Zaken en voormalig fractievoorzitter en partijvoorzitter van het CDA, Bert de Vries. (...) De boodschap van De Vries is dat de zogenaamde hervormingsagenda van het kabinet Balkenende II niet wordt gemotiveerd door economische noodzaak maar door een neoconservatieve ideologie. Omdat voor de agenda met die ideologie geen draagvlak in de samenleving is te vinden, wordt het volk misleid en bang gemaakt met allerlei doemscenario's waarvan het uit de hand lopen van de kosten van de vergrijzing de belangrijkste is. (...) De Vries rekent met alle doemscenario's grondig en overtuigend af. Zo overtuigend dat tot op heden alleen nog maar is geprobeerd zijn geloofwaardigheid te verminderen. Nog niemand heeft geprobeerd zijn argumenten te weerleggen. (...) De vergrijzing is niet het enige doemscenario waar De Vries op overtuigende manier mee afrekent. De 'noodzaak' om in een generatie de staatsschuld af te lossen is er nog zo een. Of de stelling dat de arbeidsparticipatie bij ons veel lager ligt dan elders. Of de stelling dat wij in Nederland veel korter werken dan elders. Of dat onze welvaart zo veel lager ligt dan in de Verenigde Staten. (...)
Cfo zet pensioenprobleem liever buiten de deur
2004/12/28 in Het Financieele Dagblad p.1 door Job Woudt

(...) Slechts drie van dertig door bank-verzekeraar ING ondervraagde 'chief financial offers' en financieel directeuren onderschrijven de stelling dat de werkgever verantwoordelijk is voor het pensioen van zijn medewerkers. Vooral nieuwe boekhoudregels, de zogeheten International Financial Reporting Standards (IFRS), maken de weg vrij voor een andere aanpak, menen de cfo's. Als gevolg hiervan moeten bedrijven hun toekomstige verplichtingen vanaf volgend jaar op de balans waarderen. (...)
De man van 150 miljard
2004/11/01 in Safe p.12-17 door Rob Stallinga

Ver weg van de dealing rooms in Amsterdam en New York leidt John Neervens in Heerlen het pensioenfonds der pensioenfondsen, het ABP. Met zachte hand, want de bedrijfssocioloog wil er zijn voor zijn mensen. Narcisme is aan hem niet besteed; aan hiërarchie heeft hij een hekel. 'Ik ben ervan overtuigd dat in veel bedrijven nog niet 50 procent van de talenten van medewerkers wordt benut.' (...) Maar toen de beurzen in elkaar klapten, werd de dekkingsgraad van de pensioenfondsen zo laag dat iedereen 'm begon te knijpen. 'Die paniekberichten waren niet van ons, omdat we die langetermijnhorizon hebben. Maar we hebben niet gedacht wat we over meer jaren geconfronteerd zouden worden met dalende beurzen, een lage rente en een reële loonstijging. Daarom hebben alle pensioenfondsen besloten om alle premies op kostprijs te zetten. (...) Met de vergrijzing krijgen we zeker te maken. Straks houdt iedereen op met werken en is er geen geld meer voor de pensioenen. 'Daar ben ik niet bang voor. Elke generatie spaart voor zijn eigen pensioen. Dat is het aardige van ons pensioensysteem. De huidige regering is minder optimistisch. Die vindt de vergrijzing zo'n groot probleem dat iedereen langer moet doorwerken. 'De plannen lijken ons weinig doordacht. Zo wil men de arbeidsparticipatie tussen 60 en 65 versterken. Maar pas in 2038 is het toppunt van de vergrijzing bereikt. Een geleidelijke aanpak zou dus beter zijn. Zolang er elke maand meer werklozen bijkomen dan banen, hoeven we de arbeidsmarkt niet te overstelpen met mensen die zich hebben voorbereid om op hun 60ste of 61ste te stoppen, maar die langer moeten doorwerken. het verplicht stellen vanaf 2006 om door te werken tot je 65ste getuigt van weinig creativiteit.' Het advies van heet ABP luidt:'Maak het pensioen flexibel. Maak langer werken mogelijk, maar eerder stoppen ook. Integreer prepensioen en ouderdomspensioen. Maak er één pot van, zodat mensen eerder met pensioen kunnen met een lagere uitkering of langer kunnen doorwerken met een hogere uitkering. Dat is verstandiger dan mensen zonder onderscheid van bedrijfstak rücksichtslos zonder redelijke overgangstermijn te dwingen door te werken tot hun 65ste. Is die vergrijzingsproblematiek de komende drie jaar zo ernstig dat e deze draconische maatregelen nodig hebben? Dat lijkt me niet. Flexibiliseer. verstrek bijvoorbeeld de mogelijkheden voor deeltijdpensioen. Dat je voor een deel met pensioen gaat en voor een deel door werk. Combineer deeltijdpensioen met een flexibele pensioenleeftijd. Dat kunnen we gewoon doen met elkaar. en we moeten ons niet laten afleiden door de levensloopregeling; dat je onderweg je loopbaan kunt afbreken. Dat is iets heel anders. Dat heeft niets met pensioen te maken.' Waarom doet dit kabinet zo? Wat steekt erachter? 'Ik ken Den Haag voldoende om te weten dat ze nu zwaar inzetten om uiteindelijk met een redelijke oplossing te komen.' (...) Naast langer doorweken moet alles ook individualistischer. Is het verstandig mensen hun eigen pensioen te laten regelen? 'Ik vind dat geen goede zaak. Als je de oudedagsvoorziening regelt op collectieve basis, op basis van solidariteit, ben je 30 procent goedkoper uit. (...) Tja, maar van Den Haag moeten wij ook die kant op. 'Ik begrijp niet waarom Den Haag de voorkeur van de mensen zelf negeert. De overgrote meerderheid is voor een goed verzorgd collectief pensioen. (...) 'Ik denk dat alle commerciële instellingen wel begrijpen dat er een collectief pensioen moet zijn. Maar ik denk ook dat ze de omvang van deze tweede pensioenpijler (de AOW is de eerste pijler, lijfrente, koopsommen en dergelijke de derde, red.) graag iets kleiner zouden zien. Maar vergeet niet: steeds meer collectieve pensioenregelingen komen terecht bij de verzekeraars. Daarmee wordt de belangentegenstelling tussen de commerciële vermogensbeheerders en de pensioenfondsen steeds kleiner.' (...)
Tweedehands
2004/10/07 in Het Financieele Dagblad p.13 door Bartjens

Het valt lastig te begrijpen dat pensioenfondsen dagelijks onderling miljarden transacties doen op de beurs. Het heen en weer schuiven van aandelen is een zero-sum-game, waar pensioengerechtigden als collectief niets aan verdienen. De winnaars zijn de effectenhandel en vermogensbeheerders die miljarden in rekening brengen. Waarom spelen dan private equity investeringsmaatschappijen - vaak afgeschilderd als het summum van financieel vernuft - hetzelfde geldverslindende spelletje? (...) Ook heir is sprake van een zero-sum-game. De winnaars zitten bij de private equity-beheerders zelf. Zij krijgen procentpunten beheersvergoeding, plus een deel van een boekwinst. De verliezers zijn opnieuw de pensiongerechtigden. (...) Deze prijs lijkt voorl ingegeven door de wetenschap dat het geld bij collega-investeerders in de zakken brandt. Iedereen jaagt op dezelfde overnamekandidaten. In de concurrentiestrijd worden de rendementseisen steeds verder omlaag bijgesteld. (...) Het vuur wordt verder opgepookt door de bereidheid van banken om meer en meer risico te nemen met een financiering. Bedrijven die niet worden verkocht, kunnen scherp worden geherfinancierd. (...) Maar marktvorsers, zoals Initiative Europe, waarschuwen dat sprake is van een luchtbel, die wacht om doorgeprikt te worden. Te veel geld jaagt op te weinig investeringsmogelijkheden. (...)
Slikken of stikken
2004/07/16 in Het Financieele Dagblad p.9 door Bartjens

(...) Gebleken is echter dat de fondsen de gecombineerde risico's van de beurs en de vergrijzing stevig hebben onderschat. Ondanks de magere solvabiliteit nemen de fondsen nog steeds een grote gok. PGGM belegt met een dekkingsgraad van 105% bijna de helft van zijn vermogen in aandelen. PMT is net als ABP (112%) voor een derde afhankelijk van de grillen van de beurs. Gisteren publiceerden de grootste fondsen hun resultaten over het tweede kwartaal. Een verloren kwartaal, want per saldo werd er niets verdiend. De verplichtingen namen echter onverminderd toe. (...) Het is slikken of stikken. Zonder aandelen zijn de lasten moeilijk te dragen, maar een nieuwe beurskrach wordt pijnlijk. Een horizon van 114 of 200 jaar is mooi, maar juist binnen de gegeven ontwikkelingen had een betere timing van de pensioenbeleggers op de kortere termijn goud waard kunnen zijn.
Prepensioen kan juist goed zijn voor de productie
2004/07/16 in Het Financieele Dagblad p.7 door Harrie Verbon

(...) Zo bezien kan de arbeider dus op twee manieren productief zijn, namelijk door het aanbieden van zijn arbeid en door aanbieden van zijn spaargeld. Als de arbeider meer gaat sparen, worden er meer machines gebouwd en zal er dus ook meer geproduceerd kunnen worden. Een motief om meer te sparen, kan zijn dat de arbeider minder lang wil werken: hij ruilt dan de ene wijze om productief te zijn (arbeid) om voor de andere wijze (kapitaal). Is dat slecht voor de productie? Er is minder arbeid, maar er zijn meer machines. Het is niet zo ingewikkeld om voorbeelden te bedenken waarbij met minder arbeid en met een groter aantal machines meer producten kunnen worden gemaakt. Dan hoeven we nog niet eens de veronderstelling te maken dat in de nieuwe investeringen in grotere mate technieken worden toegepast die de productiviteit verhogen. (...) maar ook in een kleine open economie hoeft prepensioen geen negatief effect te hebben. Als arbeiders meer gaan sparen voor prepensioen, zullen die extra besparingen in het buitenland terechtkomen. (...) De vroeg gepensioneerde arbeiders die inkomen uit het buitenland ontvangen, betalen daar gewoon belasting over, zodat de financiering van de vergrijzing ook niet wordt beïnvloed. (...) Collectieve dwang is wat de vakbond wilde en precies daar gaat het bovenstaande abc'tje fout. Dan wordt prepensioen een soort vut, dus een regeling voor vervroegde uittreding, waarbij niet vroeg gepensioneerden zelf, maar jongere werkenden via een omslagpremie voor de financiering moeten zorgen. (...) In plaats van zijn arbeid biedt de arbeider in bovenstaand verhaal dan dus niet langer kapitaal aan, maar houdt hij zijn hand bij een jongere arbeider op. Dan daalt de productie wel als gevolg van prepensioen. (...)
Code nodig voor bestuur pensioenen
2004/06/30 in NRC Handelsblad p.1

(...) De verantwoording en meer invloed van werknemers en gepensioneerden moeten worden geregeld in een code voor goed bestuur, waarover de pensioenfondsen in eigen kring overleggen. (...) De plannen voor de pensioenfondsen zijn een breuk met de huidige praktijk, waarin toezicht van belanghebbenden, zoals gepensioneerden, op de besturen ontbreekt. In de besturen van pensioenfondsen zijn werkgevers en werknemers de dominante beslissers. (...) Gisteren kondigde pensioengigant ABP (ambtenaren en leraren) plannen aan voor de invoering van een nieuwe, aparte raad, inclusief ouderen, die toezicht houdt op het ABP-bestuur. J. Wintermans (adviesbureau Boer & Croon) en jurist S. Schuit (advocatenkantoor Allen & Overy), die de bestuurspraktijk van de pensioenwereld voor het ministerie van Sociale Zaken hebben doorgelicht, constateren dat toezicht door bijvoorbeeld een raad van commissarissen ontbreekt. (...) Zij stellen voor dat een pensioenfondsbestuur de overlegraad van werknemers en gepensioneerden jaarlijks om goedkeuring voor het gevoerde beleid vraagt. Twintig procent van de grote pensioenfondsen (meer dan 10.000 deelnemers) mist zo'n overlegforum, bij kleinere fondsen is dat percentage 40. Schuit en Wintermans willen verder dat de overlegraad bij ernstige twijfel bij de rechter een onderzoek kan vragen naar het beleid van het fonds. Verder willen Schuit en Wintermans de invloed van CAO-onderhandelaars van werkgevers en werknemers in besturen van grote pensioenfondsen beperken. Zij mogen niet meer dan een minderheid in het bestuur vormen. (...)
CNV-leden: geef ouderen zetel in pensioenbestuur
2004/04/23 in NRC Handelsblad p.11 door Menno Tamminga

De meerderheid (86 procent) van de leden van vakbond CNV vindt dat gepensioneerden apart vertegenwoordigd moeten zijn in de besturen van pensioenfondsen, die samen 500 miljard euro beheren. (...) In de besturen van pensioenfondsen die voor bedrijfstakken werken, zoals ABP (leraren en ambtenaren) en PGGM (zorg en welzijn) zitten alleen werkgevers en vakbonden. Bij pensioenfondsen van ondernemingen zitten ouderen soms wel in het bestuur. Gepensioneerden zijn doorgaans mordicus tegen de vaststelling van pensioenpremies die onder de kostprijs liggen, zoals in de jaren negentig massaal is gebeurd. De lage premies zijn een belangrijke oorzaak voor de pensioencrisis, die heeft geleid tot minder prijscompensatie (indexatie) voor menig gepensioneerde. De lage premies speelden een rol bij de uitspraak van de rechter, vorige week, waarin het pensioenfonds van zuivelcoöperatie Campina werd verboden om de indexatie te verminderen. (...)
Pensioenfonds bepaalt de winst
2004/03/27 in Het Financieele Dagblad p.31 door Bendert Zevenbergen

De pensioenfondsen van Europese topbedrijven hebben een tekort. Pensioengaten krijgen worden voor beleggers steeds belangrijker. (...) Analist Karen Olney van zakenbank Dresdner Kleinwort Wasserstein schat dat de pensioenfondsen van de driehonderd grootste Europese ondernemingen eind vorig jaar een tekort hadden van € 212 mrd. (...) De situatie in Europa lijkt daarmee zorgelijker dan de Amerikaanse. Standard & Poor's berekende eind december dat de bedrijven die deel uitmaken van de S&P500-index met een pensioentekort kampen van $ 259 mrd. (...) Grote gaten, kleine gaten Pensioentekort per land van bedrijven uit de Eurotop300, in € mrd.
Eind 2002
(gerapporteerd) 		Eind 2003
(schatting)
Duitsland 109 106
VK 88 51
Frankrijk 26 23
Nederland 19 12
Zwitserland 13 2
Zweden 5 4
Spanje 4 2
Italië 4 4
België 3 3
Portugal 2 2
Ierland 2 0
Noorwegen 1 1
Finland 1 1
CPB: groter probleem pensioenfondsen
2004/01/10 in NRC Handelsblad p.19

Het wegwerken van de tekorten van de pensioenfondsen is een groter probleem dan tot dusver werd aangenomen. Eerder achtte het Centraal Planbureau (CPB) een verhoging van de gemiddelde pensioenpremies nodig van 10,5 procent in 2002 tot 14,75 procent in de jaren van 2004 tot 2010. Uit nieuwe berekeningen blijkt dat de premies nog eens met 1,5 procent extra moeten stijgen. (...) Het CPB noemt het opvallend dat het kabinet niet uitgaat van volledige kapitaaldekking, ofwel het principe dat elke generatie door premies te betalen opdraait voor de eigen pensioenen. Als pensioenfondsen daarbij welvaartsvaste pensioenen willen garanderen is een dekkingsgraad nodig van 150 procent. Veel meer dus dan de 128 procent. (...)
'Pensioenfonds zelf schuld'
2003/10/11 in NRC Handelsblad p.13

(...) WM Company heeft becijferd dat een doorsnee pensioenfonds in Nederland de afgelopen zeventien jaar een rendement van gemiddeld 7,7 procent per jaar heeft verdiend op zijn beleggingen. (...) De vuistregel is dat een rendement van 7 à 8 procent voldoende is voor de financiering van een pensioenregeling. Rijlaarsdam schrijft de problemen waarmee de pensioenwereld niettemin kampt, toe aan premiekortingen die pensioenfondsen hun werkgevers en werknemers in de jaren negentig gaven, aan terugstortingen van vermogens uit de indertijd volle pensioenkassen aan de werkgever en aan verbeterde pensioenregelingen. (...)
Vergrijzing is zo'n ramp niet
2003/07/28 in de Volkskrant p.7 door Sico van der Meer

(...) Vergissing 1. Nederland vergrijst. Dit idee ontstaat omdat men vasthoudt aan een starre leeftijdsgrens: 65-plus is oud, 65-min is jong. Maar dat is dom. Een 70-jarige van nu is heel wat gezonder dan een 70-jarige van een eeuw geleden. Onderzoek wijst uit (zie bijvoorbeeld NRC Handelsblad van 11 juli) dat als we de cijfers corrigeren voor de toegenomen gezondheid en de verhoogde levensverwachting, die vergrijzing er niet is. (...) Vergissing 2. De ziektekosten stijgen, want 65-plussers belasten de gezondheidszorg meer dan evenredig. (...) Dus zal iemand niet meer kosten voor gezondheidszorg veroorzaken in alle jaren boven 65, maar alleen in de laatste jaren van zijn leven. Dat is altijd al zo geweest. (...) Vergissing 3. De kosten van verpleegtehuizen stijgen tot een onbetaalbaar niveau. Dit is gebaseerd op de idee dat iedereen zijn leven zo lang mogelijk wil rekken. Dat is niet zo en dat zal in de toekomst steeds minder het geval zijn. (...) Vergissing 4. Ook op andere terreinen zullen de kosten van de bejaardenzorg de pan uitrijzen. (...) Babyboomers hebben in het algemeen een beter pensioen opgebouwd dan de generaties voor hen. (...) Vergissing 5. De werkenden betalen het inkomen van de 65-plussers. Waar dit op is gebaseerd, is onduidelijk, maar zelfs economen bezondigen zich er aan (Casper van Ewijk, de Volkskrant, 19 juli). Babyboomers hebben zelf betaald voor hun pensioen en hun pré-pensioenregeling. De AOW zal waarschijnlijk geleidelijk worden afgeschaft. (...) Vergissing 7. Babyboomers hebben tot nu toe alleen maar gevangen, nu moeten ze zelf maar eens betalen. Deze stelling gaat domweg voorbij aan de feiten. De babyboomers hebben betaald voor de AOW van hun ouders, terwijl ze zelf een nog maar minimale AOW-uitkering zullen krijgen of helemaal geen. (...) Iemand die in 1948 is geboren is babyboomer. Maar hoe zit dat met iemand uit 1945, 1946, 1953, 1954, waar ligt de grens? (...)
Macht voor gepensioneerden
2002/12/14 in NRC Handelsblad p.1 door Menno Tamminga

Het pensioenfonds van containerbedrijf Nedlloyd geeft zijn gepensioneerden vanaf volgend jaar evenveel macht als de werkgever en de werknemers afzonderlijk hebben. (...) "Het fonds is hiermee redelijk uniek in Nederland", bevestigt directeur T. Zimmerman van het Nedlloyd-fonds. Het fonds verandert de machtsverhoudingen in het bestuur omdat het aantal gepensioneerden (9.000) het aantal actieve werknemers (1.000) verre overtreft. De nieuwe machtsverhouding wordt ingevoerd op een moment dat de grootste belangenclub in de pensioenwereld, de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG), wordt verdeeld door een richtingenstrijd. (...) De strijd om de macht in de pensioenwereld is de afgelopen weken opgelaaid omdat enkele grote pensioenfondsen de jaarlijks prijscompensatie (indexatie) voor gepensioneerden maar gedeeltelijk uitkeren. (...)
Wellink: migratie is nodig
2002/11/06 NRC Handelsblad p.nrc 18

(...) Wellink noemt de demografische cijfers "vrij dramatisch". Volgens hem speelt de problematiek in heel Europa; ook in de tien kandidaat-lidstaten voor de Europese Unie. "Dat betekent dat immigranten van buiten Europa gaan komen, dus dan komen ze uit Afrika of uit Azië." (...)
Ouderen eisen deltaplan voor pensioenen
2002/09/27 in NRC Handelsblad p.12 door Menno Tamminga

(...) De toezichthoudende Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) bevestigt in een conceptcirculaire, waaruit Het Financieele Dagblad vanochtend citeerde, dat de pensioenpremies de afgelopen jaren door werknemers en werkgevers veel te laag zijn vastgesteld. De gepensioneerden vrezen dat de problemen deels op hen zullen worden afgewenteld (...) zegt P. de Wind namens de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen. Hij ijvert al jaren voor zeggenschap van gepensioneerden in de besturen van pensioenfondsen, die nu gedomineerd worden door werknemers en werkgevers. (...)
ABP onder vuur van gepensioneerden
2002/04/19 in NRC Handelsblad p.11

Pensioengigant ABP heeft de woede van gepensioneerden gewekt door te preluderen op een korting van de inflatietoeslag (indexatie) van gepensioneerde ambtenaren en leraren als de financiële positie van het fonds verder verslechtert. (...)
Inflatie vreet aan veel pensioenen
2002/02/21 in de Volkskrant p.1E door Joost Ramaer

Nederlandse pensioenfondsen stoppen dit jaar op grote schaal met het vergoeden van de inflatie aan gepensioneerden, of corrigeren die niet langer volledig. Dat doen niet alleen kleine, minder draagkrachtige fondsen, maar ook grote en rijke ondernemingspensioenfondsen. Dat blijkt uit de stortvloed aan meldingen door boze pensioengerechtigden bij de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen (NBP) in Den Haag. (...)
Bedrijf schort verhogingen pensioen op
2002/02/02 in Het Financieele Dagblad p.1

De pensioenen voor de groothandel in levensmiddelen en uitgever PCM worden dit jaar niet, of slechts deels aangepast aan de prijs- en loonstijgingen. (...) Vice-voorzitter D. den Hoedt van de koepel voor gepensioneerden NVOG (125.000 leden) omschrijft de ingreep in de inflatiecorrectie als 'ongekend' en 'een trendbreuk in Nederland'. (...) De NVOG overweegt kassen te creëren om juridische procedures tegen indexatiestakingen te kunnen financieren.
Scherpere eisen om stem in pensioenfonds
2001/12/03 in Het Financieele Dagblad p. 11

De werkgroep onder leiding van oud-kamerlid Erwin Nypels, die begin dit jaar met een voorstel kwam om gepensioneerden verregaande invloed te geven in pensioenfondsen, heeft dat voorstel belangrijk aangescherpt. (...) Het beroepsrecht voor een minderheid van de deelnemersraad is belangrijk voor gepensioneerden. Deze vormen juist vrijwel altijd de minderheid in zo'n medezeggenschapsorgaan van werknemers en gepensioneerden. (...) Lid Frits Brouwer van de projectgroep die het voorstel opstelde, vindt dat de belangen van gepensioneerden onvoldoende worden behartigd door de werknemersvertegenwoordigers in fondsbesturen en deelnemersraden. (...) Het herziene voorstel komt op een politiek belangrijk moment. In juli van dit jaar verliep een eerder gesloten convenant tussen de gepensioneerdenkoepel CSO en werknemers en werkgevers in de Stichting van de Arbeid (Star) over medezeggenschap van gepensioneerden in pensioenfondsen. (...)
Dwangmatige beleggers durven wel
2001/11/30 in NRC Handelsblad p. 11 door Menno Tamminga

(...) Pensioenfondsen gebruiken minimale en maximale percentages voor hun beleggingen in aandelen en andere effecten. Als zij door de koersdalingen onder het minimum komen, kopen zij doorgaans bij. Die strategie werkte in de jaren negentig doorgaans feilloos. Nu niet. De afgelopen maanden hebben zij dubbel verloren: op hun bestaande beleggingen in aandelen en op hun nieuwe beleggingen in aandelen. (...) Opeens is de discussie in de pensioenwereld 18