TOPMANAGEMENT

2005/09/10 Het Financieele Dagblad 1 door Jan Maarten Slagter
Nederlander tart zakenkrant
de Nederlander Boudewijn Poelmann is 'chairman' van City A.M., de zelfstandige uitgever van de nieuwe financiële ochtendkrant met dezelfde naam, die sinds maandag gratis in de Londense City wordt verspreid. Poelmann is een van de belangrijkste geldschieters van de krant, die onder leiding staat van drie voormalige functionarissen van Metro International. Metro is bekend van de gratis krant in het openbaar vervoer. Naar verluidt heeft Poelmann ongeveer een kwart bijgedragen aan het 15 mln-tellende startkapitaal. (...) In de Londense City werken 400.000 mensen. Ze vormen voor adverteerders de meest aantrekkelijke groep klanten van Europa: ze zijn jong en hebben geld te besteden. (...) Sinds mensen heugenis was de Financial Times het meest voor de hand liggende papieren vehikel om de financiële professionals te bereiken. City A.M. wil de dorpskrant zijn van de vierkante mijl in het hart van Londen, met vooral veel aandacht voor de mens achter het financiële nieuws. (...) Het is niet voor het eerst dat Poelmann pioniert op de mediamarkt. Hij was begin jaren negentig, samen met Derek Sauer, een van de oprichters van Independent Media, het Russische uitgeefconcern dat uitgroeide tot de tweede uitgever van het land. Toen Independent Media begin dit jaar voor 142 mln werd overgenomen door Sanoma kreeg Poelmann beschikking over kapitaal voor nieuwe media-activiteiten. In Nederland is hij beter bekend als voorzitter van de Postcodeloterij. (...)

2005/09/10 de Volkskrant Magazine 42-43
Een duizendpoot met prima vingertoppen
Fons Burger (52) is druk. Met de derde editie van het jaarboek Dif, een masterclass bladenmaken, een thriller, een literaire prijs en een sinaasappel. (...) Burger, zelf oud-redacteur van Nieuwe Revu, is dan gastheer, samen met artdirector Pieter Schol - die Rails en Esquire deed, en BLVD en Dif doet. (...) Quote en Linda zijn a priori op de lezer gericht, dat spreekt mij aan. Zo'n blad als Miljonair is ook slim gemaakt (...) Vervolgens kocht hij zelf z'n zaaltje (Rotown), en nog een (Nighttown), en nog wat panden, die hij verhuurt aan semi-overheidsinstellingen. En nu is hij rijk. (...)

2005/09/13 de Volkskrant 3 door Menno van Dongen
'Valse bekentenis? Die ontlok je vrij eenvoudig'
Hoogleraar psychologie Merckelbach: rechters beschouwen bekentenis ten onrechte als koning onder de bewijsmiddelen (...) 'Mensen verliezen de grip op zichzelf als ze langdurig afgesloten zijn van de wereld en stevig worden verhoord. (...) 'De gedacht is dan: ik trek mijn verklaring straks weer in en op de lange termijn blijkt wel dat ik het niet gedaan kan hebben. (...)

2005/09/14 Het Financieele Dagblad 12 door Marcel de Boer
Speculatie speelt ondergeschikte rol
(...) Uit cijfers van de Commodities Futures Trading Commission (CFTG), de toezichthouder van de Amerikaanse derivatenmarkten (...) De laatste tien jaar is de netto speculatieve positie als percentage van de open interest niet boven de twintig uitgekomen. Dat wil zeggen dat de groep hedgers altijd minstens vijf keer groter in omvang was dan de groep speculanten (...)

2005/09/16 NRC Handelsblad 9 door Maarten Schinkel
Een Arabische golfstroom
Waar gaat al dat extra geld naar toe dat door de torenhoge benzineprijzen moet worden afgerekend aan de pomp? (...) Het echte geld wordt op dit moment verdiend door de olieproducerende landen zelf. Sinds de zomer circuleert in het internationale economische discours het extra bedrag van 700 miljard dollar (...) Een stijgende olieprijs is slecht voor de euro-economie, maar wordt deels gecompenseerd door een stijging van de invoer door OPEC-landen uit de eurolanden, de in 2004 al 34 procent bedroeg. Het marktmechanisme lost het probleem dus voor een deel vanzelf al op. (...)

2005/09/17 Het Financieele Dagblad 13 door Franka Rolvink en Jan Maarten Slagter
Beleggers terug naar toekomst
(...) De 213 professionele vermogensbeheerders, met in totaal $1000 mrd onder beheer, die maandelijks door Merill Lynch worden ondervraagd over hun voor- en afkeuren, zien de beste vooruitzichten de komende jaren in Japan en Duitsland. (...) begin jaren negentig raakten Japen en Duitsland, de tweede en derde economie in de wereld, vrijwel gelijktijdig in de problemen. In de tien jaar ervoor hadden beide landen de Verenigde Staten ruim achter zich gelaten wat betreft economische groei. In Japan volgde op het leeglopen van de zeepbel in de onroerendgoed markt een langdurige periode van stagnatie. (...) In Duitsland is het beeld eenvoudiger. De eenwording in 1990 zadelde het land op met zeer hoge kosten. Gecombineerd met een starre arbeidsmarkt en een redelijk restrictief monetair beleid, was lage economische groei het gevolg. (...) Als beleggers inderdaad de komende maanden hun geld uit Amerika halen om het in Japan en Europa te beleggen, kan dit belangrijke gevolgen hebben voor de dollarkoers en het tekort op de Amerikaanse lopende rekening. (...)

2005/09/17 de Volkskrant 3B door Geert-Jan Bogaerts en Patrick Engelsma
Burgerhulp voor de journalist
(...) Internet is ongetwijfeld het medium dat het meest werd ingezet om de kritiek op de traditionele media te spuien. Daar ontwikkelden zich ook de alternatieven. Vooral de webloggers, de online dagboekschrijvers, pretendeerden het anders te kunnen doen. Uit de miljoenen 'bloggers', die vooral schrijven over huis- , tuin- en keukenproblemen en een navenant publiek van familie en vrienden trekken, zijn enkele duizenden schrijvers voortgekomen die grotere ambities hebben. Wat zij bedrijven is een vorm van burgerjournalistiek, als letterlijke vertaling uit het Engelse citizen journalism. Het grote voorbeeld is het Zuid-Koreaanse Ohmy News. Deze nieuwssite opereert onder het adagium 'iedereen is een verslaggever'. (...) Toch is ook die burgerjournalistiek geen recept voor succes: soortgelijke projecten in andere delen van de wereld blijken faliekante mislukkingen. Het ligt voor de hand Ohs welslagen te verklaren uit de inzet van professionele journalisten. Hij heeft een centrale redactie van 75 mensen, die alle ingezonden verhalen beoordelen, selecteren en publiceren. (...) Als het aantal van 39 duizend verslaggevers klopt, dan heeft Ohmy News in ieder geval kwantiteit. De kwaliteit is wisselend. Maar invloedrijk is de site zeker: veel politieke waarnemers denken dat de site een belangrijke rol heeft gespeeld in de verkiezing van de relatief progressieve Roo Myo Hun tot president in 2003. (...) Een select, overwegend Amerikaans, gezelschap van bloggers is erin geslaagd een rol te gaan spelen in het publieke debat. Vreemd is echter dat zij geen invloed hebben gewonnen door hun kracht te zoeken waar de traditionele media gaten laten vallen: in het onderzoek van de macht en de publicatie van feiten. (...) Het fenomeen blogging bestaat en is net als e-mail een inherent onderdeel van de internet-ervaring geworden. Daarmee is een vroege belofte van het internet - elke burger zijn eigen uitgever - ingelost. Dat is een verworvenheid die burgers zich niet meer laten afnemen. Le Monde heeft die conclusie vorig jaar ook getrokken en een deel van zijn site opengesteld voor het publiek, dat daar zijn eigen weblog kan onderhouden. De Volkskrant begint vandaag met iets soortgelijks. (...)

2005/09/23 Het Financieele Dagblad 11 door Bartjens
Harde leerschool
(...) Zo zitten er bij nog veel meer Nederlandse bedrijven addertjes onder het gras. Beleggers kunnen via een aantal separate fondsen 3%-belangen bij elkaar sprokkelen, waardoor de 5%-meldingsplicht eenvoudig wordt omzeild. Als ze er toch doorheen breken, zoals Centaurus doet, dan is dat bewust, omdat zij gezien willen worden. (...)

2005/10/06 de Volkskrant 13 door Marcel van Dam
De uitgewoonde democratie
(...) Internet wordt als de grote bedreiging gezien. Zoals Arie Elshout maandag op deze plaats schreef:'Waarom voor een krant betalen, als de informatie op internet overal gratis vandaan te halen is, ook van de sites van de traditionele media?' (...) Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat de behoefte aan informatie bij iedere nieuwe generatie afneemt. Niet alleen informatie die door kranten wordt gebracht, maar ook informatie op radio en televisie en internet. (...) Het beste bewijs dat internet niet de oorzaak kan zijn, is dat de genoemde trend al tientallen jaren geleden zichtbaar werd, ver voor de komst van internet. De toenemende desinteresse voor wat er in de wereld en het eigen land gebeurt, staat niet op zichzelf. Overal in de westerse landen neemt de betrokkenheid bij maatschappelijk georiënteerde organisaties af, of het nu vakbonden zijn of politieke partijen, culturele organisaties of buurtverenigingen. (...) Per land zijn er soms grote verschillen in tempo en uitingsvormen, maar de trend is overal hetzelfde: alles waar de democratie door wordt gevoed, kwijnt langzaam maar zeker weg. (...) De democratie heeft mensen steeds mondiger gemaakt. Maar mondige mensen die niet of slecht zijn geïnformeerd, wonen de democratie zover uit dat die haar eigen kinderen dreigt te verslinden.

2005/10/07 Het Financieele Dagblad 7 door Jules Hinrichs
M-Europa keert Westen rug toe
(...) Er is algemeen van uitgegaan dat de EU-uitbreiding tot een verdere verdieping van de banden van de nieuwe met de oude lidstaten zou leiden. Dat blijkt maar ten dele het geval. Het bedrijfsleven in landen als Polen, Hongarije en Tsjechië kiest massaal voor expansie in het oosten en zuiden, in andere ex-communistische landen buiten de Unie. De Economist Intelligence Unit, EIU, schrijft in een recente studie, Rethinking Central Europe, dat deze bedrijven economisch onvoldoende toegerust zijn om naar West-Europa te kunnen exporteren. (...) Driekwart van de export van Hongarije gaat naar de oude EU-lidstaten. In de eerste zeven maanden van dit jaar bedroeg de groei van de export naar de oude EU echter slechts 4%, terwijl die naar Kroatië, Roemenië en Servië-Montenegro met 40% toenam. (...) De Boston Consulting Group heeft berekend dat China 70% van de producten die het met kostenvoordeel kan exporteren daadwerkelijk naar de EU exporteert, voor Centraal-Europa is dat 57%. De conclusie is tweeledig: het internationaal bedrijfsleven kiest te gemakkelijk voor China en Centraal-Europa heeft nog volop kansen.

2005/10/07 de Volkskrant 1 door Marcel van Lieshout
De burgemeester is zichzelf niet meer
(...) De invoering van het duale stelsel heeft onmiskenbaar gevolgen gehad voor de lokale politiek, zeggen bestuurskundigen. De macht van de gemeenteraden is vergroot en die bijten ook steeds meer van zich af. Gevolg is onder meer dat het aantal 'gesneuvelde' wethouders sterk is toegenomen. 'In die zin raakt het dualisme ook de burgemeesters, want van hen wordt toch gevraagd de eenheid te bewaken', zegt Elzinga. Hij wijst erop dat de stabiliteit van colleges wordt bedreigd door de toetreding van 'belangen- en leefbaarheidspartijtjes' in veel raden. (...) Elzinga signaleert dat de klassieke burgemeester ('volbloed bestuurder, vaak jurist, eerst begonnen in een klein plaatsje en dan steeds een trapje hoger') plaats maakt voor de burgemeester die eerst wethouder is geweest en 'sneller op zijn ponteneur staat.'

2005/10/07 de Volkskrant 1 door Yvonne Doorduyn en Douwe Douwes
Topinkomen wordt verder aangepakt
De topinkomens in de semi-publieke sector worden aan banden gelegd. Nieuwe bestuurders van ziekenhuizen, universiteiten en woningcorporaties mogen niet meer verdienen dan de minister-president, op dit moment ongeveer 130 duizend euro per jaar. Dat heeft minister Zalm van Financiën donderdag toegezegd aan de Tweede Kamer. (...)

2005/10/07 de Volkskrant 2 door Sanne ten Hoove en Michiel Kruijt
De ambtenaar moet uitkijken
(...) Een wetsvoorstel van minister Donner van Justitie moet uitkomst bieden: leidinggevenden zijn in alle gevallen strafrechtelijk aan te pakken. (...) Toch blijven lakse leidinggevenden ook in de toekomst moeilijk te vervolgen, meent strafrechtdeskundige Geert Knigge. Dood door schuld is lastig te bewijzen, stelt hij. 'Onvoldoende toezicht houden is meestal geen strafbaar feit. (...) Knigge was lid van een commissie die het kabinet over de strafbaarheid van de overheid adviseerde en is sinds kort adviseur van de Hoge Raad. Knigge vindt Donners wetsvoorstel geen doorbraak. Volgens hem waren leidinggevende ambtenaren altijd al strafrechtelijk vervolgbaar. Zie dienden als privé-persoon te worden vervolgd. Het Openbaar Ministerie weigerde dit echter te doen, tot verbazing van Knigge. (...) Overheden maken zich vooral schuldig aan milieucriminaliteit, zoals het illegaal lozen van afvalstoffen en gerommel met verontreinigde grond. Het is een onderschat probleem, aldus Huberts (...)

2005/10/11 de Volkskrant 14 door Peter Vasterman
Koning Blog is geen journalist
(...) De journalistiek doet te weinig onderzoek en geeft teveel meningen, zo luidt de post-Fortuyn kritiek op de media. Maar wat stellen de bloggers hiertegenover? Meer meningen, geen feiten, laat staan eigen onderzoek. Tot voor kort wisten de media niet wat zich werkelijk in de samenleving afspeelde, volgend de redacteuren. Ik betwijfel of ze daar door middel van deze bloggers wel achter komen.

2005/10/11 NRC Handelsblad 6 door Menno Tamminga
Overheid ziet pensioenkas als melkkoe
(...) In een rapport over de privatisering van ABP becijferde de Algemene Rekenkamer in 1998 dat de overheid sinds 1982 in totaal 32,86 miljard gulden (14,94 miljard euro) aan pensioenpremies niet had betaald. De overheid zat die jaren als werkgever krap en deed, populair gezegd, een greep in de pensioenkas. (...) De korting was niet mals. Bert de Vries (CDA), voormalig minister van Sociale Zaken en na zijn ministerschap onafhankelijk voorzitter van het bestuur van ABP, becijfert in zijn boek Overmoed en Onbehagen de kostendekkende premie in 1997 op 19 procent. Maar de premie die in rekening werd gebracht was 12 procent. (...) Eind 2000, kort na de records op de beurs, verlaagde het ABP-bestuur de premie nog een keer. (...) Uit arren moede moest de premier in hoog tempo naar een kostendekkend niveau. Maar dat wilde de overheid niet betalen. De pensioenregeling werd versoberd om binnen de werkgeversbegroting te blijven. (...) Maar er is wel één constante: wat je ook voor slechts van de vakbonden kunt zeggen, en daar is soms aanleiding voor, de jongere ambtenaren zouden hun ongenoegen beter op hun werkgever kunnen richten. Die heeft hun pensioenfonds decennia lang als melkkoe gebruikt.

2005/10/15 NRC Handelsblad 1 door Menno Tamminga
Nederlanders bezitten 1,8 biljoen euro
De optelsom van alle Nederlandse aandelenbeleggingen, het pensioengeld bij verzekeraars en pensioenfondsen, het spaargeld en het eigen huizenbezit bedraagt het nauwelijks voorstelbare bedrag van 1.848.700.000.000 euro (één biljoen achthonderdachtenveertig miljard zevenhonderd miljoen euro). Dat blijkt uit een combinatie van van recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Centraal Planbureau (CPB) en de Nederlandsche Bank. Bijna de helft van het financiële vermogen is het pensioengeld dat verzekeraars en pensioenfondsen beheren. Eigen huizen minus hypotheekschulden vormen eenderde van het financiële vermogen. (...)

2005/10/20 NRC Handelsblad door Flip de Kam
Top of flop?
(...) Aan de ene kant het Angelsaksische model. (...) Dit model ('sterk en weinig sociaal') (...) Daartegenover staat het continentale model, in de wandelgangen ook wel het Rijnlandse model genoemd. (...) ('zwak en sociaal') (...) Er is nog een derde model: het Noordse model. Dit combineert goede economische prestaties en een omvangrijke publieke sector. De uitkeringen zijn ruimhartig, de belastingen drukken zwaar en de inkomensverschillen blijven beperkt. De Scandinavische landen passen in de mal van dit model ('sterk en sociaal'). (...)

2005/10/20 NRC Handelsblad 6 door Frank Ankersmit
Privatisering bedreiging voor democratie
(...) Op dit moment werken er meer ambtenaren bij Quango's dan bij de departementen. In 2004 hadden we 3.200 Quango's die 109 miljard euro aan publiek geld besteden (dus meer dan tweederde van het hele budget van het rijk), waarvan 35 miljard direct uit premies en tarieven die door de Quango's zelf worden geïnd. (...) Het is een goede vraag, want de Quango's zijn niet een teken van kracht, maar juist van zwakte van de hedendaagse staat. Dit blijkt vooral als we naar Engeland kijken, waar de mode van d Quango's een twintig jaar ouder is dan hier. In de jaren '70 werden deze organisaties onder politici zeer populair, toen de Engelse regering zwak stond tegenover de vakbonden. (...) Men zocht een uitweg door Quango's in het leven te roepen. In feite betekende dit dat men delen van de staat verzelfstandigde, opdat de vakbonden daar met hun vieze vingers niet meer aan kunnen komen. En zo is het met de Quango's: de staat kan een directe confrontatie met de samenleving niet aan en plaatst daarom een soort stootkussen tussen zichzelf en de maatschappij. Dit herinnert weer sterk aan het feodalisme. In die periode was sprake van een zwakke staat die de politieke uitdaging niet aankon. Zowel toen als nu werd het antwoord daarop niet gezocht in een versterking naar in een opdeling en verspreiding van die staat. In het feodale leenstelsel werd die opdeling gerealiseerd doordat de vorst zijn bevoegdheden delegeerde aan zijn vazallen, die daarmee zelf kleine vorstjes werden. De relatie tussen vorst en vazal werd gedefinieerd binnen het leenrecht, wat in essentie een privaat en geen publiek recht is. Ook de relatie tussen de Quango's en de staat is doorgaans privaatrechtelijk vastgelegd. (...) Door deze refeodalisering van de liberale staat wordt het voortbestaan van de democratie op twee manieren bedreigd. In de eerste plaats stimuleert die refeodalisering een herstel van de middeleeuwse standenstaat. Wie kijkt naar de Verenigde Staten van Bush, constateert dat daar de privatisering van de overheid de democratie reeds in een rauwe plutocratie heeft getransformeerd. Zover is het hier gelukkig nog niet, maar we gaan wel die richting uit. In de tweede plaats kunnen we van het feodalisme leren dat ieder politiek lichaam dat tussen staat en volk komt te staan, ervoor zorgt dat beide van elkaar vervreemden. (...)

2005/10/20 NRC Handelsblad 6 door Paul Frissen
Hard op weg naar totalitaire staat
De koepelgevangenis is het bekendste voorbeeld van een panopticum. Bedoeld als humanisering van het strafrecht - alle gedetineerden in een individuele cel - kan je deze gevangenis beschouwen als een metafoor voor de totale controle. (...) Mijn stelling is dat de Nederlandse staat panoptisch begint te worden. Dit berust op de waarneming van vier verschijnselen die een steeds prominentere plaats krijgen in het repertoire van de staat. (...) Centralisering (...) Bureaucratisering (...) Preventie (...) Normering (...) De brave burger denkt buiten de gevangenis te zijn, terwijl deze inmiddels in zijn hoofd zit. (...) Dit is een verkorte versie van zijn reactie op de lezing van prof. Ankersmit

2005/10/21 de Volkskrant 13 door Ronald Plasterk
Bijlmoordenaar wint in Straatsburg
(...) Een complicatie is dat elke politieke stroming de neiging heeft die zaken die men nationaal niet geregeld kan krijgen, omdat er geen politieke meerderheid voor bestaat, Europees te regelen. (...) Een tweede complicatie (...) De ene is het beginsel van gelijke marktverhoudingen (want vrijwel elke overheidsmaatregel beïnvloedt wel ergens een markt), de ander is het stelsel van mensenrechten en burgerrechten (die in algemene termen schitterend klinken, maar die vervolgens in de rechtszalen ingevuld worden). (...)

2005/10/22 Telegraaf 27 door Edwin Timmer
Thuiszorglakei voor elitaire oudere
(...) Zoals de Romeinse burgers een 'hoofd van de huishouding' aanstelden, zo biedt het nieuwe bedrijf Majordomus uit Amsterdam discrete verzorgers van superieur niveau. Nederland is er aan toe, stelt bedenker Marco Ouwehand, al blijft het in zijn ogen "een nichemarkt". (...) Oud-Philips-directeur Gerard Oskam krijgt de dagelijkse leiding. (...) operationeel directeur Ellen de Roos, die haar roots heeft in de thuiszorg in Kennemerland. (...)

2005/10/22 de Volkskrant k5 door Peter Giesen
Religieuze opleving is een opstand tegen de elite
Iedereen geloofde eind jaren zestig dat de georganiseerde godsdienst zou uitsterven. Niets blijkt minder waar, constateert de Amerikaanse socioloog Peter Berger. Secularisatie is on de meeste landen een dun laagje, stelt hij. (...) Het grootste deel van de wereld is nog altijd zeer religieus, en in verschillende delen van de wereld zien we een sterke religieuze opleving. Alleen West-Europa voldoet eigenlijk aan de these. (...) Secularisatie heeft zich wel over de wereld verspreid, stelt Berger, maar dan als een dun laagje van mensen die een humanistische opleiding hebben genoten, de culturele elite. De opmars van de religie verklaart hij dan ook als een wereldwijde populistische revolte tegen die bovenlaag. 'Omdat de elite in veel landen seculier en verwesterd is, neemt de oppositie een religieus karakter aan.' (...) Op zijn 76ste is Peter Berger nog altijd directeur van het Institute for Culture, Religion en World Affairs van de Universiteit Boston. (...) Hij gelooft in elk geval niet dat de Amerikanen meer op de kerken zijn aangewezen, omdat de verzorgingsstaat in de VS zwakker is. (...) De Amerikaanse Verlichting was minder antireligieus en bovendien was de intelligentsia er veel minder belangrijk. Vanaf het begin vormeden de VS een primair commerciële natie, aldus Berger. Ook ontbraken in de VS de marxistische politieke partijen en vakbonden, die in Europa het atheïstische gedachtegoed verspreidden. In het immigratieland Amerika, ten slotte, was de positie van de kerk steker, omdat juist de kerk nieuwelingen op weg hielp.

2005/10/25 Het Financieele Dagblad 9 door Ed Groot
Een pensioenwonder in de polder
(...) In de drie vette economische jaren 1999, 2000 en 2001, toen de economische groei gemiddeld op drie procent lag, werd er nog bij elkaar ruim 30 miljard euro aan pensioenpremies betaald. In de magere jaren 2002, 2003 en 2004, met gemiddeld minder dan één procent groei, verdubbelde de premieafdracht tot bij elkaar 61 miljard euro. (...) Nu de rookwolken optrekken, blijkt dat er vorig jaar per werknemer in Nederland 1400 euro méér aan pensioenpremie werd afgedragen dan twee jaar eerder. (...) Het is ongelooflijk hoe snel het gapende pensioengat is gedicht. Nederland is een land dat er dertig jaar over doet om een nieuw stelsel van gezondheidszorg in te voeren omdat het voor de burger wel eens honderd euro per jaar kan uitmaken. In dat zelfde land worden er door de voormannen in de polder deals gemaakt over ingrijpende versoberingen van de pensioenregelingen en premieverhogingen tot ver boven de duizend euro per jaar. Het volk is ontevreden en mort. Maar niet over de pensioenfondsen. Een wonder is de polder is geschied.

2005/10/29 de Volkskrant 26 door Peter de Waard
Klem in de eigen groep
'Het rassenvraagstuk wordt het verhaal van de 21-ste eeuw, zoals het klassenvraagstuk dat was van de 20-ste eeuw', zegt Trevor Phillips, de belangrijkste adviseur van premier Blair. (...)

2005/10/31 NRC Handelsblad 3 door Merel Thie
'Kranten waren niet negatief over moslims'
(...) Maar dat kranten negatief schrijven over moslims, blijkt niet uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam onder leiding van hoogleraar politicologie Maarten Hajer en onderzoeker Justus Uitermark. (...) Ze telden artikelen en de teneur daarvan in de zes landelijke kranten. Vier maanden voor de moord, en vier maanden na de moord. De maand november, waarin de moord plaatsvond, lieten zij buten beschouwing. (...) Hajer en Uitermark concluderen dat erbij de pers na de moord "geen eenzijdige focus is op tekortkomingen van moslims en immigranten". Er wordt wel vel geschreven over radicalisering van moslims. Als mogelijke verklaringen daarvoor noemen de media vooral het ontbreken van kansen en een gebrekkige integratie. De islam wordt als oorzaak van radicalisering nauwelijks genoemd. (...) Onderzoeker Hajer zegt in reactie daarop:"Het gaat te ver om te veronderstellen dat Hirsi Ali gelijk heeft op basis van onze cijfers. Wat je wel kunt zeggen is dat er in Nederland, ook bij de pers, een sterk commitment aan de multi-culturele samenleving is. En dat het niet waar is dat alle media alleen escalatie in de hand werken. De media werken óók deëscalerend."

2005/10/31 Het Financieele Dagblad 1 door Martin Visser
Vrouw moet fulltime werken
Zolang de meeste vrouwen in deeltijd werken, zullen er nooit veel vrouwen in topfuncties terechtkomen. (...) Dat zei minister Laurens Brinkhorst van Economische Zaken zondag op een congres van de Jonge Democraten, de jongeren organisatie van D66. (...)

2005/10/31 NRC Handelsblad 2 door Petra de Koning
Journalist met een opdracht
(...) Vanaf het voorjaar van 2004 praatte Nagel met Bram Peper en Klaas Wilting over de burgemeestersverkiezingen die er misschien zouden komen. Bram Peper wilde de eerste gekozen burgemeester van Rotterdam worden, Klaas Wilting en Jan Nagel waren minder duidelijk over hun ambitie om burgemeester te worden van Almere en Hilversum. Nagel:"Wij zeiden alleen:'We overwegen het'." Opiniepeiler Maurice de Hond, een vriend van Nagel, vergaderde soms mee, zegt Wilting. (...) Jan Nagel zegt nu dat hij als enige van de vier al snel dacht dat die gekozen burgemeester er niet zou komen. (...) Er was zoveel onvrede, er was behoefte aan vernieuwing. En ik wilde zelf ook wel weer eens meedoen." Hij praatte erover met Maurice de Hond. Die zie:"De enige in Nederland die een flink aantal stemmen zou kunnen trekken is Peter R. de Vries." (...) Jan Nagel stuurde een e-mail naar Peter R. de Vries. Op 14 februari van dit jaar hadden ze een afspraak op de redactie van het televisieprogramma van De Vries en twee weken later ontmoette De Vries de anderen - Wilting, Peper en De Hond - bij Jan Tabak. Meteen al op de vergadering daarna, in het huis van Nagel, ging het over de naam van de partij die ze wilden oprichten. Peter R. de Vries zei:"Ik heb er al één." Hij schreef op een papier 'Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang' en liet het aan de anderen zien. PRDV waren zijn initialen. Jan Nagel vond het "een geweldige vondst". Een vriend van Peter R. de Vries, de multimedia-ondernemer Peter Schouten, is in de zomer op zoek gegaan naar sponsors - met het testimonium van De Vries in zij tas. De bedoeling is dat er vijftig founding fathers komen die ieder 5.000 euro aan de partij geven. (...) Peter Rudolf de Vries (48) is het vierde kind uit een gezin van zes kinderen. Zijn ouders waren gereformeerd, ze stemden ARP. Zijn moeder stemde later CDA, zijn vader, directeur van de kruitfabriek in Muiden, VVD. Een dag na de dood van zijn vader hoorde Peter R. de Vries dat zijn vader tijdens de oorlog in een verzetsgroep had gezeten die mensen naar Engeland bracht. (...) Peter R. de Vries zegt dat Maurice de Hond er niet meer bij was op de laatste vergaderingen van de partij vóór de presentatie van het programma. De Hond wil niet bij de partij horen, hij vindt dat hij dan geen onafhankelijk onderzoek meer kan doen. In de zomer heeft hij de PRDV nog wel geholpen. Hij liet zijn bureau peilen hoe de bevolking dacht over ideeën voor het partijprogramma, bij voorbeeld de afschaffing van het bijzonder onderwijs. "Dat deed hij soms ook op eigen initiatief", zegt Peter R. de Vries. (...)

2005/11/01 Elan 28-29 door Jan Schoenmakers
"Ik geloof niet in leiders"
Peter Drucker (...) Laat ik het duidelijk stellen: ik geloof niet in leiders. Al dat gepraat over leiderschap en leiders is gevaarlijke nonsens. Vergeet het. Na de twintigste eeuw met de grote leiders Stalin, Hitler en Mao, ben ik zeer ongelukkig met die roep om sterk leiderschap." (...) "Iedereen die een onzeker gevoel heeft over de richting waarin de politiek en de economie in de wereld zich bewegen, is blind en doof. Het geloof in vooruitgang, dat we geërfd hebben van de achttiende eeuw, is verdwenen. Ook het geloof in een door het Westen gedomineerde wereld is verdwenen. De opkomende grootmachten India en China zullen niet verwesterlijken, zoals Japan dat 150 jaar geleden wel deed. (...) We weten we dit: de wereld zal niet gedomineerd worden door één supermacht. Voor Amerikanen is dat moeilijk te accepteren. De EU is een grotere economie dan de Amerikaanse. China bouwt een vrijhandelszone die ook groter is dan de Amerikaanse economie. De Amerikanen moeten leren dat ze moeten concurreren en dat informatie, niet macht, de basis is voor economisch overwicht. Deze transitie zal de komende dertig jaar in beslag nemen."

2005/11/02 NRC Handelsblad 11 door Evelien Tonkens
Het zakdoekje van Hoogervorst
(...) De minister zei het afgelopen zaterdag nog in het tv-programma Kassa: het pluspunt van het nieuwe stelsel is de acceptatieplicht. (...) Nee, dit is niet de reden voor het nieuwe stelsel. De echte reden vertelt de minister liever niet, al staat hij verdekt wel in allerlei beleidsnota's. De echte reden is dat het kabinet af wil van de verantwoordelijkheid voor de sturing van de zorg. (...) De ene helft van de zorg legt het kabinet nu neer bi de gemeente via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. (...) De andere helft legt het kabinet bij u en mij. Eigenlijk wilde de regering de verantwoordelijkheid dumpen bij patiënten en verzekeraars. Verzekeraars hebben echter voor de eer bedankt. (...) De enige keuze die patiënten echt belangrijk vinden, die voor hun (eigen) dokter of ziekenhuis, wordt afgeschaft. Die krijg je alleen tegen extra premie. (...) Op basis van de aanzwellende klaagzang over de marktwerking, voorspel ik u dat de recente zorgwet en de Kinderopvangwet de laatste grote marktwerkingswetten in de publieke sector zullen zijn. (...)

2005/11/03 de Volkskrant 3 door Weert Schenk
Politie zegt de opdrachtgevers te kennen, maar kan ze niet oppakken
(...) De voormalige recherchechef van de politie in Amsterdam, Jan Pronker (...) Het was dan ook bijzonder dat Pronker in het openbaar opmerkte dat oud-Heinekenontvoerder Willem Holleeder een sleutelrol speelt in de reeks liquidaties. Holleeder vecht samen met de Hells Angels een strijd uit met de bende van de Joegoslaaf Sreten J., bijgenaamd Jotcha, aldus Pronker in 2004. (...) Een conflict over een gestolen partij drugs heeft tot de golf van executies geleid. Daarnaast was er tussen Hollandse criminele onderling ruzie over investeringen in onroerend goed. (...)

2005/11/04 Het Financieele Dagblad 6 door Pieter Couwenbergh
Hulp voor de ongeduldige en overactieve ceo
(...) Marshall Goldsmith. Deze Amerikaan is onlangs door Business Week uitgeroepen tot icoon onder de ceo-coaches, omdat hij volgens het blad als een van de weinige adviseurs gewoon kan zeggen waar het op staat. (...) Wat is eigenlijk het grote probleem van leiders? (...) Er is in zijn ogen geen verschil in de cultuur tussen Europa, de VS of Azië. 'Overal zie ik dezelfde kenmerken van wat ik de smart guy-ziekte noem. Weinig geduld. Hyperactief. Niet kunnen loslaten. Niet kunne luisteren. Altijd willen winnen.' (...) Of hij wel eens een opdracht teruggeeft? 'Zeker. Als iemand aangeeft dat hij niet wil verbeteren. En heel soms als er te weinig te verbeteren valt aan een persoon.' Dat overkwam de Nederlandse Amerikaan Lodewijk de Vink. 'Hij was destijds de beoogd ceo bij Warner Lambert en deed toen nagenoeg alles al helemaal goed.'

2005/11/05 de Volkskrant 7 door Marjan van den Berg en Gijs Herderscheê
Het wrange succes van de WAO-herkeuringen
Bij de herkeuring van WAO'ers verliest de helft geheel of deels de uitkering. Dat klinkt als het wrange resultaat van scherpe keuringen. (...) 'Maar het zijn vooral de achterstanden uit de jaren negentig die worden opgeruimd', zegt John van de Gevel. (...) Bijna vijfentwintig jaar werkte Van Gevel voor de uitkeringsinstantie UWV en haar voorgangers. (...) 'Voor de andere helft van de groep waarvan de uitkering wordt herzien, is dat het gevolg van de strengere normen die sinds oktober gelden', zegt Van Gevel. En zo hebben hij en minister De Geus, met hun uiteenlopende schattingen van de gevolgen van de herkeuring beiden gelijk gekregen.

2005/11/07 NRC Handelsblad 7 door Anil Ramdas
Nova hoeft helemaal niet te blijven
Hoe komt het dat de Nederlandse televisiejournalistiek het tenenkrommende niveau maar niet kan overstijgen? Neem Nova, met opheffing bedreigd omdat het zo kritisch, dus zo goed zou zijn. Afgelopen vrijdag hadden ze een uitgelekt onderzoeksrapport over Samir A. (...) Je had over het gelekte rapport een vrolijk item kunnen maken, met schaterlachende gasten aan tafel, maar dit was een primeur en dat wilde men ernstig brengen. (...) Maar goed, televisie laat zich zelden verrassen, de meeste presentatoren kennen de antwoorden van de geïnterviewde van te voren en ze hebben er een bloedhekel aan als de geïnterviewde zich niet aan het script houdt, inclusief instructies als: dit moet je zeggen met een boos gezicht. Televisiejournalistiek is doorgaans flauwekul, alleen professionals als bij Nova kunnen iets beter verhullen dat alles is voorgekookt. En toch kan het mis gaan, zoals afgelopen vrijdag. Aan tafel zaten Maxime Verhagen van het CDA en Klaas de Vries van de PvdA. Ze waren kennelijk al uitgenodigd voor men wist waar de uitzending over zou moeten gaan. (...)

2005/11/07 NRC Handelsblad 11
Zakenbank: bezit maakt ongelukkig
Het najagen van materialistische doeleinden kan tot ontevredenheid leiden en psychische problemen geven. Dat blijkt uit een onderzoek van de internationale zakenbank Dresdner Kleinwordt Wasserstein (DrKW). Volgens de bank is er volop bewijs dat het investeren in ervaringen, zoals het maken van een moeilijke reis, mensen gelukkiger maakt dan het najagen van bezittingen. Wel moet iemand een jaarinkomen hebben van minstens 22.000 euro.

2005/11/15 de Volkskrant 12 door Remco Frerichs en Peter Kanne
De Hond verstopt paaseieren, en vindt ze zelf weer
Zaterdag 12 november opent de Volkskrant met de vermeende 'Pim-potentie' van Marco Pastors en wijdt daar de voorpagina van het Vervolg aan. Onbegrijpelijk. (...) Om twee redenen: Pastors heeft zich helemaal niet beschikbaar gesteld voor de Kamer (integendeel) en de landelijke potentie van een Rotterdamse wethouder is op dit moment middels onderzoek helemaal niet vast te stellen. Waarom zien media, politici en politieke analisten overal een nieuwe Pim Fortuyn opduiken? (...) Volgend het onderzoek van Maurice de Hond vindt 30 procent van de Nederlanders Marco Pastors een aanwinst voor de politiek. Hoe kan dat? Pastors mag blij zijn als 30 procent van de Nederlanders hem kent. (...) Hoe komt De Hond aan zo'n percentage? Heel eenvoudig: hij legt zijn respondenten de situatie uit en vraagt vervolgens hun mening. (...) In deze inleiding wordt niet verteld dat hij het college had moeten beloven geen uitspraken te doen over moslims, omdat zijn collega-wethouder van integratie, Leonard Geluk (CDA), zijn werk anders niet kon doen. Door respondenten op deze manier eerst te voeden, vind je zelf verstopte paaseieren. (...) De auteurs zijn verkiezingsonderzoekers bij TNS NIPO

2005/11/16 Het Financieele Dagblad 1 door Bendert Zevenbergen
Beleggers eisen stemrecht over afwijkingen code
(...) Dat schrijft beleggersplatform Eumedion (het voormalige SCGOP) vandaag aan de Monitoring Commissie, die de naleving van de code-Tabaksblat bekijkt. (...) Eumedion steekt in de brief aan Frijns tevens de hand in eigen boezem. (...) Volgens Eumedion-directeur Jos van Niekerk maken 'nu 15 tot 20 van de 37 aangesloten beleggers actief gebruik van hun stemrecht. (...)

Kort door de bocht nr.272, 11 oktober 2005

BIJZONDERE UITTREKSELS
Hoe draagt een OR een goede commissaris voor?
Wie is wie in de Nederlandse Intelligent Design?
De familie Doorsnee gaat zijn gangetje
'Tilburg ziet niet dat de wereld is veranderd'
'Bij hole drie legt iedereen zijn kapsones af'
Politieke radicalisering bedreigt bedrijfsleven en democratie
De massa wil kunnen vertrouwen
Evolutietheorie kan lang niet alles verklaren
Sterke man wordt salonfähig
'Europa is het aantrekkelijkst'
Activisme sterren groter dan ooit
Somberaars hebben altijd gelijk
Code-Tabaksblat geschreven onder grote druk Financiën
Live8 vertelt sprookjes over de gevolgen van de hulp
Economen verzwegen hun commerciële belangen
Pensioen en werkloosheid stille slopers
Niet de burger maar de overheid
Onderzoek-Maas uitgebreid
Komt allemaal door de media
Croupiers van het kapitalisme
Er tikt een tijdbom onder het internet
Verder opmars van bedrijvenhandelaren
Geef Ahmed een baan op niveau
In de wieg gelegd voor een baan op stand
Misleiding van een heel volk
'Hoe moet het toch verder met die partij van mij'

BIJZONDERE UITTREKSELS
2005/06/01 OR Informatie 22-25 door Loek Kusiak
Hoe draagt een OR een goede commissaris voor?
(...) De top twaalf van commissarissen die op aanbeveling van de OR zitting in één of meerdere RvC's: 1. Wim Kok; 2. Lense Koopmans; 3. Arnold Walravens; 4. Wim Meijer; 5. Victor Halberstadt; 6. Paul van der Heijden; 7. Trude Maas-Brouwer; 8. Bert de Vries; 9. Gilles Izeboud; 10. Irene Asscher-Vonk; 11. Ella Vogelaar; 12. Ieke van den Burg (...) Bron: Jos van Hezewijk (Elite Research,Uden)

2005/06/04 de Volkskrant k1
Wie is wie in de Nederlandse Intelligent Design?
Intelligent Design is in de VS een echte beweging, die de evolutietheorie bestrijdt (...) Bijna alle auteurs van Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp? komen uit protestantse hoek, van Gereformeerde Bond tot Zevendedags Adventisten. Het zijn vooral exacte wetenschappers en ingenieurs, (evolutie-) biologen ontbreken. Het aandeel van gepensioneerde hoogleraren is behoorlijk hoog. De prominentste ID'ers zijn de drie redacteuren. Dekker is hoogleraar moleculaire biofysica aan de TU Delft. Hij doet onderzoek op het grensvlak van nanotechnologie, biologie en natuurkunde en publiceerde veel in Nature en Science. Meester, hoogleraar waarschijnlijkheidsrekening aan de Vrije Universiteit Amsterdam, profileert zich als tegendraads wiskundige. René van Woudenberg tracht als hoogleraar filosofie aan de VU om kritiek op het geloof logisch te weerleggen. Enkele andere auteurs zijn Arie van den Beukel, oud-hoogleraar fysica aan de TU Delft, Gijsbert van den Brink, docent theologie in Leiden, Henk Jochemsen, directeur van het christelijke Lindenboom Instituut voor medische ethiek, en Juleon Schins, opto-elektronicus in Delft. Vreemde eend in de bijt is emeritus-hoogleraar zoölogie aan de VU Jan Lever. (...)

2005/06/04 de Volkskrant k3 door Peter Giessen
De familie Doorsnee gaat zijn gangetje
(...) De onderzoekers van de Netherlands Kinship Panel Study (een samenwerkingsverband van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut en de universiteiten van Utrecht, Amsterdam en Tilburg) willen in kaart brengen in hoeverre het Nederlandse familieleven is veranderd door ontwikkelingen als individualisering, deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt en het groeiend aantal echtscheidingen. Inmiddels zijn 160 interviewers op bezoek geweest bij 9600 respondenten. (...) De eerste conclusies zijn opmerkelijk. De Familie Doorsnee heeft de individualisering goed doorstaan. (...) De 'gewoonheid' van het Nederlandse familieleven heeft ze toch een beetje verrast. 'Misschien hebben we ons wat laten meeslepen door de media ie geneigd zijn extremen te belichten', zegt projectleider dr. Pearl Dykstra (...) 'Waarschijnlijk heeft het ook te maken met het kringetje waarin we zelf bewegen: hoog opgeleid, in het westen van het land. (...) De NKPS laat zien dat beide uitersten niet kloppen. De meeste Nederlanders leiden een heel gewoon, tamelijk rustig en zelfs behoorlijk stabiel familieleven. 'We zien de complexiteit groeien, maar heel langzaam. We benadrukken vooral het gewone (...) De onderzoekers van de NKPS willen daarmee niet alleen tegenwicht bieden aan de media, maar ook aan de sociale wetenschappen zelf, die soms trekken van een probleem-industrie vertonen. (...)

2005/06/08 NRC Handelsblad 19 door Marcel aan de Brugh
'Tilburg ziet niet dat de wereld is veranderd'
Tien jaar lang was Gerard Doornbos het gezicht van agrarisch Nederland. Gisteren kondigde hij plotseling zijn vertrek aan. Reden: onenigheid met de boeren uit het zuidwesten. (...) "ZLTO is van oudsher een invloedrijke club. Voorheen heette ze de NCB, de Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond, die in Tilburg zijn hoofdkantoor had. (...) Sinds de oprichting van de LTO Nederland, in 1995, is er veel veranderd. Met name boven de grote rivieren begonnen tientallen boerenorganisaties met elkaar te fuseren. In heel Nederland had je er daarvan 23. Die zijn samengegaan tot, nu, 3 clubs. Het zijn machtige partijen geworden. (...) De invloed van Tilburg is daardoor afgenomen. Maar ik heb het idee dat ze zich maar niet kunnen neerleggen bij die situatie. (...) LTO vertegenwoordigt de Nederlandse boeren in allerlei overlegorganen, zoals de Sociaal-Economische Raad en de Europese boerenorganisatie COPA. Verandert dat nu de organisatie uit elkaar dreigt te vallen? "Nee. Wel beperken we onze activiteiten in de loop van het jaar tot sociaal-economisch beleid. Dus geen Europees landbouwbeleid meer. Geen WTO, geen beleid op het gebied van diergezondheid. We gaan wat dat betreft meer lijken op die twee andere ondernemersorganisaties, MKB-Nederland en VNO-NCW. (...)

2005/06/09 Het Financieele Dagblad 2 door Jan Kees Kokke
'Bij hole drie legt iedereen zijn kapsones af'
Morgen begint het KLM Open. Gisteren was de prelude, de Pro-Am. Niet voor het grote publiek. Wel om in ontspannen ambiance op het échte wedstrijdparcours wat zakelijke relaties te animeren. Is golf überhaupt zakelijk interessant? De meningen zijn verdeeld. 'Al kan je heel goed inschatten wat voor vlees je in de kuip hebt' (...) Hessels (lid Haagsche) kan het weten. Hij speelt sinds z'n 17de golf. (...) 'Héél belangrijk', zegt Rattan Chadha (handicap 9), de Mexx-oprichter en op Hilversum gast van Fortis-bestuurder Rob ten Heggeler. (...) Daar staat de mening van Emile van der Kruk (handicap 7), directeur van KPMG, lijnrecht tegenover. 'Praat nooit over business op de golfbaan. Never, ever. Prijs je tegenstander. Maak complimenten over zijn spel. Geef hem een putje cadeau. Hooguit na afloop gooi je eens voorzichtig een balletje op en maak je een vervolgafspraak.' Ad Scheepbouwer (handicap 25, lid van Noordwijk) geniet van de ontspannen sfeer in de Pro-Am. Hij komt puur om het golfen. Zaken doen op de golfbaan? Nee, niet in Nederland. (...) John de Mol golft niet met mensen die iets van hem willen (...)

2005/06/11 NRC Handelsblad 24 door Herman Frijlink
Politieke radicalisering bedreigt bedrijfsleven en democratie
(...) De politisering van het bedrijfsleven gaat gepaard met het ontstaan van een heuse klassenmaatschappij in de Verenigde Staten, meent het Britse weekblad The Economist. (...) De inkomenskloof tussen werknemers met en zonder hoger onderwijs groeide van 31 procent in 1979 tot 66 procent in 1997, terwijl de toegang tot hoger onderwijs steeds meer wordt bepaald door de sociale klassering. Dat betekent dat het aantal studenten uit de hogere inkomensklassen groeit ten koste van het aantal studenten uit lagere inkomensgroepen. Op dit moment is het al zover dat slechts 3 procent van de studenten aan universiteiten afkomstig is uit de bevolkingsgroep met de laagste inkomens.

2005/06/18 de Volkskrant k1 door Peter Giesen
De massa wil kunnen vertrouwen
Beleeft het vertrouwen in de democratie een historisch dieptepunt? Helemaal niet, zo blijkt uit de statistieken. Maar de politiek durft niet. (...) Ongetwijfeld is het chagrijn de afgelopen jaren flink toegenomen. In 2002 had nog 81 procent van de Nederlanders vertrouwen in het functioneren van de democratie, in 2004 was dat gedaald tot 65 procent. Toch werden in de periode van 1973 tot 1985 lagere scores gemeten. In 1973, toen het bewierookte kabinet-Den Uyl net was aangetreden was maar 58 procent van de Nederlanders tevreden over de democratie. Het dieptepunt werd bereikt in 1980, toen het kabinet Van Agt/Wiegel worstelde met de gevolgen van de oliecrisis: 52 procent. Natuurlijk, cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) zijn betrekkelijk, maar Nederland heeft eerder perioden van wantrouwen en onvrede meegemaakt. (...) In het Nationale Kiezersonderzoek van 1972 zei 38 procent van de Nederlanders zijn medeburgers in principe te vertrouwen. In 1998 was dat gestegen tot 55 procent. Onderzoek van de Universiteit van Tilburg en het SCP laat een soortgelijke ontwikkeling zien. Na 2000 ziet het SCP het vertrouwen zelfs nog wat toenemen. 'Je zou eerder een daling van het sociale vertrouwen verwachten, als gevolg van toenemende onzekerheid. Wellicht wordt dat gecompenseerd door het stijgende opleidingspeil. In het algemeen hebben hoger opgeleiden meer vertrouwen dan lager opgeleiden', zegt onderzoeker Paul Dekker van het SCP. (...) Maar met 'de samenleving' en zeker met 'de politiek' zijn ze diep ongelukkig. (...) Dat heeft voor een deel te maken met de berichtgeving in de media, die veel aandacht besteden aan dingen die verkeerd gaan. 'Maar deels is het ook een psychologisch mechanisme. Het is te stressvol om te denken dat je eigen omgeving onveilig is, dat houd je niet vol. (...) Die somberheid is overigens niet typisch Nederlands. Dekker:'Je ziet het in alle westerse landen. (...) diffuus wantrouwen, als wel van een specifiek punt: de traditionele dans tussen elite en massa is ruw verstoord, stelt Jouke de Vries, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. Vorige week presenteerde hij met Sebastiaan van der Lubben het boek Een onderbroken evenwicht in de Nederlandse politiek, naar eigen zeggen 'de eerste wetenschappelijke reconstructie van de turbulentie tijdens en na Paars II'. Zijn conclusies:'De elite kan en wil niet meer leiden, de massa wil niet meer geleid worden.' (...) 'De staat werd verantwoordelijk gemaakt voor het geluk van de burgers. Dat is een project dat slechts in teleurstelling kan eindigen', zegt De Rooij. Het progressieve maakbaarheidsdenken werd gevolgd door een neoliberale variant, zegt Jouke de Vries. (...) Staatsplanning werd vervangen door marktwerking en privatisering. 'Na het progressieve project is ook het neoliberale vastgelopen. En ik zie geen echt alternatief', zegt De Vries. Kortom: de elite is de weg kwijt. (...) Volgens De Rooij zijn politici zelf te veel gaan geloven in het idee dat zij geen macht meer hebben. Ook Jan-Willem Duyvendak, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, gelooft dat het vertrouwen hersteld kan worden door goed leiderschap. In zekere zin is de kloof tussen politiek en samenleving te klein. 'Ik zie eerder verstrengeling dan een kloof. De politiek gaat zich helemaal naar de maatschappelijke crisis gedragen, alsof zij de weg kwijt is', zegt Duyvendak. (...) Politici hebben één troost. In een wispelturig, sterk door de media beïnvloed klimaat, kan de stemming ook weer snel omslaan. In 1997, na de moorden van Dutroux, had nog maar 30 procent van de Belgen vertrouwen in het functioneren van de democratie. Een bloeiende economie en een paar nieuwe gezichten brachten het vertrouwen binnen vijf jaar weer boven de 70 procent. (...) SCP-onderzoeker Paul Dekker:'Dat is wel curieus. Mensen vragen om meer inspraak én om meer leiderschap. Waarschijnlijk denken ze dat die leiders precies zullen doen wat ze willen.'

2005/06/23 de Volkskrant 12 door Ronald Meester en René van Woudenberg
Evolutietheorie kan lang niet alles verklaren
(...) Je hoeft bepaald geen gelovige of Intelligent Design (D)-aanhanger te zijn om te concluderen dat de gaten niet alleen levensgroot zijn, maar waarschijnlijk ook onoverkomelijk. (...) Niemand binnen ID ontkent evolutie, evolutie wordt zelfs vaak genoemd als mechanisme waarlangs ontwerp tot uitdrukking kan komen. De kritiek van onze collega's verdwijnt dus in het niets. Met hun claim dat evolutie alles of niets is, geven onze collega's blijk van een sciëntistisch wereldbeeld. Nu kun je daarin geloven, maar dat kan nooit worden afgedwongen door de wetenschap zelf; het is een vooronderstelling. (...)

2005/06/25 de Volkskrant 2B door Paul Dekker
Sterke man wordt salonfähig
Bevolkingsenquêtes laten de afgelopen jaren een sterke stijging zien van de opvatting dat ons land minder regels en meer leiderschap nodig heeft. (...)

2005/06/30 NRC Handelsblad 17
'Europa is het aantrekkelijkst'
West-Europa is voor ondernemingen nog steeds 's werelds aantrekkelijkste economische regio. Dat blijkt uit een enquête onder 672 managers uit Europa, de Verenigde Staten en Azië, die is gehouden in opdracht van de consultants Ernst&Young. De uitkomst, die gisteren is gepubliceerd, staat haaks op de opvattingen van met name centrale bankiers in Europa. Die klagen dat Europa bij de Verenigde Staten en Azië achterop raakt en wijzen herhaaldelijk op de noodzaak dat Europa zijn arbeids- en productenmarkt hervormt. Maar bijna tweederde van de ondervraagden (63%) verkiest West-Europa boven de Verenigde Staten en Azië, zij het dat dit percentage een jaar eerder nog hoger lag (68%). (...)

2005/07/02 NRC Handelsblad 1 door Robert van de Roer
Activisme sterren groter dan ooit
Beroemdheden die hun invloed gebruiken om wereldleiders onder druk te zetten: nog nooit is het op zo'n schaal gebeurd als vandaag bij het rockevenement Live8, dat zich op tien plaatsen in de wereld afspeelt. (...) Pionier van dit politieke sterrenactivisme is Bono, voorman van de rockband U2. Hij bestookt al jaren wereldleiders voor schuldverlichting en armoede- en aids-bestrijding. Samen met Bob Geldof die in 1985 Live Aid voor Ethiopië organiseerde, is hij een gangmaker van Live8. (...) VN-ondersecretaris-generaal voor communicatie en publieke informatie Shashi Tharoor (...) Tharoor verwacht meer sterrenactivisme:"We leven in een door de media aangejaagd tijdperk waarin beroemdheden een onevenredige impact hebben vergeleken met het verleden."

2005/07/08 NRC Handelsblad 26 door Warna Oosterbaan
Somberaars hebben altijd gelijk
De Nederlandse cultuur moet veranderen, schrijft Karien van Gennip, staatssecretaris van Economisch Zaken in de recente bundel Beroepszeer, waarom Nederland niet goed werkt. En ze heeft een sterk argument: we worden ingehaald door de Verenigde Staten. De arbeidsproductiviteit groeit daar sterker dan hier, en 'daardoor ligt in de VS de arbeidsproductiviteit per uur maar liefst 14 procent hoger'. (...) Er is maar één ding mis met deze redenering: de cijfers kloppen niet. Sterker nog: het is precies omgekeerd. Amerikanen produceren per uur niet 14 procent meer dan Nederlanders maar, volgens de meest betrouwbare gegevens, 1 à 3 procent minder. De Oeso houdt het op 1 procent, het Centraal Planbureau betrekt zijn cijfers van de Universiteit Groningen, en die komt tot 3 procent. De VS liggen niet op Nederland voor, het is omgekeerd. Het is misschien niet zo bedoeld, maar de bijdrage van de staatssecretaris is daarmee wel een voorbeeld van het centrale thema van deze bundel, een uitgave in de reeks Christen Democratische Verkenningen: de overtuiging dat in organisaties de vakmensen steeds minder te vertellen hebben, en dat ze tegenwoordig worden 'aangestuurd' door managers, die van het vak geen verstand hebben, maar op grond van aanvechtbare uitgangspunten wel allerlei ideeën hebben hoe het anders moet. (...) Filosoof Ad Verbrugge, verbonden aan de Vrije Universiteit, is op dit moment de bekendste vertolker van deze cultuurkritische richting. (...) In hun aanleiding tot de bundel leggen de samenstellers Gabriël van de Brink, Thijs Jansen en Dorien Pessers uit hoe dat werkt. (...) Met instemming citeren ze Geert Mak, die in een van de bijdragen spreekt van een 'groeiende korst van gewichtigdoenerige figuren die onze bedrijven, scholen en andere organisaties nutteloos belast. Die parasiteert op winst en rendement, die ons, uitvoerders, het leven steeds zuurder maakt, de nieuwe nomenklatoera, de arrogante regentenkliek van deze tijd'. (...) Toch blijven er twee vragen. De eerste is: waarom zijn die managers er eigenlijk? Hier zijn de cultuurcritici stil. We vernemen weinig over de toenemende complexiteit van de samenleving, over professionals die zich achter de muren van hun vak verschansen, cliënten het liefst buiten de deur houden of elkaar de tent uitvechten. (...) De tweede vraag is: hoe schadelijk zijn die managers nu werkelijk? Helaas valt het empirische gehalte van “Beroepszeer. Waarom Nederland niet goed werkt” nogal tegen. (...) En het ironische is, dat de weinige bijdragen die wél gebaseerd zijn op empirisch onderzoek de centrale stelling niet ondersteunen. Zo laat senior consultant Ruud Jansen Veneboer zien dat de arbeidssatisfactie in Nederland sinds de jaren zeventig eigenlijk alleen maar is toegenomen en dat de betrokkenheid van de Nederlanders bij hun werk buitengewoon hoog is. (...) In een ander artikel gooit senior-onderzoeker Peter Smulders nog meer roet in het eten. Hij toont aan dat in Nederland het ziekteverzuim sinds de jaren tachtig is afgenomen: van ongeveer 10 procent toen tot ongeveer 5 procent nu. En hij maakt aannemelijk dat die teruggang vooral het gevolg is geweest van beleid, van sturing, van management dus. (...) En om aan alle misverstand (...) Uitgerekend in de sectoren waarin managers volgens Van den Brink c.s. de grootste verwoestingen hebben aangericht - de zorg en het onderwijs - is de tevredenheid met het werk bovengemiddeld, schrijft hij (...)

2005/07/09 Het Financieele Dagblad 1
Code-Tabaksblat geschreven onder grote druk Financiën
(...) Minister Hans Hoogervorst en zijn opvolger Gerrit Zalm hebben met name VNO-NCW-voorzitter Jacques Schraven tot medewerking moeten bewegen, met ultimatums en dreiging van wetgeving. Dit blijkt uit een ooggetuigenverslag van Rients Abma, de secretaris van de commissie-Tabaksblat en haar opvolger, de commissie Frijns. (...) Volgens Abma stond beoogd voorzitter Morris Tabaksblat net voor de presentatie van de commissie, begin maart 2003, op het punt om zijn opdracht terug te geven. Tabaksblat vond dat de sfeer verziekt was door conflicten tussen ondernemings- en beleggersvertegenwoordigers, aldus Abma. (...) Tabaksblat zegt dat hij als voorzitter weliswaar door werkgeversorganisatie VNO-NCW was uitgenodigd, maar dat hij Financiën toch beschouwde als zijn echte werkgever. 'De werkgevers zouden toch weer zijn gestrand in de oude discussie wél of geen harde code.' (...)

2005/07/09 NRC Handelsblad 15 door Jenni Bristow
Live8 vertelt sprookjes over de gevolgen van de hulp
Het is een mooi verhaal, dat het sterk ondervoede, bijna stervende driejarige meisje dat op een film uit 1984 te zien was, dankzij Live Aid is gered en tot een bloeiende jonge vrouw is uitgegroeid. Helaas ondersteunen de feiten dit sprookje niet. (...) De poging van Geldof en zijn fans bij de media om het verhaal van deze jonge vrouw te gebruiken als propagandamiddel, zegt daarentegen veel over de neerbuigende, botte en zelfingenomen aard van de boodschap van Live8. (...)

2005/07/13 de Volkskrant 7 door Ferry Haan
Economen verzwegen hun commerciële belangen
(...) De economen Eric van Damme, Maarten Janssen, Hugo Keuzenkamp en Arnout Boot schreven artikelen in een aparte uitgave van ESB ter ere van tien jaar mededingingsbeleid in Nederland. Alleen Hugo Keuzenkamp meldt hierbij dat hij directeur is van zorgverzekeraar Delta Lloyd. De andere economen melden niets over hun contacten met energiebedrijf Essent (Van Damme), telecomreus KPN (Janssen) en de financiële sector (Boot). (...)

2005/07/15 de Volkskrant 7 door Merijn Rengers
Pensioen en werkloosheid stille slopers
Het CBS becijfert wat de winkelier en de meubelgigant al lang wisten: de koopkracht in Nederland is de afgelopen drie jaar stevig gedaald. 'We zijn terug op het niveau van 2000.' (...) Het jaar 2001, toen de koopkracht met 5,5 procent omhoog spoot, lijkt verder weg dan ooit. In het jaar voor de invoering van de euro spekte de overheid de portemonnee van de burgers om de overgang naar het nieuwe belastingstelsel zo soepel mogelijk te laten verlopen. (...)

2005/07/16 Het Financieele Dagblad 3 door Ed Groot
Niet de burger maar de overheid
Gaan winkels failliet omdat consumenten te veel sparen? Onzin. De schraapzucht zit bij bedrijven, de overheid en de pensioenfondsen. (...) Zo bezien dien de consumptieve bestedingen het zo slecht nog niet. Vorig jaar steeg de consumptie met 1%. (...) Om te beginnen het bedrijfsleven. De netto winsten van het bedrijven stegen in 2004 voor het vierde jaar op rij. Dit keer met 13% tot bijna 61 mrd. Tegelijk stegen de investeringen met een schamele 2,9%, terwijl ze in voorgaande jaren fors daalden. (...) Boosdoener nummer twee is de overheid. Juist in jaren dat de groei laag is, wordt het overheidstekort teruggeschroefd. (...) Maar de zwartste piet gaat naar de pensioenfondsen. In vier jaar tijd is het vermogen van pensioenfondsen gestegen met het reusachtige bedrag van 100 mrd tot 562 mrd in het eerste kwartaal. (...)

2005/08/01 Het Financieele Dagblad 1 door Gerben van der Marel
Onderzoek-Maas uitgebreid
(...) Mogelijk bouwde Maas ook in de periode ervoor in het geheim via kennissen belangen op in VHS. Tot eind november 2001 deed Maas dat wellicht via zijn zakenpartner Aad Ruigrok en zijn familievennootschap Petrolia, aldus het OM. (...) Uit het justitieonderzoek blijkt dat vrijwel ale verdachte transacties in VHS zijn gefinancierd door Staal. (...)

2005/08/04 de Volkskrant 26 door Hans Wansink
Komt allemaal door de media
(...) Concurrentie tussen de media zou leiden tot sensatiejournalistiek en buitenproportionele aandacht voor schandalen en opgeblazen conflicten. (...) De burgers, vatbaar als ze zijn voor de sensatiezucht van het journaille, zouden zich verongelijkt hebben afgewend van de publieke zaak. Deze voorstelling van zaken is welsprekend onder woorden gebracht door de Amerikaanse journalist James Fallows in zijn boek Breaking the News uit 1996. (...) Tegenover deze pessimistische opvatting staat het onderzoek van de aan Harvard University verbonden Britse politicologe Pippa Norris. Zij toonde overtuigend aan dat er een positief verband is tussen de hoeveelheid aandacht die mensen besteden aan nieuwsberichtgeving en hun kennis van politiek, vertrouwen in politiek en deelname aan politiek. (...) Sinds 1970 is de hoeveelheid nieuws op Amerikaanse en Europese publieke zenders meer dan verdrievoudigd. Het aandeel van de Europeanen dat dagelijks de krant leest, is toegenomen van 27 procent in 1970 naar 45 procent in 1999. In 1979 keek de helft van de Europeanen elke dag naar het Journaal; in 1999 was dat driekwart. (...) Haar conclusie is dan ook dat een groter, beter opgeleid en mondiger publiek zeer wel in staat is om uit het verruimde aanbod van nieuwsbronnen en boodschappen van politieke partijen de informatie te pikken die het zoekt en daaruit praktische politieke keuzen maken. (...) In de Verenigde Staten is onder journalisten een diepgaand debat ontbrand over de kwaliteit van de politieke berichtgeving. Dat heeft tot nieuwe initiatieven geleid. Met name regionale kranten en tv-stations experimenteren met wat civic of public journalism wordt genoemd: journalistiek die partij kiest en burgers ondersteunt in het naar voren brengen van hun problemen. Het nieuws wordt 'van onderop' op een positieve manier gepresenteerd, in plaats vanuit het gezichtspunt van deskundigen of instellingen. (...) Het debat over de wisselwerking tussen journalistiek en politiek is inmiddels ook naar Nederland overgewaaid. Thijs Jansen, hoofdredacteur van Christen-Democratische Verkenningen, en Nico Drok, onderzoeker aan de opleiding journalistiek van de Zwolse hogeschool Windersheim, publiceerden vier jaar geleden een pleidooi voor civiele journalistiek: Even geen Den Haag Vandaag. In Op zoek naar vertrouwen in de pers, uitgebracht als lentenummer van CDV, maken ze met een aantal onderzoekers en journalistieke kopstukken de balans op. (...) Jansen en Drok houden een behartigenswaardig pleidooi tegen de 'communicatiestaat', waarin de overheid de informatievoorziening zoveel mogelijk wil controleren. Ze rekenen voor dat bij de ministeries en de Rijksvoorlichtingsdienst in totaal niet minder dan 965 arbeidsplaatsen worden bekleed door communicatiefunctionarissen (het aantal parlementaire journalisten bedraagt naar schatting 240). (...) De politicologen Kees Brants en Philip van Praag, van de Universiteit van Amsterdam, onderzoeken al tien jaar de invloed van de media op de verkiezingen van de Tweede Kamer. (...) Vóór 1965 overheerste de identificatie van de media met 'hun' partij, en de politieke agenda werd geheel door de partijen bepaald. In de jaren zeventig en tachtig maakten de media zich los van hun moederpartijen. Ze gingen zich identificeren met de publieke zaak. De agenda werd nog steeds door de partijen bepaald, en deze partijen werden met respect bejegend. De media voelden zich medeverantwoordelijk voor het welzijn van het politieke systeem en het democratisch proces. Vanaf de jaren negentig heerst de 'medialogica'. Niet de partijen, maar de media bepalen de agenda van de verkiezingscampagne. Zij identificeren zich met hun publiek en benaderen de politieke partijen kritisch of zelfs cynisch. (...) De stijl van de politieke journalistiek veranderde van beschrijvend in 'duidend': de journalist ontwikkelde zich van een gedienstige verslaggever tot een onderwijzer die de kijkers zijn interpretatie van het politieke spel voorschotelde.(...) Conflict, drama en de mogelijkheden tot personificatie en visualisering bepalen of zaken nieuwswaardig zijn. De medialogica stelt spektakel voorop en kapt langdradige verhandelingen af tot soundbites. (...) Politiek en media in verwarring, het derde boek van Brants en Van Praag, is een must voor iedereen die zich beroepshalve met de driehoeksverhouding tussen kiezers, journalisten en politici bezighoudt. (...) Uit die cijfers blijkt zonneklaar dat het percentage campagneberichten in de landelijke dagbladen over de inhoudelijke standpunten van partijen sinds 1998 sterk is gedaald (bij de Volkskrant van 36 procent in 1998 tot 26 procent in 2003). De niet-informatieve sfeerberichten nemen in aantal toe, evenals de horse race-verslaggeving. De kranten volgen hiermee het voorbeeld van de commerciële televisie. Op het eerste gezicht ondersteunt deze trend de stelling van Fallows. Toch is de betrokkenheid van de Nederlandse kiezer bij de politiek sinds de opkomst van Pim Fortuyn groter dan ooit. Een eerste verklaring daarvoor ligt in de emancipatie van het publiek ten opzichte van de journalistiek. (...) Liesbet van Zoonen, hoogleraar media en populaire cultuur aan de Universiteit van Amsterdam, komt in haar studie Entertaining the Citizen met een originele tweede verklaring voor de toegenomen betrokkenheid van kiezers bij de politiek. Haar stelling luidt dat de tegenstelling tussen amusement en politiek een valse is. (...) Dat politiek en entertainment door elkaar lopen, is dus niet afkeurenswaardig, zoals Fallows en in mindere mate Brants en Van Praag veronderstellen, maar positief. (...) Personalisering en dramatisering van de politiek, concludeert Van Zoonen, maakt het plezierig om je met de publieke zaak bezig te houden. Keerzijde van deze ontwikkeling is dat de politiek leider zich - tot op zekere hoogte - de levensstijl van de Bekende Nederlander moet aanmeten. (...) Overigens dragen Brants en Van Praag overdadig bewijsmateriaal aan voor hun bevindingen dat in het stemhokje de inhoudelijke voorkeuren van de kiezer uiteindelijk zwaarder wegen dan het kontje van de lijsttrekker. (...)

2005/08/06 Het Financieele Dagblad Persoonlijk 6, 9 door Jan Maarten Slagter
Croupiers van het kapitalisme
Bij de belangrijkste internationale zakenbanken komt zoveel informatie samen en wordt op zoveel verschillende manieren geld verdiend, dat het niet te kloppen marktpartijen zijn. (...) Dit is de stelling van The Greed Merchants (Handelaren in hebzucht), het nieuwste boek van Philip Augar dat onlangs verscheen. Augar weet waarover hij schrijft. Hij was twintig jaar investment banker en hoorde tot de top van zijn beroepsgroep. (...) Goldman Sachs, Merril Lynch en Morgan Stanley zijn de belangrijkste poortwachters van de financiële markten. Vlak daaronder zit een groep van zeven die van tijd tot tijd kunnen concurreren met de top drie: de algemene banken Citigroup, JP Morgan Chase, Deutsche Bank, CSFB, UBS en de gespecialiseerde investment banks Bear Stearns en Lehman Brothers. (...) Volgens Augar (...) Een kleine, constante groep spelers, die tientallen jaren hoge winsten weet binnen te halen. Dat klinkt als een kartel. Augar heeft daar geen bewijzen voor weten te vinden - er zijn geen aanwijzingen dat de banken actief samenspannen om prijzen hoog te houden. Wel is er volgens hem sprake van een oligopolie, waarbij de marktwerking wordt verstoord door een paar sterke marktpartijen die - uit welbegrepen eigenbelang - elkaar niet te hard beconcurreren. (...) De meest in het oog springende vormen van misbruik zijn de afgelopen jaren aangepakt. Zo worden analisten niet meer ingezet om de aandelen aan de man te brengen die de investment bankers zelf naar de markt hebben gebracht. (...) De informatiestromen komen vervolgens op een legale manier samen in risicocommittees, waar hoofden van de verschillende divisies het risicoprofiel van de bank bespreken. (...)

2005/08/08 Het Financieele Dagblad 9 door Wessel Gossink
Er tikt een tijdbom onder het internet
(...) Het draait allemaal om Cisco Systems, 's werelds grootste leverancier van internetapparatuur. Ongeveer 60% van het verkeer over het net verloopt via de routers (verdeelkastjes) van het Amerikaanse concern, dat als een zeer betrouwbaar internetbedrijf geldt. De problemen ontstaan als het bedrijf begin dit jaar aankondigt dat het een probleem ontdekt heeft in het besturingssysteem van zijn apparatuur, zo blijkt uit een reconstructie van het tijdschrift Wired. ISS, een internetbeveiligingsbedrijf, wil weten wat er precies aan de hand is, zodat het problemen kan voorkomen bij klanten die de apparatuur van Cisco gebruiken. Cisco weigert echter meer informatie te verstrekken, waarop ISS besluit dan maar zelf naar de problemen te kijken. Het zet veiligheidsonderzoeker Mike Lynn op de zaak. Hij heeft slechts één dag nodig om te ontdekken dat de problemen met het besturingssysteem veel groter zijn dan gedacht. Lynn kan door een fout in de software zo inbreken in de apparatuur van Cisco. (...) De situatie escaleert als Lynn een lezing over de fouten wil geven op het internetbeveiligingscongres Black Hat. (...) Cisco zelf zou moeten vrezen voor een 'class action' rechtszaak, omdat het informatie voor zijn klanten en aandeelhouders heeft achtergehouden. (...)

2005/08/27 NRC Handelsblad 19 door Jeroen Wester
Verder opmars van bedrijvenhandelaren
Bestuurders van grote ondernemingen kunnen hun borst natmaken, want investeringsmaatschappijen zullen op korte termijn nog actiever worden op het fusie- en overnamefront. De koopkracht van deze bedrijvenhandelaren groeit gestaag door het geld dat verzekeraars en pensioenfondsen beschikbaar stellen. (...)

2005/08/27 de Volkskrant B1 door Jaap Dronkers
Geef Ahmed een baan op niveau
Hoogopgeleiden allochtonen ondervinden serieuze discriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat is een gevaar voor de samenleving, vindt Jaap Dronkers (...) Waarom hebben juist de hoogst geschoolde migranten vaak de grootste status- en inkomensachterstand? Is dat omdat zij meedingen naar banen van goedgeschoolde, machtige autochtonen in plaats van naar banen van machteloze, laaggeschoolde autochtonen? (...) De achterstelling van migranten op de arbeidsmarkt en in het onderwijs is dus sterker in landen als Nederland en Denemarken dan elders. (...)

2005/08/29 NRC Handelsblad 2 door Mark Duursma en Frederiek Weeda
In de wieg gelegd voor een baan op stand
Voorzitter Kist van Leidse universiteit stapt voortijdig over naar AFM Bevriend met Job Cohen en Ivo Opstelten lijkt Anne Willem Kist vooral lid van een machtig old boys network met Leidse wortels. Maar als bestuurder van de Universiteit Leiden was hij minder succesvol. (...) hoe dan ook, het geslacht Kist levert al vele generaties magistraten, wetenschappers en andere dienaren van de publieke zaak. (...) Een neef van AW, voormalig ING-topman Ewald, is lid van de Raad van Advies van de Leidse rechtenfaculteit. (...) Veel studievrienden uit de kring van Kist zijn mooi terechtgekomen. En ze zijn al die jaren bevriend gebleven. Opstelten en Kist - allebei getrouwd met jaargenotes van het corps - gaan jaarlijks voor een korte vakantie op stap met jaarclubgenoten en echtgenotes. Tot de club behoren J.J. Wiarda, raadadviseur op het ministerie van Justitie, A.D.H. Fockema Andreae, uitgever in ruste en .J. van Klaveren, vice-president van de Rechtbank Rotterdam. (...) Cohen:"We tennisten veel in die tijd, we hadden het nog niet zo belachelijk druk als nu." Ze vonden elkaar in "grote maatschappelijke betrokkenheid", waren allebei actief voor de PvdA. (...) Dat Kist benoemingen te danken zou hebben aan het old boy network vindt hij "echt flauwekul". "Dat getuigt van een naïef beeld van hoe de wereld in elkaar zit. Zo'n Raad van Toezicht werkt niet zo. De Wijkerslooth heb ik nooit over deze baan gesproken." Opstelten is iets minder stellig. (...)

2005/09/08 de Volkskrant 11 door Marcel van Dam
Misleiding van een heel volk
(...) Lees het boek Overmoed en Onbehagen van de voormalig minister van Sociale Zaken en voormalig fractievoorzitter en partijvoorzitter van het CDA, Bert de Vries. (...) De boodschap van De Vries is dat de zogenaamde hervormingsagenda van het kabinet Balkenende II niet wordt gemotiveerd door economische noodzaak maar door een neoconservatieve ideologie. Omdat voor de agenda met die ideologie geen draagvlak in de samenleving is te vinden, wordt het volk misleid en bang gemaakt met allerlei doemscenario's waarvan het uit de hand lopen van de kosten van de vergrijzing de belangrijkste is. (...) De Vries rekent met alle doemscenario's grondig en overtuigend af. Zo overtuigend dat tot op heden alleen nog maar is geprobeerd zijn geloofwaardigheid te verminderen. Nog niemand heeft geprobeerd zijn argumenten te weerleggen. (...) De vergrijzing is niet het enige doemscenario waar De Vries op overtuigende manier mee afrekent. De 'noodzaak' om in een generatie de staatsschuld af te lossen is er nog zo een. Of de stelling dat de arbeidsparticipatie bij ons veel lager ligt dan elders. Of de stelling dat wij in Nederland veel korter werken dan elders. Of dat onze welvaart zo veel lager ligt dan in de Verenigde Staten. (...)

2005/09/10 NRC Handelsblad 3 door Egbert Kalse en Petra de Koning
'Hoe moet het toch verder met die partij van mij'
CDA-prominenten die niet meer politiek actief zijn hebben meer begrip voor de kritiek van De Vries van de vertegenwoordigers van bestuurdersverenigingen. Oud-partijvoorzitter Marnix van Rij, oud-minister Hans van den Broek en oud-fractievoorzitter Willem Aantjes vinden dat de CDA-top krampachtig reageerde op 'Overmoed en Onbehagen'. (...) Vorig jaar schreef Aantjes met zesendertig andere CDA-prominenten - onder wie De Vries, oud-partijvoorzitter Lodders en de oud-ministers Albeda en De Graaf - een brief waarin stond dat het kabinetsbeleid niet sociaal was. (...) Aantjes:"Er volgden allerlei verdachtmakingen en er kwam geen inhoudelijke reactie. Je ziet nu hetzelfde. Iedereen reageert persoonlijk gekwetst. Dat is een afschuwelijke cultuur." (...)

UITTREKSELS

Kort door de bocht nr.271, 8 juni 2005

UITTREKSELS
Duits talent netwerkt in Baden-Baden
Loshandige chef krijgt wat uit te leggen
Buitenlander als topman bij 14 van de 25 AEX-fondsen
Gouden regen boven hockeyveld
De gelijkgevers
De Alma Mater heeft gierige exen
Sorry, geen interesse
Het discriminatieverbod geldt altijd, behalve bij politieke benoemingen
Beste land behoeft geen vlag
De val van de meritocratie
Visbotjes en wikkeldraadbekers
Slecht nadenken
Eurobraven houden ook niet van EU
Assertieve Angelsaksische beleggers ruiken bloed
Nationaliteit geen factor bij bedrijfsvastloper
'Als er iemand integer is, dan is het Van Doorne'
Een olievlek van ambtenaren
Machtige stichting is 'Opus Dei' van overlegeconomie
Topman bijt sneller in zand
'Ed Maas is de Nederlandse Michail Chodorkovski'
De majesteitelijke neigingen van VGE
Oud-ministers pleiten voor grondwet EU
'Het sentiment is hetzelfde als in 2002'
Voor Europa, tegen de 'Grondwet'
Financiers draaien bij VHS geldkraan dicht

UITREKSELS
* 2005/04/11 Het Financieele Dagblad 1 door Sigrid de Vries
Duits talent netwerkt in Baden-Baden
Duitsland heeft geen Harvard of ENA waar managers al vroeg een band voor het leven smeden. Duits talent netwerkt in Baden-Baden. (...) ondergedoken in het Palais Biron voor de 116de 'Baden-Badensche Unternehmergespräche', in de historierijke kuurstad in Zuidwest-Duitsland. De Baden-Badense gesprekskring werd in 1955 opgericht door de toenmalige bestuurlijke elite, die een tekort aan gekwalificeerde opvolgers vreesde. De oorlog had een gat geslagen in de generatie aankomende bestuurders. (...)

* 2005/04/12 Het Financieele Dagblad 1 door Jan Fred van Wijnen
Loshandige chef krijgt wat uit te leggen
(...) Omkering van bewijslast is in Nederland geen nieuw idee. Als een werknemers gewond raakt op zijn werk, zal de werkgever moeten bewijzen dat hij alles heeft gedaan om ongelukken te voorkomen. Bij faillissement moet een bestuurder in sommige gevallen aan de curator bewijzen dat hij geen schuld heeft aan het fiasco. Ook buiten de rechtbank slaat het idee aan. Arthur Docters van Leeuwen, hoofd van de financiële autoriteit AFM, bepleit een omkering van de bewijslast voor bestuurders die in aanvaring komen met aandeelhouders. (...) De Utrechtse hoogleraar Yvo Giesen, die in 2001 promoveerde op het onderwerp 'bewijs en aansprakelijkheid', ziet een toenemende maatschappelijke geëngageerdheid bij rechters. Het afbrokkelen van sociale zekerheid, zegt hij, lijkt tegenwicht te krijgen in de rechtszaal. (...)

* 2005/04/12 NRC Handelsblad 13
Buitenlander als topman bij 14 van de 25 AEX-fondsen
De bierbrouwer Heineken volgt met de benoeming van een Belg als bestuursvoorzitter de trend in Nederland. Van de 25 grootste Nederlandse beursfondsen die zijn opgenomen in de AEX-index hebben inmiddels veertien een niet-Nederlandse topman. (...)

* 2005/04/13 NRC Handelsblad 1, 13 door Mark Hoogstad en Erik van der Walle
Gouden regen boven hockeyveld
Bankiers wapperen met lucratieven contracten in de hockeywereld. ABN Amro staat volgend jaar bij bijna de helft van de clubs uit de Rabo Hoofdklasse op het shirt. (...) Chris Vogelzang, directielid van ABN Amro Nederland. "Een paar jaar geleden bleek uit een onderzoek dat onze klanten veel belangstelling hebben voor hockey. En dan moet je niet alleen denken aan het eerste mannenteam bij bijvoorbeeld landskampioen Amsterdam, maar ook aan de jeugd en de veteranen. (...) Dat sponsors zo warm lopen voor de hockeysport verwondert sportmarketeer Van den Wall Bake niets. (...) Het zijn grote entiteiten meet wel meer dan tweeduizend leden en met daaromheen een grote zwerm aan vrienden, familie en bekenden. En daar lopen de beslissers rond, de mensen die in het bedrijfsleven aan de knoppen zitten, mensen met het geld. (...) Rabobank wilde in 1996 van het vooroordeel af 'alleen maar een boerenleenbank' te zijn. Hockey bood die mogelijkheid. "Een interessante markt", zegt Pijpers, "want het zijn vaak goed opgeleide mensen, die wat te besteden hebben en verder kijken dan hun neus lang is. En met de aanwezige studenten op een hockeyclub id het ook deels de toekomst. Verder is de groet aantrekkelijk: tien jaar gelden had de bond 120.000 leden, dat zijn er nu 175.000. Wat wil je nog meer?"

* 2005/04/15 NRC Handelsblad 19 door Karel Berkhout en Wilfred Takken
De gelijkgevers
De macht van Berenschot in de kunstwereld (...) Vooral het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) lijkt wel een abonnement te hebben op de rapporten van Berenschot, vrijwel altijd geschreven door Ocker van Munster of Bart Drenth. (...) Ing You Tan werkte voor Berenschot, net als Istha. In de kunstwereld wemelt het van de ex-Berenschotmensen: Freek Ossel, bestuursvoorzitter van Toneelgroep Amsterdam, Martijn Sanders, directeur van het Concertgebouw, en Melle Daamen, directeur van de Stadsschouwburg Amsterdam. (...) Berenschot oefent zijn invloed op de kunstwereld op twee manieren uit. De meest zichtbare en directe manier is het reorganiseren van kunstinstellingen door Ocker van Munster als interim-manager. (...) De tweede manier waarop Berenschot invloed heeft, is via de rapporten die het bureau schrijft, voor voor OC&W. (...)

* 2005/04/16 de Volkskrant k3 door Gerard Reijn
De Alma Mater heeft gierige exen
Universiteiten doen hun best om hun afgestudeerden bij activiteiten te betrekken. (...) Jaloers wordt gekeken naar de VS. (...) Stanford haalt zestien procent van zijn inkomsten uit giften en rente op giften, Harvard 37 procent. Hoe anders is de toestand in Nederland. Bij een rondgang langs de dertien universiteiten blijkt dat de ex- studenten geld kosten. De cijfers zijn moeilijk te vergelijken, maar het lijkt veilig te stellen dat de enige universiteiten die mogelijk iets overhouden aan hun fondsenwerving die van Groningen en Leiden zijn. (...) De enige universiteit die een lange staat van dienst heeft wat betreft fondsenwerving, is de Vrije Universiteit Amsterdam. Deze gereformeerde instelling kon 125 jaar geleden worden gesticht dankzij de vrijwillige bijdragen van particulieren. Nog steeds bezit de vereniging, die tegenwoordig Vereniging VU Windesheim heeft, veruit het grootste vermogen van alle universitaire fondsen. (...) De aandacht voor afgestudeerden is pas de laatste jaren flink aan het groeien, maar het gaat niet zozeer om geld. 'We zijn bezig met friendraising, later wordt dat misschien fundraising', laten verscheidene universiteiten weten. Alle universiteiten hebben een blad en een website voor hun alumni, en organiseren alumni-bijeenkomsten. (...) De UvA heeft uit naar schatting negentigduizend nog levende alumni een keurkorps geselecteerd, het Top 1000 bestand. Als de UvA mensen zoekt voor bijvoorbeeld bestuursfuncties of adviescommissies, zoekt zij voortaan eerst in dat bestand. En als er sprekers nodig zijn voor studiedagen, voor alumnidagen of voor de Universiteitsdag: idem. (...)

* 2005/04/21 de Volkskrant 13 door Marcel van Dam
Sorry, geen interesse
De hoofdredacteur van de Volkskrant, Pieter Broertjes, tevens voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren, hield tijdens de jaarvergadering van dat Genootschap op vrijdag 15 april een opmerkelijke rede. (...) Broertjes denkt dat de crisis is af te wenden als de krant eer aansluiting zoekt nok de directe belevingswereld van de lezers en meer zoekt naar andere manieren om het nieuws bij de consument te brengen. Bijvoorbeeld via internet, dat hij als de grootste bedreiging ziet voor de oplagecijfers van de kranten. Want, zegt Broertjes, de honger naar nieuws is gelukkig niet verminderd. (...) De verscheidenheid in de samenleving is zo groot geworden en verandert zo snel, dat er nauwelijks nog een belevingswereld te vinden is die door grote groepen wordt gedeeld. Het verschijnsel treft de hele westerse wereld. Het wordt overtuigend beschreven in het magistrale boek van de Harvard hoogleraar Robert D. Putman, Bowling Alone. (...) Het begin van de 'ontlezing' dateert van ver voor de introductie van internet. In 1948 had de gemiddelde Amerikaan negen jaar onderwijs en las hij 1.3 krant per huishouden. Vijftig jaar later ontving hij 50 procent meer onderwijs en was het lezen van een krant met 57 procent gedaald. (...) Het zijn juist de mensen die wel kranten lezen die geïnteresseerd zijn in informatie op televisie en internet. De laatste twee media fungeren niet als substituut maar als aanvulling. Het verlies aan 'nieuwshonger' hangt samen met een verlies aan betrokkenheid bij de samenleving, die ook de dalende trend van deelname aan verkiezingen verklaart. Die betrokkenheid neemt per generatie af en komt op latere leeftijd ook niet meer terug, zo leert het Amerikaanse onderzoek. (...) de samenleving, zoals wij die kennen, valt steeds verder uit elkaar en het enige dat mensen buiten de micro-samenleving waarin ze leven nog delen zijn emoties als haat, liefde, jaloezie, verdriet, angst. Dat zijn de ingrediënten voor succesprogramma's op de televisie. Dat zijn ook de onderwerpen waarvan de politiek zich steeds meer meester maakt. (...)

* 2005/05/30 NRC Handelsblad 17 door S.W. Couwenberg
Het discriminatieverbod geldt altijd, behalve bij politieke benoemingen
De Maastrichtse politicoloog N. Baakman is bezig met een breed opgezette studie over de praktijk van politieke benoemingen die sinds eind jaren zestig snel om zich heen grijpt en in 1974 al in het tijdschrift Civis Mundi gesignaleerd is. (...) Op ministeries gaat dat zelfs al om functies tot onder het niveau van directeur. De facto is het lidmaatschap van een van de grote gouvernementele politieke partijen een noodzakelijke voorwaarde voor de benoeming in een openbare functie, constateert ook de Raad voor het Openbaar Bestuur onverbloemd. (...) Krachtens artikel 3 staat de openbare dienst namelijk voor alle Nederlandsers op gelijke voet open. En in artikel 1 wordt discriminatie op grond van politieke gezindheid expliciet verboden. (...) Van de afwezigheid van constitutionele rechtspraak in dit land heeft de wetgever dankbaar gebruik gemaakt door in de AWGB het discriminatieverbod buiten werking te stellen, als het gaat om benoemingsbeleid voor bestuurs- en adviesorganen (art.5 lid 4). De wetgever heeft zich zodoende om partijpolitieke redenen doodleuk buiten de grondwet gesteld. En de wetgever kan dat doen, omdat de rechter de wetgever niet tot de (grondwettelijke) orde na roepen. (...)

* 2005/04/30 de Volkskrant 1k door Peter Giesen
Beste land behoeft geen vlag
(...) 'Het is het moralisme van de machteloze', zegt Ton Zwaan, socioloog en nationalisme-onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. 'In de 17de eeuw waren we een machtig land. Maar die macht zijn we vroeg in ons bestaan kwijtgeraakt. (...) Maar opvallend genoeg onderscheidt Nederland zich van de rest van Europa. Ook de Nederlandse populisten roepen om beperking van immigratie en harde aanpak van de criminaliteit. Maar zij verkondigen allerminst een traditionele moraal van family values. Integendeel: in Nederland beroepen de critici van de islam zich juist op de waarden van de jaren zestig, een tijdperk dat zij overigens graag mogen verketteren. (...) 'Het nationalisme in Nederland is altijd heel zwak geweest. Dat zie ik ook nu niet veranderen', zegt Ton Zwaan. 'Maar Nederlanders zijn wel zelfgenoegzaam. Ze vinden dat ze heel geschikt en heel geslaagd zijn. (...)

* 2005/05/03 de Volkskrant 13 door Ralph Dahrendorf
De val van de meritocratie
(...) Dat wordt afgemeten aan een academische graad. (...) Voor velen is een land als Frankrijk allang het toppunt van de meritocratie. (...) Toch raakt de Franse elite vandaag de dag meer en meer in diskrediet en wordt er door de bevolking op hen afgegeven. (...) Toch was het de Britse sociale wetenschapper (en Labourpoliticus) Michael Young die veertig jaar geleden het veelbesproken boek The Rise of the Meritocracy schreef. Zijn boek was geen routebeschrijving naar het beloofde land, maar een dystopische visie - een anti-utopie - van bijna Orwelliaanse proporties. (...) De twee centrale vragen die Young opwierp, zijn vandaag nog actueel. Ten eerste, als academische excellentie toegang verschaft tot macht en status, hoe zit dat dan met de rest? (...) Volgens Young zullen degenen die althans enig talent hebben een soort 'pionierskorps' vormen van loodgieters, bouwvakkers en andere geschoolde arbeiders. Degenen die zelfs dat niet kunnen bereiken zullen in een 'thuishulpkorps' van ongeschoolde arbeiders achterblijven. Het grimmige beeld dat Young schetst, lijkt griezelig veel op de situatie van vandaag. De nieuwe onderklasse vormt de keerzijde van de meritocratische elite. Vooral immigranten hebben niet de gelijke kansen die het woord 'verdienste' suggereert. Sterker nog, meritocratie lijkt tegenwoordig gewoon een andere versie te zijn van de ongelijkheid die alle samenlevingen kenmerkt. Meritocratie is misschien zelfs de wreedste vorm van ongelijkheid. (...) moeten ze tot de slotsom komen dat ze zelf gefaald hebben en dat geen enkele inspanning hen nog kan redden. (...) Vroeger of later, zo betoogt Young, verliezen de meritocratische elites hun openheid. Ze zorgen dat hun kinderen meer kansen hebben dan die van de 'pioniers' en de 'thuishulpen'. (...) Er si geen enkele reden helemaal mee te gaan met de redenering van Young, die uitmondt in revolutie. Er is echter voldoende grond voor een gezonde scepsis tegenover de aanspraken van een meritocratie die alleen is gebaseerd op een academische vorming. (...) Het is veel beter wanneer we onszelf voor zouden houden dat als het om leiderschap gaat, veel meer kwaliteiten een rol spelen dan alleen een academische opleiding. (...) Diversiteit is een betere garantie voor openheid dan verdienste. (...)

* 2005/05/07 NRC Handelsblad 41 door Hendrik Spiering
Visbotjes en wikkeldraadbekers
(...) Bij wie zou Louwe Kooijmans zelf het liefst aanschuiven? De prehistoricus aarzelt niet: het mesolithicum (8.800 tot 5.000 voor Chr.) wanneer er nog geen landbouw is maar al wel een gevarieerd dieet. De toendra is inmiddels vervangen door dicht loofbos. "Dan is het ook al lekker warm en er is van alles te eten." (...) Het was een paradijs voor de jager. Het handjevol jager-verzamelaarvolken dat nu nog leeft, is allang door landbouwers verdrongen naar de onvruchtbare randgebieden, maar in die tijd zitten ze nog op de rijkste gebieden. Louwe Kooijmans ziet er wel wat in:"Eten in overvloed, nog niet de sociale ongelijkheid die met de landbouw komt, niet de ziektes die van het vee komen, nog niet de oorlogen. Jager-verzamelaars vertonen conflictmijdend gedrag: als je ruzie krijgt ga je weg. (...) Dit is in mijn ogen ook het grote raadsel van de West-Europese prehistorie", vertelt Louwe Kooijmans, "waarom zijn hier nooit grote rijken ontstaan? In het Midden Oosten heb je al gauw staten in Mesopotamië en Egypte. Dat slaat over naar Griekenland, in de Minoïsche tijd (ca. 1.400 voor Chr.). Maar verder dan Italië komt het niet. Er is genoeg contact met de rest van Europa, maar staatsvormen ontwikkelen zich. Ja, bij de Kelten (vanaf 500 voor Chr.) zie je wel een paar aanzetten naar staatsvorming, maar ook dat blijft een stammensysteem, met stamhoofden. Pas met de Romeinen verschijnt hier de staat, met schrift en met een bureaucratisch systeem. (...) Dat leidt allemaal tot een weinig trotse conclusie. In de Nederlandse prehistorie werden eigenlijk geen 'grote wereldhistorische daden' verricht, tenminste voor zover bekend. In feite zijn er twee grote gebeurtenissen: de kolonisatie van het in de IJstijd verlaten land rond 10.000 voor Chr. Door geavanceerde jagers-verzamelaarsculturen, en de introductie en uitbreiding van de landbouw vanaf 5.300 voor Chr. (...) Hier vonden geen innovaties plaats, hier werden geen grote rijken gevestigd. Voor het buitenland zijn we vooral interessant omdat hier goed is uitgezocht hoe vernieuwingen van buiten worden opgepakt. (...) Leendert Louwe Kooijmans, Peter van den Broeke, Harry Fokkens en Annelou van Gijn (eds.), Nederland in de prehistorie. Uitgeverij Prometheus-Bert Bakker 850blz. 55,-; Engelstalige editie: The Netherlands in Prehistory, Amsterdam University Press (...)

* 2005/05/09 de Volkskrant 7 door Michael Zeeman
Slecht nadenken
Zij hadden het vanzelfsprekend nooit een 'Grondwet' moeten noemen, de opgetogen regeringsleiders van de nationale staten van de Europese Unie, de eurocraten en de afgevaardigden naar de Europese Conventie (...) 't Is voor het grootste deel een duf stuk, waar weinig bevlogenheid uit spreekt en veel regelzucht. De toon ervan is die van ambtenaren en bureaucraten, niet die van politici met een ideaal of bevlogen rechtsgeleerden. (...) In het debat over de Europese samenwerking is stelselmatig geprobeerd diegenen die daar niet al te warm voor liepen of zelfs tegen waren buiten de orde te plaatsen.(...)

* 2005/05/09 de Volkskrant 7 door Wim Derksen
Eurobraven houden ook niet van EU
In Den Haag leeft het thema Europa helemaal niet, al wil de regering de burgers anders doen geloven. (...) Als Nederland het voorzitterschap van Europa voor een half jaar op zich moet nemen, wordt een enkele maand van tevoren de vraag gesteld wat 'onze inzet' zou moeten zijn. Op hetzelfde moment publiceert de regering een Nota Ruimte waarin Europa nauwelijks wordt genoemd (...) Of om het nog cynischer te maken: waarom mogen allerlei ideetjes succes boeken in Brussel, terwijl ze daarmee bij het Nederlandse parlement - en soms ook al bij hun eigen minister - geen schijn van kans zouden hebben gehad? (...)

* 2005/05/10 NRC Handelsblad 13 door Jeroen Wester
Assertieve Angelsaksische beleggers ruiken bloed
De top van Deutsche Börse sneuvelt in de strijd met assertieve Angelsaksische beleggers. (...) Maar het is te gemakkelijk om speculatieve beleggers dan maar de schuld te geven. Want wie levert speculatieve investeerders als het British Children's Investment Fund (TCI) het geld om hun kleine investeringen met hulp van leningen enorm op te schroeven? Dat zijn gewone gevestigde banken als Deutsche Bank. En wie levert het aanvangskapitaal van zulke hedge fondsen? Dat zijn vooral traditionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars waar de burgers hun geld (gedwongen) parkeren. (...)

* 2005/05/12 Het Financieele Dagblad 10 door Pieter Couwenbergh
Nationaliteit geen factor bij bedrijfsvastloper
Of het nu een Japans, Nederlands of Amerikaans bedrijf is. Of er nu een one-tier of een two-tier bestuursmodel is. De gemaakte fouten bij spectaculaire bedrijfsongelukken zijn overal dezelfde. Nauwelijks door cultuur bepaald, maar vooral door menselijke fouten. 'Meestal een teveel aan hoogmoed.' (...) Eenenvijftig bedrijven nam Sydney Finkelstein de afgelopen jaren onder de loep. (...) De hoogleraar aan de Darmouth's Tuck School of Business (...) Voor Finkelstein is de onderlinge verstandhouding in het bestuur cruciaal voor het voorkomen van bedrijfsongelukken. 'Ze moeten als groep opereren, niet als een groepindividuen, en openstaan voor onderlinge constructieve kritiek.' (...) De vraag is of de druk van de financiële markten een hogere foutmarge veroorzaakt en vergelijking met bedrijven die privaat bezit zijn. 'Het omgekeerde is waar. De risico's zijn hier juist groter, omdat "checks & balances" er minder zijn. (...)

* 2005/05/13 Telegraaf 29
'Als er iemand integer is, dan is het Van Doorne'
President-commissaris Leo van Doorne legt voorlopig zijn functie neer bij Versatel, omdat hij samen met een aantal anderen wordt verdacht van handel met voorkennis in aandelen van he telecomconcern en vermeende oplichting. (...) Naast de president-commissaris, die als directeur van investeringsmaatschappij Nesbic in 1995 betrokken was bij de oprichting van de telecommer, zouden de verdenkingen zich ook richten tegen zeven andere individuen. Daarbij lijkt het te gaan om andere (voormalige) directieleden van Nesbic en een aantal privé-investeerders. (...) Zelf is Van Doorne tegenwoordig mede-eigenaar van de Eindhovense OTB Groep, die machines maakt voor de productie van zonnepanelen en platte beeldschermen. Opmerkelijk is dat hij familie blijkt te zijn van voormalig ABN Amro-topman Louis de Bièvre, die zich in 1997 uit de top van het bankconcern moest terugtrekken omdat zijn vrouw Caroline de Bièvre-Duyndam (weduwe van DAF-topman Piet van Doorne) verdacht werd van handel met voorkennis in aandelen Breevast. (...)

* 2005/05/14 NRC Handelsblad 1 door Kees Versteegh
Een olievlek van ambtenaren
(...) Niemand weet precies welke Nederlanders erin zitten, zelfs niet eens hoeveel het er precies zijn. Zeker is alleen dat talloze beslissingen in de Europese Unie worden genomen: in de naar schatting vierhonderd ambtelijke comités die de Europese Commissie bijstaan bij het uitvoeren van Europees beleid. Dagelijks reizen duizenden ambtenaren uit alle landen van de EU naar Brussel (...) De comités vergaderen in Centre Borschette in Brussel. "Als je wilt weten hoe Europa echt werkt, moet ja naar Borschette gaan', zegt bestuurskundige Mark Rhinard, vandaag in een reportage in deze krant over de 'comitologie'. De Amerikaan Rhinard (31) is verbonden aan de vakgroep bestuurskunde van de Universiteit Leiden. "Daar in Borschette zul je een fenomenaal efficiënt en effectief bestuurssysteem aantreffen, misschien wel een van de beste multinationale systemen ter wereld', aldus onderzoeker Rhinard. "Tegelijkertijd vind je er de tragiek van Europa. (...) Het heeft zo'n beetje alles in zich wat mensen tegenstaat aan de EU: ingewikkeld, ondoordringbaar, technocratisch en ... zich uitbreidend als een olievlek." Juist wegens de grote invloed van de comités had de Europese Grondwet meer aandacht hieraan moeten besteden, zegt de Britse europarlementariër Andrew Duff. Hij was lid van de Europese Conventie die de Grondwet opstelde. Angst dat de indruk zou ontstaan dat de EU weer met iets nieuws kwam, heeft het voornemen de comitologie in de Grondwet op te nemen, doen sneuvelen. (...)

* 2005/05/17 de Volkskrant 7 door Gijs Herderscheê
Machtige stichting is 'Opus Dei' van overlegeconomie
Bij het grote publiek en zelfs onder sommige politici is de Stichting van de Arbeid onbekend. (...) Ruim veertig jaar was de Sociaal Economische Raad (SER) belangrijker dan de stichting. (...) In de stichting ging het om arbeidsverhoudingen, in de SER om sociaal-economische politiek in den brede. De SER was voor de vakbeweging, ook als publiek podium, aantrekkelijke. De rollen draaiden in de jaren negentig om. (...) Van adviesraad werd de stichting steeds meer tot club die het CAO-beleid begeleidt. (...) Het gaat om een kleine groep: een handvol beleidsmedewerkers, wat ambtenaren, de voorzitters van de sociale partners en de minister-president, de minister van Financiën, Sociale Zaken, Economische Zaken en Binnenlandse Zaken. (...)

* 2005/05/18 Het Financieele Dagblad 11 door Jan Fred van Wijnen
Topman bijt sneller in zand
Paradox: hoe gezonder het bedrijf, hoe sneller de baas wordt gewipt
(...) 'Ik had het omgekeerde verwacht', zegt Rob Schuyt, partner bij Booz Allen in Amsterdam en mede-auteur van het rapport. 'In bepaalde Europese landen, zoals Duitsland en Nederland, maar ook in Japan vertrekken steeds meer ceo's. En van deze groep gaan er steeds meer gedwongen.' In Europa werd vorig jaar 17% van de bestuursvoorzitters vervangen. (...) Een bedrijf in moeilijkheden aarzelt wat langer met vervanging. Schuyt verklaart dit uit het verwachtingspatroon, dat bij een gezond bedrijf hoger ligt. (...) De adviseur heeft wel wat zorgen over de toenemende omloopsnelheid van de ceo. Het nodigt niet uit tot grote daden, zeg hij. (...)

* 2005/05/20 de Volkskrant 7 door Nico Goebert 'Ed Maas is de Nederlandse Michail Chodorkovski'
Meneer Ed Maas is de Nederlandse Michail Chodorkovski.' Dat is de aansprekende verklaring van advocaat Oscar Hammerstein voor het feit dat VHS-topman Maas donderdag door de financiële toezichthouder AFM werd gedwongen bekend te maken wat heel Nederland al vijf maanden weet: Maas wordt verdacht van handel met voorkennis in aandelen van zijn eigen onderneming. (...) Advocaat oscar hammerstein van Maas en VHS vermoedt echter een 'actie beschadiging Maas'. 'Het is een Nederlandse Joekos-affaire. En dat allemaal omdat meneer Maas zijn hoofd boven het maaiveld heeft uitgestoken door de oppositie te financieren.' (...) Maas en VHS moeten binnen enkele weken reageren op de vaststelling van de AFM dat de betrouwbaarheid van Maas aan twijfel onderhevig is. Als die reactie naar het oordeel van AFM onbevredigend is, 'kan de uiterste consequentie zijn dat Maas vertrekt uit het bestuur van VHS', aldus de AFM-woordvoerder. De voorkennisaffaire waarom de hele zaak draait, speelde in 2003. De zakenman, Eddy de Kroes, een goede bekende van Maas, bouwde toen via Staalbankiers een belang op van 10 procent in VHS. Dat gebeurde met medeweten van de VHS-topman. De transacties zijn iet gemeld, en de vraag is of De Kroes op eigen initiatief handelde, of op verzoek van Maas. Dat zou kunnen wijzen op koersmanipulatie. (...)

* 2005/05/23 NRC Handelsblad 2 door Pieter Kottman
De majesteitelijke neigingen van VGE
(...) Het was bizar, omdat een andere 'wijze', oud-president Valéry Giscard d'Estaing, al lang en breed aan het campagne voeren was voor de Grondwet. Dat deed (en doet) hij zonder Veils staatsrechtelijke zorgvuldigheid in acht te nemen, en vooral, zonder enige kritiek ontmoet te hebben. Terwijl de regels van terughoudendheid net zo goed van kracht zijn voor 'VGE' (...) De vrijbrief tekent het zondagskind dat de 'ex' altijd geweest is. En zijn playboy-achtige allure. Hij doet wat hem goeddunkt en uitkomt - niemand die er wat van durft te zeggen. (...) VGE wéét waarover hij het heeft. De Europese Grondwet is zijn 'kind'. Hij was de dwingende voorzitter van de Conventie, die van februari 2002 tot de zomer van 2003 gestalte gaf aan het nieuwe verdrag dat de met tien nieuwe lidstaten uit te breiden Europese Unie bestuurbaar moest houden. (...) Alle dertien leden van het presidium van de Conventie tutoyeerden elkaar en noemden elkaar bij de voornaam - met uitzondering van de voorzitter. (...) Al was het maar omdat de van oudsher zeer pro-Europese Giscard kans zeg een historische rol te spelen, moest de tekst niet alleen de economische samenwerking regelen, maar aanzet zijn tot een werkelijk politieke unie. (...) 'Monsieur le Président', zoals Giscard in Frankrijk en trouwens ook daarbuiten nog altijd eerbiedig wordt aangesproken, ontleent zijn overwicht niet alleen aan zijn, voor zijn generatie, boomlange gestalte, van 1,90 meter. Hij is van adel, al heeft zijn grootvader de titel gekocht: echtgenote Anne-Aymone is wel van oude aristocratie. (...) Zijn zorgvuldig in scène gezette imago werd geen geweld aangedaan door de jonge, langbenige dames - secretaresses, assistenten - met wie de president zich nog altijd bij voorkeur laat omringen. Het is niet de enige blijk van een zekere kinderlijkheid. De roemruchte affaire van de diamanten die zij tijdens zijn ambtstermijn aannam van de toen nog niet tot keizer gekroonde Afrikaanse leider Bokassa is erop terug te voeren. Maar ook zijn recente, succesvolle campagne om, als auteur van slechts een erotisch getint prulromannetje, als 'onsterfelijke' te worden toegelaten tot de Académie Française, getuigt van zijn zwak voor glans en glitter. Voor de eveneens recente, niet geheel onberispelijk tot stand gekomen aankoop van het zogenaamde 'familie'-kasteeltje in het Zuid-Franse plaatsje D'Estaing, geldt hetzelfde. Hij moest en zou voorzitter worden van de Conventie - en werd het. Zijn ambitie om de eerste vaste voorzitter te worden van de Europese Raad (van staatshoofden en regeringsleiders), een nieuwe in de Grondwet opgenomen functie, is een publiek geheim. De inperking van de macht van de Europese Commissie ten gunste van de Raad van Ministers, houdt verband met dat persoonlijke doel. (...)

* 2005/05/25 Het Financieele Dagblad 3
Oud-ministers pleiten voor grondwet EU
Negen ministers van Staat hebben gisteren een unieke verklaring uitgegeven waarin ze pleiten voor de Europese grondwet. (...) De verklaring is een initiatief van oud-minister van Buitenlandse Zaken Van Mierlo en is ondertekend door de oud-premiers Van Agt, de Jong, Kok en Lubbers en de oud-ministers Van den Broek, Van Kemenade, Van der Stoel, Toxopeus en Van Mierlo zelf. Alleen minister van Staat en oud-minister Korthals Altes heeft niet getekend, omdat hij lid is van de onafhankelijke referendumcommissie. (...)

* 2005/05/27 NRC Handelsblad 2 door Egbert Kalse en Jos Verlaan
'Het sentiment is hetzelfde als in 2002'
Er is een rechte lijn tussen de uitslag van de verkiezingen in 2002, de sympathie voor de vakbondsacties in 2004 en de standpuntbepaling rond het referendum. Dat zegt Herman Tjeenk Willink, vice-president van de Raad van State. "Het sentiment is hetzelfde, en behoort serieus te worden genomen. En niet irrelevant verklaard of moreel veroordeeld." Het is ongewoon dat de vice-president van het hoogste adviesorgaan van de regering zich uitspreekt in campagnetijd. (...) "Het is de taak van politici om complexe problemen uit te leggen. En dat kost tijd. Toen het referendum werd uitgeschreven, is dat schromelijk onderschat." (...)

* 2005/05/28 NRC Handelsblad 24 door Flip de Kam
Voor Europa, tegen de 'Grondwet'
Het grondwettelijk verdrag vestigt geen superstaat, nee, die bestaat allang (...) Op papier zijn de toenemende bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten verdeeld met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Dit beginsel houdt in dat de Unie alleen dingen mag regelen die lidstaten op eigen houtje niet goed voor elkaar krijgen, zoals de buitenlandse handel en grensoverschrijdende milieuvervuiling. Ook is een bovennationale instantie nodig die ervoor waakt dat lidstaten hun eigen industrie niet beschermen en zo concurrentie en de werking van de interne markt verstoren. (...) In de praktijk wordt het subsidiariteitsbeginsel zwaar geschonden. Heer Albedil in Brussel bemoeit zich met van alles en nog wat. Tegelijkertijd faalt de Europese Unie helaas op punten waar bovennationale coördinatie gewenst is. Zo zijn de lidstaten verwikkeld in heilloze belastingconcurrentie (...) Verder maakt de Unie zich schuldig aan een landbouwbeleid dat consumenten en belastingbetalers jaarlijks bijna 100 miljard euro kost en de Derde Wereld veel meer schade berokkent dan arme landen uit Europa aan ontwikkelingshulp ontvangen. (...) Het grondwettelijk verdrag verankert die bemoeizucht. Het vestigt geen superstaat, nee, die bestaat allang. Het gebruik van het woord Grondwet in het allereerste artikel duidt op ambitie van de opstellers van het Verdrag om te komen tot een superstaat, met de goedkope symboliek van een eigen vlag en hymne (artikel I-8). (...) Het subsidiariteitsbeginsel wordt niet alleen uitgehold maar de eurocraten in Brussel - dit overigens met instemming van een meerderheid of van alle lidstaten - maar ook door de zeer ruime uitleg die het Europese Hof geeft aan de verdragsbepalingen over het vrij verkeer van personen, goederen en kapitaal binnen de Unie. (...) Het raadgevend referendum gaat niet alleen over het Verdrag, maar ook over de ambities die het belichaamt. Dus gaat het referendum - anders dan het kabinet volhoudt - wel degelijk ook over de euro en de toetreding van Turkije. (...)

* 2005/05/31 Het Financieele Dagblad 1
Financiers draaien bij VHS geldkraan dicht
De Haagse vastgoedondernemer Ed Maas verliest het vertrouwen in de financiële wereld. Gisteren werd bekend dat de financiers van zijn vastgoedfonds VHS de geldkraan hebben dichtgedraaid omdat Maas wordt verdacht van handel met voorkennis. (...)

Kort door de bocht nr.270, 26 april 2005

UITTREKSELS
Dagboeken van een hofdignitaris
Opkomst van de vrouwelijke filantroop
Achter het netwerk vissen
De stelling van Jeremy Rifkin: Europa moet durven geloven in zijn eigen
De pundits hebben het mis
De vastgoedmarkt in demografisch perspectief
Onbewust nadenken
multicultuur)
Tobbende topmannen
Arabische beleggers financieren terreur
D66 liet minister vallen
De mooie bedrijfswinsten zijn maar schijn
De verborgen agenda van politieke vernieuwing: verzwakking van de
D66 kan niet anders dan voorstemmen
Communicatie gaat vaak via geruchten
Hoezo Verlichting?

* 2005/03/01 Telegraaf 4
Dagboeken van een hofdignitaris
Bijna tien jaar lang hield dr. mr. Gerrie van Maasdijk dagboeken bij van het leven op paleis Soestdijk. Aanvankelijk - van 1948 tot 1950 - was hij algemeen secretaris van het Koninklijke Huis. Op 15 juni 1950 werd Van Maasdijk kamerheer in buitengewone dienst top op het moment dat hij na de Greet Hofmans-affaire in 1957 (gedwongen) vertrok. Deze dagboeken van Van Maasdijk, evenals mappen met correspondentie van de bewoners van Soestdijk, blijken momenteel in het bezit te zijn van makelaar en projectontwikkelaar Bas Romeyn (...) Romeyn heeft dit historisch archief, onder meer ook over Nederlands-Indië ooit cadeau gekregen na contacten van hem in de Nederlandse filmwereld, waar hij optrad als medefinancier van een film van Theo van Gogh. (...)

* 2005/03/04 Het Financieele Dagblad 15 door Mariëtte Huisjes
Opkomst van de vrouwelijke filantroop
'Inspireren en geïnspireerd worden.' Dat is wat Marian Kennedy van het Amsterdamse advocatenkantoor Kennedy Van der Laan wil. (...) Aanstaande dinsdag, op Internationale Vrouwendag, organiseert Kennedy voor de tweede maal 'wegens groot succes vorig jaar' een netwerkbijeenkomst voor vrouwelijke zakenrelaties. (...) Vrouwen zullen in de meerderheid zijn onder vermogende zestigplussers. De enorme overdracht van vermogen die gaat plaatsvinden als de naoorlogse geboortegolf zich omzet in een overlijdensgolf komt grotendeels ten goede aan weduwen. Doordat vrouwen nu eenmaal gemiddeld zo'n zeven jaar langer leven, eindigen volgens Amerikaanse schattingen 85 tot 90 procent van de vrouwen als beheerder van het familievermogen. (...) Het vergroten van de financiële geletterdheid bij vrouwen en het versterken va de verbondenheid met andere vrouwen is precies wat Mama Cash beoogt met de oprichting van een nieuw netwerk: 'She connects, netwerk vermogen tot verandering'. De kern waaruit She connects voortkomt is een kleine club die al achttien jaar bestaat onder de rokken van Mama Cash: de Erfdochters, een netwerk dat steun beidt aan vrouwen met geërfd geld. Het klinkt als de omgekeerde wereld: steun aan fortuinlijke vrouwen. Maar Marjan Sax, medeoprichter van Mama Cash en initiatiefnemer van zowel het oude als het nieuwe netwerk, wist destijds uit eigen ervaring dat een grote erfenis ook problemen met zich mee kan brengen. (...) Elvira Janse, een van de erfdochters van het eerste uur, ís inmiddels een geëmancipeerde gever. Jaren geleden meldde ze zich aan, nadat ze door een erfenis plotseling vermogend was geworden. (...)

* 2005/03/11 NRC Handelsblad 26 door Ben Knapen
Achter het netwerk vissen
Steeds grotere delen van de samenleving en economie worden bestuurd door netwerken van particuliere en semi-gouvernementele organisaties en internationale instanties. Een stralende nieuwe wereldorde, of een doolhof waarin de verantwoordelijkheid zoek raakt? (...) Hierover schrijft Anne-Marie Slaughter, decaan van de Princeton University en vooraanstaand juriste, in een studie die in kringen van bestuurders en in de wereld van heet recht in Amerika inmiddels voor veel ophef heeft gezorgd. (...) Er is sprake van een globaliseringsparadox: er is wel bestuur op wereldschaal, maar geen politieke macht. (...) Postmoderne politicologen vinden government juist hopeloos achterhaald en zien een prachtige toekomst weggelegd voor een web van semi-zelfregulerende instanties. (...) Haar nieuwe wereldorde is er niet een van de krachtige Verenigde Naties, en ook niet van een krachtige supermogendheid, maar van een veelvormig web aan grensoverschrijdende netwerken. (...) Voor de lefhebber van democratie is zo'n wereldorde een rommeltje. Want volksvertegenwoordigers hebben het nakijken, klassieke internationale organisaties eigenlijk ook. Regeringen lopen get risico voortdurend verantwoording te moeten afleggen over dingen waar ze evenmin zicht op hebben. (...) Een volledige disaggregated world order vereist de integratie van bestaande netwerken, schrijft ze, 'dus in wezen de schepping van netwerken van netwerken'. Het vereist een aanvulling met 'meer verticale regeringsnetwerken en het vereist dat vele bestaande internationale organisaties opnieuw worden uitgevonden'. (...) Maar tegelijkertijd wringt het ook, want de macht is er zoek - en dus ook de democratie.

* 2005/03/12 NRC Handelsblad 13 door Jeremy Rifkin
De stelling van Jeremy Rifkin: Europa moet durven geloven in zijn eigen droom
(...) "Het is een mythe dat Amerika een grote economische supermacht is en dat de Europese Unie dreigt te bezwijken onder het gewicht van de sociale programma's. Het Europese bruto nationaal product gaat nek aan nek met het onze. Het was groter dan het onze in 2003, ongeveer hetzelfde als nu. De Europese Unie is de grootste exporteur van de wereld, niet de Verenigde Staten. De Europese Unie is de grootste interne markt ter wereld, niet de VS. Van de 140 grootste Fortune-500 bedrijven zijn er 61 Europees en slechts 50 Amerikaans. Veertien van de 20 grootste banken zijn Europees. Europa is de grootste in de verzekeringssector, in de vliegtuigbouw met Airbus, de bouw en techniek, de chemische industrie, de groot- en detailhandel. "Amerika heft wel de leiding in auto's, computers, software, geneesmiddelen. Maar heet probleem is perceptie. We moeten niet de aparte Europese landen vergelijken met de VS. (...) Let op wat je krijgt als je het Amerikaanse model overneemt. Dan geef je op: opvoeding. (...) "Je geeft ook op: gezondheidszorg. (...) "Kijk naar milieu. De EU ligt lichtjaren voor op het gebied van duurzame ontwikkeling. (...) "Tot slot, veiligheid. Het percentage moorden ligt bij ons vier keer hoger. (...) "De universiteit van Chicago, vrij conservatief, heft dat onderzocht. Zelfs in de Clinton-jaren, toen de werkloosheid zou zijn gedaald naar 4,5 procent, bedroeg de echte werkloosheid 9 procent. Dat is te vergelijken met de 15 EU-landen. Hoe kan dat? In Europa krijg je langer een werkloosheidsuitkering, dus word je langer officieel geteld als werkloos. In mijn land duurt die uitkering zes maanden. Dan kom je in een andere categorie en tel je niet meer mee als werkloos. "We hebben inderdaad veel mensen weer aan het werk gekregen na de recessie van 1989-1992. (...) Wij stoppen bovendien 2 procent van de volwassen mannelijke arbeidskrachten in de gevangenis. Die tellen niet mee. :Het bewijs voor mijn gelijk is de munt. Wij zeiden dat de euro wc-papier zou zijn zes maanden na de introductie ervan. Maar waarom blijft de dollar terrein verliezen tegenover de euro? (...)

* 2005/03/12 de Volkskrant 5B door Wim Bossema
De pundits hebben het mis
(...) Over de pundits verscheen onlangs het boek Why America's top pundits are wrong (University of California Press). Onderkop: Anthropologists talk back. De antropologen schetsen een nogal angstaanjagend beeld: de leiders van de enig overgebleven supermacht nemen beslissingen over oorlog en vrede op grond van de eenzijdige visies van een paar auteurs met een goede pen. (...) Dat is mooi. Academici mopperen in eigen kring wel meer, maar dat heeft weinig effect. Er wordt heel wat afgegnuifd over modieuze pundit-auteurs als Samuel Huntington (Clash of civilizations), Robert Kaplan (Balkan Ghosts, the end of the earth) en Thomas Friedman (The lexus and the olive tree) maar dan op seminars, in vaktijdschriften en soms op academische internetsites. (...) Huntington beschreef hoe de wereld geconfronteerd zal worden met een botsing tussen beschavingen (culturen, godsdiensten) nadat de indologische tegenstelling communisme versus kapitalisme was verdwenen. (...) Kaplan voorzag dat steeds grotere delen van de wereld zouden wegzinken in burgeroorlogen, gevoed door soms eeuwenoude etnische haat. (...) Thomas Friedman, een toonaangevende columnist van de New York Times (zijn columns staan ook vaak in de Volkskrant), wierp zich op met zijn boek tot pleitbezorger van de mondialisering of globalisering: de ongehinderde verspreiding van de vrije markteconomie over de wereld. Hij had juist een heel optimistische visie: de vrije markt zal de mensheid verlossen van primitieve impulsen als geweld en dictatuur. (...) De invloedrijkste pundit van dit moment wordt niet aangepakt: Bernard Lewis, de kenner van de islam, wiens visie dat de Arabische wereld niet vanzelf zal democratiseren dominant is in het Pentagon en het Witte Huis. (...)

* 2005/03/14 Het Financieele Dagblad 6 door Eelco Dijk
De vastgoedmarkt in demografisch perspectief
(...) Professor Piet Eichholtz en dr Dirk Brounen laten een waarschuwend geluid horen in hun bijdrage in de tijdens de Mipim uitgebrachte 2005-editie van Holland Real Estate. De bevolkingstoename die ervoor verantwoordlijk was dat er steeds een groeimarkt was in ons land, vlakt af. Het gevolg daarvan zal zijn dat het arbeidspotentieel afneemt. Door de levensduur van vastgoed zal de noodzaak om het aanbod te laten afnemen een dure operatie worden. (...)

* 2005/03/19 NRC Handelsblad 45 door Ellen de Bruin
Onbewust nadenken
(...) Ap Dijksterhuis, hoogleraar sociale psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. (...) En we praten ons irrationele gedrag goed met mooie rationalisaties - dat toonde psycholoog Tim Wilson een paar jaar later aan. (...) Dijksterhuis (...) "Snelle beslissingen, intuïtie en onbewust nadenken is iets wat Malcolm Gladwell in Blink bijvoorbeeld op één hoop gooit", zegt hij. "Die titel suggereert dat hij het heeft over beslissingen die je in een split second neemt. Maar het onbewuste heeft wel degelijk tijd nodig om informatie te verwerken." (...) "Ik denk dat áls onmiddellijk oordelen juist zijn, ze altijd gebaseerd zijn op heel veel kennis en ervaring", zegt Dijksterhuis. "Dan heeft het onbewuste al tijd gehad om de relevante informatie te verwerken. Maar die hypothese moet ik nog wel testen." Opvallende uitkomst van Dijksterhuis' onderzoek is dat het bewuste denken het onbewuste denken zo duidelijk in de weg zit - hij toont dat nog veel explicieter aan dan Wilsons oude studies. (...) Dijksterhuis zelf heeft al aangetoond dat mensen die bewust nadenken meer gaan stereotyperen ('het gaat om een Marokkaan dus hij zal wel lui en slecht zijn'), denken mensen bij wie het bewuste denken tijdelijk wordt afgeleid, uitgeschakeld. "Maar dat gaat wel tegen de huidige opvattingen in. Het bewuste wordt nu eenmaal van oudsher geassocieerd met systematisch nadenken en het onbewuste met irrationeel gedrag." (...) Dat past dan wel weer goed binnen de huidige manier van denken in de sociale psychologie: het idee dat vrijwel alle belangrijke cognitieve functies onbewust kunnen worden aangestuurd. Wat kan het bewuste nu eigenlijk wél goed? "Dat weten we geloof ik echt niet", antwoordt Dijksterhuis. "Telkens las psychologen denken: dit zou wel eens een taak voor het bewuste kunnen zijn, blijkt als we testen dat er toch niet per se bewustzijn bij nodig is. (...) Zelf denk Dijksterhuis dat er wel iets zit in het idee dat het bewustzijn een soort podium is voor alle verschillende onbewuste modules van onze geest. (...) De oplossing verschijnt, die wordt in het bewuste gezet. (...) Maar we moeten vooral niet de conclusie trekken dat het bewuste helemaal niets kan, benadrukt Dijksterhuis. "Bij kleine, overzichtelijke beslissingen kan het soms heel goed presteren. Als je ovenwanten moet kopen, bijvoorbeeld. (...) Als je geconcentreerd een boek koopt dat je echt wil lezen, ben je veel tevredener." Zijn conclusie is dan ook: bij ingewikkelde beslissingen moet je niet nadenken, bij relatief eenvoudige wel. Het is een conclusie die Sigmund Freud een eeuw geleden ook al had getrokken. (...) Was Freud nog op zoek naar de koninklijke weg naar het onbewuste, de huidige generatie wetenschappers wil vooral het raadsel van het bewuste oplossen. Wat doet het nu precies, waar dient het voor? (...)

* 2005/03/19 de Volkskrant 41 door Marcia Luyten
Samen zijn we sterker
Hij treedt niet vaak op in een feesttent. Normaal gesproken beweegt Harvard-professor Robert D. Putnam zich tussen universiteiten, discussiepodia en presidentiele hoofdkwartieren. (...) Robert Putnam sloeg vijf jaar geleden alarm met zijn boek Bowling Alone en werd de politicoloog met de meeste invloed op het domein dat hij bestudeert. De Amerikaanse mens is volgens Putnam 1965 veel van zijn contacten kwijtgeraakt. Hij is niet vaak meer lid van een partij, vakbond, vereniging of kaartclub. Hij gaat minder naar de kerk en speelt weinig voetbal of toneel. Hij ziet zijn familie en vrienden minder. Gezinnen zitten nauwelijks nog samen aan tafel. (...) Nee, Putnam schreef een internationale bestseller doordat hij met een indrukwekkende hoeveelheid onderzoeksgegevens heel precies laat zien hoe en waarom de Amerikaanse samenleving als los zand uit elkaar valt (...) Als Putnam het gevolg van die fragmentatie schetst, wordt Bowling Alone verontrustend. In de kern komt dat hierop neer; politiek, bureaucratie en economie functioneren veel slechter, mensen zijn vaker ziek, minder gelukkig en gaan eerder dood naarmate ze meer op zichzelf zijn, Wie daarentegen lid wordt van één club, heeft volgens Putnam 50 procent meer kans het komend jaar te blijven leven. "Dat haal je zelfs niet door te stoppen met roken." Voor het wondermiddel dat van samenlevingen een geheel maakt, muntte Putnam de term die sindsdien in een adem met zijn naam wordt genoemd: sociaal kapitaal. (...) Maar toen Robert Putnam voor zijn vervolgonderzoek het sociaal kapitaal van veertig Amerikaanse steden nauwkeurig in kaart bracht, schrok hij zich rot. Wat bleek? Hoe meer verschillende bevolkingsgroepen in een stad, hoe minder samenhang. En dus: hoe meer criminaliteit, wantrouwen, politieke apathie en bestuurlijke rotzooi. (...) Niet lang, want zijn angst voor misbruik door rechtse politici was minder groot dan de vrees dat linkse politici hun ogen sluiten voor de feiten. (...) In die studie is het onderscheid tussen twee vormen van sociaal kapitaal van belang. Er is bonding social capital: verbindingen tussen mensen die veel met elkaar gemeen hebben. (...) En er is bridging social capital: overbruggende verbanden met mensen die niet vanzelfsprekend met elkaar in contact komen. (...) Als een gemeenschap eerst maar genoeg verbroederende verbanden aanlegt, ontdekte Putnam, dan ontstaan verbindingen naar de rest van de samenleving meestal vanzelf. (...) Migranten sluiten zich aan bij allerlei etnische organisaties - bij sportclubs, moskeeën of ondernemingsverenigingen. Tussen die clubs bestaan dwarsverbanden en zo stapt de migrant in een groot netwerk. Dat bevat waardevolle informatie voor wie wil integreren. (...) Zin conclusie: in een diverse samenleving zie je niet zozeer wantrouwen tussen de verschillende groepen, nee, het verttouwen tussen mensen die op elkaar lijken is veel lager. In een pluriforme samenleving wantrouwen witten andere witten. (...) Putnam zocht uit waar in de Amerikaanse samenleving zo'n nieuwe identiteit ontstaat. (...) Daarvoor lijkt een rigoureuze aanpak van racisme essentieel te zijn geweest. "Wie racistisch was, moest meteen het leger verlaten. Soms zelfs de gevangenis in." (...) Het is door hetzelfde gebrek aan ervaring dat Putnam vreest dat Europese politici zullen trappen in war hij "de grootste valkuil van integratie" noemt: "Je moet niet proberen de nieuwkomers op jezelf te laten lijken." Het gaat erom een nieuw gevoel te ontwikkelen voor wat het betekent om Nederlands te zijn. (...) Op scholen en clubjes tref je "ons soort mensen". Op het werk leer je mensen kennen die je anders niet zo snel tegenkomt. Werk, kortom, helpt integratie. Aan de andere kant maken werkgevers het mensen moeilijk om verplichtingen jegens familie of gemeenschap na te komen. (...)Bedrijven moeten opdraaien voor de maatschappelijke kosten die ze nu nog afwentelen op de samenleving." Uiteindelijk is dat belangrijker dan dat bedrijven zich met aparte activiteiten inzetten voor de samenleving, verwacht Putnam. (...)

* 2005/03/19 Het Financieele Dagblad Persoonlijk 14 door Rob van 't Wel
Tobbende topmannen
(...) Sabine Overtoom weet wel beter. De psychotherapeut en coach kent uit haar Gooise praktijk Mental Business de schaduwzijde van succes. Veel van haar cliënten genieten door hun afkomst of beroep publieke bekendheid. Het drank- en cokegebruik ligt veel hoger dan bekend, stelt ze. En dat zijn zeker niet de enige vluchtwegen die gezocht worden. De Engelse tabloids zouden ervan smullen. (...) Maar, zo voegt ze er waarschuwend aan toe, ze wil niet de indruk wekken dat het over de hele top gaat. Misschien zelfs gaat het juist nog wel meer om de groep er juist onder, zo is haar ervaring. (...) Hoewel de uitspattingen en gedragingen divers zijn ligt de oorzaak voor Overtoom vrijwel altijd in de jeugd. Veel van de bestuurders, zo stelt ze, zijn in hun jeugd emotioneel verwaarloosd en daarmee borduurt ze voort op de resultaten van een onderzoek dat ze eerder deed onder erfgenamen van 'oud geld'. Hoewel ze voor een groot deel materieel niets tekort kwamen was er wel een gebrek aan aandacht en waardering. Ook leerden zij dat het beheersen van emoties een groot goed was. (...) Fons Driessen van Boer&Croon illustreert d in de jeugdjaren ingezaaide eenzaamheid met een eigen ervaring op de kostschool. Echt leuk had hij het er niet. Een deel van zijn latere geldingsdrang is 'terug te voeren op die jaren', zo analyseer hij. Om daaraan toe te voegen:'Maar dat hoeft niet altijd slecht te zijn (...) Waar de eerste groep last heet van loyaliteit en dwangmatig correct gedrag (alles voor de zaak) bestaat de tweede groep uit mensen die fatsoensgrenzen stelselmatig overschrijden (alles voor de kick). Om daarmee hun onvervulde 'existentiele behoefte' aan waardering en aandacht af te rekenen, aldus Overtoom. (...) De enige schaduwzijde is de onzichtbare angst om te falen (...) en dus zijn er steeds grotere kicks nodig om de noodzakelijke energie op peil te houden. (...) Over de corrigerende rol van commissarissen en directieleden zijn Driessen en Overtoom weinig optimistisch. Driessen stelt vast dat de richtlijnen van de code-Tabaksblat voor een verdere verscherping zullen zorgen. (...)

* 2005/03/23 Het Financieele Dagblad 8 door Loretta Napoleoni
Arabische beleggers financieren terreur
(...) Er komen steeds meer bewijzen dat Osama bin Laden en zijn terreurnetwerk, in plaats van opgejaagd te worden door het Westen, in feite baat hebben bij Bush' oorlog tegen terreur. De aanslagen in New York en Washington hebben een enorme impuls gegeven aan de groei van de islamitische financiële markten. (...) Omdat ze bang waren voor het op grote schaal bevriezen van hun banktegoeden en andere bezittingen, en voor peperdure rechtszaken, liquideerden islamitische beleggers hun portefeuilles in westerse landen en repatrieerden zij het grootste deel van hun bezittingen. Deze grote golf aan liquiditeit werd geabsorbeerd door de opkomende Arabische aandelenmarkten. (...) Het totale aantal beursgenoteerde bedrijven steeg van 1687 naar 1826 eind 2002. Het handelsvolume ging ook omhoog en bereikte in 2002 een niveau van 65 miljard dollar tegen 43 miljard het jaar daarvoor. (...) Twee landen hebben het beter gedaan dan alle andere: Saudi-Arabië en Iran. (...)

* 2005/03/24 NRC Handelsblad 1,3
D66 liet minister vallen
(...) De premier maakte gisteren persoonlijk duidelijk dat hij de regie op dit moment niet heeft. (...) Het regeerakkoord is gesloten door de Kamerfracties, het kabinet voert dat slechts uit met een 'beleidsprogramma'. (...) Het voortbestaan van het kabinet is dus in handen van de driehoek van de fractievoorzitters van CDA, VVD en D66. Dat past in een ontwikkeling die al langer gaande is: niet alleen Dittrich, maar ook CDA-luitenant Verhagen en VVD-aanvoerder Van Aartsen nemen steeds nadrukkelijker het initiatief tegenover de politieke leiders Balkenende en Zalm in het kabinet. Vorig jaar vertimmerde de drie fractieleiders in harmonieuze samenwerking voor het ongekende bedrag van 1,1 miljard euro de begroting van het kabinet. (...) Evengoed kan worden gezegd dat Dittrich zelf ende twee aangebleven D66-bewindslieden De Graaf hebben laten vallen. (...) Als het zover komt dat D66 straks een nieuwe minister van Bestuurlijke Vernieuwing levert, zal die op de Dittrich-lijn moeten zitten: minder nadruk op staatsrechtelijke vernieuwing.

* 2005/03/30 de Volkskrant 1 door Xander van Uffelen
De mooie bedrijfswinsten zijn maar schijn
Een cocktail van dure olie, stijgende beurzen en snijden in de kosten helpt het bedrijfsleven vooruit (...) Nu het snijden goeddeels voorbij is - hoewel KPN nog duizenden banen extra schrapt - moeten de bedrijven hun winst de komende jaren vooral zien te behalen uit extra economische groei. Maar aangezien deze traag op gang lijkt te komen, zal het moeite kosten op eigen kracht de winst op te voeren. (...)

* 2005/04/02 NRC Handelsblad 13 door Bart Tromp
De verborgen agenda van politieke vernieuwing: verzwakking van de democratie
(...) Van een rechtstreeks gekozen burgemeester was noch in het verkiezingsprogramma van het CDA, noch in dat van de VVD sprake. Dit punt prijkte alleen in het programma van D66. Na de verkiezingen kwamen de drie partijen overeen zo'n functionaris in te voeren voor de volgend. (...) 'Politieke vernieuwingen' moeten volgens de huidige regeringspartijen worden geregeld buiten de kiezer om. Die heeft er voor de verkiezingen niets over kunnen zeggen en volgens het regeerakkoord zou hij die kans bij de volgende verkiezingen niet meer mogen krijgen. (...) De ontwikkeling van de laatste veertig jaar heeft er echter toe geleid dat vandaag de dag benoeming en ontslag van een burgemeester feitelijk berusten bij de gekozen gemeenteraad, net als die van de andere leden van het dagelijks bestuur van de gemeente, de wethouders. Het enige wat nog ontbreekt is een formalisering van de praktijk: de bij wet door de gemeenteraad benoemde burgemeester. In beide huizen van het parlement had daar een tweederde meerderheid voor bestaan. (...) Niet de gekozen burgemeester, maar de invoering van een eenhoofdig gemeentebestuur was namelijk het doel waar De Graaf en de 'politieke vernieuwers' op aanstuurden. Dit kwam onder andere tot uiting in het feit dat de voorstanders van de rechtstreeks gekozen burgemeester onmiddellijk eisten dat deze veel grotere bevoegdheden zou krijgen dan de functionaris die nu zo heet. Ten koste van de gekozen gemeenteraad en ten koste van de door deze gekozen wethouders. (...) Het rechtstreeks gekozen hoofd van de gemeente dat D66 en tegenwoordig ook de VVD eigenlijk voor ogen staat, is een potentaat die voor vier jaar gekozen wordt en geen verantwoording schuldig is aan een gemeenteraad, zelf zijn wethouders aanstelt en ontslaat (...) Ook het nieuwe kiesstelsel dat volgens het regeerakkoord vóór de volgende verkiezingen moest zijn ingevoerd, zou leiden tot een bizar systeem en tot staatsrechtelijk gefröbel waar nagenoeg alle adviesorganen en deskundigen meteen al niets in zagen. (...) Het is echter duidelijk waar de 'politieke vernieuwers', en dat zijn niet alleen de protagonisten van D66, op uit zijn als de barrière van de grondwetswijziging zou vervallen. Dat is afschaffing van de evenredige vertegenwoordiging en vervanging van de parlementaire democratie door een presidentieel stelsel (de gekozen minister-president). Jozias van Aartsen en Wouter Bos pleiten - overigens niet namens VVD en PvdA - te pas en te onpas voor de terugkeer naar een negentiende-eeuws stelsel van enkelvoudige kiesdistricten. Ze verwachten dat dit leidt tot een tweepartijenstelsel, en allebei denken ze dat ze dan de meerderheid krijgen. (...) In breder verband kan men ook spreken van een kritiekloze acceptatie van het Amerikaanse-Britse eenhoofdig-commerciële bestuursmodel ter aflossing van een collegiaal stelsel in politiek en bedrijf - een stelsel dat er mede voor heeft zorg gedragen dat de Nederlanden al vijf eeuwen het meest welvarende deel van de wereldeconomie vormen en een van de meest stabiele democratieën. De eerste verkeerde conclusie is dat het politieke stelsel moet worden veranderd. De verkiezingsuitslag van mei 2002 geeft daarvoor geen enkele grond. (...) Sterker nog: de verkiezingen van 2002 bewezen juist de openheid en robuustheid van het bestaande stelsel. Maatschappelijk ongenoegen werd zonder problemen politiek gepresenteerd en gekanaliseerd. Het kreeg zo de kans zichzelf te bewijzen. In het kiesstelsel dat Van Aartsen en Bos voorstaan, zou de LPF waarschijnlijk geen enkele Kamerzetel hebben gekregen. Maar veel wijst erop dat de 'politieke vernieuwers' er juist op uit zijn het politieke stelsel geslotener te maken, en in dat stelsel interne controlemechanismen, door partijdemocratie, door vertegenwoordigende instituties, door het inbouwen van checks en balances, zoveel mogelijk te vermijden. (...) Dat is de verborgen agenda van de 'politieke vernieuwing'. Het doel is niet versterking, maar verzwakking van de democratie. Maar daarnaast dient het aanhoudend gezeur over staatkundige veranderingen politiek gezien vooral om het debat over inhoudelijke politiek te ontlopen.

* 2005/04/02 de Volkskrant 15 door Kaj Leers
D66 kan niet anders dan voorstemmen
In D66 heeft een allang gewenste paleisrevolutie plaats, aangestuurd door enkele oud-leden van de Jonge Democraten en ex-leden van de 'Opschudding'-groep, die het is gelukt topfuncties te verkrijgen in de hoogste rangen van de partij. Een van de grote klachten van 'Opschudding' was altijd dat het 'oude kader' van D66 zich blindstaarde op bestuurlijke vernieuwing en hervormingen van de partij blokkeerde. (...)

* 2005/04/07 Het Financieele Dagblad 9
Communicatie gaat vaak via geruchten
Van de Nederlandse werknemers zegt 62% belangrijke zaken meestal het eerst te horen via geruchten. Van de Britse en Franse werknemers stelde 67% dat het gerucht ze eerder bereikt dan het nieuws. Dit blijkt uit onderzoek van internationaal adviesbureau ISR. Van de Denen geeft slechts 41% aan afhankelijk te zijn van het geruchtencircuit. Het onderzoek toont volgens ISR aan dat er een verband is tussen de kwaliteit van de communicatie en de aandelenkoers van een bedrijf. Zeven-en-vijftig internationale bedrijven werden twee jaar gevolgd. Waar werknemers aangaven dat ze goed op de hoogte werden gehouden, stegen de koersen met gemiddeld $7,80; waar slecht gecommuniceerd werd, daalden ze met gemiddeld $8,10.

* 2005/04/11 de Volkskrant 7 door Michaël Zeeman
Hoezo Verlichting?
Hoe zouden de islamieten de afgelopen week zijn doorgekomen? (...) Altijd hadden ze begrepen dat de westerse wereld seculier is en zich aan god noch gebod iets gelegen laat liggen - en dan dit. (...) En iedere keer rukken de media uit, de modernste en seculierste voorop: pagina na pagina, item na item, programma na programma kom tin het teken te staan van deze kroniek van een duidelijk, al te duidelijke aangekondigde dood. Is het eenmaal zo ver, dan verzamelen zich tientallen democratisch gekozen regeringsleiders en andere hoogwaardigheidsbekleders van seculiere staten op een tochtig bordes om zich tweeënhalf uur te schikken in een hocus pocus waar zij niets van geloven. (...) Aandacht, veel aandacht - en meteen de reflex van de verinnerlijkte zelfcensuur: geen grappen, alsjeblieft, geen grappen en ook geen relativerende of theologische expliciterende opmerkingen die de bizarre kant van het spektakel zouden kunnen aanduiden of blootleggen. (...) Behalve de vraag naar de achtergrond van al dat rouwbeklag roept de tamelijk uitzinnige reactie op de dood van paus Johannes Paulus II de vraag op naar de rechtvaardiging van veel westerse islam-kritiek. (...)

Kort door de bocht nr.269, 7 maart 2005

UITTREKSELS
Politiek wekt al eeuwen beeld van huichelarij op
Nationale verarming
Direct door de gootsteen
Uittocht industrie is een fabeltje
Minder verloop in bestuurskamers
Vastgoed is toegankelijke vrijhaven voor het wegzetten van 'fout geld'
De buit is binnen
Hard tegen Hard
Aangifte AFM tegen Ed Maas
Raadsels rond de ramp
Herinnering aan knotsgek 1999 weer levendig
'Nina Brink kwade genius in seksrel bij World Online'
Op de apenrots van Davos
Welkom in clubland
OM brengt de Vlieger in het nauw
Partner De Vlieger in VS betrokken bij bankfraude
De groene droom
De paradox van de keuzevrijheid: meer is niet beter
Een tweesnijdend zwaard
Bergafwaarts in Davos
Nieuwe fusiegolf ondanks verlies bij de voorgaande
De democratie draait dol
Allochtonen doen het overal ongeveer hetzelfde
Van Vollenhoven voorzitter Raad voor Veiligheid
Hoge groei economie is slecht voor beurs
Justitie in de war over 'lek' AIVD
Politiek advies vaker gevolgd
Weggepromoveerd? 'Flauwekul'
Hoe de ouderen worden gemobiliseerd
Directeur is zijn baan niet meer zeker
Moeder is beste toezichthouder ceo
Oude beschuldiging kreeg nieuwe dynamiek
Psychologie van de koude economie
Belegger VS steunde directie van Shell
Voorzitter AFM breekt lans voor Shell

* 2004/04/03 in de Volkskrant p.2
Politiek wekt al eeuwen beeld van huichelarij op
De politiek heeft nooit hoog aanzien gehad. Dat burgers zich lijken af te keren van de gevestigde politiek is echter niet per se een teken van onvrede. 'Het is ook een keuze.' Dat stelt hoogleraar politieke geschiedenis Remieg Aerts, die vrijdag zijn oratie uitsprak aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Behalve een relatief kort naoorlogs intermezzo tussen 1945 en 1965, toen politiek en overheid in aanzien stonden, is er al eeuwen sprake van een 'kloof, vervreemding of crisis', volgens Aerts. 'Al in de zeventiende eeuw werd politiek geassocieerd met bedrog, huichelarij en handigheid.' (...) 'Nationaal en internationaal onderzoek naar de opvattingen van Nederlanders over politiek, toont aan dat interesse en vertrouwen de laatste dertig jaar niet noemenswaardig zijn veranderd.' (...) Op meer invloed zit de burger niet te wachten, zegt de hoogleraar politieke geschiedenis. 'Men heeft het al druk genoeg met het eigen leven en laat het openbare huishouden over aan het personeel.'

* 2002/03/15 in NRC Handelsblad p.12 door Flip de Kam
Nationale verarming
In de afgelopen vijftien jaar heeft Nederland meer dan 200 miljard euro van zijn nationale vermogen verspeeld. Hoe heeft dat kunnen gebeuren? (...) Buitenlandse beleggers hebben, in euro's gemeten, een veel groter koerswinst op hun Nederlandse aandelen behaald, dan Nederlandse beleggers op hun buitenlandse aandelen. Behalve aan dit beurskoerseffect valt de omslag van een positief naar een negatief extern vermogen ook toe te schrijven aan de ontwikkeling van de valutakoersen. In vergelijking met 1985 zijn de Amerikaanse dollar en het Engelse pond ten opzichte van de gulden sterk in waarde teruggevallen. (...) Sinds 1995 zijn dollar en pond meer waard geworden, wat de koersverliezen heeft beperkt. Maar de kans is groot dat de geschiedenis zich herhaalt en dat het elders belegde vermogen in de komende vijf à tien nog veel sterker wordt aangetast. Nederland investeert immers veel in de Verenigde Staten. (...) Deze dollarbeleggingen zijn kwetsbaar voor een grote koerscorrectie die op komst is. De VS hebben een onhoudbaar tekort op de lopende rekening van hún betalingsbalans. Om dit tekort weg te werken moeten de VS minder invoeren en meer gaan uitvoeren. Voor een verbetering van de Amerikaanse exportpositie is het nodig dat de dollar goedkoper wordt. (...) Collectieve missers van bedrijfsdirecties en van bestuurders van pensioenfondsen, zo leert de recente geschiedenis, kunnen Nederland een veelvoud kosten van blunders die de overheid soms begaat.

* 2004/01/22 in NRC Handelsblad p.13 door Maarten Schinkel
Direct door de gootsteen
(...) Want chef-econoom van de Rabobank, Wim Boonstra, rekent in de jongste uitgave van het Maandschrift Economie voor dat Nederlandse directe investeringen in het buitenland een dramatisch slecht resultaat halen. (...) In 1986 bedroeg het netto vermogen van Nederland in het buitenland 50 miljard euro. Terwijl er sindsdien cumulatief 170 miljard naar het buitenland vloeide in de vorm van beleggingen en investeringen, is het netto vermogen juist omgeslagen in een netto schuld van 170 miljard euro. Nederland heeft, aldus Boonstra, "in de periode 1986-2002 voor ongeveer 335 miljard euro aan vermogen in het buitenland zien verdampen". (...)

* 2004/12/30 in Het Financieele Dagblad p.3 door Ed Groot
Uittocht industrie is een fabeltje
(...) Volgens Wim Boonstra, chef-econoom bij de Rabobank, zijn die verhalen zwaar overdreven. In 2002 voerde Nederland 15% meer industrieproducten uit dan het importeerde. Die verhouding lag zelfs hoger dan in 1990, terwijl die in Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië flink verslechterd. (...) In 2003 werd per saldo zelfs gedesinvesteerd door Nederlandse bedrijven in China, stelt Boonstra op basis van cijfers van de Nederlandsche Bank. (...) ‘Maar kijk je over een lange periode dan is het verrassende beeld dat de Nederlandse concurrentiepositie dinds 1975 gestaag is verbeterd.’ (...) De groei van de werkgelegenheid tussen 1994 en 2002 ‘steekt met kop en schouders uit boven het Europese gemiddelde’ en was ook hoger dan in de VS. (...) Daarbij moet concurrentiepositie breder worden geïnterpreteerd dan alleen loonkosten. (...)

* 2005/01/13 in de Volkskrant p.9 door Jos van Hezewijk en Gert-Jan van Teeffelen
Minder verloop in bestuurskamers
De rust lijkt terug te keren in de besturen van grote Nederlandse bedrijven. Het aantal voortijdig opgestapte directievoorzitters en bestuurders daalde vorig jaar aanzienlijk. Maar nog altijd bijna driekwart van deze topmanagers vertrekt voortijdig. (...)

* 2005/01/15 in de Volkskrant p.7 door Merijn Rengers
Vastgoed is toegankelijke vrijhaven voor het wegzetten van 'fout geld'
(...) De vastgoedjongens konden in korte tijd zo rijk worden door een toevloed van veelal zwart geld. dat trok baar het relatief ingewikkelde vastgoed, omdat de eenvoudige witwastrucs die voorheen werkten, door strengere regels niet meer toepasbaar waren. Tot in de jaren negentig was het mogelijk geld gewoon bij de bank te storten. (...) Een deel van het zwarte geld zocht vervolgens zijn weg naar de aandelen- en optie beurs, waar toen door gebrekkige regels nog veel mogelijk was. Witwasverhalen en het feit dat vechtersbazen zich toegang verschaften tot de handelsvloer, droegen bij aan de grote schoonmaakacties van de effectenbranche die eind jaren negentig inzette. (...) Gaandeweg de wilde jaren negentig bleek de vastgoedsector een ideale vrijhaven. (...)

* 2005/01/17 in Het Financieele Dagblad p.9 door Bartjens
De buit is binnen
(...) als de gemelde recordwinsten regelmatig gepaard zullen gaan met een paradoxale koersdaling. (...) Voor dit jaar wordt circa 9% winstgroei verwacht en volgend jaar wordt het volgens dezelfde analisten opnieuw minder. Bedrijven krijgen het moeilijker om de winst te verhogen via kostenbesparing. De laaghangende vruchten zijn geplukt. Alternatieve winstbronnen, autonome groei voorop, zijn nog schaars. (...)

* 2005/01/19 in Het Financieele Dagblad p.9 door Bartjens
Hard tegen Hard
'Like taking candy from a baby'. Hedge funds verdienen gemakkelijk geld aan het Nederlandse bedrijfsleven, dat driftig experimenteert met de nieuwe op Angelsaksische leest geschoeide corporate governance-regels. Ieder beginnersfoutje van bestuurders en hun adviseurs wordt door de ervaren 'vrije markt'-kapitalisten in Londen en New York hardhandig afgestraft. (...) Het Centaurus Alpha Fund schreef een brief vol juridische dreigementen om Pink te dwingen de boeken te openen voor Ordina. (...) Ook de Nederlandse institutionele belegger werkt steeds vaker met hen samen. Zij laten de hardhandige Angelsaksische speculanten graag het vuile werk opknappen. Centaurus schrijft ook brieven aan CSM. Het duiveltje van Corus heet Brandes, terwijl K-Capital Vendex KBB achtervolgde. Hedge funds zijn vaak een nuttige katalysator in een proces dat toch moet plaatsvinden. (...) Petroplus en Pink laten echter ook de gevaren zien. Het risico rond overnames neemt toe. (...) Het zelfde geldt als kortetermijndenken de overhand krijgt. Het is onwenselijk dat Pink wordt opgekocht door een bedrijf dat een topprijs biedt, maar vervolgens aan de overname te gronde gaat. Hedge funds laten zich door zulke overwegingen niet stoppen. Met ieder succes manifesteren zij zich sterker. (...)

* 2005/01/19 in de Volkskrant p.11 door Xander van Uffelen
Aangifte AFM tegen Ed Maas
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft aangifte gedaan tegen topman Ed Maas van vastgoedfonds VHS. De voormalige voorzitter van de LPF zou de koers van zijn eigen beursfonds hebben gemanipuleerd door in het geheim aandelen bij te kopen. (...) Het onderzoek spitst zich toe op de transacties van Maas' zakenpartner Eddy de Kroes. (...) De opdracht deze aandelen te kopen was echter afkomstig van Ed Maas, stelt De Telegraaf op basis van een intern rapport van Staalbankiers. (...)

* 2005/01/19 in de Volkskrant p.17 door Francisco van Jole
Raadsels rond de ramp
Van olifanten die de zeebeving voorvoelden tot gemanipuleerde foto's (...) en kende de tsunami een hoogte van maximaal vier meter. (...) Een soortgelijk lot viel het koraalrif ten deel. (...) De vertekende en verzonnen verhalen kunne niet alleen maar worden afgedaan als foutjes. Ze zijn het product van een wereld die verslaafd is aan drama en ze gedijen goed in tijden van crises, waarin iedereen die ergens vraagtekens bij plaatst kan worden weggezet als een kille cynicus.

* 2005/01/20 in NRC Handelsblad p.17 door Menno Tamminga
Herinnering aan knotsgek 1999 weer levendig
De pensioenwereld boekt patente rendementen. (...) De tomeloze prijsstijging van grondstoffen, waarin pensioenfondsen naar hartelust beleggen, lijkt verdacht veel op de internethausse, waarbij financiële speculatie de dominante drijfveer was van koerswinsten en economische argumenten tweederangs stonden. (...)

* 2005/01/20 in de Volkskrant p.6 door Joost Ramaer en Xander van Uffelen
'Nina Brink kwade genius in seksrel bij World Online'
(...) De topvrouw van het internetbedrijf zou commissaris Mickey Schulhof in een compromitterende situatie in het bordeel YabYum hebben gebracht, waarna de Amerikaan door de toenmalige grootaandeelhouders werd ontslagen. Dit schrijft zakenblad Quote op basis van diverse, deels anonieme bronnen. Nina Brink ontkent de aantijgingen. Het was al bekend dat Schulhof in 1999 was ontslagen na een seksaffaire. (...) De topvrouw heeft haar vertrouweling Rob van der Linden de Amerikaan dronken laten voeren. (...) Brink kwam tot deze daad, omdat een verhouding tussen haar en de commissaris eerder dat jaar was stukgelopen. (...)

* 2005/01/22 in Vacature p.6 door Jos van Hezewijk
Op de apenrots van Davos
Wie dacht dat op het jaarlijkse World Economic Forum in het Zwitsere Davos belangrijke deals worden gesloten, heeft het verkeerd voor. Maar wie het spel volgens d eregels speelt, kan er later zeker munt uit slaan. (...) Maar voor deze subtoppers is het behalve om zich te laten zien tevens een handige receptie om allerlei belangrijke relaties uit de hele wereld op één plaast te ontmoeten. (...)

* 2005/01/22 in Vacature p.7 door Jan Puype
Welkom in clubland
(...) Terwijl serviceclubs las Rotary of Lions naast onderlinge networking zich ook toeleggen op het ondersteunen van sociale projecten, is maatschappelijke inzet bij zuivere businessclubs als The International Club of Flanders of De Warande totaal afwezig. Sommige clubs, zoals de Ronde Tafel of de Cercle Gaulois, zijn 'men only', terwijl andere zich enkel op vrouwen richten of voor beide seksen openstaan. Bij de Jonge kamer, ook gekend als JCI of Jaycees, zen enkel min-veertigers welkom, terwijl bij Probus de gepensioneerde managers aanschuiven. Ook het gewicht van het netwerk wil al wel eens verschillen. De lokale elite, zoals advocaten, notarissen, dokters, KMO-bedrijfsleiders, vond bijvoorbeeld massaal de weg naar de serviceclubs die over heel het land via lokale afdelingen opereren. (...) De Warande (...) herbergt Vlaamse topelite. (...) Cercle Gaulois (...) Ontstond midden negentiende eeuw en herbergt sindsdien voornamelijk de Franstalige beau monde. Vrouwen kunnen geen lid worden, tenzij ze ambassadeur zijn. (...) Club van Lotharingen (...) Zowel de Vlaamse, Waalse als Brusselse elite voelt er zich thuis. Origineel is dat Lotharingen-leden dure merkauto's gratis kunnen uitlenen bij de club. (...)

* 2005/01/26 in Het Financieele Dagblad p.9 door Franka Rolvink
OM brengt de Vlieger in het nauw
(...) Dat De Vlieger langer zaken deed met de vastgoedhandelaar Endstra dan hij zelf altijd heeft willen toegeven, blijkt uit openbare gegevens van de KvK. (...) De idee dat het OM op zoek is naar meer dan bewijs van een ordinaire afpersing bij café Raffle's van twee jaar geleden ligt voor de hand, menen enkele bronnen die graag anoniem willen blijven. (...)

* 2005/01/26 in De Telegraaf p.23 door Arnold Burlage en Bart Mos
Partner De Vlieger in VS betrokken bij bankfraude
(...) Niek Sandmann (...) zou naar eigen zeggen zijn beginkapitaal hebben verdiend met de handel in antieke klokken. Die romantische lezing over de zakelijke ontplooiing van de vastgoedman (plaats 331 in de Quote-500 met een vermogen van 63 miljoen) verdient op zijn minst enige nuancering, zo blijkt uit onderzoek van deze krant. (...) Het boek 'Inside Job; The looting of America's Savings and Loans' , beschrijft de fraude, waarbij behalve de Nederlander ook een aantal beruchte kopstukken uit de Amerikaanse drugsscene betrokken waren (...) De Amerikaanse overheid kwam de gedupeerde spaarders na het faillissement tegemoet, maar besloot verhaal te halen bij Sandmann. (...) Naar verluidt voor krap een miljoen gulden kocht hij verdere procedures af. (...) De onthulling is pijnlijk voor de KLM, aangezien topman Leo van Wijk dit weekend op Bonaire nog een persoonlijk gesprek met Sandmann heeft gevoerd over de verbetering van hun samenwerking op de Antillen. (...)

* 2005/01/29 in Elsevier p.72 door Simon Rozendaal
De groene droom
Wind en zon zijn twee tot vijftien keer zo duur als gewone stroom en kunnen zelfs over 25 jaar nog niet tegen kernenergie op. Dus moet er jaarlijks honderden miljoenen, en straks miljarden, belastinggeld naar toe. Steeds duidelijker wordt dat het beleid is mislukt: groene stroom zet helemaal geen zoden aan de dijk. (...)In 2003 (de cijfers over 2004 zijn nog niet beschikbaar) daalde voor het eerst de bijdrage aan de Nederlandse energieproductie: van 1,51 tot 1,48 procent. (...) De bestaande windmolens in Nederland draaien volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek de afgelopen jaren gemiddeld 1.500 vollast-uren per jaar. Anders gezegd, ze leverden maar 17 procent van het jaar elektriciteit. (...) Vermoedelijk komen er in de nabije toekomst windmolens van 5 megawatt. Hun hoogte (=inclusief propeller) zal die van de Rotterdamse Euromast (186 meter) gaan benaderen. (...) De VROM-raad en de Algemene Energieraad, twee adviesorganen van de regering, schatten in een recent rapport (Energietransitie: Klimaat voor Nieuwe Kansen) dat de 'meerkosten van een duurzame energiehuishouding' op kunnen lopen tot 4 miljard euro per jaar. (...) 'Energiebesparing blijft voorlopig zowel binnen Europa als daarbuiten de meest veelbelovende en kosteneffectieve manier om het fossiele energieverbruik te temperen en daarmee de CO2-uitstoot.' De twee raden vinden dat het niveau van energiebesparing, de afgelopen jaren gezakt is tot iets boven de 1 procent per jaar, weer naar 2 procent moet. (...) Met 59 kerncentrales produceert de Franse elektriciteitssector maar 7 procent van de hoeveelheid CO2 die door de elektriciteitssector in het veel kleinere Denemarken, dat toch vol staat met windmolens, wordt uitgestoten. (...) Per hoofd van de bevolking stoot Frankrijk dus bijna de helft minder kooldioxide uit dan Nederland. Dankzij al die kerncentrales. (...)

* 2005/01/29 in NRC Handelsblad p.15 door Barry Schwartz
De paradox van de keuzevrijheid: meer is niet beter
Een leidende gedachte in de politiek, de psychologie en de economie is dat iedereen zich beter voelt als hij meer keuze heeft. Zo verdedigt het kabinet-Balkenende veel beleid met het argument dat dit de keuzevrijheid vergroot. Maar er is een grens waar meer keuze niet langer meer vreugde oplevert, maar meer stress en teleurstelling. (...) In 1999 publiceerden de psychologen Sheena Iyengar en Mark lepper een opmerkelijke studie. (...) Het grote assortiment trok aanzienlijk meer belangstelling dan het kleine. Maar toen het op kopen aankwam, was de kans dat mensen iets kochten als ze de grote uitstalling hadden gezien tienmaal zo klein als wanneer ze de kleine hadden gezien. (...) Psychologen en economen hebben gelijk dat keuzevrijheid goed voor ons is. Maar er geldt een 'afnemende meeropbrengst' voor de voordelen van de keuzevrijheid (...) Maar naarmate mogelijkheden groeien, nemen ook de kosten toe. (...) Zo komen we op een punt dat we bij elke nieuwe keuzemogelijkheid slechter af zijn dan we waren. (...)Hoe moet het maatschappelijk beleid reageren op het verassende en belangrijke gegeven dat mensen bij meer keuzevrijheid beter af zijn, maar zich er slechter bij voelen? (...) We kunnen een maatschappij die wordt bestuurd door de vrije markt niet beletten ons te overladen met keuzemogelijkheden. Wel kunnen we de staat beletten om klakkeloos marktprincipes toe te passen en de keuzevrijheid uit te breiden tot elke uithoek van ons leven, omdat "het goed is om te kunne kiezen". (...)

* 2005/01/29 in NRC Handelsblad p.27 door Jasper Enklaar
Een tweesnijdend zwaard
Nederlanders sparen veel. Veel van die rijkdom zal de komende jaren naar goede doelen vloeien. Bijvoorbeeld via het fonds op naam. "Mensen worden er gelukkiger van als ze daadwerkelijk iets tot stand zien komen van hun geld". (...) Maar er vallen ook kritische geluiden te beluisteren. Ineke Koele, als jurist en fiscalist gespecialiseerd in de fiscale kant van goede doelen, noemt het fonds op naam niet meer dan "een opgetuigde schenking". (...) De zeggenschap over de besteding is volgens Koele betrekkelijk. (...) Koele verwacht dat het in Nederland veel meer de kant op zal gaan van wat in de Verenigde Staten gemeen goed is: het donor advised fund, een afgeschermd potje binnen de ontvangende instelling, waarbij de schenker (venture philanthropist) zich het adviesrecht voorbehoudt. (...) Bij Wilde Ganzen, een stichting die ontwikkelingsprojecten ondersteunt, hebben ze dat volgens Koele goed begrepen. "Daar lopen ze voor de troepen uit. Er zijn veel schenkers, vermogende mensen, die zinnige dingen te melden hebben. Mensen met duidelijke ideeën, met passie. Die moet je naar je toe zien te trekken. Als die mensen niet uit de voeten kunnen bij de gevestigde instellingen, richten ze gewoon hun eigen stichting op en gaan ze het zelf doen." (...) Bij een eigen stichting hebben ze een hoop sores. Bij een donor advised fund nemen we een deel daarvan over. Op deze manier halen we deskundigheid, enthousiasme en engagement in huis. het is een tweesnijdend zwaard.

* 2005/01/31 in NRC Handelsblad p.7
Bergafwaarts in Davos
Het is gesneden koek voor elke zakenman: elk product en elke dienst heeft zijn levenscyclus. Het moet het in de beginfase hebben van avontuurlijke kopers, om daarna te belanden in een fase van massaliteit waar het zaak is de grootste winst te behalen voordat massaliteit en navolging het rendement doen dalen. Een van de remedies is het toevoegen van nieuwe karakteristieken om de opgaande fase van de levenscyclus zo lang mogelijk vol te houden. Het World Economic Forum, de jaarlijkse bijeenkomst van topmensen uit het bedrijfsleven en de politiek in he Zwitserse Davos, die dit weekeinde werd afgesloten, lijkt op dit kritieke punt te zijn beland. Het evenement, ooit begonnen als een informeel samenzijn van de absolute top van de internationale zakenwereld, heeft al veel metamorfoses ondergaan. Eerst de groeiende belangstelling van politici voor Davos, daarna het invliegen van 'politieke beroemdheden' als Mandela en Arafat. En al die tijd een groeiende mediabelangstelling die stormachtig werd toen antiglobalistische demonstranten eind jaren negentig Davos met hun bezoek begonnen te vereren. (...) Davos is inmiddels een stap verder. In de aflevering van dit jaar bleek de aandacht goeddeels te worden opgeëist door de echte sterren: onder meer de Amerikaanse actrice Angela Jolie, Sharon Stone, acteur Richard Gere en de Ierse popster Bono stalen de show met hun pleidooien voor bestrijding van ziekte en armoede in de Derde Wereld. (...)

* 2005/02/05 in NRC Handelsblad p.22 door Herman Frijlink
Nieuwe fusiegolf ondanks verlies bij de voorgaande
(...) Want samenwerking tussen bedrijven levert vaak minder op dan de voorstanders er van hopen. Erger nog, de 87 grote bedrijfsfusies in de periode 1998 to 2001 kwam de aandeelhouders op een totaalverlies van 134 miljard dollar te staan. Het Britse weekblad The Economist constateert dat in het hoofdredactionele commentaar op enkele recente fusies (...) Het blad denkt dat de overnames die recentelijk tot stand zijn gekomen wel "aandeelhouderswaarde creëren", maar vindt "het groeiende gebruik van betaling in aandelen in plaats van geld een slecht teken". (...)

* 2005/02/05 in de Volkskrant p.1B door Peter Giessen
De democratie draait dol
(...) Opiniepeiler Maurice de Hond meldde op vertrouwd apocalyptische toon dat radicale democratisering de enige manier is om een revolutie af te wenden (Forum, 13 januari). (...) Maar politiek is heel iets anders dan het bedrijfsleven. Een bedrijf hoeft alleen zijn eigen klantentevreden te stellen, en bekommert zich niet om de mensen die buiten de doelgroep vallen. de politiek heeft te maken met alle burgers. 'Het volk' bestaat uit verschillende groepen, vaak met tegenstrijdige belangen. Politici moeten die belangen tegen elkaar afwegen en een besluit nemen. Zij kunnen per definitie niet al hun 'klanten' tevreden stellen. Met die simpele waarheid kunnen verwend burgers maar moeilijke leven. (...) De burger mag dan beter zijn opgeleid dan in de tijd van Thorbecke, hij lijkt zeker niet minder gevoelig voor hypes en emotionele golven. Integendeel, hij lijkt ook steeds bevattelijker voor charismatische leiders die een mooie toekomst beloven. (...) Politieke onvrede bestaat vooral bij een groep die door Motivaction wordt omschreven als de 'moderne burgerij'. Deze groep is niet zo hoog opgeleid, maar werkt hard en geniet een behoorlijke welvaart, maar is kwetsbaar voor economische schommelingen. Pim Fortuyn had een grote aanhang onder deze groep. (...)

* 2005/02/05 in de Volkskrant p.5k door Peter Giesen
Allochtonen doen het overal ongeveer hetzelfde
(...) Frank van Tubergen, aio van de vakgroep sociologie aan de Universiteit Utrecht, promoveert volgende week op een internationale vergelijking van de integratie van immigranten. (...) Simpele statistieken bedriegen, zegt Van Tubergen. Landen als Canada en Australië lijken het beter te doen: de werkloosheid onder immigranten is er lager. Maar deze landen trekken veel migranten uit westerse landen, ook omdat zij een streng selectiesysteem hanteren. Turken, Marokkanen of Irakezen doen het in Canada en Australië niet beter dan in Nederland of Zweden. De positie van de Verenigde Staten is weer iets anders. Door de grote inkomensongelijkheid is het land relatief aantrekkelijk voor kansrijke immigranten. (...) 'Grofweg heb je twee soorten integratiebeleid', zegt Van Tubergen. 'Linkse regeringen gaan uit van cultureel pluralisme en economische integratie, rechtse van culturele assimilatie en economische laissez-faire. (...) Het sociologisch onderzoek naar immigratie wordt gedomineerd door de assimilatietheorie, die geformuleerd werd na de grote immigratiegolven in de Verenigde Staten (1880-1920). Kortweg komt de theorie erop neer dat immigranten langzaam ingroeien in hun land van bestemming. (...) Het land van herkomst blijkt belangrijker dan het land van bestemming. (...) Opvallend is de slechte score van België: immigranten spreken de taal slecht en zijn ook vaak werkloos. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de vijandige houding ten opzichte van migranten.'

* 2005/02/08 in de Volkskrant p.2
Van Vollenhoven voorzitter Raad voor Veiligheid
(...) In zijn toespraak negeerde Van Vollenhoven, lid van het Koninklijk Huis, de ministeriele verantwoordelijkheid voor zijn uitingen. Hij nam vrijelijk ministers op de korrel die hem in het verleden hebben tegengewerkt.

* 2005/02/09 in Het Financieele Dagblad p.13
Hoge groei economie is slecht voor beurs
(...) hoe harder een economie groeit, hoe slechter aandelen het doen. Dat blijkt uit onderzoek van de London Business School en ABN Amro op basis van beursgegevens over een periode van ruim honderd jaar in zeventien landen. (...) Van de zeventien landen waarvan de economen de beursgegevens sinds 1900 hebben bestudeerd, blijkt Australië het beste rendement op aandelenbeleggingen te hebben gegenereerd. (...) Geannualiseerd komt dat neer op een gemiddeld rendement van 7,6%. Toch was Australië de afgelopen 105 jaar op zijn best een gemiddelde groeier. Met een jaargemiddelde van 1,9% bbp-groei moet het land tien van de zestien andere onderzochte landen voor laten gaan. Japan, met een gemiddelde groei van 3,6% per jaar de sterkste groeier, heeft beleggers daarentegen teleurgesteld met een bescheiden jaarrendement van 4,2% gemiddeld (...) Markten hebben de neiging te overdrijven: succesverhalen als dat van China wekken zoveel enthousiasme dat de aandelenkoersen tot onrealistische hoogten worden opgestuwd. (...) Ze zijn dan bereid een hogere prijs te betalen voor hetzelfde rendement, wat het beleggersrendement omlaag brengt.

* 2005/02/09 in NRC Handelsblad p.3 door Jaco Alberts en Steven Derix
Justitie in de war over 'lek' AIVD
(...) Justitie dacht dat een AIVD-ambtsbericht dat bij een van de verdachten werd aangetroffen, was gelekt. In feite was het stuk in 2003 door de inlichtingendienst zelf vrijgegeven aan het tv-programma Nova. (...) Eind september was al een AIVD-medewerker aangehouden omdat hij geheime informatie zou hebben gelekt naar moslimextremisten. Later bleek dat daar ook leden van de Hofstadgroep bij waren. (...) Het ambtsbericht en de begeleidende brief aan de landelijk officier van justitie voor terrorismebestrijding circuleren al geruime tijd op internet. (...) Tot gisteren was bij justitie niet bekend dat het reeds openbaar gemaakte informatie betrof. (...)

* 2005/02/10 in P.M.denHaag p.9 door EQ
Politiek advies vaker gevolgd
Meer invloed voor permanente adviesorganen Ad hoc-adviescommissies hebben meer invloed op het politieke besluitvormingsproces dan permanente adviesorganen. Althans, tot die conclusie komt onderzoekster Klaartje Peters. Toch waren het juist een aantal vaste adviescommissies die afgelopen najaar in de discussie over het prepensioen een belangrijke rol speelden. Toen de spanning tussen sociale partners vorig jaar hoog opliep in de discussie over het prepensioen, waren het de adviezen van de permanente adviesorganen die in belangrijke mate de politieke besluitvorming beïnvloedden. ‘Als de politiek verlamd raakt, dan pas komt de ware macht bovendrijven,’ zegt Jos van Hezewijk van onderzoeksbureau Elite. ‘Er is dit najaar een coup gepleegd door de adviseurs. Eerst kwam er een advies van de Raad van State, die een schot voor de boeg gaf over juridische problemen met de plannen van het kabinet voor het prepensioen. Vervolgens kwamen er kritische rapporten van het Centraal Plan Bureau (CPB), de verzekeraars van banken, het Sociaal en Cultureel Plan Bureau (SCP) en VNO-NCW. Dit alles werd nog gevolgd door een alternatief plan van de Sociaal Economische Raad (SER) onder leiding van Herman Wijffels.’ Het kabinet boog voor de grote adviseurs, stelt Van Hezewijk. Volgens hem is de macht van ad hoc-commissies minder groot dan die van de permanente adviesorganen. ‘Personen als Hans Alders, Roel In ’t Veld en Loek Hermans die volgens Duyvendak in de top van de schaduwmacht zitten, zijn helemaal niet zo machtig. Ze doen gewoon het vieze werk voor de minister. Als de minister niet zelf iets wil zeggen, stelt deze een adviescommissie in. Die voorzitters hebben geen macht, zij zijn gewoon waterdragers.’ In zijn pamflet De Schaduwmacht, invloed van politieke commissies stelde Kamerlid Wijnand Duyvendak (GroenLinks) vorig jaar dat ‘de voorzitter in twee en tachtig procent van de gevallen lid van CDA, PvdA, VVD of D66 is’. Duyvendak constateerde dat er sprake was van ‘een gesloten old boys network dat nauw verweven is met de top van het bedrijfsleven.’ Van Hezewijk snapt deze kritiek van Duyvendak niet. ‘Dat zoveel voorzitters van vier partijen zijn, geeft toch juist aan dat het primaat bij de politiek ligt?’ Wat Van Hezewijk veel interessanter vindt, is dat uit het onderzoek dat hij in 2001 uitvoerde naar overheidsadviseurs bleek dat een derde van de commissievoorzitters banden onderhield met bekende adviesbureaus als Boer en Croon en PricewaterhouseCoopers. ‘En dat is nu nog zo, je ziet steeds dezelfde namen terugkomen.’ Toch blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat adviezen van ad hoc-commissies veel vaker de uiteindelijke besluitvorming beïnvloeden dan die van permanente adviescommissies. Onderzoekster en D66-bestuurslid Klaartje Peters is gepromoveerd op een onderzoek naar de invloed op de rijksbesluitvorming in Nederland. Volgens haar is een ad hoc-commissie een beproefd middel voor bewindspersonen om bepaald beleid gerealiseerd te krijgen. In vergelijking met vaste adviescolleges zijn ze kleiner, minder breed samengesteld en aan minder procedures gebonden. Een goed voorbeeld is de commissie-Meijer over de toekomst van de Waddenzee. De invloed van deze commissie op de politieke besluitvorming was vele malen groter dan die van de Raad voor de Wadden. ‘Vaste adviescommissies zijn te formeel. Zij spelen niet in op de politieke actualiteit,’ zegt Peters. ‘Ook hebben ze last van langdurige interne besluitvormingsprocedures en werken ze te strak volgens een werkplan. Hierdoor hebben ze minder macht op de uiteindelijke besluitvorming,’ legt Peters uit. Ad hoc-commissies daarentegen worden eerder vanuit een politieke context samengesteld dan vanuit een inhoudelijke. Volgens Peters geven tijdelijke adviescommissies de minister de gewenste overbruggingstijd bij politieke of bestuurlijke conflicten. Ook zijn de tijdelijke adviescommissie een beproefd middel om adviezen van maatschappelijke organisaties te neutraliseren. Van Hezewijk voegt daar aan toe: ‘Ad hoc-commissies doen ook vaak wat de vaste commissies eigenlijk wel willen, maar niet hardop durven uitspreken.’ De Raad voor het openbaar bestuur (Rob), zelf een permanent adviesorgaan, ziet dan ook weinig in de ad hoc-commissies. Volgens de Rob is het instellen van deze tijdelijke adviescolleges zelfs niet zonder risico’s: ‘De politiek moet meer gebruik maken van de vaste adviescolleges in plaats van het veelvuldig instellen van tijdelijke commissies. De vaste adviescolleges herbergen volgens de Raad een evenwichtige combinatie van politiek-bestuurlijke, maatschappelijke en wetenschappelijke deskundigheid en ervaring.’ Maar ja, wat heeft een bewindspersoon daaraan als er een politiek of bestuurlijk conflict dreigt? Dan wil deze dit snel ‘de kou uit de lucht’of ‘de druk van de ketel’en daarbij kan het instellen van een ad hoc commissie een aardig hulpmiddel zijn.

* 2005/02/14 in Het Financieele Dagblad p.9 door Laurens Berentsen en Pieter Couwenbergh
Weggepromoveerd? 'Flauwekul'
(...) De overstap van 'chief-executive officer' staat op gespannen voet met regels voor deugdelijk ondernemingsbestuur. (...) 'Flauwekul', noemt Burgmans een dag na de presentatie van de bestuurswijziging de aanname dat hij is weggepromoveerd, of 'kicked upstairs', zoals zakenkrant Financial Times schreef. (...)

* 2005/02/17 in de Volkskrant p.11 door Marcel van Dam
Hoe de ouderen worden gemobiliseerd
'Inkomen van AOW'er zal sterk stijgen', opende de Volkskrant van zaterdag jongstleden. Daar keek ik van op. Want de AOW is gekoppeld aan de lonen. (...) Verder lezend bleek de zaak heel anders in elkaar te zitten. Verslaggever Ferry haan had een rapport van het ministerie van Sociale Zaken uit 2002 gekregen, waaruit blijkt dat in de komende vijftien jaar het aantal ouderen met een aanvullend pensioen sterk zal stijgen. (...) Die spaarzin is voor Ferry Haan voldoende reden schande te spreken van die rijke ouderen die weigeren mee te betalen aan de AOW. (...) Bij heel veel jongeren heerst de opvatting dat alleen zij opdraaien voor de kosten van de vergrijzing. In werkelijkheid is dat ver bezijden de waarheid. Zoals het rapport aantoont waarop het betoog van Ferry Haan is gebaseerd. In de eerste plaats is het niet waar, zoals Haan schrijft, dat gepensioneerden in de huidige situatie niet meebetalen aan de AOW. Werkenden betalen 17,9 procent AOW-premie. (...) Maar daarnaast levert het rapport waarop Haan zich baseert spectaculaire gegevens die het hele gezeur over de jongeren die moeten opdraaien voor de kosten van de vergrijzing onderuit halen. (...) Dit jaar betalen 65-plussers in totaal 10,6 miljard aan belasting. In 2020 zal dat 35,6 miljard zijn. (Alle bedragen in guldens). Dat betekent dat ouderen zelf 25 miljard betalen van de 29,2 miljard extra die de AOW zal opslokken als gevolg van de vergrijzing. (...) Daar moeten nog bij worden opgeteld de bedragen die door ouders worden geschonken aan hun kinderen en het enorme bedrag aan erfenissen dat in de komende decennia beschikbaar komt. (...) Zelfs voor het derde deel met het hoogste inkomen bestaat dat inkomen toch nog voor 32,8 procent uit AOW. (...)

* 2005/02/18 in de Volkskrant p.7 door Ferry Haan
Directeur is zijn baan niet meer zeker
Veel directeuren vrezen voor hun baan. Gemiddeld bezetten managers hun stoel nauwelijks vier jaar. de economie is er niet blij mee. (...) Directeuren worden meer en meer op hun prestaties afgerekend. (...) De lange termijn wordt gemakkelijk vergeten door de directeur die voor zijn baan vreest. (...) De schuld geven aan de financiële markten is echter te simpel. De stoelendans betreft niet alleen het bedrijfsleven. Ook topambtenaren (...) uit het meest recente jaarverslag van de Algemene Bestuursdienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Gemiddeld zit een topambtenaar drie jaar en vier maanden op zijn plek voordat hij doorschuift naar de volgenden functie. (...) Voor echt nadenken over bestuurlijk moeilijke problemen lijken de hoge ambtenaren vervolgens geen tijd meer te hebben. (...)

* 2005/02/19 in Het Financieele Dagblad p.7 door Pieter Elshout
Moeder is beste toezichthouder ceo
De eisen die de code-Tabaksblat aan beursondernemingen stelt, vormen geen garantie voor goede corporate governance. Het succes van bedrijfstoezicht wordt niet bepaald door harde, meetbare criteria zoals het aantal onafhankelijke commissarissen. In plaats daarvan gaat het om 'softe' criteria zoals de persoonlijkheid van de commissarissen en zelfs de privé-omstandigheden van de ceo. (...) Opvallend is vooral dat de aandelen- en optiebeloning van ceo's die in de fout gingen, gemiddeld acht keer hoger lag dan bij hun collega's, terwijl de basisbeloning ongeveer gelijk was. (...) Ook is opmerkelijk dat ceo's die in de fout gaan, zich drie keer zo vaak positief in kranten lieten citeren in de jaren voorafgaand aan hun neergang dan ceo's van andere bedrijven. (...) Nog een bevinding van Cools is dat de gemiddelde ceo's van een fraudebedrijf zich laten verleiden onrealistisch hoge hogere winstdoelstellingen presenteren, om de beurskoers hoog te houden. (...)

* 2005/02/21 in de Volkskrant p.1 door Jan Tromp
Oude beschuldiging kreeg nieuwe dynamiek
Toen Ruud Lubbers vrijdagmiddag het gebouw van de VN aan First Avenue verliet, stond het vast dat ze van hem af wilden. (...) Er stond voor Lubbers nog iets vast: dat hij van geen wijken wilde weten. (...) Waarop Lubbers naar de pers liep om te jokken dat zijn aftreden niet aan de orde was geweest en te verklaren dat van aftreden geen sprake kon zijn. (...) In een opgewonden betoog van zestien minuten versterkte Lubbers zelf de spiraal van de ondergang. Hij regelde als het ware zijn eigen ontluistering. Iedereen die erbij was, vertelde hoe pijnlijk het was, een topfunctionaris van de VN die in radeloosheid een mannelijke verslaggever vroeg zich beschikbaar te stellen, zodat hij kon voordoen hoe onschuldig de beruchte aanraking was geweest. Toen de verslaggever terughoudendheid toonde, zei Lubbers:'U bent toch niet bang voor mij?' (...)

* 2005/02/22 in NRC Handelsblad p.13 door Maarten Schinkel
Psychologie van de koude economie
(...) Het wachten is op het argument dat de EU slechts een procent of 11 van zijn bruto binnenlands product uitvoert en invoert, en de overige 89 procent gewoon binnen de grenzen blijft. (...)

* 2005/02/26 in NRC Handelsblad p.21 door Menno Tamminga
Belegger VS steunde directie van Shell
De Amerikaanse geldbeheerder Capital Group heeft de directie en commissarissen van Koninklijke Olie vorig jaar een afgang bespaard door op de aandeelhoudersvergadering medio vorig jaar het gevoerde beleid te steunen. (...) In tegenstelling tot de meeste beleggers die de waarde van hun aandelen door het schandaal zagen dalen, gebruikte Capital Group de koersval juist door in drie maanden tijd 20.000.000 aandelen te kopen en daarna te blijven kopen. Vanaf dat moment had Capital Group geen belang meer bij nieuwe onrust rondom Shell. (...)

* 2005/02/26 in De Telegraaf p.37 door Rien Meijer
Toezichthouder AFM breekt lans voor Shell
Paul Koster, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Financiële Markten, heeft een lans gebroken voor de Nederlands-Britse oliegigant Shell. (...) Het stoort hem merkbaar dat het Nederlands-Britse Shell in zijn ogen anders is behandeld dan concurrenten als het (Amerikaanse) ExxonMobil, dat onlangs bijna achteloos bekendmaakte dat zijn reservecijfers afwijken van de eisen van beurswaakhond SEC. (...)

Kort door de bocht nr.268, 3 februari 2005

UITTREKSELS
De wereld in 2005. De polderjongens mogen weer pompen
Uittocht industrie is een fabeltje
Minder verloop in bestuurskamers
‘Het denken wordt strafbaar’
Tirannie overheidsmanagers bedreigt democratie
De wereld in 2005
Integratie bedreigt de democratie
De ziel van de VVD’ers
Hirsi Ali is liberaal dwaallicht
De nieuwe utopie
Lessen van prins Bernhard
Ik heb de neiging de overleden prins voor een zeker percentage ook tot de verliezers te rekenen
Geen nader nieuws over Bernhard
Bernhard wilde Juliana in kliniek
Vergeten te zeggen
Overgeslagen in Rotterdam
‘Grote vraag is waarom Scholten zover ging’ Havenondernemer Vervat over de gevolgen van het Rotterdamse havenschandaal
‘Overmatige beloning is moeilijk aan te pakken
Tijdperk van de inflatie is voorbij
cfo zet pensioenprobleem liever buiten de deur
De werknemer heeft niets te vertellen
De wereld in 2005. CDA worstelt met sociaal beleid
Bestuurskamer wordt steeds meer boardroom
Economisch bladeren
Initiatieven ‘new girls’ streven allemaal hetzelfde doel na
Meer Noorse vrouwen aan het roer
Cruiseschepen verbinden Rotterdam met haven
Schiphol moet ontwikkelaar schade betalen
Waar blijft dat leuke en leerzame intra/extra-net?

* 2004/12 in Het Financieele Dagblad p.14 door Ed Groot
De wereld in 2005. De polderjongens mogen weer pompen
(...) Maar de aanstormende vergrijzing dan? Dat werd op indringende wijze duidelijk op de hoorzitting die de Tweede Kamer hield op 11 oktober (...) In totaal zo’n vijftig hoogleraren en vertegenwoordigers van pensioenfondsen, verzekeraars, de planbureaus en afgevaardigden van werknemers- en werkgeversorganisaties lieten hun licht schijnen over de kabinetsplannen. Steeds kwam dezelfde analyse terug. Die luidt ineen notendop: het gaat uitstekend met de arbeidsdeelname van ouderen. We hebben bovendien een pensioensysteem dat in het buitenland alom bewonderd wordt. Het kabinet haalt nu van alles overhoop, maar waar hebben we het eigenlijk over? (...) De voorzet voor een dergelijk debat is eind oktober gedaan door een groep prominenten uit de wereld van de sociale zekerheid en de arbeidsverhoudingen. Het betreft een uitvloeisel van een reeks debatten in de Amsterdamse Balie, waaraan ondermeer deelnamen Herman Wijffels (voorzitter SER), Flip Buurmeijer, Henk van der Kolk en Ton Heerts (FNV-bestuurders) en Ronald de Leij (Alegemene Werkgeversvereniging). Kern van de voorstellen van deze Balie-groep is dat iedereen een basisverzekering krijgt tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. (...)

* 2004/12/30 in Het Financieele Dagblad p.3 door Ed Groot
Uittocht industrie is een fabeltje
(...) Volgens Wim Boonstra, chef-econoom bij de Rabobank, zijn die verhalen zwaar overdreven. In 2002 voerde Nederland 15% meer industrieproducten uit dan het importeerde. Die verhouding lag zelfs hoger dan in 1990, terwijl die in Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië flink verslechterd. (...) In 2003 werd per saldo zelfs gedesinvesteerd door Nederlandse bedrijven in China, stelt Boonstra op basis van cijfers van de Nederlandsche Bank. (...) ‘Maar kijk je over een lange periode dan is het verrassende beeld dat de Nederlandse concurrentiepositie dinds 1975 gestaag is verbeterd.’ (...) De groei van de werkgelegenheid tussen 1994 en 2002 ‘steekt met kop en schouders uit boven het Europese gemiddelde’ en was ook hoger dan in de VS. (...) Daarbij moet concurrentiepositie breder worden geïnterpreteerd dan alleen loonkosten. (...)

* 2005/01/13 in de Volkskrant p.9 door Jos van Hezewijk en Gert-Jan van Teeffelen
Minder verloop in bestuurskamers
De rust lijkt terug te keren in de besturen van grote Nederlandse bedrijven. Het aantal voortijdig opgestapte directievoorzitters en bestuurders daalde vorig jaar aanzienlijk. Maar nog altijd bijna driekwart van deze topmanagers vertrekt voortijdig.

* 2005/01/08 in NRC Handelsblad p.3 door Rob Schoof en Michèle de Waard
‘Het denken wordt strafbaar’
Onze rechtsstaat staat onder druk, meent hoogleraar André Klip. "Het strafrecht is ongeschikt voor de bestrijding van terrorisme.” (...) Hij vond het "van de gekke” dat vice-premier Gerrit Zalm vorig jaar de Pakistaanse president in Nederland feliciteerde, omdat deze een buitenrechtelijke executie had laten uitvoeren van een verdachte moslimterrorist. (...) Heel vreemd vond hij het dat hier door de Tweede Kamer geen ophef van gemaakt is. Maar het zegt volgens hem genoeg over de veranderde tijdgeest. Ook minister Kamp (Defensie) ging volgens de hoogleraar over de schreef door het van meet af aan op te nemen voor de militait Erik O., die door het openbaar ministerie werd vervolgd, omdat hij iemand in Irak zou hebben neergeschoten.(...) De West-Europese strafrechtelijke stelsels kennen strafbaarheid van handelen, niet van denken. Daarom vindt Klip dat grote terughoudendheid moeten worden betracht om informatie van de inlichtingendienst als bewijs te gebruiken in rechtszaken. "De bron kan vaak niet onthuld worden, waardoor deze informatie voor de rechter of verdediging niet toetsbaar is.

* 2005/01/06 in NRC Handelsblad p.6 door Frank Ankersmit
Tirannie overheidsmanagers bedreigt democratie
(...) Horizontalisering zou de directe band tussen burger en de uitvoerders van het beleid activeren.(...) Verder zouden onze samenlevingen zo complex geworden zijn dat je je vanuit het bestuurlijk centrum daarvan geen adequaat beeld meer kan vormen. De staat moet daarom ophouden te willen besturen. Want dat leidt alleen maar tot brokken maken. (...) Nadeel is evenwel dat dit ontaardt in een bestuurlijke chaos waarover niemand meer overzicht heeft. Misschien biedt horizontaliteit behoud van relevante informatie, maar alleen verticaliteit staat garant voor overzicht daarover. (...) Horizontalisering reduceert beleid tot uitvoering (...) In een complexe maatschappij is politiek bedrijven noodzakelijkerwijs een zaak voor specialisten (beroepspolitici) en de meeste mensen hebben hun tijd en aandacht voor andere dingen nodig. (...) Zo zegt Wim Kuijken, secretaris-generaal van Algemene Zaken: "De samenleving vraagt: Mag ik even waar voor mijn geld ? (...) Wij moeten gewoon leveren !” (...) Als burger zijn wij medebestuurder en mede-eigenaar van dat ‘concern overheid’. De metafoor zet dus aan tot diefstal door politici en overheidsmanagers van ons belangrijkst collectieve bezit: de staat. (...)

* 2004/12 in Het Financieele Dagblad p.88
De wereld in 2005
(...) In de eerste plaats lijkt het internationale terrorisme nu angstaanjagender en willekeuriger, maar in de jaren tachtig was het bijna twee keer zo erg.

* 2005/01/03 in de Volkskrant p.11 door Cees Hamelink
Integratie bedreigt de democratie
(...) De integratiegedachte gaat voorbij aan het feit dat er serieuze maatschappelijke tegenstellingen en ongelijkheden bestaan. (...) Dat conflict, confrontatie en geweld in de samenleving zijn uit te bannen is een illusie die voortkomt uit het Verlichtingsdenken. (...)

* 2004/12/31 in de Volkskrant p.7 door Ronald Plasterk
De ziel van de VVD’ers
(...) De Hond peilde wie volgens de kiezers de drie slechtste en de drie beste politici zijn, (...) 26% van de VVD-aanhang vindt de slechtste politicus Ayaan Hirsi Ali! (...) en onder de PvdA slechts 13%. (...) De twee andere partijen waarbij ze extreem negatief scoort, zijn de andere regeringspartijen: CDA (26 procent)en D66 (25%). (...)

* 2004/12/22 in NRC Handelsblad p.13 door Edwin van de Haar
Hirsi Ali is liberaal dwaallicht (...) Maar uit de Verlichting zijn zowel het klassieke liberalisme, als het socialisme en communisme voortgekomen. Het vertrouwen in de krachten van de rede was in deze laatste stromingen zo groot, dat er de waanidee van het sociaal constructivisme, van de maakbaarheid van de maatschappij door centralistisch staatsingrijpen uit voort is gekomen. Deze overschatting van de kracht van het verstand leverde een van de grootste bedreigingen van de individuele vrijheid in de geschiedenis op. (...) Immers, zoals de neoliberaal Von Hayek stelde, het is waarschijnlijk dat er meer ellende is veroorzaakt door machthebbers die onderdrukkingskracht gebruikten omwille van het uitroeien van een moreel kwaad, dan door mensen die echt kwaad wilden. (...) E.R. van der Haar is policoloog en lid van de VVD.

* 2004/12/11 in de Volkskrant p.15 door Peter Giesen
De nieuwe utopie
Interview John Gray (...) Volgens Gray ligt de kern van het Verlichtingsdenken in het geloof dat de mens, met behulp van wetenschap en rede, een betere wereld kan scheppen, beter dan alles wat hij daarvoor gekend heeft. Deze gedachte heeft niet alleen geleid tot vrijheid en democratie, maar ook tot massamoord. het communisme was een typisch Verlichte ideologie. Wie de betere wereld in de weg stond, werd zonder pardon geliquideerd als een nutteloos residu van het verleden. (...) Net als hun christelijke en islamitische tegenhangers proberen de Verlichtingsfundamentalisten een geloof te herwinnen, dat vernietigd is door de geschiedenis, namelijk het geloof in de vooruitgang, aldus Gray in zijn Thomas Moore-lezing. (...) Wetenschappelijke vooruitgang leidt niet tot maatschappelijke en ethische vooruitgang is zijn stokpaardje. De mens bedenkt steeds vernuftiger apparaten, maar zijn aard zal niet veranderen. (...) De mens is radicaal gespleten, aldus Gray. Hij hunkert naar vrede en veiligheid, maar is ook dol op oorlog, macht en tirannie. Hij is geneigd tot het kwaad, en het kwaad zal ook altijd weer terugkeren. De geschiedenis is geen moreel drama dat ons uiteindelijk naar een ideale maatschappij zal leiden, maar een eindeloze reeks cycli, waarin goede en slechte perioden elkaar afwisselen. (...) Dat maakt de Verlichtingsfundamentalisten gevaarlijk, vindt Gray. Zij dromen van eenheid, van een samenleving waarin alle conflicten zijn opgelost. In werkelijkheid moet de mens juist leren leven met conflicten. (...)

* 2004/12/22 in Het Financieele Dagblad p.9 door Twan van de Kerkhof
Lessen van prins Bernhard
(...) Twee belangrijke kwaliteiten van leiders zijn verantwoordelijkheidszin en het vermogen om te gaan met tegenslag. De prins miste beide. (...) Een laatste illustratie is het feit dat hij de neerslag van de gesprekken met de Volkskrant pas na zijn dood liet publiceren. Als hij lef had gehad, had hij dat tijdens zijn leven gedaan, zodat anderen hem hadden kunnen aanspreken. (...) De prins ging om met tegenslag door die uit de weg te gaan. (...)

* 2004/12/18 in de Volkskrant p.1M door Ad van Liempt
Ik heb de neiging de overleden prins voor een zeker percentage ook tot de verliezers te rekenen
(...) Hij mag zijn straatje hebben schoongeveegd, hij heeft er direct weer heel wat vuil in gekieperd. Zijn inhumane bejegening van prinses Juliana, tijdens het grootste deel van hun lange huwelijk, én zijn totale onbegrip voor zijn positie als prins-gemaal (...)

* 2004/12/17 in de Volkskrant p.29 door Jan Blokker
Geen nader nieuws over Bernhard
(...) Op hetzelfde moment komen persoonlijke stukken vrij van wijlen de secretaris-generaal van Algemene Zaken C.L.W. Fock, wiens postume stem uit een stoffige archiefmap de bewering van zijn mede-dode even krachtig tegenspreekt. Volgens Fock heeft de prins zijn ‘mammie’ indertijd wel degelijk willen ecarteren, en had hij namens zijn jeugdige dochter Beatrix zelf nog even als regent willen optreden, een ambitie die onaardige associaties oproept met de door snuffelaar Gerard Aalders nog steeds niet gevonden vermeende ‘stadhoudersbrief’ uit 1942.

* 2004/12/17 in NRC Handelsblad p.7 door M.G. van Herk-Schenk
Bernhard wilde Juliana in kliniek
(...) Het was volgens Bernhards vriend en ‘perskanaal’ Sefton Delmer de prins in hoogst eigen persoon die zijn vrouw volstrekt ontoerekeningsvatbaar vond en uit was op een verklaring van ontoerekeningsvatbaarheid door psychiaters. Dit in tegenstelling tot wat Berhard tegenover Pieter Broertjes en Jan Tromp van de Volkskrant beweerde.
Het was Berhard zélf die Juliana in de Ursulakliniek wilde doen laten opnemen en het was de prins die probeerde de leden van het kabinet zover te krijgen zich daarvoor in te spannen. Dit heeft Delmer in 1956 verklaard tegenover Dra. M.G. Schenk tijdens een bezoek aan haar, omdat hij (door Bernhard als lek gebruikt) wilde weten hoe het Nederlandse volk over een dergelijke coup zou oordelen. De onthulling van het lek staat al te lezen in ‘Juliana, vorstin naast de rode loper’ (1980). Dat Bernhard zelf de pers heeft benaderd, was dus allang bekend, voordat Der Spiegel en Bernhard er mee kwamen. Het verhaal over de Ursulakliniek staat niet in "Naast de rode loper’. Toen het boek ter perse lag, liet Schenk die passage weg: Drees zou het niet gewild hebben. (...) Uit Schenks geheime archief dat ik na haar dood kreeg, blijkt dat Bernhards optreden een steeds weer terugkerend onderwerp was van informatie die Schenk ontving van de particuliere secretaresse van Wilhelmina, Jeanette Geldens, en van Juliana’s vriendin freule Wttewaal van Stoetwegen, tante Bob voor Julinana’s dochters. Ook die gesprekken, waarvan de essentie nauwgezet door Schenk werd uitgetypt, bevestigen dat bernhard inderdaad heeft geprobeerd Julinana in de Ursulakliniek te laten opnemen en dat de prins er op gebrand was leiding te geven aan Beatrix. (...) Verder vertelde Geldens aan Schenk, blijkens haar aantekeningen, dat Juliana door Bernhards ontrouw en optreden doodongelukkig was geworden en daarom steun zocht bij Greet Hofmans en ook bij haar moeder. M.G. van Herk-Schenk. Enig auteur (op het mystificerende hoofdstuk over Greet Hofmans na) van ‘Juliana, vorstin naast de rode loper’.

* 2004/12/24 in Het Financieele Dagblad p.2
Vergeten te zeggen
Prins Bernhard schreef Adolf Hitler twee brieven vlak voor zijn huwelijk met koningin Juliana. De prins wilde Hitler verzekeren van zijn steun aan het Duitsland van die tijd. Het dagblad Trouw heeft de twee brieven gevonden in het Bundesarchiv in Berlijn en gisteren gepubliceerd.

* 2005/01/06 in NRC Handelsblad p.14 door Johan Schaberg
Overgeslagen in Rotterdam
(...) Antwerpen en Hamburg (...) zagen samen tussen 1999 en 2003 hun totale tonnage met 26% stijgen; voor Rotterdam was dat 8%. De vergelijkende cijfers voor het snelst groeiende vervoerssegment, containers, zijn nog slechter: Rotterdam plus 12,5%, Antwerpen en Hamburg plus 57%. (...) Gecombineerd zijn ze intussen Rotterdam royaal voorbij. (...)

* 2004/12/30 in NRC Handelsblad p.15 door Tom-Jan Meeus en Marc Serné
‘Grote vraag is waarom Scholten zover ging’ Havenondernemer Vervat over de gevolgen van het Rotterdamse havenschandaal
(...) Een havendirecteur in Rotterdam vertegenwoordigt 8 procent van de Nederlandse economie. Hij is de machtigste ambtenaar van Nederland. (...) (...) "De grote vraag -waarom ging Willem Scholten zo ver in zijn steun aan Van den Nieuwenhuyzen?- is onbeantwoord gebleven. Het verhaal van compensatie voor gemiste duikbootorders aan Taiwan geloof ik niet. Van die orders is nooit sprake geweest. Er moet iets anders hebben gespeeld. De burger moet weten wat er aan de hand was. Als politici het niet onderzoeken omdat het ze slecht uitkomt, moet het openbaar ministerie het voortouw nemen. (...) Ik zal de dag in augustus niet gauw vergeten toen het Financieele Dagblad opende dat het Havenbedrijf de defensietak van RDM had gekocht. (...) Voor Scholten was de RDM-overname natuurlijk een laatste poging om zich eruit te redden. Maar de commissarissen -die destijds niets wisten van die garanties- stemden met de overname in! "Waar was commissaris Hans Smits, onze ex-topman van de Rabo? Hij zal toch wel geweten hebben dat geen bank in Nederland nog zaken deed met Joep? Heeft hij een due dilligence gevraagd? Hebben ze Defensie benaderd over orders aan RDM? Niet dus. (...) Geld van het havenbedrijfsleven aanwenden voor een defensiebedrijf is al bizar. Maar commissarissen die er blindelings mee instemmen is eigenlijk erger.” (...) Ik hoor nu dat Smits is benoemd omdat er geen andere zware kandidaten waren. Daar geloof ik niks van. (...) Nu lijkt het alsof we niet weg kunnen komen van de kritiek van Fortuyn, die de havengemeenschap een incestueus stelletje vond.” "(...) Maar het frappante is dat dat ook na Joops (Verroen, een vakbondsman die zou zijn omgekocht door werkgevers, red.) overlijden, de AIVD inlichtingen bleef verzamelen over met name de handel en wandel van Willem Scholten. (...)” "Een persoon die sinds eind jaren negentig met de AIVD over Willem heeft gesproken, heeft mij dat zelf verteld. (...)” "(...) ,waarom is er niets ondernomen toen hij de gevaarlijke combinatie met Van den Nieuwenhuyzen vormde? Of deed men dat juist wel, en is Defensie daarom gestopt materieel af te nemen van Van den Nieuwenhuyzen? (...)”

* 2004/12/29 in de Volkskrant door Nico Goebert
‘Overmatige beloning is moeilijk aan te pakken
Godfather der commissarissen, Jaap Glasz, neemt afscheid (...) Later diezelfde dag neemt hij afscheid zoals hij bijna al zijn commissariaten noodgedwongen heeft moeten afstoten als gevolg van een progressieve spierziekte. (...)’Alles is transparanter geworden. Vroeger gebeurden die dingen ook, maar werden ze niet opgemerkt. Maar het is wel zo dat de extreme nadruk op aandeelhouderswaarde mensen op hun tenen doet lopen en aanzet tot slechte dingen.’

* 2004/12/29 in Het Financieele Dagblad p.7 door Robert J. Samuelson
Tijdperk van de inflatie is voorbij
Door een eenmalig herstel na een torenhoge inflatie presteerde de economie in de jaren negentig fabelachtig. (...)

* 2004/12/28 in Het Financieele Dagblad p.1 door Job Woudt
Cfo zet pensioenprobleem liever buiten de deur
(...) Slechts drie van dertig door bank-verzekeraar ING ondervraagde ‘chief financial officers’ en financieel directeuren onderschrijven de stelling dat de werkgever vernatwoordelijk is voor het pensioen van zijn medewerkers. Vooral nieuwe boekhoudregels, (...) Als gevolg hiervan moeten bedrijven hun toekomstige verplichtingen vanaf volgend jaar op de balans waarderen. (...) ‘Een heleboel bedrijven zijn plotseling beleggingsinstellingen geworden’, meent Henk Vermaas van Capgemini. (...) Een kleine koersdaling betekent al een risico dat je niet kunt lopen.’

* 2004/12/28 in de Volkskrant p.9 door Gijs Herderscheê
De werknemer heeft niets te vertellen
(...) Steeds meer bedrijven hebben niets meer te maken met de structuurwet omdat de meerderheid van het personeel in het buitenland werkt. Van de 25 AEX-bedrijven vallen alleen KPN en TPG nog onder het structuurregime. (...)

* 2004/12 in Het Financieele Dagblad p.16 door Rijk Timmer
De wereld in 2005. CDA worstelt met sociaal beleid
(...) De huidige nadruk van het CDA op eigen verantwoordelijkheid zou vooral afkomstig zijn uit protestantse hoek. (...) Een tweedeling tussen katholieke en protestantse denkers tekent zich af. (...)

* 2004/12/27 in Het Financieele Dagblad p.2 door Rob van ‘t Wel
Bestuurskamer wordt steeds meer boardroom
(...) Vijf jaar geleden telden de fondsen die in de AEX zijn opgenomen 116 leden in de raad van bestuur. Tegenover elke twee Nederlandse bestuurders stond toen grofweg één buitenlander. (...) Inmiddels is de ratio Nederlands-buitenlands in de dagelijkse leiding bijna één op één geworden. (...) De hoofdmoot wordt door Amerikanen gevormd. Zij nemen inmiddels 17 van de 53 buitenlandse plaatsen in. De tweede plaats wordt evenals vijf jaar geleden ingenomen door de Britten, die twaalf leden van de raad van bestuur leveren. De grootste stijging van de afgelopen vijf jaar komt voor rekening van de Belgen. Zij zagen hun aandeel in de AEX-fondsen stijgen van vier naar elf. (...) Hoewel het aantal commissarissen de afgelopen vijf jaar met ruim vijf procent is teruggelopen, (...) Waar het aandeel van de buitenlanders vijf jaar geleden ongeveer een kwart bedroeg, is hun aantal inmiddels opgelopen tot ongeveer veertig procent.

* 2004/12/27 in NRC Handelsblad door Herman Frijlink
Economisch bladeren
De gemiddelde grote onderneming wordt niet ouder dan 75 jaar. Kleinere ondernemingen leggen veel eerder het loodje. (...) The Economist (...) het Japanse familiehotel Komatsu (...) stamt uit 718. De oudste publieke onderneming is de Zweedse onderneming Stora, ooit ontstaan als een kopermijn in 1288, zegt het blad op gezag van de Nederlandse auteur Arie de Geus. Maar of het nu publieke ondernemingen zijn of familiebedrijven, de oudjes hebben meestal gemeen dat ze overgaan van oudste zoon op oudste zoon, dat leidinggeven door vrouwen gewoon is, en dat ze niet schromen om goede managers aan te trekken als die in de familie niet direct voorhanden zijn. (...) Want er zijn maar heel weinig ondernemingen en topmanagers die zichzelf weten op te werken van een middelmatig kwaliteitsniveau naar een hoger plan, concludeert Jim Collins in managementkwartaalblad Strategy+Business. (...) Er waren er maar elf (...) die er in een tijdsbestek van vijftien jaar in slaagden hun prestaties voor de beleggers te verdrievoudigen zonder dat ze dat te danken hadden aan de groei in hun branche. Het merkwaardige is, schrijft het blad, dat het in alle gevallen gaat om onopvallende bedrijven (...) ze gespecialiseerd zijn in één activiteit. (...) wars zijn van de filmsterallures (...)

* 2004/12/02 in Het Financieele Dagblad p.7 door Gwen van Loon
Initiatieven ‘new girls’ streven allemaal hetzelfde doel na
(...) Zo ook zelfstandig consultant en oud-ondernemer Carien van der Laan. Zij staat samen met Irene Hoogstad (nu directeur bij Otis) aan de wieg van Vrouwen als Commissaris. Van der Laan heeft een lijst met zo’n honderd interessante kandidaten (...) Van der Laan en Hoogstad organiseerden onlangs een dinerdebat tussen ‘old boys’ en ‘new girls’. (...) Ook andere vrouwen zien dat de tijdgeest is veranderd en grijpen hun kans. De Stichting Vrouwen in Beeld -een initiatief van Daniella Gidaly en Jorien Crol- registreert vrouwen die een toezichtfunctie ambiëren. (...) Vrouwen kunnen zich registreren op de website www.vrouweninbeeld.nl. (...) In het comité van aanbeveling zitten bekende namen zoals Kroes, minister Sybilla Dekker, Marike van Lier Lels (KLM), Anthony Burgmans van Unilever en KPN’s Ad Scheepbouwer. (...) Het zelfde probeert de commissie-Rosenblatt te doen. Daarin is een kleine groep vrouwen verenigd. De meesten werken in de financiële wereld. Zijdineren eens per kwartaal met commissarissen om vrouwen in het vizier te krijgen. Een andere belangengroep is de Stuurgroep 10 van drie vrouwen die elkaar kennen van de NCD-Nyenrode Commissarissencyclus. Zij streven naar 10% vrouwelijke commissarissen in het jaar 2010. (...)

* 2004/12/10 in de Volkskrant p.10 door Nanda Troost
Meer Noorse vrouwen aan het roer
Volgend jaar moet 40 procent van de directiefuncties in Noorwegen door vrouwen worden bezet. Een wet ligt klaar als stok achter de deur.

* 2005/01/11 in de Volkskrant p.11 door Ron Meerhof
Cruiseschepen verbinden Rotterdam met haven
(...) Dat is de verdienste van Mai Elmar, eerste vrouw die is uitgeroepen tot Havenman van het jaar. (...) Voor dit jaar staan tien maal zoveel schepen geboekt: twintig stuks. En daarmee heeft de 50-jarige Noorse zich ‘een echte acquisiteur’ betoond, oordeelt de Havenpersclub Kyoto, (...)

* 2005/01/13 in Het Financieele dagblad p.3
Schiphol moet ontwikkelaar schade betalen
Schiphol is veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding aan projectontwikkelaar Chipshol van de familie Poot. (...) Chipshol eist een schadevergoeding van euro 97,2 mln (...)

* 2004/12/01 in EventMagazine p.49-52 door Jos van Hezewijk
Waar blijft dat leuke en leerzame intra/extra-net?
Er is altijd iemand in je netwerk, die de oplossing heeft voor jouw problemen. Maar wie? Zolang intra- en extra-netten nog saaie elektronische kaartenbakken zijn, blijft het behelpen en wordt het niets met de kenniseconomie. Een van de grootste misverstanden over networking is dat het om ritselen gaat. Ik moet toegeven dat het soms wel gemakkelijk is. Maar je kunt niet met al je klantjes vriendjes zijn. Bovendien willen ze daar altijd iets voor terug (win-win). Verder loop je met dat geritsel nogal risico's, zoals we hebben gezien bij Ahold-topman Cees van der Hoeven, Havenbaas Willem Scholten en LPF-voorzitter Ed Maas, om maar een paar voorbeelden te noemen uit ons onderzoek naar topfunctionarissen. In feite zijn netwerken veel interessanter vanwege de informatie, die er in aanwezig is. Als je weet wat er leeft in je markt, dan is succes een kwestie van inkoppen voor open doel. Je weet wat de problemen en behoeftes zijn. En je kunt op het juiste moment met een goede oplossing komen, zodat er dan veel geld valt te verdienen. Niet voor niets kon Heer Bommel zeggen: "Geld speelt geen rol". Hij behoorde tot het elitenetwerk en wist precies wat er leefde. Nu staan wij over het algemeen niet zo centraal in de voor ons belangrijke netwerken, dat alle informatie ons komt aanwaaien. Maar dit wil nog niet zeggen dat we kansloos zijn. Want al die honderden mensen die wij kennen en alle duizenden die deze kennissen weer kennen, hebben heel wat kennis te bieden. Voor mijn studie Bedrijfskunde moest ik een scriptie over marketing maken. Onze docent marketing kwam van Philips en hield ons steeds voor hoe moeilijk het was om erachter te komen wat de klanten wilden. U kent dat probleem vast wel. Plotseling bedacht ik dat de Philips-medewerkers de oplossing voor het probleem waren. Als alle medewerkers van Philips gedurende twee weken aan vijfentwintig mensen zouden vragen wat ze van producten van Philips vonden, zouden deze medewerkers na die twee weken allemaal bij elkaar precies weten wat alle (potentiële) klanten van Nederland wilden. Sterker nog. De medewerkers van Philips worden voortdurend lastig gevallen door hun omgeving over de producten van Philips. Dus ze weten met z'n allen wat de klanten willen. Dit geldt niet alleen voor Philips, maar ook voor onszelf. Weliswaar heeft een organisatie als Philips een veel groter netwerk dan velen van ons, maar het heeft ook een grotere markt. Alle marketinginformatie, die wij nodig hebben zit in de hoofden van onze kennissen. Het probleem zit 'm dan alleen nog in een informatiesysteem dat deze kennis opslaat en ontsluit. De techniek daarvoor bestaat. Maar bij gebrek aan een goed intra- en extranet zijn we nu nog aangewezen op een verouderde techniek als een goed gesprek, de telefoon en email, die overigens niet altijd te vervangen zijn. Maar je moet dan behoorlijk thuis zijn in allerlei networking-trucs om de informatie slechts af en toe te achterhalen. En dan ben je nog uren aan het babbelen over ditjes en datjes voordat je je informatie hebt. We mochten willen dat er een intra- of extranet was, waarin iedereen uit ons netwerk al zijn relaties, kennis en beoordelingen had opgeslagen. Met enkele googliaanse zoekwoorden zou je de gewenste informatie kunnen oppikken. Sterker nog. Deze informatie zit al bij iedereen in zijn computer. Technisch gezien is het een kwestie van sappig aan elkaar knopen en een goede zoekmachine. Het probleem is dus niet van technische aard. Het probleem is dat wij onze kennis helemaal niet zomaar met Jan en alleman willen delen. Of zoals mijn docent Marketing van Philips uitriep: "Wat moet mijn marketingafdeling dan nog doen?" Emoties verhinderen -overigens terecht- dat software op dit gebied als visiblepath, tribe.net en LinkedIn een succes worden voor serieuze zakelijke toepassingen. Het blijft nu een goed scorend speeltje voor kinderen met oninteressante relatienetwerken. Maar aan deze emotionele blokkades valt wel iets te doen. Zo zou je alle informatie kunnen afschermen. Het enige wat iemand kan vinden op zo'n intra- of extranet is dan dat één of meer personen de voor jou benodigde informatie hebben. Je weet niet wie en niet wat. Je zou dan wel een email naar deze onbekende personen kunnen sturen met een goed omkleed verzoek deze voor jou ter beschikking te stellen. Jij als vrager moet dan met de billen bloot en de aanbieder beslist of hij de gevraagde informatie aan jou ter beschikking wil stellen. Er zijn vele redenen om dit te weigeren. Als jij bijvoorbeeld iemand bent die zelf nooit iets ter beschikking stelt -dit kun je zichtbaar maken- dan zal jou deze informatie geweigerd worden. Je mag jezelf dan wel eens achter de oren krabben. Maar goed, dit soort systemen is nog toekomstmuziek. Voorlopig blijft het behelpen met saaie geautomatiseerde kaartenbakken. Maar deze digitale kaartenbakken zouden we om te beginnen ook al een stuk leuker kunnen maken. Blijkbaar hebben we nog niets geleerd van goed draaiende hobbyclubs, communities, events en internet. Een goed netwerk draait namelijk op emotie. Geen wonder dat bijna niemand iets in deze saaie digitale kaartenbakken stopt. Waarom worden medewerkers of leden van een organisatie niet gestimuleerd om bijvoorbeeld persoonlijke zaken als hobby's, leuke gedachtes, gedichtjes of wat dies meer zei in deze kaartenbakken te stoppen. Dan ga je misschien wel voor je lol surfen door de organisatie. En spelenderwijs ontdek je ook de kennis. Overigens kunnen we voor networking en een intra- of extranet nog iets leren van goed draaiende communities en events. De deelnemers moeten namelijk iets gemeenschappelijks hebben. Je kunt niet iedereen zomaar op elkaar aansluiten. Deelnemers willen alleen maar kennis delen als er een vonk overslaat. Kennis delen wordt ook nog op een andere wijze geblokkeerd. Informatie stoppen in die elektronische systemen lijkt namelijk verspilde energie. Een ander belangrijk principe bij networking en bij deze kaartenbakken is: voor wat hoort wat. Als je iets in het systeem stopt, moet je direct beloond worden. Je zou je kunnen voorstellen dat als je een hobby in dit digitale relatiebestand intikt, de computer laat zien hoe de percentuele verdeling van de hobby's van je relaties is en hoe deze zich verhoudt ten opzichte van die van de hele organisatie. Bij het intikken van een postcode kan de computer tonen hoe de geografische verdeling is van jouw relatienetwerk en dat van de organisatie. Je typt niet langer informatie in een diep zwart gat. Met die informatie wordt meteen iets voor jou gedaan. Zo'n intra/extra- net zou zelfs aan je tekstverwerker kunnen hangen. Bij iedere organisatie of persoon dat je intypt gaat de computer aan het werk en laat je van deze organisatie of persoon zien hoeveel anderen uit je netwerk contact hebben, wat de meest voorkomende woorden zijn in de rapporten en andere marketinginformatie. Dan hoef je zelfs niet meer dat moeizame initiatief te nemen om te gaan zoeken op dat intra/extra-net. Het zou iets voor een krantenredactie zijn. Rolt er automatisch nieuws uit. Niet alleen word je meer gestimuleerd om iets toe te voegen aan het systeem of de digitale community, maar ook leer je spelenderwijs de informatie uit je eigen netwerk en dat van je organisatie kennen. Kenniseconomie is dus geen kwestie van meer kennis, want kennis is er genoeg. Kenniseconomie betekent dat al die nuttige kennis eindelijk eens beter gedeeld wordt. Laten we het geld besteden aan een leuke en leerzame intra/extra-netwerk.

Kort door de bocht nr.267, 9 december 2004

UITTREKSELS
De vallende boom
'Niet alle kennis is nuttig'
Hoe redelijk is die rede nu helemaal
Harder werken kent zijn grenzen
Terugtreden overheid valt slecht
De achterkant van het aandeel
Maak uw eigen professor
Niemand is toerekeningsvatbaar
Europeanen opgelet: Wim Kok komt naar u toe deze winter
Waarom komen economen toch zo vaak weg met al die malligheid die ze opschrijven?
Chinese geruchten duwen dollar terug
Recessie leidt tot regressie
Mogen vrouwen op jihad?

* 2004/08/30 de Volkskrant 9 door Michaël Zeeman
De vallende boom
Dit weekeinde was het een jaar geleden dat er in Zwitserland een boom omwoei. (...) Binnen een paar uur hield de ene cruciale schakel in het elektriciteitsnet na het andere ermee op. Het gevolg was dat tweederde van Italië, tot iets bezuiden Rome aan toe, zonder stroom kwam te zitten. (...) Duidelijk is geworden dat de rationalisering van het elektriciteitswezen ervoor gezorgd heeft dat het geheel van centrales, opslagplaatsen, verdeelstations en netwerken in het land optimaal benut worden. (...) Reserves of parallelle noodvoorzieningen zijn haast nooit nodig en kosten wel geld, dus zijn ze zoveel mogelijk geëlimineerd. (...) Mij is nooit helemaal duidelijk geworden waarom kapitalisten beter voor ons zouden zorgen dan bureaucraten. Openbare voorzieningen die het algemeen belang dienen en waarvan de boekhouding en bedrijfsvoering worden gecontroleerd door ministers en gekozen parementariërs schijnen een stuk beroerder te functioneren dan private ondernemingen die uit zijn op winstbejag en waarvan de bedrijfsvoering en boekhouding worden gecontroleerd door commissarissen en aandeelhouders. (...) Het neo-liberalisme heeft de jaren negentig beheerst en een ongehoorde overwinning behaalt. Over de maatschappelijke schade is weinig bekend. (...) De Europese Commissie wordt gewoonlijk gevuld met politici die hun sporen verdiend hebben in de landelijke politiek van de staten waardoor zij worden voorgedragen. Zij hebben al een hele loopbaan achter zich. (...) In ideologisch opzicht zijn zij dus de vertegenwoordigers van een vorige mode. In veel Europese landen was dat in het achter ons liggende decennium die van het neo-liberalisme, met zijn heilig ontzag voor privatisering en marktwerking. In alle commentaren op de samenstelling van de nieuwe commissie is erop gewezen dat Europa nog nooit zo'n neoliberaal, marktgericht bestuur heeft gekend. In veruit de meeste Europese landen neemt de irritatie over die ideologie toe. Het maatschappelijk belang is in velerlei opzicht geofferd aan het economische rendement. Op landelijk niveau zijn her en der politici bezig bij te trekken van dat modieuze bijgeloof. Maar de nieuwe commissie is nog recht in de leer. (...)

* 2004/09/06 NRC Handelsblad 1
'Niet alle kennis is nuttig'
De universiteiten moeten zich weer primair richten op onafhankelijk wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Stimulering van de kenniseconomie, onderlinge concurrentie en maatschappelijk nut van kennis zouden daaraan ondergeschikt moeten zijn. Die relatieverende boodschap klonk vandaag door in de meeste toespraken van universiteitsbestuurders, ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar. De nuance is opvallend, omdat vorig jaar de meeste universiteiten nog de hoop uitspraken dat meer marktwerking en concurrentie de Nederlandse universiteiten bij de Europese top zouden brengen. (...) Staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken) zei vandaag op de TU Eindhoven dat zij met instellingen afspraken wil maken om ondernemerschap in het onderwijs op te nemen. Maar volgens collegevoorzitter H. van Oorschot van de Universiteit van Tilburg zijn niet de universiteiten, maar bedrijven er schuldig aan dat kennis te weinig wordt omgezet in innovaties en werkgelegenheid.

* 2004/09/10 NRC Handelsblad 27 door Arnold Heumakers
Hoe redelijk is die rede nu helemaal
De verhouding tussen rede en religie staat weer in de belangstelling, nu het om de islam en het Westen gaat. Maar wat zijn we eigenlijk opgeschoten sinds David Hume zowel rede als religie te kijk zette? (...) Dat we desondanks in zo'n causaliteit geloven, komt doordat we in identieke gevallen nog nooit iets anders hebben waargenomen. Het werkelijke fundament van causaliteit berust dus op 'gewoonte', een gewoonte die een gevolg is van de ervaren regelmaat of herhaling van dezelfde verschijnselen. (...) Aangezien dat fundament niet de rede bleek te zijn, maar de gewoonte, kreeg alle kennis opeens een heel andere status. Dáárdoor werd Kant naar zijn eigen zeggen uit zijn 'dogmatische sluimer' gewekt en vond hij de weg naar zijn eigen 'kritische' filosofie. (...) De grote paradox van Hume is dat hij de rede gebruikte om de rede te onttronen. En wel ten gunste van de wetenschap (...) Maar een totaal scepticisme wees hij af als onleefbaar. Zijn gematigde scepsis had slechts tot doel aan de menselijke eindigheid en vooral aan de beperkingen van het menselijke kennisvermogen recht te doem. te gemakkelijk lieten filosofen (om over theologen maar te zwijgen) zich op sleeptouw nemen door hun overspannen verbeelding. (...) Aan de andere kant is Hume juist de Verlichtingsdenker die meer an wie ook het kapitale belang van de verbeelding heeft onderstreept. De lege plek die de onttroonde rede in de psychische huishouding achterliet werd namelijk voor een belangrijk deel gevuld door de imagination, waarvan Hume nota bene het geheugen, de zintuigen en zelfs het verstand afhankelijk maakte. (...) Hume ontkende het egoïsme niet, hij was niet naïef, maar hij geloofde dat andere, meer sociale motieven uiteindelijk de doorslag gaven. Die motieven behoorden óók tot de menselijke natuur. (...) Omdat het bestaan van de buitenwereld niet rationeel te bewijzen viel, moesten we er wel in geloven, meende Hume. Maar waarom dan ook niet geloven in de Openbaring (...)

* 2004/09/15 NRC Handelsblad 18 door Frederike de Raat
Harder werken kent zijn grenzen
De arbeidsproductiviteit in Nederland blijft achter bij de ons omringende landen. Minister Brinkhorst van Economische Zaken pleitte onlangs voor langere werkweken en minder vrije dagen. Een slechte zaak, vinden veel bedrijven; slimmer werken levert meer op. (...) TNO Arbeid, dat begin vorig jaar begon met 'inspiratiesessies slimmer werken', bespeurt dezelfde trend. "De sessies zijn nu sneller volgeboekt", volgens manager Fietje Vaas. (...) Nee, er valt nog veel te winnen voordat we terug moeten naar de 40-urige werkweek. Want dat is vooral een loonsverlaging".

* 2004/09/18 de Volkskrant 1 door Peter Giesen
Terugtreden overheid valt slecht
"De mondige, zelfredzame burger is een modelplaatje waar vooral hoger opgeleiden aan voldoen”, aldus Lampert (Motivaction). (...)

* 2004/10/01 Scope 26-29 door Marcel Metze
De achterkant van het aandeel
De nieuwe corporate raiders gebruiken ruim publicitair en juridisch geweld en hopen aan de corporate governance-trend vooral veel geld over te houden. De grote institutionele beleggers laten zich gewillig voor hun karretje spannen. (...) Steeds vaker dook in de berichtgeving de naam op van een vermogensbeheerder genaamd Knight Vinke Asset management, waarvan de praatgrage directeur Eric Knight met name aandrong op meer transparantie in het Shell-bestuur. De media duidden hem automatisch aan als ‘invloedrijk belegger’ en vroegen zich opmerkelijk genoeg niet af: who the hell is Eric Knight ?(...) Het fonds beheert inderdaad driehonderd miljoen dollar, bevestigt hij eerder berichtgeving. Daarvan zijn tweehonderd miljoen afkomstig van Calpers, een zeer groot pensioenfonds voor overheidspersoneel in Californiëë, (...) De overige honderd miljoen zijn volgens Knight goeddeels gefourneerd door de Franse investeerder Edouard Stern. Deze was eerder verbonden aan de Amerikaanse zakenbank Lazard Frères en gold daar als kroonprins, maar vertrok in 1997 na een conflict met chairman Michel David-Weil, die tevens zijn schoonvader was. (...) Hij wil wel met alle plezier kwijt waar dat ‘Vinke’ in de naam vandaan komt: ‘Mijn grootvader was een Vinke, ze zaten in de scheepvaart. Ik ben zelf nog geboren in Amsterdam en spreek ook een beetje Nederlands.” (...)

* 2004/10/16 de Volkskrant 1w door Michael Persson
Maak uw eigen professor
(...) Uit een opgave van de universiteiten blijkt dat inmiddels ongeveer een kwart van de hoogleraren bijzonder is. In 1985 was dat 4 procent. (...) Achter sommige leerstoelen zitten zeer wetenschappelijk klinkende financiers, zoals het Nederlandse Kankerinstituut (...) Ook gebruiken de universiteiten bijzondere leerstoelen om jonge wetenschappers te bevorderen tot professor, zonder dat daarvoor eerst een oudere hoogleraar het veld hoeft te ruimen. (...) Daarnaast zijn er ook leerstoelen met een op het oog minder wetenschappelijk fundament. Financiers variëren van de Stichting Dr. Anton Dreesmann, die de studie der detailhandelsmarketing mogelijk maakt, tot het Platform voor de Nederlandse Luchtvaart, dat ‘De psychologie van geluishinder’ laat onderzoeken. (...) Vaak loopt het echter anders. Dan is de aanstelling slechts voor één dag in de week. ‘Dan gaat het er alleen om dat zo iemand graag een hoogleraarspetje wil hebben’, zegt Philipse. (...)

* 2004/10/23 de Volkskrant 14 door Peter Hagoort
Niemand is toerekeningsvatbaar
Uit onderzoek blijkt dat we ons van de meeste dingen die zich in de hersenen afspelen niet bewust zijn. Niemand is baas in eigen brein en daardoor in wezen ook niet aansprakelijk voor zijn daden. (...) Dit alles gaat uitstekend samen met het "Ik kan doen wat ik wil” van ons zelfbewustzijn, waarin nog vandaag de dag sommige leeghoofdige heren filosofen menen de vrijheid van de wil te ontwaren, die ze dan vrolijk voor een gegeven bewustzijnsfeit laten doorgaan.’ Aldus Schopenhauer. (...) El zoals David Hume al besefte, we zijn geneigd een causale relatie toe te schrijven aan gebeurtenissen die elkaar in de tijd nabij zijn. (...) Niet alleen in uitzonderingsgevallen, maar in alle gevallen is het IK ontoerekeningsvatbaar. Dat de samenleving wraak wil nemen en bescherming nodig heeft, is prima. Daarvoor is de rechtspraak ook mede bedoeld. Maar daarom hoeven we dat nog niet te verdedigen met een beroep op de Vrije Wil.

* 2004/11/13 de Volkskrant 26 door Frank Kalshoven
Europeanen opgelet: Wim Kok komt naar u toe deze winter
(..) Inhoudelijk is de Liturgie van Lissabon even potsierlijk, want geschreven vanuit de valse idee dat Europa ‘concurreert’ met de andere continenten. (...) Krugman schreef in Pop Internationalism (MIT Press, 1996), blijkbaar tevergeefs:’het idee dat het economisch succes van een land vooral bepaald wordt door zijn succes op de wereldmarkt is een hypothese. En geconfronteerd met de feiten moet die hypothese domweg worden verworpen. (...) Anders dan men op Hoog Niveau denkt, is internationale concurrentie geen nulsomspel (waarin winst voor China verlies voor Europa impliceert, omdat de som van winst en verlies nul is). (...)

* 2004/11/15 Het Financieele Dagblad 7 door Marcel Canoy
Waarom komen economen toch zo vaak weg met al die malligheid die ze opschrijven?
(...) Sommige hoogleraren hebben een sterk politiek profiel. (...) Want dat schrijven ze er niet bij. (...) Andere hoogleraren klussen bij als consultant. (...) In de Verenigde Staten, toch het land van de onbegrensde commerciële mogelijkheden, is men tenminste nog zo fatsoenlijk om erbij te schrijven hoe de vork in de steel zit. (...)

* 2004/11/26 NRC Handelsblad 9
Chinese geruchten duwen dollar terug
(...) De daling was een direct gevolg van een bericht in de Chinese media dat het land zijn dollarreserves wil beperken tot 180 miljard dollar. (...) Met de beperking zou China verliezen door een lagere dollarkoers willen voorkomen. Eerder deze week zinspeelde de Russische centrale bank ook al op een verlaging van haar dollarreserves.
Paul Volcker, voormalig president van de Amerikaanse centrale banken (Fed), waarschuwde deze week dat de VS steeds afhankelijker worden van kapitaal uit het buitenland. Een uitspraak die werd bevestigd door een econoom van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley. Hij merkte vanmorgen op dat de politiek van Washington om de dollar te laten dalen simpelweg een nieuwe manier is om buitenlanders de Amerikaanse uitgaven te laten financieren waardoor de Amerikanen door kunnen gaan met het leven boven hun stand. (...)

* 2004/11/27 Het Financieele Dagblad 31 door Jaap Koelewijn
Recessie leidt tot regressie
(...) De huidige terugval in de economische groei is, vergeleken met de recessie van begin jaren tachtig, betrekkelijk mild. Toen kromp de economie twee jaar achtereen, steeg de rente tot boven 12 procent, stortte de huizenmarkt in en liep de werkloosheid op tot bijna 10 procent. De huidige recessie wordt vooral gekenmerkt door een oplopende werkloosheid, maar objectief gezien is de stagnatie veel minder ernstig dan in de jaren tachtig.
Een goede verklaring voor de somberheid is dat de omslag zo onverwacht is gekomen en ons geraakt heeft op een manier die we niet verwachtten. Vooral de snelle en onverwachte daling van de aandelenkoersen liet diepe sporen na. (...)

* 2004/11/27 NRC Handelsblad 49 door Corine Vloet
Mogen vrouwen op jihad?
(...) Wie zich weleens op het web begeeft, weet dat Van de Ven zeker geen uitzondering is, en zich eerder nog voorzichtig en gematigd uitlaat. (...) Van de Ven is uitgenodigd bij de EO met maar één doel: hem de bewuste gewraakte uitspraken te ontlokken. Dat moet hij zelf ook geweten hebben. (...) Door Van de Ven aan het woord te laten bij de EO, kan er tenminste over zijn mening gedebatteerd worden in reguliere media, in plaats van op websites die slechts bezocht worden door gelijkgestemden.

Kort door de bocht nr.266, 16 november 2004

UITTREKSELS
We moeten de religieuze bril afzetten ...
Stralende filmsterren
Debat over pers weinig feitelijk
Niet iedereen hoeft een intellectueel te zijn, maar een dozijn per generatie is toch niet te veel gevraagd?
Paus Adriaan op 1!
Mening geven is niet potje schelden
Niet de persoon, maar het personage
Laat een enkele terrorist niet alle huiskamers bedreigen
Moslims moeten niets
"Conflicten niet sussen, maar juist benutten"
Ministers oneens over vervolgen godslastering
De emancipatie van de kwade allochtoon

2004/09/11 NRC Handelsblad 15 door Maurits Berger
We moeten de religieuze bril afzetten ...
Maurits Berger. Jurist en Arabist. Hij is auteur van diverse boeken over de islam en werkzaam bij Clingendael. (...) Nederland 'religiosiseert': religie wordt gezien als belangrijkste oorzaak van menselijk handelen in plaats van als een rechtvaardiging ervan. Islam wordt beschouwd als een religie die aanzet tot agressie (terrorisme, vrouwenmishandeling) en het christendom als oorzaak van onze humanistische rechtsorde (democratie, secularisme). (...) aangezien een moslim aanhanger is van de islam, volstaat het om de islam te bestuderen teneinde de moslim te begrijpen. Sindsdien is er geen artikel over de islam verschenen of er wordt geciteerd uit de koran. Het is alsof een Japanner de bijbel bestudeert om de Europeaan te leren begrijpen - die is immers christen? (...) De oorzaak van vrouwenmishandeling wordt niet gezocht in een patriarchaal systeem, of in frustraties van werkeloze macho's, maar in de koran, zoals Hirsi Ali onlangs beeldend heeft laten zien in haar filmische statement Submission. (...) Zo zouden wij de democratie en de scheiding van kerk en staat te danken hebben aan onze joods-christelijke beschaving. Dat is een mythe. Het is niet dankzij, maar ondanks de christelijke religie dat wij onze democratie en scheiding van kerk en staat hebben. Dezelfde dubieuze ontwikkeling doet zich voor in de omschrijving van Europese waarden als 'christelijk'. Het is het directe spiegelbeeld van wat wij de 'islamitische cultuur' noemen. Maar die bestaat evenmin. (...)

2004/09/14 Telegraaf 1
Stralende filmsterren
Twee hoofdrolspelers van de film Cool!, onder regie van Theo van Gogh, presenteren zich bij de première in Den Haag. (...) Katja Schuurman en Gerrit Zalm lijken tevreden over het resultaat. De minister van Financiën speelt de rol van bankdirecteur.

2004/09/17 NRC Handelsblad 9 door Piet Hagen
Debat over pers weinig feitelijk
'Oorlog tussen pers en politiek' stond boven het artikel van Gerard van Westerloo in M van 4 september, het maandelijks magazine van deze krant. Het leverde interessante discussiestof op voor de opiniepagina. Jammer alleen dat de feitelijke onderbouwing van het tien pagina's lange stuk zo mager was. Het artikel begon met de stelling dat de kritiek op de pers "steeds luider" klonk en "het wantrouwen tussen pers en politiek nooit zo groot was". Als de smaakmaker voor een verhaal wel prikkelend, maar pershistorisch klopt er natuurlijk niets van. (...) Die laatste woorden zijn geen citaat, maar een parafrase van Gerard van Westerloo die zo de bestuurder Wallage als vijand van de vrije pers afschildert. Nu kan men verschillend denken over het in 2001 verschenen advies, maar zou het niet goed zijn erbij te vertellen dat het is ondertekend door alle leden, inclusief de vijf (oud)hoofdredacteuren van respectievelijk de Volkskrant, RTL, NOS Journaal, De Telegraaf en Netwerk? Eén van hen, oud-hoofdredacteur Maria Henneman, kwam in M uitvoerig aan het woord als criticus van "de paternalistische overheid", maar dat zij ook in de commissie-Wallage zat, werd niet vermeld. (...) Het stuk eindigt - in de woorden van de schrijver zelf - met een 'anticlimax'. Staatssecretaris Van der Laan blijkt namelijk niet van plan de pers te breidelen. "Een laat inzicht", heet het dan. Je kunt ook zeggen dat de schrijver meer suggereerde dan hij kon waarmaken.

2004/09/18 NRC Handelsblad 15 door Kees Schuyt
Niet iedereen hoeft een intellectueel te zijn, maar een dozijn per generatie is toch niet te veel gevraagd?
(...) Dit onderscheid is zelf verwant aan het in de oudere wijsbegeerte gemaakte onderscheid tussen a) de demonstratio, met als schoolvoorbeeld het wiskundige bewijs; b) de dialectica, de methode van vraag en antwoord, van argument en tegenargument en c) de retorica, de subtiele verleiding van een publiek met woorden en andere middelen. (...) In wetenschap en maatschappij zijn de eerste en derde redeneervorm dominant geworden. (...) vanwege de overwegende rol van massa’s media en massa’s toekijkers en toehoorders. Maar l’esprit de finesse, het dialogisch redeneren met de veronderstelling dat dit tot verbeterde inzichten leidt, dreigt steeds meer terrein te verliezen. (...) Het zich bij voorbaat richten op het oordeel van anderen is de houding van de anti-intellectueel. (...)

2004/10/16 NRC Handelsblad 29 door Adriaan Hiele
Paus Adriaan op 1!
De eenvoudige Utrechtse jongen Adriaan Floriszoon Boeyens is zonder twijfel de grootste Nederlander uit onze geschiedenis. Hij is de enige, die het in 1522 schopte tot paus van de katholieke kerk, (...) Indirect is hij een van de grondleggers van het rentestelsel en dus van onze huidige welvaart. Zo blijkt uit het boek Rijk blijven, het ijzersterke verhaal van 4 eeuwen Nederlandse rente en aandelen (2000) van Martien van Winden, werkzaam bij Theodoor Gilissen Bankiers. (...) In 1540 hief keizer Karel V (een leerling van Adriaan) het renteverbod op. (...) Onze Gouden Eeuw volgde direct op deze periode. (...)

2004/11/06 de Volkskrant 9 door Bas van Stokkom
Mening geven is niet potje schelden
(...) Een schandalige uitspraak is de beste manier om aandacht en televisietijd te verkrijgen. (...) Bovendien: de kosten van vrije meningsuiting vallen bepaald niet voor ieder gelijk uit. Sommige etnische of religieuze groepen worden meer uitgescholden en vernederd dan andere. En lang niet iedereen is in staat zich goed te verweren.

2004/11/06 Het Financieele Dagblad 21 door Paul Schnabel
Niet de persoon, maar het personage
(...) Niet eenmaal, maar steeds weer opnieuw en vaak door toedoen van dezelfde persoon. Onmacht bij herhaling laat de woede uitgroeien tot haat tegen de persoon. (...) Televisie komt overal en ook steeds weer met dezelfde vaste gasten. (...)

2004/11/13 NRC Handelsblad 17 door Maarten Huygen
Laat een enkele terrorist niet alle huiskamers bedreigen
"Eén vermoorden, honderdduizenden afschrikken", zei Lenin al. Dankzij herhaling op herhaling wordt niemand overgeslagen. Ik moest terugdenken aan de tv-onthouder die ik twee weken geleden was tegengekomen. (...) Nu ben ik jaloers op hem. Al die tijd die je steekt in het bekijken van heftige emoties van woede en verdriet, speculatie, herhaling van argumenten, gebeurtenissen die zich nog ontwikkelen. Het is heftig en boeiend, maar je hebt er uiteindelijk niets aan. Want het gaat uiteindelijk om de afloop en die is meestal in een paar zinnen samen te vatten. (...) De laatste weken zag ik hoe de televisie de regie van de overheid overnam. Media zijn altijd de zuurstof voor de terrorist en helpen hem angst te verspreiden. Dat kan niet anders in een vrije samenleving -leugens door censuur zijn erger- maar de terreur mag niet alleen aan het woord komen. (...) Amerika is mede dankzij de angst-industrie in een onbezonnen oorlog beland. Hadden de media zich maar beheerst. (...) De zichtbaar getraumatiseerde vrienden van Theo kwamen vaker in de studio dan goed voor hen was, avond aan avond. (...) We moeten de ernst van moslimterreur onder ogen zien, maar het is geen bezetting. (...)

2004/11/13 NRC Handelsblad 13 door Jannetje Koelewijn en Joke Mat
Moslims moeten niets
Niet extremistische moslims, maar populistische politici bedreigen Nederland, vindt Hans Dijkstal. (...) Op sommige islamitische scholen leren kinderen dat geloof belangrijker is dan de democratische rechtsstaat. "Dat mag. Dat gebeurt op protestants-christelijke scholen ook. (...) Maar wij hebben afgesproken dat de overheid dan de doorslag geeft.” (...) Alleen als er duidelijke aanwijzingen zijn dat mensen, of groepen mensen, toewerken naar dingen die niet mogen van de wet, kan de overheid optreden.” "Wie slordig omgaat met de grondwet, zich populistisch uitdrukt, machotaal uitslaat, die werkt in de hand dat mensen zich aangevallen voelen en vatbaar worden voor radicalisering. (...) Kijkers weten niet hoe ze met die beelden moeten omgaan. De mensen die op de televisie komen, weten het ook niet. Of ze weten het heel goed en zien kans om zo hun eigen belangen te dienen, om hun eigen radicalen standpunten te ventileren.”

2004/11/13 Het Financieele Dagblad 2 door Matthijs Smits
"Conflicten niet sussen, maar juist benutten"
Het lijkt bijna geregisseerd, het uitkomen van een nieuw boek -De wereld volgens Pinto; Gedragsgids voor het nieuwe Nederland- precies in de dagen rond de moord op Theo van Gogh en de nasleep ervan. (...) De Marokkaan van joodse huize, die in 1967 naar Nederland kwam (...) Kinderen vanaf ongeveer tien jaar zouden volgens Pinto moeten worden onderwezen in culturele verschillen en ieders eigenheid. ‘Dan kun je bereiken dat we effectief met elkaar leren omgaan. (...) Integratie is niet mogelijk én niet nodig. (...) Je moet de moed hebben dat hardop te onderkennen. (...) ‘Net zomin als de islam een probleem vormt. Het gaat om de omgeving waarin je opgroeit. Dié bepaalt je gedrag en je communiceren.’ (...) ‘We hoeven niet van elkaar te houden als we maar met en naast elkaar kunnen leven.’ (...) ‘Dat onderscheidt mij van Geert Wilders en Ayaan Hirsi Ali. Die reageren vanuit negatieve emoties zoals woede, wraak of oude frustraties. Dat werkt nooit.’ (...) Je moet naar een samenleving waarin ieder zich houdt aan de wetten van het land maar met behoud van de eigen kernidentiteit. Vanuit die sterkte kun je je dan als samenleving en als individu ontwikkelen.’

2004/11/15 de Volkskrant 2
Ministers oneens over vervolgen godslastering
Minister Verdonk voor Integratie is het niet eens met het voornemen van haar collega Donner van Justitie om te onderzoeken of er vaker vervolging kan worden ingesteld voor godslastering. (...) Balkenende waarschuwde voor een ongebreideld gebruik van de vrijheid van meningsuiting. Volgens hem moet er worden geluisterd naar de zwijgende meerderheid ‘die het belang van waarden en normen feilloos door heeft’ in plaats van naar de critici op tv en radio. (...)

2004/11/16 de Volkskrant 13 door Pieter Hilhorst
De emancipatie van de kwade allochtoon
(...) Zo is het ook met Wilders en een hernieuwde AEL. Ik zal hun standpunten met verve bestrijden en toch blij zijn dat ze zich laten gelden in de politiek. Het alternatief is namelijk dat er kwade jongeren rondlopen die nergens gehoor vinden en steeds meer radicaliseren. (...)

Kort door de bocht nr. 263, 29 september 2004

UITTREKSELS
Zbo's zijn nu 'uit', maar komen vanzelf weer terug
Vier Nederlandse spinnen in Brussels web
De computer als nieuwe tijdmachine
Het dikke ik
'Ouderdom is groeiende chaos'
'Dexia doet veel voor beleggers'
Schnabbelende reporters, met behoud van zuiverheid
Ben Smulders wordt spil in Kroes' netwerk
Tussen bron en pomp staan speculant en aan olie verslaafde Chinees
Paniek om een zeepbel
Schnabbelen & babbelen

2004/07/30 Het Financieele Dagblad 5 door Harrie Verbon
Zbo's zijn nu 'uit', maar komen vanzelf weer terug
(...) Er is ook een meer bedrijfseconomisch argument om tot decentralisatie over te gaan. Als een bepaalde overheidstaak door meerdere publiek- of privaatrechtelijke organisaties wordt uitgevoerd, kan er concurrentie tussen de diverse instellingen worden ingevoerd. (...) Het is overigens opvallend hoe weinig het rijk op deze wijze budgetten bepaalt in sectoren waar dat zou kunnen. (...) Decentralisatie mislukt, omdat de Tweede Kamer het niet kan laten zich met het beheer van zbo's bezig te houden als dat genoeg media-aandacht oplevert. (...)

2004/07/31 Het Financieele Dagblad 2 door Klaas Broekhuizen, Hendrik Jan van Oostrum
Vier Nederlandse spinnen in Brussels web
(...) Nu Nederland vier van de dertig kabinetschefs in Brussel levert, is ons land in dit belangrijke gremium van de Europese Commissie inmiddels fors oververtegenwoordigd. (...) Nederland had de afgelopen jaren lange tijd één kabinetschef: Gert Jan Koopman bij Neil Kinnock, verantwoordelijk voor de interne organisatie van de Commissie. De afgelopen maanden zijn daar drie chefs bij gekomen. Pim van Ballekom is de rechterhand geworden van commissaris Frits Bolkestein. Alexander Italianer van de nieuwe Tsjechische commissaris Pavel Telicka (consumentenbescherming, volksgezondheid) en Joost Korte van de nieuwe Poolse commissaris Danuta Hübner (handel). (...) 'Een paar jaar geleden leverde Nederland de secretaris-generaal, de hoogste ambtenaar van de Commissie, en twee directeuren-generaal. Nu hebben we nog maar één directeur-generaal. Ook dat valt op. (...) De commissarissen Bolkestein en Kinnock keren niet terug in de nieuwe Europese Commissie, die 1 november aantreedt. Het is nog maar de vraag of hun Nederlandse kabinetschefs door de opvolgers van Bolkestein en Kinnock worden uitverkoren. Datzelfde geldt in iets mindere mate ook voor Italianer en Korte. (...) De huidige oververtegenwoordiging van Nederlandse kabinetschefs kan dus snel verdampen.

2004/07/31 NRC Handelsblad 7 door Jos de Mul
De computer als nieuwe tijdmachine
(...) In de Westerse cultuur heeft de uit de oudheid stammende cyclische opvatting van de geschiedenis onder invloed van de christelijke heilsgeschiedenis al vroeg plaatsgemaakt voor de opvatting dat de geschiedenis zich volgens een onomkeerbare rechtlijnige beweging voltrekt. Wat de negentiende eeuw echter onderscheidt van de voorafgaande eeuwen, is dat het begrip 'geschiedenis' in die eeuw tot de fundamentele ontologische categorie wordt, (...) Voor het moderne bewustzijn kan de werkelijkheid slechts worden begrepen vanuit haar historische ontwikkeling en is er geen plaats voor welke referentie dan ook naar buiten- of bovenhistorische werkelijkheid. (...) Het historisch besef is een betrekkelijk recent fenomeen en het is de vraag of het de eenentwintigste eeuw zal overleven. In de kunsten en in de wetenschappen, en in toenemende mate ook in het alledaagse leven, ontwikkelt zich een ander type ervaring dat zou kunnen worden aangeduid als posthistorisch. De motor van die ontwikkeling is de postmoderne tijdmachine die we kennen onder de naam computer. (...) Tegenwoordig wordt zelfs het merendeel van de nieuwsfoto's digitaal bewerkt. (...) Abraham Maslow heeft ooit opgemerkt dat voor iemand die alleen een hamer heeft, alles eruitziet als een spijker. In een cultuur waarin de computer het belangrijkste instrument is, wordt de gehele wereld een database, waarvan de elementen naar believen kunnen worden gerecombineerd. (...) Ook in de moleculaire genetica wordt hard gewerkt aan de deconstructie van de geschiedenis volgens dezelfde 'databank-ontologie'. Organismen worden opgevat als min of meer toevallige recombinaties van uit de genenpool afkomstige bouwstenen. Waar volgens de historische opvatting de evolutie het ontstaan en uitsterven van biologische soorten een onomkeerbaar historisch proces is, daar beschouwt het posthistorische bewustzijn de feitelijke evolutie als slechts één van de ontelbare mogelijke configuraties van de genenpool. Een configuratie waaraan we bovendien dankzij genetische manipulatie niet langer gebonden zijn. (...) Voor Hegel en een hedendaagse navolger als Fukuyama slaat 'het einde van de geschiedenis' op de voltooiing van een historisch proces, waarna geen betekenisvolle gebeurtenissen meer plaatshebben. Fukuyama interpreteerde op die manier de wereldwijde dominantie van het politiek-economische liberalisme na de val van de Muur. Na de ineenstorting van de wereldorde van de familie Bush weten we dat dit een nogal naïeve wensgedachte is. (...)

2004/07/31 NRC Handelsblad 8,9 door Jannetje Koelewijn
Het dikke ik
(...) De psychiater, Frank Koerselman, laat geen plaatjes zien, hij vertelt - over trots die kan overgaan in ijdelheid naarmate er minder is om trots op te zijn, over ijdelheid die steeds verder kan worden opgeblazen en dan overgaat in narcisme. (...) Er zijn geen tijden geweest, zegt Koerselman, waarin narcisme meer of minder kans kreeg. Het is van alle tijden. Koerselmans woorden lijken wel op die van Kunneman als hij vertelt over "captains of industry die bikkelhard regeren, geen kroonprinsen verdragen, zichzelf verrijken en al hun concurrenten wegmaaien". (...) En dan nu Jan van Hooff, de bioloog. Geen moralisme bij hem, ook geen bezorgdheid. Hij is een observator (...) Hij vertelt over een experiment van de Deense bioloog Møller, die bij mannelijke boerenzwaluwen de toch al lange staartpunten nog langer of juist korter maakte. De zwaluwen met de verlengde staarten paarden eerder dan de zwaluwen met de verkorte staarten, en ook eerder dan de zwaluwen met staarten waar niets mee was gebeurd. En ze gingen vaker vreemd. Van de mannetjes met de verkorte staartpunten gingen de vrouwtjes vaker vreemd. Maar wat het experiment opmerkelijk maakte: de jongen van de zwaluwen met de verlengde staart deden het beter. En dat kon onmogelijk genetisch zijn. Van Hooff: "De vrouwtjes van de aantrekkelijke mannetjes deden meer hun best." Maar nu de ontknoping: het jaar daarop waren relatief meer mannetjes met verlengde staarten doodgegaan. Ze waren niet meer behendig genoeg. Van Hooff vertelt ook over de theorie van The mating mind van de Amerikaanse bioloog Geoffry Miller. Die zegt dat het enorme brein van de mens misschien wel zijn pauwenstaart is. Misschien maakten mensen, toen ze begonnen te praten, zich seksueel aantrekkelijker door gevat te zijn, door intelligentie, door verbeeldingskracht, door creativiteit. Van Hoof weet niet of het waar is, maar hij vindt de gedachte interessant. (...) IJdelheid, zegt Van Hooff, moet niet idle, niet leeg zijn. Het eerste voorbeeld dat bij hem opkomt is dat van Camiel Eurlings, (...)

2004/08/07 NRC Handelsblad M 34 - 39 door Wim Köhler
'Ouderdom is groeiende chaos'
(...) Gerontoloog Rudi Westendorp maakt zich kwaad over de overheid, die kwalen van oude mensen afdoet als normale ouderdomsverschijnselen. Het zijn ziektes, zegt Westendorp. En die moet je bestrijden. (...) 'Precies, want bij iedere celdeling sluipen er ongeveer drie kopieerfouten in. Dat gebeurt grotendeel at random, willekeurig. En dat is de basis van de veroudering van de mens: het is toenemende wanorde. Verouderen is chaos. Bijna iedereen die veroudering wil bestrijden, gaat ervan uit dat de mens een programma heeft voor veroudering en dood, dat je kunt beïnvloeden. Maar dat is er niet. Een geprogrammeerde veroudering zou makkelijker te beïnvloeden zijn dan chaotisch verval. (...) Waar gaan negentigers aan lijden als we dementie bij veel mensen kunnen voorkomen? Komt daarna de polyneuropathie, het verloren gaan van de zenuwuiteinden? Worden die mensen allemaal blind? Waar gaan die negentigers aan dood? (...) Sarcopenie is de naam van een ziekte die ouderen stijf, stram en zwak maakt. Kortom: slecht ter been. (...) De oorzaak zit in het verloren gaan van een bepaald soort lichaamscellen - de pericyten - in het vlies dat rond iedere spierbundel ligt. Vroeger wist niemand waar ze voor waren, maar nu weten we dat het stamcellen zijn, waaruit weer nieuwe spiercellen kunnen groeien. (...) Maar bij hele oude mensen blijkt die voorraad pericyten soms op. En bij marathonlopers zijn ze soms veel eerder op. Veel marathonlopers lijden op hun zestigste of zeventigste aan een vermoeidheidssyndroom. (...) Is ouderdomsdoofheid dan nog steeds normale veroudering? Nee, dan gaat men het als een ziekte beschouwen, want je kunt het verkopen. Zodra ergens een pil voor is, is het een ziekte geworden. (...) De mens is ontstaan in Afrika, in een omgeving waar hij voortdurend werd bedreigd door parasieten, bacteriën en virussen. Onder die evolutionaire druk hebben mensen met een sterk afweersysteem een grotere kans te overleven. 'Het nadeel is de verminderde vruchtbaarheid. Daarom is er ook een evolutionaire grens aan de kracht van het afweersysteem' (...) Mensen met een zwak afweersysteem die vroeger niet oud werden doordat ze vroeg aan een infectieziekte stierven, overleven nu. Sterker nog: ze overleven lang. Want op latere leeftijd is een minder actief afweersysteem waarschijnlijk een voordeel. (...) Als het niet alert is, dan ben je snel te laat. In je jonge jaren is dat goed. Maar een goed afweersysteem is voor ouderen wellicht helemaal niet goed. We denken nu dat een actief afweersysteem veel bijkomende schade aan het eigen weefsel veroorzaakt. (...) Dementie ontstaat alleen als er ook een ontstekingsreactie in de hersens gaande is. En zo'n reactie laait natuurlijk eerder op bij mensen met een sterk werkend afweersysteem. (...) 'Aan de investering valt nog wel iets te doen: kies een partner uit een familie met langlevende mensen. Let daarbij vooral op de vrouwen. (...) In de praktijk is 'een beetje gevuld' het beste voor een gemiddeld lange levensduur.' (...) Je moet niet roken. Daar zijn we het over eens. Maar of meer bewegen nou echt helpt om ouder te worden? Dat weet ik al niet meer. Mensen die meer bewegen voelen zich beter. Maar misschien komt dat wel doordat mensen die zich beter voelen meer bewegen. Aan het onderhoud is erg veel te doen. Zorg ervoor dat je geen dingen in tien jaar verbrast waar een normaal mens 40 jaar mee doet. Loop bijvoorbeeld niet te veel marathons. Topsport is over het algemeen niet aan te bevelen. Al die bekende voetballers lopen op hun zestigste niet meer zo best. (...) Ik kom steeds vaker tot de conclusie dat de mazzelcomponent bij het ouder worden veel groter is dan we ooit hadden gedacht.' (...) Het aantal jaren dat Nederlandse mannen en vrouwen in goede gezondheid leven is ongeveer gelijk: mannen iets boven de 61, vrouwen iets onder de 61 jaar. Vrouwen hebben dus een zogeheten 'ongezonde levensverwachting' van bijna 20 jaar; mannen van ruim 14. de ongezonde levensverwachting neemt eerder toe dan af: de gewonnen jaren worden in ziekte doorgebracht. (...) het sterven raakt steeds meer gecomprimeerd in een beperkte leeftijdscategorie, tussen de 40 en 90. Sinds 1960 stagneert de compressie: de curve van 1996 is niet steiler. (...)

2004/08/09 Het Financieele Dagblad 7 door Gerben van der Marel
'Dexia doet veel voor beleggers'
(...) Ben Asscher (...) Ik val sowieso van verbazing in verbazing. (...) Om te beginnen de rol van Aegon. Natuurlijk is voor beleggers Dexia de partij om juridisch aan te pakken. Dat rechtvaardigt niet dat Aegon als oorspronkelijke verkoper van leaseproducten buiten beeld blijft. (...) 'De werkwijze van oud-ombudsman Oosting. Hij had de opdracht nooit moeten aanvaarden zonder de toezegging van Aegon om mee te werken aan een te bereiken schikking. Zij hebben immers het gros van de problemen veroorzaakt. (...) Voor Dexia was zijn voorstel onaanvaardbaar. Ze hebben een rechtszaak lopen tegen Aegon over de aankoop van leasebedrijven. De procespositie zou zijn weggegooid als in waren gegaan op het voorstel van Oosting. (...) Waar was AFM toen het nodig was? En de Consumentenbond procedeert nu namens beleggers maar heeft leaseproducten destijds niet ontraden. (...)

2004/08/18 NRC Handelsblad 3 door Joep Dohmen
Schnabbelende reporters, met behoud van zuiverheid
Toen Victor Deconinck presentator was van de actualiteitenrubriek Twee Vandaag trainde hij staatssecretarissen Monique de Vries en Johan Remkes in hun omgang met de media. (...) De naam van Deconinck komt vaak voor op de lijsten van 'bijklussende journalisten' die de Haagse departementen hebben vrijgegeven op verzoek van het KRO-programma Reporter. (...) In het materiaal dat tot nu toe is vrijgegeven staan de namen van zo'n honderd journalisten, vooral van radio- en televisierubrieken. (...) Tot de journalisten die naast hun werk als (politiek)verslaggever, columnist of presentator van een actualiteitenrubriek tegen betaling privé-opdrachten aannemen van departementen, behoren André Zwartbol (Twee Vandaag), Fons de Poel, Frank du Mosch en Maria Henneman (Netwerk), Kees Driehuis (VARA, ex-Nova), Jeroen Pauw en Willem Lust (Nova), Paul Witteman en Peter van Ingen (Buitenhof), Philips Freriks, Gijs Wanders, Margriet Brandsma en Charles Groenhuijsen (Nos-Journaal), Ferry Mingelen en Pim van Galen (Den Haag Vandaag), Willem Breedveld (Trouw), Jan Tromp (De Volkskrant) en Max van Weezel (Vrij Nederland). (...) Hoofdredacteur Hans Laroes van het NOS-Journaal ziet wel gevaren, met name voor de aantasting van de onafhankelijkheid van zijn nieuwsrubriek. (...) Overigens komt ook de naam van Laroes voor op de 'schnabbellijst' die de Rijksvoorlichtingsdienst verstrekte aan Reporter (reporter.kro.nl). Laroes maakte met onder meer Netwerk-hoofdredacteur Maria Henneman en hoofdredacteur John Olde Kalter van De Telegraaf deel uit van de commissie Toekomst Overheidscommunicatie. (...) Parlementair redacteur Frits Wester (RTL) werd voor die gelegenheid ingehuurd voor 800 euro. De lijsten laten zien dat journalisten vaak optreden als dagvoorzitter, gespreksleider of als voorzitter van een paneldiscussie. Daarnaast wordt er nogal eens redactiewerk gedaan en worden mediatrainingen gegeven aan bewindspersonen of ambtenaren. (...) Zo worden de redacteuren Mark Kranenburg (NRC Handelsblad) en Giselle van Cann (Het Financieele Dagblad) opgevoerd als onbetaald jurylid van de Grote Financiën Prijs. Dat het tot belangenconflicten kan komen, blijkt ook uit de lijsten. Zoals bij Pim van Galen, redacteur bij de parlementaire tv-rubriek Den Haag Vandaag. Hij trainde ambtenaren van het departement van Financiën waarover hij als journalist verslag doet. Ook Nova-presentator Willem Lust was als mediatrainer actief bij dat ministerie. Lust en Van Galen werden ingehuurd via het Hilversumse bureau Brain Box Mediatraining. (...) Directeur Max Kerremans van Brain Box zegt een "zeer fatsoenlijke onderneming" te leiden. (...) Kerremans wil de namen van enkele tientallen journalisten die hij inzet niet noemen. (...) VPRO-eindredacteur Peter van Ingen staat vaak op de lijsten. (...) Het ministerie van Financiën huurde EO-presentator Andries Knevel in als dagvoorzitter voor een congres op 14 oktober 1999. Knevel leidde de discussie en interviewde onder meer minister Zalm. Vier dagen later interviewde Knevel Zalm opnieuw, toen in zijn tv-programma Het Elfde Uur. (...) Ook de door Victor Deconinck privé getrainde Johan Remkes kwam later bij hem in Twee Vandaag. (...) Op de lijsten van 'bijklussende journalisten' van de departementen staan vijf redacteuren van NRC Handelsblad. Mark Kranenburg (...) Floris van Straaten (...) Tracy Metz (...) Roel Janssen (...) Elsbeth Etty (...)

2004/08/25 Het Financieele Dagblad 2 door Taco Mulder
Ben Smulders wordt spil in Kroes' netwerk
Aankomend eurocommissaris Neelie Kroes van mededingingszaken heeft de Nederlandse jurist Ben Smulders (44) aangezocht als chef van haar nieuwe kabinet. (...) Smulders draait al dertien jaar mee in het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Momenteel is hij lid van het kabinet van president Romano Prodi. (...) De buitengewone intelligentie van Smulders heeft als keerzijde dat zijn sociale vaardigheden niet om over naar huis te schrijven zijn. (...)

2004/08/28 NRC Handelsblad 24 door Herman Frijlink
Tussen bron en pomp staan speculant en aan olie verslaafde Chinees
(...) Dat ligt niet aan Koeweit, de oliemaatschappijen, de oorlog in Irak, de onrust in Venezuela of de machinaties van Moskou, vindt het Amerikaanse beursweekblad Barron's. Natuurlijk, al die gebeurtenissen dragen bij aan de onrust, maar de grootste boosdoener is China's aanhoudende groeiende vraag naar olie. (...) Nee hoor, denkt het Amerikaanse veertiendaagse zakenblad Fortune, niet de Chinezen maar de handelaren op Wall Street drijven de olieprijs naar "krankzinnige hoogten". (...) Evenals het Duitse weekblad Die Zeit heeft het Britse weekblad The Economist zijn licht opgestoken aan de bron, Koninklijke/Shell Groep, niet over de werking van de markt maar over de toekomst van olie. "De scenarioplanners denken dat gas na 2025 olie zal voorbijstreven als belangrijkste energiebron." (...) Het blad weet ook waarom aardgas niet veel eerder aantrekkelijk was als alternatief:"De bedrijven hebben er simpelweg niet naar gezocht."

2004/08/28 de Volkskrant 1m door Francisco van Jole
Paniek om een zeepbel
(...) Slechts 22 van hen, de webmaster meegeteld, hebben meer dan vijf berichten geschreven. Van een levendige 'community' voor het thuisfront, het beeld dat opdampte uit de berichtgeving in de reguliere media, was geen sprake. Bovendien kreeg Donkers met haar oproep nauwelijks bijval, slechts drie deelnemers betuigden steun; voor het overige waren de reacties ronduit afwijzend. Maar in de berichtgeving die losbarstte, werd dat niet gemeld. Wie niet zelf ging kijken kon gemakkelijk in de veronderstelling raken dat horden verontruste familieleden op de site een muiterij organiseerden. (...) Zoals de verslaggever in een vreemd land die snel een sfeerbepalend citaat nodig heeft nogal eens terugvalt op een taxichauffeur, zo knippen en plakken hele bureauredacteuren nu hun werkelijkheid bijeen met behulp van internet. In de global village blijkt iedereen plots taxichauffeur. Journalisten die destijds het EK voetbal naar munitie zochten om trainer Dick Advocaat het vuur aan de schenen te leggen, putten met sardonisch plezier uit de digitale gierput. (...) Eerst was er de rel rond een rapsong waarin het VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali met de dood werd bedreigd. Daarna volgde de verschrikking over een 16-jarige jongen in Friesland die zijn vriendin in brand stak en er vervolgens een lied over rapte. Beide nummers werden verspreid via internet, en dat was nieuws. Nou, verspreid is wellicht een groot woord. Ze waren op internet beschikbaar, zoals alles waar tieners beschikking over hebben op internet beschikbaar is. (...) Begin deze maand werd een oefenduel tussen de voetbalclubs FC Twente en Heracles afgelast omdat er op internet berichten verschenen die wezen op mogelijke rellen. (...) Soortgelijke dreigende berichten kwamen in het nieuws over Mystery-land (...) Dankzij internet is er nu ook nieuws waar echt helemaal geen enkel feit over bekend is. De kroon spant minister Remkes die vorige week verklaarde:"Zoals u ongetwijfeld is opgevallen, is dit weekeinde via de media belend geworden dat Nederland op een internetsite bedreigd wordt met aanslagen in verband met de militaire presentie in Irak. (...) Dat de beheerders van de site in kwestie, hardcorehooligans.nl, die oproepen tot nonsens bestempelen was minder duidelijk. (...) Dat is anders geweest. Ooit, toen het nieuwe medium net ontlook, werd het gezien als het middel bij uitstek om de media te controleren. Via internet zouden feiten en beweringen door iedereen gecheckt kunnen worden. (...)

2004/08/28 de Volkskrant 5M door Rachida Azough en Maud Efting
Schnabbelen & babbelen
(...) Het is niet de eerste keer dat het NOS Journaal in verlegenheid wordt gebracht door de bijbanen van zijn medewerkers. In 1982 bleek dat journaalmedewerkers Hans Hillen en Charles Schwietert regelmatig toespraken schreven voor staatssecretaris Fons van der Stee van Financiën en daarvoor werden betaald. (...) Wanneer is de geloofwaardigheid van een medium in het geding? Velen trekken de grens bij mediatraining en communicatieadviezen. RTL Nieuws heeft inmiddels laten weten het geven van een mediatraining door Frits Wester te betreuren. 'Ik zou nooit mediatraining geven', zegt Paul Witteman. 'Dat kan niet voor een interviewer.' (...)

Kort door de bocht nr.261, 24 juni 2004

UITTREKSELS
PvdA is machtig in cultuur
Afstand is de norm
Neem hem serieus
De luchtbel is nog steeds half vol
De stelling van Sander Koole: martelingen zijn volkomen voorspelbaar
Bedrijven verstoppen bonussen in pensioenen
Schwarzenegger en Bush maken zich zorgen over morgen
'De aandelenmarkt is niet asociaal'
Verbod op spelen van Wilhelmus
'Tabaksblat' wint terrein
Harde kritiek op financiële waakhond
Nederlanders zijn helemaal niet individualistisch, maar in alles juist benauwend groepsgericht
Noren tellen meeste vrouwen in top bedrijf
Rijken kunnen hele AEX kopen
RVD gaat larie over Koningin bestrijden
Groei aantal Nederlandse miljonairs blijft ver achter
Leden kiezen nieuw bestuur

UITTREKSELS
* 2004/05/21 in NRC Handelsblad p.1 door Karel Berkhout
PvdA is machtig in cultuur
De PvdA is de grootste partij in de besturen van culturele instellingen in Nederland, gevolgd door de bank ABN Amro. Van de PvdA zijn oud-premier W. Kok (Rijksmuseum, Nationale Ballet) en de Nijmeegse burgemeester G. ter Horst (Fonds BKVB, Holland Festival) de machtigste bestuurders, van ABN Amro zijn dat T. de Swaan (Concertgebouworkest, Nederlandse Opera) en R. Groenink (Stedelijk Museum, Mondriaanstichting). Dit blijkt uit een telling door deze krant bij ruim dertig culturele instellingen - de voornaamste nationale toneelgezelschappen, dansgroepen, musea en orkesten - die in totaal een kleine tweehonderd bestuursfuncties hebben. De meeste bestuurders (bijna tweevijfde) komen uit het bedrijfsleven. Een van de vijf komt uit de cultuursector, een op de zes uit de politiek en een op de tien uit het (hoger) onderwijs. De PvdA heeft zestien bestuursfuncties in de cultuursector, evenveel als alle andere partijen samen. De Raad van Cultuur bepleitte vorige maand werk te maken van cultural governance: goed bestuur in de cultuursector. M. Tabaksblat, voorzitter van de commissie die normen formuleerde voor het bestuur van bedrijven, pleit voor een hervorming van de culturele instellingen. "De controle en het machtsevenwicht zijn niet goed geregeld", zegt hij. "Het bestuur is almachtig, controleert in feite zichzelf." Een onafhankelijke raad van toezicht moet volgens hem de norm worden.

* 2004/05/21 in NRC Handelsblad p.20 door Karel Berkhout
Afstand is de norm
Dijkstal machtigste (ex-)politicus
Top-10 Nederlandse bestuurders kunstsector

1	M. van Veen ex-Hoogovens (Corus)	Nieuwe Kerk, voorzitter Concertgebouworkest, voorzitter
2	T. de Swaan ABN Amro	Nederlandse Opera, voorzitter Concertgebouworkest, lid
3	V. Halberstadt hglr. UVA, SER	Concertgebouw nv, lid Nederlandse Opera, lid
4	H. Dijkstal ex-Kamerlid (VVD)	Naturalis, voorzitter Ned. Fonds vd Film, voorzitter
5	W. Kok ex-premier (PvdA)	Rijksmuseum, lid Nationale Ballet, lid
6	R. Groenink ABN Amro	Stedelijk Museum, voorzitter Mondriaanstichting, lid
7	G. ter Horst burg. Nijmegen (PvdA)	Fonds BKVB, voorzitter Holland Festival, lid
8	J. van Nieuwenhoven ex-Kamerlid (PvdA)	Nationale Toneel, voorzitter Kröller-Müller, lid9
9	H. Andersson consultant AEF	ZT Hollandia, voorzitter Stedelijk Museum, lid
10	H. Koning ex-staatssecr. (VVD)	RO Theater, lid Introdans, lid

(...) Bestuursfuncties bij culturele instellingen in Nederland. PvdA: W. Kok; H. d'Ancona; J. van Nieuwenhoven; J. van Doorne; G. Ter Horst; W. Meyer; J. Leerdam; M. van Rossen; J. Wallage; S. Patijn; M. van Zuijlen; A. Verstand. VVD: H. Koning; H. Dijkstal; A. Jorritsma-Lebbink; J. Pannekoek- Van Toor. ABN Amro: J. Kuiper; T. de Swaan; R. Groenink; J. Kalff; G. van Engelen; P. Kwant; J. van Dorp. Boekel de Nerée: E. Swaab; H. Uhlenbroek; M. van Eck. (...) De vraag is: hoe goed doen de besturen van culturele instellingen het eigenlijk? Best goed, vindt Melle Daamen, directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg. Hij was vier jaar geleden voorzitter van een commissie die een rapport schreef over cultural governance: "In de cultuursector wordt zeker niet slechter bestuurd dan in de zorgsector of bij de overheid." De kwaliteit van het Nederlandse cultuuraanbod is hoog en de publieke gelden worden in het algemeen goed besteed. Wel heerst er bij besturen 'taoïsme', een neiging om dingen zoveel mogelijk op hun beloop te laten. Daamen zegt: "Daardoor grijpen bestuurders vaak te laat in en krijgen problemen de tijd onnodig groot te worden." (...) "Waar christen-democraten van oudsher hun maatschappelijke betrokkenheid invullen in besturen van bijvoorbeeld welzijnsinstellingen, doen de sociaal-democraten dat traditioneel meer bij culturele instellingen", verklaart Hans Dijkstal, voormalig leider van de VVD. (...) Culturele instellingen kiezen politici in de besturen om toegang te krijgen tot de subsidiegelden van de overheid. "Vaak wil een instelling je hebben vanwege je politieke netwerk", vertelt Dijkstal, "maar ik ga geen geld ophalen. (...) De aanwezigheid van mensen uit het bedrijfsleven is overigens geen garantie voor succes. Juist deze doorgaans daadkrachtige bestuurders stellen zich met name in de toneelwereld vaak terughoudend op. (...) Bij de samenstelling van de top-10 zijn de enige 10 bestuurders geselecteerd met twee functies (een grotere opeenhoping is in deze telling niet gevonden). Deze functies zijn vervolgens gewogen op het prestige van de instelling en de aard van de functie (voorzitter is belangrijker dan gewoon bestuurslid).

* 2004/05/21 in de Volkskrant p.23 door Jan Tromp
Neem hem serieus
Hoe harder de kritiek wordt op de Amerikaanse president, hoe feller zijn aanhang hem verdedigt. Bush verzinnebeeldt de haat van gewone Amerikanen jegens arrogante intellectuelen: 'Ze misonderschatten me.' (...)

* 2004/05/22 in Het Fiancieele Dagblad p.29 door Bendert Zevenbergen
De luchtbel is nog steeds half vol
(...) Gelukkig is er voor de twijfelaars nog altijd Andrew Smithers. De onderzoeker stelt eenvoudig dat de Amerikaanse en Britse aandelen 60% te duur zijn. (...) Siegel verwierf faam met zijn diepgaande studies van de wereldwijde beursrendementen over de afgelopen tweehonderd jaar. Hij stelde ten slotte vast dat aandelen, ondanks afwijkingen die soms wel tientallen jaren kunnen duren, over een langere periode een reëel rendement geven van 5,5% tot 6,5%. Het percentage staat inmiddels bekend als 'Siegel's Constant'. Smithers heeft nagerekend dat alle lange-termijnbeleggers (een beleggingshorizon van minimaal tien jaar) die vanaf 1974 zijn ingestapt en nu nog in aandelen zitten, bovengemiddelde rendementen hebben behaald. (...) Nu zijn de beurzen extreem overgewaardeerd, maar dergelijke situaties zijn altijd gevolgd door een periode van onderwaardering.' De voorspellingen van Smithers zijn een waarschuwing aan het adres van pensioenfondsen die anders willen geloven. 'Pensioenfondsen hanteren bewust de verkeerde waarderingsmethodes en houden er systematisch te hoge verwachtingen op na om de te lage premiestortingen van de werknemers en hun hoge weging in aandelen te kunnen rechtvaardigen', aldus Smithers. (...)

* 2004/05/22 in NRC Handelsblad p.17 door Roel Janssen
De stelling van Sander Koole: martelingen zijn volkomen voorspelbaar
(...) Hoe komt het dat gewone mensen hiervoor zo bevattelijk zijn? "Op die vraag probeert de Terror Management Theory in de sociale psychologie een antwoord te geven. Als mensen zich bedreigd voelen, met name als ze herinnerd worden aan hun sterfelijkheid en ze zich kwetsbaar wanen omdat je hun cultuur aanvalt, dan slaan ze terug met agressie. Dit is sterk verbonden met groepsprocessen." Menselijk gedrag kun je toch niet vergelijken met dat van mieren, wanneer je met een stokje in een mierennest prikt? "Bij mensen werkt het net zo. Als mensen bang zijn, trekken ze naar elkaar toe. De analogie tussen mensen en dieren is groot. In tijden van crisis zie je dat hogere cognitieve vermogens worden uitgeschakeld en dat mensen reageren op hun emotionele gevoelens. Als mensen een heftige crisis doormaken, gebruiken ze niet de hersens van hun neo-cortex, maar lagere, primitieve hersensystemen." (...) Het is pijnlijk, maar het zijn juist goed aangepaste mensen die in oorlogssituaties de ergste dingen doen. Dit soort gedrag helpt om psychisch gezond te blijven en niet depressief te worden." Ze doen toch de gruwelijkste dingen? "Ja, maar je bent met de goede zaak bezig en dat geeft je leven zin. Dat is voor mensen belangrijk. (...) De gangbare gedachte is: die lui op de foto's zijn psychopaten of er zit in ieder geval een steekje bij hen los. "In het dagelijkse leven zijn het gewone mensen. Onder normale omstandigheden doen ze wat een groep in normale omstandigheden aan fatsoenlijk gedrag van ze vraagt. En in uitzonderlijke situaties, waarin de groep voorschrijft om tekeer te gaan tegen de vijand, doen ze het ook." Verklaart dit waarom hun ouders of vrienden zeggen: we begrijpen er niets van want het was zo'n aardig kind? "Ze hebben gelijk. Dat is ook echt zo." Moet je ze dan wel straffen? "Ja, want je wil natuurlijk niet toestaan dat dit gebeurt." Maar waarom die seksuele vernederingen, nog wel door vrouwelijke bewakers? "Die vernederingen hebben als doel de vijand zijn menselijkheid te ontnemen. (...) Het heeft een symbolische waarde om iemand te vernederen en te laten zien dat jouw groep superieur is en dat jouw cultuur superieur is aan die van andere mensen." (...)

* 2004/05/22 in de Volkskrant p.1,25 door Douwe Douwes, Gert-Jan van Teeffelen
Bedrijven verstoppen bonussen in pensioenen
Bedrijven verstoppen extraatjes voor bestuurders steeds vaker in riante pensioenbijdragen of een tijdelijk verhoogd salaris. Door de zwakke economie bleef de gemiddelde inkomensstijging beperkt. De bezoldiging voor de top bij ruim tweehonderd bedrijven steeg afgelopen jaar 2,9 procent. Dit blijkt uit het onderzoek naar bestuurdersbeloningen dat de Volkskrant sinds begin jaren tachtig jaarlijks uitvoert. Ditmaal zijn gouden handdrukken niet meegeteld bij het berekenen van de stijging, omdat die door hun omvang een vertekend beeld kunnen geven. Hierdoor liepen de beloningskosten een jaar eerder met 20 procent op. (...) In het oog springen de grote verschillen binnen sectoren. (...) Vergeleken bij Europese bedrijven zitten Nederlandse topmanagers qua verdiensten in de middenmoot, blijkt uit een vergelijking van de salarissen van de vijftig grootste beursfondsen in het eurogebied. 74 Mille per maand plus pensioenversneller (...)

* 2004/05/29 in NRC Handelsblad p.22 door Herman Frijlink
Schwarzenegger en Bush maken zich zorgen over morgen
(...) Want niet overbevolking is een van de grootste rampen die de wereld bedreigen, meent het kwartaalblad Foreign Affairs, maar de vergrijzing. Want het tempo waarin de wereldbevolking groeit is 40 procent gedaald sinds het eind van de jaren zestig. Demografen van het International Institute for Applied Systems Analysis voorspellen dat de wereldbevolking tot 2070 zal oplopen tot negen miljard mensen en dan zal krimpen. De kern van de zaak is volgens het blad dat de gemiddelde vrouw maar half zoveel kinderen baart als in 1972. Dat komt doordat het opvoeden van kinderen overal ter wereld steeds duurder wordt, meent het blad. (...) verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd zal niet veel zoden aan de dijk zetten, meent het blad, want naarmate de gezondheid van ouderen verslechtert vermindert ook hun vermogen om bij te dragen aan het bruto binnenlands product. Het blad wijst er op dat de arbeidsongeschiktheid onder Amerikanen die ouder zijn dan 59 jaar dramatisch groeit door vetzucht en gebrek aan beweging. De tamtam over de verlenging van de levensverwachting slaat volgens het blad nergens op, want de levensverwachting van Amerikaanse vrouwen die ouder zijn dan 65 jaar was in 2002 lager dan in 1990. Soortgelijke trends doen zich nu ook voor in Europa en in ontwikkelingslanden als China en Mexico. Het zou al heel wat zijn als de mensen, met name ouderen, meer zouden bewegen en de auto lieten staan. Misschien hebben ze binnenkort weinig keus meer. Want de brandstof voor auto's is schaarser dan ooit, schrijft het Britse weekblad The Economist in een special over Saoedi-Arabië en olie. En de extra voorraden voor moeilijke tijden worden steeds kleiner. Beschikte de wereld in 1985 nog over een buffervoorraad die zo groot was als 25 procent van de wereldvraag, nu is die geslonken tot minder dan 3 procent van de vraag. Dat is minder dan ooit in de afgelopen dertig jaar. Want afgezien van de poeha over de olievoorraden in Rusland, Alaska of West-Afrika is en blijft het een feit dat Saoedi-Arabië meer olie exporteert en meer reserves heeft dan enig ander land in de wereld. Dat zou allemaal minder erg zijn als het land niet steeds vaker het doelwit was van terreur. Voor de hand ligt volgens het blad een aanslag op Ras Tanura, de grootste olie-exporthaven ter wereld, of op Abquaiq, 's werelds grootste olieraffinaderij. "En net als je denkt dat de olieprijs niet hoger kan worden bewijst de markt het tegendeel", kreunt het Amerikaanse zakenweekblad BusinessWeek. (...)

* 2004/06/01 in NRC Handelsblad p.13 door Jeroen Wester
'De aandelenmarkt is niet asociaal'
(...) Vandaag presenteert Cools, met een leerstoel ondernemingsfinanciering aan de Rijksuniversiteit Groningen, de conclusies bij zijn inaugurele rede. Strekking: de aandelenmarkt is niet amoreel. De beurs heeft het menselijk gedrag overgenomen. Goed, de sterkste overleven, maar niet ten koste van je biotoop. (...) "Wat gebeurt er met kinderarbeid? Het wordt afgekeurd. Terwijl we volgens Darwinistische principes elkaar juist zouden moeten afmaken als we daardoor zelf kunnen overleven." Bedrijven hebben volgens Cools, die ook consultant is bij advieskantoor The Boston Consulting Group, het menselijk gedrag geïncorporeerd. Gevolg volgens Cools: de beurs waardeert wel degelijk langetermijngedrag van ondernemingen, in tegenstelling tot alle kritiek op het kortetermijndenken op de beurs. (...) Hij vond een positieve correlatie tussen een verhoging van de onderzoeks- en ontwikkelingsuitgaven en de beurskoers. Hij vond die relatie ook bij de aankondiging van hogere marketinguitgaven of een 'positieve actie' voor het milieu. "Het is een mythe dat de beurskoers stijgt na de aankondiging van ontslagen. In negen van de tien gevallen daalt de koers juist. De enige uitzondering geldt voor bedrijven die direct failliet zouden gaan als zij geen banen zouden schrappen. (...) Hoe hoger de variabele beloning, hoe groter de kans op fraude. "Dan kun je zeggen: nogal wiedes. Maar ik heb het empirisch onderzocht!" (...) De beurs heeft zijn tijdelijke hypes, maar op de lange termijn ziet Cools rationaliteit in de koersen. Zo noteren de topbedrijven uit de periode voor de sluipkrach nu beduidend lager dan bedrijven die het toen minder goed deden. (...) Mensen denken niet zozeer in termen van overleving van het individu, maar in overleving van de soort. Daarin verschilt de mens van andere dieren. De aandelenmarkt verwerkt die duurzame benadering eveneens in de koersen. Wie niet duurzaam genoeg opereert, wordt niet beloond, zo vond Cools. "Het is een must voor bedrijven geworden. (...) Maar volgens Cools had de markt lang van tevoren door dat er in Zaandam iets niet helemaal aan de haak was. "Kijk naar de koers, die was in het jaar voorafgaand aan het bekend worden van het boekhoudschandaal van 31 tot onder de 10 euro gekelderd. Het schandaal zelf was maar een rimpeling in Aholds beurskoers.

* 2004/06/06 in De Telegraaf p.3
Verbod op spelen van Wilhelmus
(...) Overigens staat Nederland niet alleen in dit beleid. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst verschilt het protocol per land. "Zo klinkt in het Verenigd Koninkrijk nimmer het volkslied bij de ontvangst van een hoge buitenlandse gast, zelfs niet als daar de koningin bij aanwezig is. De republiek Ierland houdt er dezelfde regels op na als Nederland. Alleen in aanwezigheid van de president van dat land klinkt de nationale hymne. België en Duitsland gaan wat ruimer met het gebruik van het volkslied om." (...)

* 2004/06/10 in Het Financieele Dagblad p.1 door Jan Fred van Wijnen
'Tabaksblat' wint terrein
(...) Het gemiddelde fonds haalt nu een 6,3 (op een schaal van 1 tot 10). Twee derde van de bepalingen wordt dus al in praktijk gebracht, hoewel de code pas volgend jaar verplicht is. Bij het vorige onderzoek van Iris, in oktober vorig jaar, was het gemiddelde rapportcijfer nog 3,3. De meest voorkomende afwijking van 'Tabaksblat' is het aantal commissariaten dat een commissaris erop na houdt. Bij 49% van de ondernemingen heeft een commissaris er meer dan vijf, wat volgens de code het maximum is. Het 'old boys network', zo concluderen Iris en Rabo Securities, is nog springlevend. Hoewel de Tabaksblat-barometer de laatste acht maanden aanzienlijk is gestegen, zien de Iris-onderzoekers nog geen verband met de beurskoers van de onderzochte bedrijven. (...) Top en flop: Numico: 9,7; Philips: 9,5; KPN: 9,4; Wessanen: 9,3; Frans Maas: 2,2; Eurocommercial Prop.: 2,1; Hunter Douglas: 1,9; NSI: 1,8 (Nieuwe Steen Investments) (...)

* 2004/06/10 in NRC Handelsblad p.1
Harde kritiek op financiële waakhond
De Algemene Rekenkamer is bijzonder kritisch over het functioneren van de financiële toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM). (...) De Rekenkamer vreest het risico dat marktmisbruik ongestraft blijft en noemt de pakkans laag voor beleggers die handelen met voorkennis of die koersen manipuleren. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat "bij 3 tot 4 procent van het handelsvolume" sprake zou kunnen zijn van handel met voorwetenschap. (...) Het sanctiebeleid is "nog niet voldoende effectief", wat deels het gevolg is van het lage aantal boetes ("nagenoeg nihil") voor handel met voorkennis. Volgens het rapport zijn de openbare registers, waarin beurstransacties moeten worden gemeld, niet op orde. Zo waren grotere aandeelhouders in 2002 140 maal te laat (37 procent van de gevallen) met de verplichte melding dat hun belang was gewijzigd. (...)

* 2004/06/12 in NRC Handelsblad p.15 door H.J. Schoo
Nederlanders zijn helemaal niet individualistisch, maar in alles juist benauwend groepsgericht
Wij koesteren in Nederland graag de mythe van ons non-conformisme, dat ontstaan zou zijn in de jaren zestig. Het zou realistischer zijn te erkennen dat die jaren juist een eind hebben gemaakt aan eigenzinnigheid. (...) Ontzuiling betekende bijvoorbeeld niet meer maar minder politieke democratie. Het politieke opvolgersysteem met kaderpartijen en zonder stemplicht bleek minder representatief. Ook de maatschappelijke democratie liet veren: de zwaar bevochten interne democratisering van instellingen op het middenveld, zoals het onderwijs en het welzijnswerk plaatste zowel hun clientèle als politieke meesters op het tweede plan en leidde tot een slecht gecontroleerde heerschappij van professionals. Ook op mentaliteitsgebied bieden de jaren zestig een dubbelzinnige oogst. Zij laten bijvoorbeeld niet de geboorte zien van een Nederlander als ongepolijste individualist en onversaagd non-conformist. Integendeel, het tijdperk markeerde de verdwijning van dit persoonlijkheidstype - langs lijnen die David Riesman al in de jaren vijftig had geschetst. Geloofsverlies, stelde de Amerikaanse socioloog, maakt van mensen niet per se individualisten of non-conformisten. Leefde de 'inner-directed' mens, zoals Riesman hem noemde, vanuit vaste waarden en overtuigingen, ontleend aan geloof en ideologie, zijn 'outer-' of 'other-directed' opvolger, het product van modernisering, ontbeert zo'n innerlijk kompas en is daarom aangewezen op de gyroscoop van het sociale leven. Other-directedness vergt een voortdurend peilen en polsen van wat 'in' is, usance, de sociaal bemiddelde 'waarheid' van het moment. De other-directed persoonlijkheid zoekt consensus, letterlijk, en voegt zich. Other-directedness is misschien betreurenswaardig, maar tegelijk heel functioneel. De nieuwe postagrarische, postindustriële, dienstverlenende samenleving heeft immers nauwelijks emplooi voor mensen uit één stuk, zij moet het hebben van mentale wendbaarheid, sociabiliteit, consensus in plaats van beginsel, van alledaags pragmatisme en invoelingsvermogen. (...) Die nieuwe sensibele en sociabele mens is evenwel onmogelijk als 'individualist' of 'non-conformist' af te schilderen. Toch gebeurt dat steeds weer en op grote schaal. (...) Misschien hadden de Sixties überhaupt wel meer met het verleden dan met de toekomst te maken en verbloemde het feestgedruis dat het toch vooral om een in nostalgie gedrenkte vlucht naar voren ging, een bezweringsritueel dat de pijn van de accelererende moderniteit met haar onontkoombare sociale veranderingen en verlies aan tradities moesten helpen verzachten. (...) Rebel without a cause, maar godlof wel in de laatste spijkermode. (...) De piercing als daad van 'massaal individualisme', zinnebeeld van zowel conformisme als non-conformisme. (...) In dubbel opzicht illustratief is het onderzoekje dat sociaal-psychologen zo'n twintig jaar geleden aan de Amsterdamse Vrije Universiteit deden, een herhaling van bekend Amerikaans conformisme-onderzoek. (...) Een aan de Universiteit van Amsterdam docerende Amerikaanse socioloog, Derek Phillips, kwam rond die tijd op grond van zijn waarnemingen tot eenzelfde, toen geruchtmakende, conclusie: Nederlanders zijn helemaal niet individualistisch en non-conformistisch, maar in alles juist benauwend groepsgericht. (...) De omwenteling van zestig slaagde namelijk, zoals de socioloog Joop Ellemers al in 1975 betoogde, niet door de stootkracht van de revolutionairen van het eerste uur, maar door een beslissend zetje van het plotselinge, door angst ingegeven, neo-conformisme van voormalige steunpilaren van het oude regime. (...)

* 2004/06/15 in Het Fiancieele Dagblad p.4
Noren tellen meeste vrouwen in top bedrijf
Noorwegen voert de ranglijst aan van landen die het meeste vrouwen tellen in ondernemingsbesturen. In Noorwegen is 22% van de top van het bedrijfsleven vrouw. Het Noorse bedrijf Statoil heeft een bestuur dat voor 44% bestaat uit vrouwen. De volgende op de lijst zijn Zweden met 20% en Finland 14%. Nederland neemt met 7% een middenpositie in in Europa, al is dat wel onder het gemiddelde van 8%. Italië is het land met de minste vrouwelijke bestuurders: 2%. Het onderzoek van het European Professional Women's Network (EPWN), dat is uitgevoerd door executive-searchbureau Egon Zehnder, is gedaan onder de 270 grootste bedrijven in de landen van de Europese Unie zoals die er tot 1 mei uitzag, aangevuld met Zwitserland. Van de onderzochte bedrijven heeft 38% geen enkele vrouw opgenomen in het bestuur. Zo'n 28% van de bedrijven heeft meer dan één vrouw in het bestuur. (...) Het onderzoek richtte zich ook op de derde laag daaronder. Dit om te kijken of er een groot reservoir aan geschikte vrouwen is die binnenkort in aanmerking komen voor bestuursfuncties. Dat blijkt niet het geval. In alle landen is het percentage vrouwen in de derde managementlaag lager dan het aandeel vrouwen aan de top. Shell vormt een grote uitzondering met 25% vrouwen in de 'pijplijn'. Overigens zijn in de lijst bijna uitsluitend multinationals opgenomen. Die hebben over het algemeen meer vrouwelijke bestuurders dan kleinere ondernemingen. Het gemiddelde Noorse bedrijf heeft slechts 9% vrouwen aan de top. In Nederland is het gemiddelde in de vijfhonderd grootste bedrijven 5%.

* 2004/06/16 in Het Financieele Dagblad p.1 door Bendert Zevenbergen
Rijken kunnen hele AEX kopen
(...) Hoewel Nederlanders hun rijkdom niet graag schijnen te tonen, zijn ze binnen Europa wel relatief groot in aantal. Alleen in Duitsland, Zweden, Noorwegen en Luxemburg is de verdeling van het vrij besteedbare vermogen onder de totale bevolking schever dan in Nederland.

* 2004/06/16 in De Telegraaf p.3
RVD gaat larie over Koningin bestrijden
(...) Zo wordt daar sinds gisteren gemeld dat de Koningin nooit gezegd heeft dat het Wilhelmus van haar is. "En dat vindt zij ook niet", aldus de site. Vorige week meldde de Volkskrant dat de Koningin het alleenrecht op het volkslied claimt en dat het dus alleen gespeeld mag worden als zij of een ander lid van het Koninklijk Huis aanwezig is. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft vervolgens geprobeerd dit bericht gerectificeerd te krijgen. (...) Voor officiële ontvangsten zijn er bij Defensie echter wel regels. (...) Als de ene minister de andere ophaalt wordt het Wilhelmus niet passend geacht.

* 2004/06/16 in de Volkskrant p.7 door Douwe Douwes
Groei aantal Nederlandse miljonairs blijft ver achter
Nederland telde vorig jaar honderdduizend miljonairs, net zo veel als een jaar eerder. Daarmee blijft de groei van het aantal rijke particulieren ver achter bij het wereldgemiddelde. Wereldwijd groeide het aantal miljonairs namelijk met 7,5 procent. (...) Voor Merrill Lynch valt iedereen met een vrij besteedbaar vermogen van een miljoen dollar of meer in die categorie. Dat is op dit moment evenveel als 830 duizend euro. Het geld dat in het eigen huis zit, wordt dus niet bij het vermogen meegerekend. (...) Vooral in Amerika en Azië steeg het aantal rijke mensen. (...) Met name rijken in China en India hebben daarvan geprofiteerd. (...) 'Nederland doet het absoluut gesproken helemaal niet zo slecht. De dichtheid van vermogenden is in Nederland hoog.' In Rusland, Tsjechië en Spanje neemt het aantal miljonairs wel toe. De Verenigde Staten blijven het land met de meeste miljonairs, en de groei zit er nog steeds in. In 2003 waren er 2,27 miljoen Amerikaanse miljonairs, 14 procent meer dan in 2002. Merrill Lynch verwacht dat er ook in de toekomst steeds meer miljonairs zullen komen. In de komende vier jaar zal het vermogen van de superrijken jaarlijks met zo'n 7 procent groeien, verwacht de bank. (...) Capgemini heeft de onderzoeksmethode aangepast die het gebruikt om het aantal rijken per land te bepalen. Daardoor daalde het aantal miljonairs in Nederland met 45 duizend; bijna eenderde. (...) Capgemini gebruikt cijfers over de spaargelden en de inkomensverdeling in een land om tot zijn uitkomsten te komen.

* 2004/06/19 LPF
Leden kiezen nieuw bestuur
(...) Het nieuwe bestuur dat is gekozen bestaat uit; Dhr. Fabius, Dhr. Belder, Dhr. Swarte, Dhr. Moleveld en Dhr. Pieterman. Namens de fractie is als gedelegeerd bestuurder de heer Nawijn toegevoegd. (...)

Kort door de bocht nr.259, 26 mei 2004

UITTREKSELS
Al huurt hij heel Parijs af
Winner takes all
Criminelen pompen misdaadgeld in Amsterdamse 'stenen'
Journalisten kunnen niet tellen
Beeldenstorm
Nederlandse topman snel uit het zadel
Lubbers beticht van seksuele intimidatie
'Nog zeker vier andere klachten van vrouwen tegen Lubbers'
Het Carlyle-complot

* 1997/11/21 HP/De Tijd 52-56 door Tom Kellerhuis en Liesbeth Wytzes
Al huurt hij heel Parijs af
Is het zijn roem, zijn poen of nog iets anders? Drie vrouwen in debat over de eetbaarheid van de machtige man: huwelijksbemiddelaar Annelies Penning, schrijfster Yvonne Kroonenberg en Tweede-Kamerlid Guikje Roethof. (...) Roethof : "Voor mij hebben machtige mannen niet zoveel extra. Naarmate ik dichter bij het vuur kwam te zitten, vond ik ze minder interessant. (...) Het pleit aan het begin van de forumdiscussie in de chambre separée van het hoofdstedelijke restaurant Beddington's al bijna beslecht: Yvonne en Annelies onderkennen de aantrekkingskracht van machtige mannen, Guikje weifelt nog. Wat is dan precies ie aantrekkingskracht en hoe ver ga je? (...) Kroonenberg: "Bart is een origineel joch, die heeft ideeën, daar verveel je je niet mee. (...) "Geld is een ruilmiddel, dat staat ergens voor. Soms voor macht, voor inventiviteit, creativiteit, originaliteit. Met geld worden diensten afgerekend, maar ook talenten. (...) Kroonenberg: "Vind jij Wim Kok minder aantrekkelijk dan Ruud Lubbers? Ik vind Lubbers juist volstrekt oneetbaar. Waarom de vrouwen meer achter hem aan zaten dan achter Kok? Omdat Lubbers meer achter de vrouwen aan zat. Wim Kok heeft het druk, die is aan het werk." Pennings: "Ruud Lubbers was ook druk." Kroonenberg: " Nee joh, Lubbers zat de hele dag met z'n pik te spelen. Kom nou, dat weer toch iedereen?" (...)

* 1997/11/21 HP/De Tijd 44-48 door Marcel Roele
Winner takes all
(...) In het zojuist verschenen boek The Dark Side of Camelot slaat journalist Seymour Hersh de laatste nagels in Kennedy's doodskist. Hersh concentreert zich op het privé-leven van de president. Kennedy bezondigde zich vrijwel dagelijks aan buitenechtelijke seksuele contacten. Een reeks maîtresses was nog niet voldoende om zijn behoefte aan afwisseling te bevredigen, zodat zijn persoonlijke assistent ervoor zorgde dat er geregeld 'prostituees' hun opwachting bij de president kwamen maken. (...) Zowel vanuit historisch als vanuit biologisch perspectief is het volkomen normaal dat de machtigste man van het land met de mooiste vrouw naar bed gaat. Macht is altijd aan seks gekoppeld geweest; dat is de reden waarom mensen en andere sociale dieren in macht zijn geïnteresseerd. (...) Politici met een actief extracurriculair seksleven, zoals Kennedy, Mitterand of - of zoals de geruchten willen - onze eigen Ruud Lubbers, hoeven niet hun macht te misbruiken om zich hun vrouwelijke onderdanen toe te eigenen. Ze worden of werden door veel vrouwen aantrekkelijk gevonden. (...)

* 2003/08/23 de Volkskrant 2 door Marc van den Eerenbeemt
Criminelen pompen misdaadgeld in Amsterdamse 'stenen'
(...) 'Ome Jaap' bekroont tijdens het eerste free fight-gala in Nederland in 1995 nog de winnaar van de hoofdpartij. De prijzen van de mindere partijen worden uitgereikt door onder meer Hell's Angels-voorman Big Willem en vastgoedcollega Lüske. (...) Een goede bekende van Lüske is makelaar en projectontwikkelaar Gerard W. Bakker. Evenals Lüske was hij lang een geliefd doelwit van de kraakbeweging. Hij wil als een van de weinige makelaars wel praten over misdaad en misdaadgeld in het onroerend goed. (...) Hij ziet hoe zich in het onroerend goed bovenwereld en onderwereld moeiteloos mengen. 'Ook de chicste makelaars en de chicste advocaten worden gebruikt. Dié doen de transactie. (...) Wie actief is in het onroerend goed in de binnenstad krijgt zeker te maken met het grote criminele geld, zegt hij. 'Onroerend goed is nu eenmaal dé manier om zwart geld weg te werken en er nog wat mee te verdienen. Het is ook zó gemakkelijk. Niemand maakt zich ook druk om politie en justitie. De pakkans is zo gering. Niemand is bang om een tonnetje zwart aan de pakken of met een pistool in de broekband te lopen. Pak je overigens een tonnetje aan van die lieden, dan ben je verkocht.'

* 2004/05/15 de Volkskrant 9 door Betteke van Ruler, Joan Smithuis
Journalisten kunnen niet tellen
(...) Een smeuïg verhaal over de overmacht van 55 duizend voorlichters over 14 duizend Nederlandse journalisten. De bron: een onderzoek van prof. Frank van Vree, in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ). (...) Maar het uitgangspunt is onjuist: er zijn in Nederland geen 55 duizend persvoorlichters. Een betere schatting blijft steken op maximaal tweeduizend. Die daar soms maar een deel van de dag mee bezig zijn. Het getal van 55 duizend komt uit een inventariserend onderzoek uit 1999, het Trendrapport Communicatieberoepspraktijk. Zij delen het woord 'communicatie' in hun functiebeschrijving. (...) Spindoctering geeft een draai aan informatie die de zender goed uitkomt. Anders gezegd: het gaat om overdrijven en manipuleren. In die betekenis spindoctoren journalisten ook regelmatig: hypes en spektakel vieren hoogtij in de media. Zij selecteren steeds meer wat en hoe zij willen doorgeven. (...) Tenslotte: het bericht over de 55 duizend voorlichters is kenmerkend voor de werkwijze van de media. Het wordt omarmd en herhaald. Niemand heeft de bron van het onderzoek geraadpleegd (één van beide onderstaande auteurs). Daarmee is het een klassiek geval van spindoctering: het manipuleren van de waarheid. (...)

* 2004/05/15 de Volkskrant 1M door Francisco van Jole
Beeldenstorm
(...) Op de site yafro.com wordt de bedoeling kort en krachtig uitgelegd: 'Je kunt gratis een online fotodagboek beginnen met gebruik van de camera in je mobiele telefoon of een gewone digitale camera. Deel de beelden met je vrienden of maak er nieuwe vrienden mee. Veel plezier!' Deze snel aan populariteit winnende techniek staat bekend als 'moblogging', een samentreksel van 'mobiel' en 'weblog', en draait erom via foto's en korte teksten het persoonlijk leven publiekelijk in kaart te brengen. (...) Een deel van de fervente mobloggers doet namelijk dienst als militair in het Amerikaanse leger en houdt de dagelijkse lotgevallen bij alsof het om een barbecue gaat. Onder meer om indruk te maken op de vrouwen die als eigentijdse Lili Marleens op de site van Yafro rondhangen en de militairen trakteren op zelfgemaakte pinup-foto's. Dat levert een bijna dierlijke combinatie van seks en oorlog op, die in de reguliere media nauwelijks voorkomt. (...) Volgens sommigen is het onderdeel van een ontwikkeling die de journalistiek op zijn grondvesten doet schudden. De verslaggever moet plaatsmaken voor de burger die zelf het nieuws vastlegt. (...) Nog voor de nieuwsmedia hun fotografen eropuit hebben kunnen sturen, zullen de beelden al op websites te zien zijn.' (...) En het online magazine Salon constateerde genoeglijk dat de gevestigde journalistiek in de Iraakse oorlog gepasseerd was. De massamedia hadden zich immers de mond laten snoeren door het Witte Huis en de tactiek van embedded journalism, waardoor verslaggevers aan banden werden gelegd. Nu brachten amateurbeelden de waarheid naar buiten. (...) Die glorieuze visie stemt amper overeen met de werkelijkheid. De beelden van de Iraakse gevangenissen zijn niet uit zichzelf naar boven geborreld, maar achterhaald en gepubliceerd door ervaren onderzoeksjournalisten van in dit geval The New Yorker en het tv-station CBS. (...) Het is zelfs de vraag of het echt amateurbeelden zijn. Een van de verdachten , soldate Lynndie England, beweert dat de foto's op bevel zijn gemaakt, als onderdeel van de verhoormethoden. (...) Wie wil weten tot wat voor onwerkelijkheden die techniek leidt, kan bijvoorbeeld terecht op worth1000.com, helemaal gewijd aan wedstrijden op dat gebied. Een bezoekje is voldoende om nooit meer een beeld te vertrouwen. Het digitale beeld is net zo onbetrouwbaar als het gerucht, dat andere sensatieverschijnsel waar internet zich al eerder snel meester van maakte. (...)

* 2004/05/17 Het Financieele Dagblad 1 door Jan Fred van Wijnen
Nederlandse topman snel uit het zadel
De Nederlandse ceo wordt veel sneller ontslagen dan zijn Europese collega, zo blijkt uit onderzoek van adviesbureau Booz Allen Hamilton. Volgens de adviseurs grijpen commissarissen te gretig in. Bij de vijftig grootste Nederlandse ondernemingen worden vorig jaar naar verhouding twee keer zoveel bestuursvoorzitters naar huis gestuurd als bij ondernemingen in de rest van Europa. In Nederland werd 9% van de ceo's ontslagen, in Europa 4,6%. (...) Het bureau doet sinds 1998 elk jaar onderzoek naar het vertrek van ceo's bij de 2500 grootste bedrijven ter wereld. (...) Het gevaar is dat steeds meer topbestuurders zich gaan toeleggen op risicomijdend gedrag. (...) Voor het eerst in zes jaar staan Europese ceo's zwaarder onder druk dan hun Amerikaanse collega's. Bijna de helft van de topbestuurders die vertrokken, werd ontslagen omdat hun prestaties tegen vielen. In Amerika is dit percentage teruggelopen tot een derde. De Europese ceo zit ook gemiddeld bijna drie jaar korter in het zadel dan de Amerikaanse. Tegelijk neemt het percentage gedwongen ceo-wisselingen wereldwijd af. Vorig jaar werd de ceo ontslagen bij 3% van de onderzochte bedrijven. In 2002 was dat nog 4,2%. Uit de studie lijkt ook dat nieuwe ceo's die van buiten het bedrijf worden gehaald, lagere resultaten halen dan ceo's die intern zijn opgeleid. 'Commissarissen hebben nog weinig oog voor de noodzaak om toekomstige bestuurders op te leiden', zegt Schuyt. (...)

* 2004/05/18 NRC Handelsblad 3
Lubbers beticht van seksuele intimidatie
Een medewerkster van de UNHCR in Genève, de vluchtelingenorganisatie van de VN, heeft haar hoogste baas Ruud Lubbers aangeklaagd wegens seksuele intimidatie. Dat meldt de Amerikaanse krant New York Times. (...) Lubbers ontkent in dezelfde verklaring dat zijn gedrag ongepast is geweest ("There was no improper behaviour on my part"). (...)

* 2004/05/22 de Volkskrant 1
'Nog zeker vier andere klachten van vrouwen tegen Lubbers'
(...)

* 2004/05/18 NRC Handelsblad 15 door Maarten Schinkel
Het Carlyle-complot
Als de Carlyle Group al niet zou hebben bestaan, zo schreef het blad Euromoney begin dit jaar, dan zouden samenzweerderstheoretici haar wel hebben uitgevonden. (...) Op het filmfestival in Cannes trok de film Fahrenheit 9/11 van de Amerikaanse schrijver en regisseur Michael Moore afgelopen weekeinde dan ook veel aandacht. Anti-Bush-activist Moore besteedt de helft van de film aan de macht van Carlyle, dat samen met de concerns Bechtel en Halliburton door de anti-Bush-lobby wordt gezien als het fundament van een nieuw militair-industrieel-financieel complex. (...) Vorig jaar trok Carlyle een van de meest invloedrijke mannen uit het Nederlandse bedrijfsleven aan als adviseur: oud-Akzo Nobel, oud VNO-voorzitter Cees van Lede. (...)

Kort door de bocht nr.258, 13 mei 2004 door Jos van Hezewijk

UITTREKSELS
Zakenman De Kroes hoeft cel niet meer in
De verborgen bedrading van de macht
Machtsstrijd binnen Corus laait op
Noor met lak aan wet van Jante
Toen Jahweh nog een meisje had
Shoppen voor Amalia

* 2004/04/30 NRC Handelsblad 2
Zakenman De Kroes hoeft cel niet meer in
(...) De officier van justitie was niet bevoegd deze toezegging te doen, zei de rechter gisteren, maar dat kon de Kroes niet weten. (...) De rechter zei gisteren dat het "opvallend is dat het geheugen van Vos belangrijke lacunes vertoont", ook in meer recente zaken. (...) De rechter concludeerde dat over de gang van zaken nog diverse onduidelijkheden blijven bestaan.

* 2004/04/30 NRC Handelsblad 30 door Hans Steketee
De verborgen bedrading van de macht
Journalist Anthony Sampson analyseert al veertig jaar de samenstelling van de Britse elite. Hoe het netwerk van oude jongens is overvleugeld door de nieuwe rijken. (...) De nieuwe rijken zijn maar één van de groepen Britten die de journalist Sampson heeft bestudeerd voor zijn onderzoek naar de vraag hoe de Britse macht is verdeeld. In zijn boek zet hij zijn scalpel ook in de advocatuur, de vakbonden, diplomaten, bankiers, pensioenfondsen, ambtenarij, parlementariërs, de premier, zijn ministers en de kring van spin doctors en andere ongekozen adviseurs, de politieke partijen, de grote bedrijven, de geheime diensten, de monarchie, de accountants en de journalisten. (...) Maar Sampsons conclusie is niet wezenlijk anders: het democratisch gehalte van de Britse samenleving is nog steeds te klein. Want de oude elite is vervangen door een nieuw politiek-economisch establishment. Het zijn 'de meesters van de markt die persoonlijke verantwoordelijkheid ontlopen en elkaar de bal blijven toespelen. (...) Het belangrijkste politieke knooppunt is niet langer het parlement, maar de premier en zijn kring, enkele sleutelministers en - in het nieuwe terreurtijdperk - de geheime diensten. (...) Sampson illustreert de 'Wet van de Onbedoelde Gevolgen': het vrijmaken van de markt baarde nieuwe economische machthebbers. De goedbedoelde, maar half-doorgezette democratisering van het Hogerhuis joeg de (meeste) erfelijke Lords weg, en maakte de weg vrij voor politieke benoemingen. (...) Het is geen boek om vrolijk van te worden. Sampson, 'politiek liberaal en cultureel conservatief', lijkt zelf soms nostalgisch terug te verlangen naar zijn oude establishment, dat, bij alle geslotenheid, tevens een, 'netwerk van liberaal-georiënteerde mensen [was, dat als tegenwicht fungeerde voor de uitwassen van autocratische en kortzichtige regeringen'. (...) Anthony Sampson: Who Runs This Place? The Anatomy of Britain in de 21st Century. John Murray, 418 blz. �38,20 (...)

* 2004/05/05 Het Financieele Dagblad 11 door Henk Engelenburg
Machtsstrijd binnen Corus laait op
Het bestuur van het Brits-Nederlandse staalconcern Corus houdt scherp in de gaten wanneer de nieuwe wet op het structuurregime intreedt. Het bestuur constateert dat het eerdaags mogelijk wordt de voltallige raad van commissarissen van Corus Nederland aan de kant te zetten, zo staat in het jaarverslag van Corus Group plc over 2003. Leo Berndsen, voorzitter van de raad van commissarissen van Corus Nederland, noemt de uitspraken 'zeer voorbarig, aangezien het voorstel nog geen wet is'. (...)

* 2004/05/06 Telegraaf 35 door Rolien Créton
Noor met lak aan wet van Jante
Nu Stein Erik Hagen heeft aangegeven van zijn aandelen in ICA af te willen, dreigt voor supermarktconcern Ahold een - weliswaar voorziene - uitgave van �840 miljoen. (...) Portret van een Noor met de joker in zijn hand. Stein Erik Hagen (46) belichaamt met een vermogen van zo'n �1,2 miljard het beeld van de Noorse nouveau riches. Een man die met hard werken en een neus voor investeren de top heeft bereikt en het geld graag laat rollen. De Noorse rijken van nu lachen om de zo diepgewortelde Scandinavische 'wet van Jante': een soort van tien geboden waarin bescheidenheid en zuinigheid worden gepredikt. (...) De Noor beschikt verder over een verloofde van adel die goed is voor ruim �200 miljoen en invloedrijke huisvrienden, waaronder de Noorse koning Harald. Stein Erik Hagen doet regelmatig stof opwaaien, onder andere vanwege terugkerende verstrengelingen van belangen. Zo was er de 'paardenaffaire', die volgde op een felle discussie over het bestedingspatroon van het Noorse koningshuis. (...) Maar de Noorse grootaandeelhouder heeft een andere eigenschap die hem tot een gewild mediaobject maakt. Hagen wil koste wat kost zijn gelijk halen. (...) Andreae probeerde Hagen te bewegen zijn stukken te verkopen, zodat Ahold alsnog overwegende zeggenschap in ICA zou verwerven en omzet en operationele winst zou kunnen meetellen bij de concernresultaten. Volgens Hagen gebruikte Andreae daarbij middelen die niet in een Scandinavische krimi zouden misstaat. Hagen vertelde nog niet zolang geleden dat hij voor zijn leven vreesde. (...) Een verkoop van zin stukken aan het Nederlandse Ahold zou in Noorwegen als een nationale tragedie worden beschouwd. (...) ICA wordt in het hoge noorden als een Scandinavisch belang beschouwd. (...)

* 2004/05/07 NRC Handelsblad 27 door Hafid Bouazza
Toen Jahweh nog een meisje had
Ook het heidendom kende zijn tirannen, maar monotheïsme en onderdrukking gingen eeuwenlang hand in hand. Dat besef maakt de mooie, aanbevelenswaardige studie van Jonathan Kirsch over de strijd tussen God en de goden tot een deprimerend boek. (...) Deprimerend omdat tijdens het lezen plotseling het besef gloort hoe actueel het boek is, al bestrijkt het de tijd van 1364 voor Christus, de periode van Akhnaton (gestorven ca. 1347 v.C.), de eerste monotheïst, tot 415 na Christus, toen het christendom zich bloederig en gewelddadig definitief had gevestigd. De pogingen van genoemde Julianus om het christelijk monotheïstisch geloof terug te dringen en alle geloven op basis van gelijkheid te erkennen, waren mislukt. (...) Het islamitisch fundamentalisme in de huidige tijd, ook binnen Europa, vertegenwoordigt het lelijkste aspect van het monotheïsme. (...) de christelijke rigoristen beschouwden zichzelf als soldaten van de ene, ware God en wie weigerde de wapens op te pakken in de heilige oorlog die het geloof voor hen was, was een achterblijver, een jantje-van-leiden, een 'paganus'. (...) Misogynie is een andere oorzaak voor de minachting van monotheïsten voor het polytheïsme. Het heidendom kende zowel vrouwelijke als mannelijke goden en kende functies toe aan zowel mannen als vrouwen in hun rituelen. Tegenover de ene, ware God, een man, een Einzelgänger en een vrijgezel, en zijn mannelijke priesters staat de polytheïstische traditie die het feit erkende en eerbiedigde dat de mensheid bestaat uit feminiene en masculiene elementen. (...) Toen de christenen gevrijwaard waren van vervolging van staatswege, begonnen ze elkaar te vervolgen. (...)

* 2004/05/10 Telegraaf 1
Shoppen voor Amalia
(...) Eerder deze week woonde Máxima samen met prins Willem-Alexander het huwelijk bij van een vriend. Máxima's jeugdvriendin Samantha Deane trouwde met de vriend van Willem-Alexander, Frederik van Welderen, in de peperdure countryclub Martindale ten noorden van Buenos Aires. (...)

Kort door de bocht nr.257, 6 mei 2004 door Jos van Hezewijk

UITTREKSELS
Woede over salaris ING-top
Papier hier
Shell verliest triple-A status
Ruzie in top breekt paranoïde Shell open
Rus stelt kandidatuur Coruscommissaris uit
Robeco voert geen oppositie zoals ABP en PGGM doen
Daar komen de Belgen
CNV-leden: geef ouderen zetel in pensioenbestuur
Criticus wordt insider bij eigenaar van ING
Grote beleggers in actie voor deugdelijk bestuur
'IJzige wind' aan hof voor eerste burger
Kist wilde langer blijven als ING-baas
Een Waalse bankier met een grote sigaar
SHV kiest voor Duits model
Fortis kijkt buiten Benelux
'Shell volgt adviezen van justitie VS'
Hessels maakt zich los van Laurus

* 2004/03/16 de Volkskrant 1
Woede over salaris ING-top
De vakbonden en de ondernemingsraad zijn kwaad over de sterke stijging van het inkomen van de ING-top. De bank-verzekeraar maakte maandag bekend dat topman Ewald Kist vorig jaar, vooral door een bonus, 1,16 miljoen euro verdiende, 64 procent meer dan het jaar ervoor. (...)

* 2004/04/20 NRC Handelsblad 11 door Jeroen Wester
Papier hier
(...) De omgangsvormen binnen de top van Shell zijn niet zo zeer diplomatiek. Het bestuursmodel, met veel macht bij de baas, is eerder Amerikaans te noemen. (...)

* 2004/04/20 NRC Handelsblad 11
Shell verliest triple-A status
Kredietbeoordelaar Standard & Poor's heeft gisteren de waardering van de Koninklijke/Shell Groep verlaagd van triple-A naar AA. (...) Shell was een van de slechts drie bedrijven wereldwijd met een triple-A-status, een waardering die de financiële kracht van een bedrijf weerspiegelt. (...)

* 2004/04/20 NRC Handelsblad 11 door Heleen de Graaf, Tom-Jan Meeus
Ruzie in top breekt paranoïde Shell open
(...) Op het moment dat Van de Vijver zijn verklaring afgaf, was het rapport dat Davis Polk & Wardwell voor Shell maakten al een paar weken af. Op 31 maart leverde het advocatenkantoor zijn 463 pagina's tellende onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van het reserves-probleem af - de gisteren gepubliceerde samenvatting leest als een thriller. (...) Gisteren was het de grote dag - en Walter van de Vijver werd de zondebok. In de zestien bladzijden tellende samenvatting van het onderzoek draait het vrijwel alleen om hem. Zijn e-mails worden gepubliceerd, zijn soms ondiplomatieke taal geciteerd, zijn leugens uitgelicht. Duidelijk wordt dat in de Shell-leiding sinds 2002 het probleem van de reserves bekend was en beleggers informatie daarover bewust is onthouden. (...) Duidelijk wordt dat Van de Vijver besluit het probleem te 'managen', hopend op meevallers die de tegenvallende reserves in de loop der tijd zullen doen verdampen. (...) Maar duidelijk wordt toch vooral dat Shell een paranoïde organisatie is. Zo althans interpreteren de onderzoekers van Davis Polk & Wardwell het bedrijf na enkele maanden speuren. Als ze signaleren dat na een verhuizing van een groep managers binnen Den Haag het archief is gedecimeerd, suggereren zij dat documenten moedwillig zijn "weggegooid". (...) Van de Vijver doet een kleine twee jaar vergeefse pogingen Watts duidelijk te maken dat hij niet aan de verwachtingen kan voldoen wegens de erfenis die Watts zelf heeft achtergelaten. Er blijkt impliciet uit dat Van de Vijver de Shell baas verwijt dat hij op valse gronden de leiding over het bedrijf heeft gekregen. Tegelijk houdt Van de Vijver zijn baas zo jaren in een wurggreep (...) Zo blijft de invloed van bonussen op reserveboekingen in het stuk ongenoemd, terwijl hiernaar blijkens het rapport wel uitvoerig onderzoek is gedaan, dat ook aanleiding voor maatregelen was (...) en Frank Coopman (die als financiële man van Van de Vijver de opdracht kreeg een document te "vernietigen", wat hij overigens niet deed). (...)

* 2004/04/22 de Volkskrant 7 door Peter de Waard
Rus stelt kandidatuur Coruscommissaris uit
De Russische grootaandeelhouder Alisher Oesmanov stelt de kandidatuur van de Nederlander Aad van der Velden als commissaris van Corus uit. (...)

* 2004/04/22 de Volkskrant 7 door Nico Goebert
Robeco voert geen oppositie zoals ABP en PGGM doen
(...) Robeco zal wel gebruikmaken van het stemrecht, maar geen oppositie voeren zoals de pensioenfondsen ABP en PGGM met enige regelmaat doen. (...)

* 2004/04/23 NRC Handelsblad 11 door Mark Houben
Daar komen de Belgen
(...) Hoe Nederlands is het Nederlandse bedrijfsleven anno 2004 nog? (...) Van de 25 AEX-fondsen stond bij acht bestuursvoorzitters hun wieg buiten Nederland. En er is geen politicus die er naar kraait. Namen van de bedrijven? Aegon, Ahold, ASML, Hagemeyer, Reed Elsevier, Versatel en Wolters Kluwer. En dan is er nog luxewarenconcern Gucci. (...) Maar ING-topman Ewald Kist wordt binnenkort weer afgelost door de Belg Michel Tilmant. Een Belgische topman is geen incident. (...) In het bestuur van Heineken zit Van Boxmeer. Rudi de Becker trad toe tot de raad van bestuur van kantoorartikelenhandelaar Buhrmann. Sinds vorige maand is hij bestuursvoorzitter van groothandel Hagemeyer. En de nieuwe topman van beleggingsreus Robeco is ook een Belg. (...) En het is een publiek geheim: Demuynck aast op de plek van zijn baas Ad Scheepbouwer. (...)

* 2004/04/23 NRC Handelsblad 11 door Menno Tamminga
CNV-leden: geef ouderen zetel in pensioenbestuur
De meerderheid (86 procent) van de leden van vakbond CNV vindt dat gepensioneerden apart vertegenwoordigd moeten zijn in de besturen van pensioenfondsen, die samen 500 miljard euro beheren. (...) In de besturen van pensioenfondsen die voor bedrijfstakken werken, zoals ABP (leraren en ambtenaren) en PGGM (zorg en welzijn) zitten alleen werkgevers en vakbonden. Bij pensioenfondsen van ondernemingen zitten ouderen soms wel in het bestuur. Gepensioneerden zijn doorgaans mordicus tegen de vaststelling van pensioenpremies die onder de kostprijs liggen, zoals in de jaren negentig massaal is gebeurd. De lage premies zijn een belangrijke oorzaak voor de pensioencrisis, die heeft geleid tot minder prijscompensatie (indexatie) voor enig gepensioneerde. De lage premies speelden een rol bij de uitspraak van de rechter, vorige week, waarin het pensioenfonds van zuivelcoöperatie Campina werd verboden om de indexatie te verminderen.(...)

* 2004/04/23 NRC Handelsblad 15 door Menno Tamminga
Criticus wordt insider bij eigenaar van ING
(...) Frentrop, directeur van adviesbureau Déminor, wordt per 1 juli lid van het bestuur van de stichting ING Aandelen, die het stemrecht beheert op de ING-aandelen. (...) "Het feit dat zij mij gevraagd hebben is een teken van die onafhankelijkheid. Ik was ook blij verrast dat het geen old boys netwerk was." (...) "ING was vroeger de meest dichtgetimmerde onderneming", vertelt Frentrop. "Sinds vorig jaar kunnen beleggers in certificaten altijd hun stemrecht uitoefenen." Beleggers krijgen daarvoor op de vergadering een volmacht van de stichting. (...)

* 2004/04/23 Telegraaf 27
Grote beleggers in actie voor deugdelijk bestuur
(...) De ING Groep, met onder meer Nationale Nederlanden een van de grootste investeerders van het land, kondigde gisteren een beleid aan voor het stemmen tijdens aandeelhoudersvergaderingen (ava's) van bedrijven waarin ING belegt. Aegon maakte zijn uitgangspunten gisteren publiek op het internet. Bankverzekeraar Fortis komt vóór het einde van dit jaar eveneens met een eigen beleid op de proppen. (...) Pensioenfondsen als ABP en PGGM en een kleinere verzekeraar als Delta Lloyd roeren zich al langer als de gang van zaken bij bedrijven die zij in portefeuille hebben, hun niet zint. (...)

* 2004/04/24 NRC Handelsblad 1
'IJzige wind' aan hof voor eerste burger
(...) Dankzij koningin Juliana, die oude conventies juist wilde bestrijden, werd de verloving in 1967 toch plotseling aangekondigd. (...) Maar hij had moeite om zijn draai te vinden en de familie bood hem bij het vinden van passend werk weinig steun. (...) Van Vollenhoven noemt koningin Beatrix in het vraaggesprek niet, maar in het boek Burger aan het Hof van de mede-auteur van dit interview, Dorine Hermans, vertellen betrokkenen dat de toenmalige prinses Beatrix fel tegenstander was van het huwelijk. (...) De moeder van prins Bernhard, prinses Armgard, liet uit protest tegen het huwelijk verstek gaan op de bruiloft. Van Vollenhoven zegt dat hij door prins Bernhard is gewaarschuwd voor de consequenties van zijn stap, maar dat hem geen rechtstreekse verwijten zijn gemaakt. (...) De onenigheid leidde ertoe dat prinses Margriet en mr. Pieter op Het Loo in Apeldoorn een eigen 'Hofje' oprichtten, met een eigen secretariaat. (...)

* 2004/04/24 NRC Handelsblad 23
Kist wilde langer blijven als ING-baas
Bestuursvoorzitter Ewald Kist van ING wilde langer aanblijven als topman van de bank en verzekeraar. Bestuurders van ING gaan in principe met hun zestigste met pensioen, maar kunnen hun contract met twee jaar verlengen. Kist, die aanstaande dinsdag zal worden opgevolgd door de Belg Michel Tilmant, prefereerde een verlenging, maar de commissarissen van ING verkozen een promotie van Tilmant. at bevestigen verschillende bronnen binnen ING. Michel Tilmant, sinds 1998 in de raad van bestuur van ING, werd vorig jaar benaderd om topman te worden bij het Belgische energiebedrijf Electrabel. Commissarissen van ING ontkennen dat dit een rol heeft gespeeld bij de benoeming van Tilmant. (...) Een bankier die anoniem wil blijven zegt dat hij persoonlijk van Tilmant hoorde dat hij "een serieus aanbod" had gekregen van een andere bank. "Dat heeft zeker een rol gespeeld bij het eerder stoppen van Kist." Scheidend topman Kist stelde eerder dat hij met zijn 62ste zou vertrekken bij ING. Vorig jaar liet hij als verklaring voor zijn vroegtijdige vertrek aan Het Financieele Dagblad weten dat hij dit had gezegd om het proces van zijn opvolging "af te schermen", zodat er geen speculaties over de opvolging de ronde zouden doen. (...)

* 2004/04/24 NRC Handelsblad 25 door Jeroen Wester, Philip de Wit
Een Waalse bankier met een grote sigaar
(...) "Iemand met grote bretels en nog iets grotere sigaren", karakteriseert ING-bestuurder Alexander Rinnooy Kan. Tilmant is een 'gevoelsmens': meelevend maar ook opvliegend. Geen kille zakelijke bankier, maar ook geen mooiprater. (...) Een medewerker zegt dat hij niet van mensen houdt die te veel met hun eigen belang bezig zijn. Maar ijdelheid is Tilmant niet vreemd. "Hij zou het liefst in België in de adelstand worden verheven, zodat hij zich baron mag noemen net als zijn Belgische collega Boyer de la Giroday, die nu tot de raad van bestuur van ING toetreedt", zegt een bankier. (...) In de weekeinden is hij meestal bij zijn vrouw en geniet hij van een ritje in een van zijn old timers, bijvoorbeeld zijn gerestaureerde Mercedes met open dak. De Tilmants spenderen een groot deel van hun akanties in hun tweede huis in de Franse Vaucluse. (...) Aad Jacobs: "Ik heb nog nooit met hem over sport gesproken. Ik heb niet het idee dat hij daar van houdt. Bij mijn afscheid in 1998 zijn we tijdens het WK in Frankrijk naar Nederland-België gegaan. Tilmant wist toen niet dat de mannen met de oranje shirtjes op het veld het Nederlandse team vormden. Volgens mij had hij nog nooit een voetbalwedstrijd gezien. (...)

* 2004/04/26 Het Financieele Dagblad 1 door Pieter Couwenbergh, Rob van 't Wel
SHV kiest voor Duits model
(...) Omdat de broers 'geen druk wilde uitoefenen' op de kinderen heeft Paul gezocht naar een andere borging van de familiebetrokkenheid en deze gevonden in Duitsland bij het conglomeraat Franz Haniel & Cie. 'Dat bedrijf wordt al sinds 1928 door buitenstaanders geleid, maar de familiewaarden zijn nog altijd voelbaar. De familie zit in de raad van commissarissen (de president-commissaris is een familielid), maar heeft een dagtaak elders. Er is ook afgesproken dat ze hun belang moeten verkopen als ze in de directie willen.' Het Haniel-model wordt nu deels bij SHV beproefd. Paul heeft de afgelopen jaren vers bloed ingebracht in de toezichtsraad. Van de Oostenrijkse tak kwam twee jaar geleden Manfred Mautner Markhof. Hij heeft gewerkt bij SHV-dochter Makro en is thans zelfstandig ondernemer. 'Hij kent de kruitdampen van het ondernemerschap en kent de familiewaarden.' In 2003 is Jan Rolf Behlau van de Duitse tak tot de toezichtsraad toegetreden. 'Een landgoedbeheerder gezegend met een dosis gezond verstand.' De belangrijkste cultuurbewaker wordt evenwel nicht Annemiek, die omwille van het moederschap paste voor een directiepost. Zij trad ook afgelopen jaar toe, wordt nu vice-voorzitter en neemt volgend jaar de voorzittershamer over van Paul. (...) Helemaal de hoop op een Van Vlissingen in het bestuur heeft Paul trouwens niet opgegeven. Zijn neef Harald (35) waagt wellicht eens de stap. (...)

* 2004/04/26 Het Financieele Dagblad 1
Fortis kijkt buiten Benelux
De Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar Fortis wijzigt zijn hoogste bestuursorgaan, de 'board of directors'. Met de aanstelling van een Brit, een Indiër, een Fransman en een Duitser wil Fortis de board een internationalere blik geven en meer ervaring in huis halen. (...) Op dit moment bestaat de board van Fortis nog uitsluitend uit Belgen en Nederlanders. (...) Nu is besloten tot opheffing van de 'dwingende pariteit' in de board of directors. Voor de aandeelhoudersvergadering van 26 mei worden de Brit Richard Delbridge, de Fransman Jacques Manardo, de Duitser Ronald Sandler en de Indiër Rana Talwar voorgedragen. (...) Ceo Anton van Rossum is de enige uitvoerende bestuurder in de board. (...)

* 2004/04/27 NRC Handelsblad 1 door Heleen de Graaf, Tom-Jan Meeus
'Shell volgt adviezen van justitie VS'
Energieconcern Shell heeft pijnlijke details over het mogelijk onwettig optreden van enkele topmanagers vorige week doelbewust gepubliceerd, om zo de boetes te beperken die het bedrijf in de Verenigde Staten kan oplopen. Dezelfde publicatie heeft echter tot gevolg dat de betreffende managers - ex-bestuursvoorzitter Sir Philip Watts en oud-productiechef Walter van de Vijver - het risico lopen op straffen van tussen de tien en 25 jaar cel. (...) Ook de huidige Shell-topman, Jeroen van der Veer riskeert volgens de deskundigen nog sancties van de SEC, waarbij het gaat om boetes en een mogelijk verbod nog langer een Amerikaans beursgenoteerd bedrijf te leiden.

* 2004/04/27 Het Financieele Dagblad 1 door Pieter Couwenbergh
Hessels maakt zich los van Laurus
Met de code-Tabaksblat in de hand bevrijdt Jan-Michiel Hessels zich van de molensteen om zijn nek: Laurus. (...)

Kort door de bocht nr.256, 22 april 2004 door Jos van Hezewijk

UITTREKSELS
Woede over salaris ING-top
Pensioenfonds bepaalt de winst
Wat goed en kwaad is, weten we nu wel
Duitse deugden botsen met Amerikaanse methoden
Politiek wekt al eeuwen beeld van huichelarij op
De topman die het opnieuw niet is geworden
Op een conferentie van inspecteurs blijkt hoe moeilijk het is 'minder regels' te verzoenen met 'meer toezicht'
Dijkstal verwijdert rem op loonstijging
Transparantie helpt topsalarissen omhoog
Minister moet meer gaan verdienen
'De Graaf blaast politieke systeem op'
'Dood dualisme betekent ook dood lokale politiek'

	Eind 2002 (gerapporteerd)	Eind 2003 (schatting)
Duitsland	109	106
VK	88	51
Frankrijk	26	23
Nederland	19	12
Zwitserland	13	2
Zweden	5	4
Spanje	4	2
Italië	4	4
België	3	3
Portugal	2	2
Ierland	2	0
Noorwegen	1	1
Finland	1	1

* 2004/03/29 de Volkskrant 3 door Bart Jungmann
Wat goed en kwaad is, weten we nu wel
(...) Opvallend in deze SCP-rapportage is dat Nederlanders, in vergelijking met de hen omringende buitenlanders een tamelijk positief mensbeeld hebben. Gevraagd naar de betrouwbaarheid en de eerlijkheid van medeburgers is respectievelijk 42 en 52 procent optimistisch. Alleen de Scandinaviërs zijn nog beter van vertrouwen. (...) Sinds 1970 wordt om de paar jaar geïnformeerd naar gedrag en zeden. Die eerste keer vond slechts 39 procent dat het de verkeerde kant op ging. Dat cijfer is omhoog gegaan tot 70 procent bij de laatste rondvraag. (...) Maar als puntje bij paaltje moet komen, blijkt er niet zo veel te veranderen. De eigen verantwoordelijkheid in de publieke moraal wordt nog even hard gemeden als in het milde klimaat van de jaren negentig. Op de vraag of u een frauderende bijstandsmoeder zou aangeven, antwoordt slechts 6 procent 'zeker doen' in 2003. Twaalf jaar eerder was dat 5 procent. (...)

* 2004/04/03 NRC Handelsblad 24 door Herman Frijlink
Duitse deugden botsen met Amerikaanse methoden
(...) Het Amerikaanse tweewekelijkse zakenblad Forbes beschrijft hoe ze de laatste jaren en masse hun activiteiten overhevelen naar India. (...) Het artikel vormt de inleiding op de jaarlijkse ranglijst van de grootste bedrijven van de wereld, gerekend naar omzet, winst en marktwaarde. (...) Op nummer twaalf staat ING Group, Koninklijke- Shell staat genoteerd op de dertiende plaats. Dat lijstje lijkt verbazend veel op dat van een eeuw geleden, schrijft de historicus Niall Ferguson op uitnodiging van het blad. Evenals een eeuw geleden telt Amerika de meeste grote ondernemingen, en evenals een eeuw geleden loopt Europa daar niet ver op achter. En honderd jaar geleden was de positie van Azië in de wereld van de grote ondernemingen al net zo bescheiden als nu. De auteur concludeert dat "de globalisering van 1904 niet zoveel verschilt met die van 2004". Evenals in de dagen van de toenmalige bankier en topmanager J.P. Morgan geven de grote banken en oliemaatschappijen de toon aan.

* 2004/04/03 de Volkskrant 2
Politiek wekt al eeuwen beeld van huichelarij op
De politiek heeft nooit hoog aanzien gehad. Dat burgers zich lijken af te keren van de gevestigde politiek is echter niet per se een teken van onvrede. 'Het is ook een keuze.' Dat stelt hoogleraar politieke geschiedenis Remieg Aerts, die vrijdag zijn oratie uitsprak aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Behalve een relatief kort naoorlogs intermezzo tussen 1945 en 1965, toen politiek en overheid in aanzien stonden, is er al eeuwen sprake van een 'kloof, vervreemding of crisis', volgens Aerts. 'Al in de zeventiende eeuw werd politiek geassocieerd met bedrog, huichelarij en handigheid.' (...) 'Nationaal en internationaal onderzoek naar de opvattingen van Nederlanders over politiek, toont aan dat interesse en vertrouwen de laatste dertig jaar niet noemenswaardig zijn veranderd.' (...) Op meer invloed zit de burger niet te wachten, zegt de hoogleraar politieke geschiedenis. 'Men heeft het al druk genoeg met het eigen leven en laat het openbare huishouden over aan het personeel.'

* 2004/04/09 Het Financieele Dagblad 2 door Rob van 't Wel
De topman die het opnieuw niet is geworden
(...) Al snel viel de naam van Schiphol-baas Cerfontaine. Dat op zichzelf hoefde geen verwondering te wekken. Die kwam er wél vorige week toen Cerfontaine daartoe uitgedaagd, publiekelijk erkende een serieuze kandidaat voor de voorzitterspost te zijn. In de Haagse glazen stolp had men op meer zelfbeheersing en discretie van de Schiphol-bestuurder gerekend. Een potentiële werkgeversvoorzitter moet bovendien kunnen praten zonder iets te zeggen. Dat is een eigenschap die helpt om te overleven in de polder. Maar de indiscretie is niet de voornaamste reden voor het voortijdig afhaken van Cerfontaine, zo werd gisteren duidelijk. (...) Vorige week gaf Cerfontaine nog aan dat hij een serieuze kandidaat was voor het VNO-voorzitterschap. Nu laat hij weten dat zijn hart bij het afmaken van de belangrijke Schiphol-dossiers ligt. De voormalige psychotherapeut zal al zijn veel geroemde communicatieve gaven moeten aanspreken om de discrepantie daartussen uit te leggen, zowel extern als intern.

* 2004/04/10 NRC Handelsblad 17 door Maarten Huygen
Op een conferentie van inspecteurs blijkt hoe moeilijk het is 'minder regels' te verzoenen met 'meer toezicht'
(...) Er zijn steeds meer zelfstandige of zelfs geprivatiseerde overheidsorganen die toezicht vereisen. Wel 109 van de ruwweg 200 miljard aan gemeenschapsgeld wordt nu via verzelfstandigde overheidsorganen uitgegeven. (...)

* 2004/04/10 de Volkskrant 27 door Pieter Klok, Xander van Uffelen
Dijkstal verwijdert rem op loonstijging
(...) Wie verdienen meer dan Balkenende?
Bruto per jaar x 1000 euro

John Neervens	directeur Pensioenfonds ABP	531
Gerlach Cerfontaine	directeur Schiphol	418
Nout Wellink	president De Ned. Bank	391
Arthur Docters van Leeuwen	bestuursvoorzitter AFM	259
Hans van Luijk	collegevoorzitter TU Delft	237
Harm Bruins Slot	bestuursvoorzitter Publ. Omroep	220
Onno Buruma	bestuursvoorz. Leids Univ. Med. Centr.	218
Roel Becker	secr.-generaal Min. van Volksgezond- heid	200
Jan Post	directeur Rode Kruis	158
Wim Duijster	directeur Mitro Woningcorporatie	156
Jan Peter Balkenende	Minister-president	122
	Staatssecretaris	114
	Tweede Kamerlid	77

* 2004/04/13 Het Financieele Dagblad 11 door Hein Haenen
Transparantie helpt topsalarissen omhoog
De grote beursgenoteerde ondernemingen volgen in hun beloningsbeleid de bepalingen van de code-Tabaksblat. (...) Wat de aandeelhouder ook van dit systeem vindt, hij kan het in elk geval doorzien en achteraf narekenen. (...) Moeilijker te beoordelen zijn de criteria voor de meeste kortetermijnbonussen en voor sommige 'long-term incentives'. De criteria zijn vaak wel gegeven - bijvoorbeeld groei in economische winst, in winst per aandeel of vrije kasstroom - maar ze worden uit concurrentieoverwegingen niet gekwantificeerd. (...) Wat ter discussie blijft is het niveau van de beloning. (...) Ironisch genoeg biedt nieuw en transparant beloningsbeleid ruimte aan een versnelde stijging. Het marktconforme 'opplussen' is in alle remuneratierapporten tot dogma verheven.

* 2004/04/14 Het Financieele Dagblad 3
Minister moet meer gaan verdienen
(...) Een minister verdient �120.000, een secretaris-generaal �120.000 tot �146.000, een directeur-generaal �97.000 tot �156.000. Sinds 1970 is het ministerssalaris gestegen met 247%, dat van de secretaris-generaal met 327% en dat van de rijksambtenaar met 387%. In de marktsector stegen de cao-lonen in die tijd met 456%. In Spanje, Ierland, Finland en Zweden verdient een minister minder dan in Nederland. In acht andere EU-landen is dat meer, oplopend tot �210.000 in Oostenrijk. In 2002 verdiende de bestuursvoorzitter van een bedrijf met een jaaromzet van �0,5 tot �4,5 mrd gemiddeld �630.000 (inclusief bonussen). Het gegarandeerde vaste inkomen bedroeg �420.000. (...)

* 2004/04/17 de Volkskrant 1 door Bert Wagendorp
'De Graaf blaast politieke systeem op'
Minister De Graaf (D66) voor Bestuurlijke vernieuwing blaast met het plan om burgemeestersverkiezingen uit te schrijven het Nederlandse partijpolitieke systeem op. (...) Dit zegt de Groningse hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga. (...) In de nieuwe verhoudingen komt de persoonsgebonden politiek tegenover de partijpolitiek te staan. Niet alleen zal dat volgens Elzinga tot grote spanningen in de gemeentepolitiek leiden, maar ook tot het verdwijnen van politieke partijen op lokaal niveau. Dat zal, zegt Elzinga, grote consequenties hebben voor de landelijke politiek. Hij vreest dat politieke partijen door het ontbreken van een lokale basis zullen veranderen in verkiezingsmachines volgens Amerikaans model. (...) Volgens Elzinga pleegt De Graaf een bewuste aanval op de politieke partijen. 'Die wilde D66 in 1966 al opblazen. Kennelijk zien ze nu de gelegenheid om dat te doen. Men is heel consequent.'

* 2004/04/17 de Volkskrant 2 door Bert Wagendorp
'Dood dualisme betekent ook dood lokale politiek'
(...) Douwe Jan Elzinga, hoogleraar staatsrecht in Groningen, stond aan de wieg van het duale systeem in de Nederlandse gemeentepolitiek waarbij wethouders niet langer deel uitmaken van de gemeenteraad. (...) Begin 2000 presenteerde u uw rapport, vier jaar later functioneert dat alweer wee jaar in de praktijk. 'Het is in een moordend tempo gegaan. (...) Hoe verklaart u de doortastendheid? 'Voor die raadsverkiezingen van 2002 gebeurde van alles. De hele partijpolitieke situatie was bijzonder onrustig. Veel belangenpartijen in de gemeenten, traditionele partijen die het erg moeilijk hadden. Er was sprake van grote politieke mobiliteit, die het besef dat het anders moest stimuleerde. Bij de grote bestuurspartijen leefde het besef: wij moeten iets doen. Anders gaan we kopje onder. (...) De gevestigde orde die pleit voor een revolutionaire verandering, om gevestigde orde te kunnen blijven. 'Ja. Sommige mensen hebben gezegd: dit is politieke monumentenrestauratie. (...)

Kort door de bocht nr.254, 1 april 2004 door Jos van Hezewijk

UITTREKSELS
Straatgevecht haute finance om boekhoudregels
Aanval op burgemeesters
Nieuwe baas Shell: 'normen geschonden'
Minister schakelt Europese beleidselite in
Top Kardan verdacht van beursfraude
Architect van duurzaam Shell drinkt geen wodka
Popper bedacht kernidee niet zelf
'Geef moslims de kans volwaardige burgers te zijn'
Dit is alleen nog maar het begin
Toelichting strategie BP
Groei in India is (ook) goed voor Nederland
Nationaal inkomen per Europeaan is te laag

* 2004/02/21 de Volkskrant 27 door Douwe Douwes
Straatgevecht haute finance om boekhoudregels
De nieuwe regels voor de boekhouding komen eraan, maar banken en verzekeraars zijn nog op oorlogspad om te sterk schommelen van hun resultaten te voorkomen. (...) Aan de ene kant van het strijdperk staat een club van veertien voormalige prominenten uit het bedrijfsleven die onder de naam 'IASB' opereert, de afkorting van International Accounting Standards Board. Deze IASB ontwerpt nieuwe regels voor de jaarverslaggeving in Europa. Pal tegenover hen staan zo ongeveer alle financiële dienstverleners van Europa. In maart 2001 richtten de banken en verzekeraars de lobbyclub EFR op, de European Financial Services Round Table. Een machtige groep mensen, waaronder bijvoorbeeld topman Rijkman Groenink van ABN Amro en Rolf Breuer van Deutsche Bank. (...)

* 2004/02/26 Telegraaf 4
Aanval op burgemeesters
Een aantal kopstukken van het voormalige Leefbaar Nederland heeft in het diepste geheim een plan gemaakt om in één klap in 2006 alle zittende burgemeesters van hun zetel te beroven. In het hele land zal een leger van 550 onafhankelijke burgemeesterskandidaten worden gerekruteerd uit de grote vijver van ondernemers, hoogleraren en bekende Nederlanders, die vaak geen lid zijn van een politieke partij. (...) De sluwe politieke vos Jan Nagel, destijds ook een van de voormannen van Leefbaar Nederland, zanger Henk Westbroek, voormalig politiewoordvoerder Klaas Wilting en Bram Peper gaan zo snel mogelijk aan de slag met de zoektocht naar geschikte mensen. Ze worden bijgestaan door opiniepeiler Maurice de Hond. (...) Het duo Peper en Nagel - in een grijs verleden waren ze nog lid van Nieuw Links - is altijd voor een gekozen burgemeester geweest. (...)

* 2004/03/06 Het Financieele Dagblad 1,9 door Karel Beckman
Nieuwe baas Shell: 'normen geschonden'
(...) Dit zei Shell-topman Jeroen van der Veer vrijdag in een telefonische persconferentie. (...) Watts en medebestuurder Walter van de Vijver werden woensdag door de commissarissen van Shell gedwongen top opstappen. (...) Van der Veer stelt de twee vertrokken bestuurders impliciet verantwoordelijk voor schendingen van wat hij beschouwt als fundamentele ethische normen. (...) Van der Veer wilde niet ingaan op de vraag of er sprake is geweest van onwettige handelingen. 'Dat moet het onderzoek van de commissarissen uitwijzen.' (...)

* 2004/03/06 Het Financieele Dagblad 2 door Giselle van Cann
Minister schakelt Europese beleidselite in
(...) Een relatieve buitenstaander is de Duitse professor Axel Weber, die in zijn eigen land optreedt als adviseur van de regering. Jean Frijns, directeur beleggingen van het ABP, lijkt ook een vreemde beet in de bijt. (...) Willem Buiter van de Oost-Europabank is evenmin onder intimi. Zijn ervaring bij de Bank of England kleurt in het overigens continentaal- Europese gezelschap zijn provocatieve inbreng. Sommigen spreken vaker, langduriger of indringender dan de rest. Buiter, Karel van Miert, Jean- Pierre Cotis (Oeso), Antonio Cabral (EC) en Onno Ruding laten zich in ieder geval niet onbetuigd. (...) De Portugese Antonio Cabral heeft als topambtenaar voor economische zaken in Europa veel contact met Jan Willem Oosterwijk van EZ. Oosterwijk treedt in Brussel op als voorzitter van het Economic Policy Committee, dat voor de Europese Raad lijnen uitzet. Advocaat-generaal Ad Geelhoed van het Europees Hof stond jaren geleden in Oosterwijks schoenen. Geelhoed kiest in het debat zijn momenten. Dan zijn er nog de centrale bankiers. Die ontbreken nooit bij besloten bijeenkomsten: alleen daar zeggen ze wat ze écht denken. Henk Brouwer (DNB) en Gert Jan Hogeweg (ECB) nemen de honneurs waar. Directeur Henk Don van het Centraal Planbureau heeft evenmin te vrezen dat hij niemand kent. Hans Vijlbrief (EZ) heeft in zijn directie gezeten, net als hoogleraar en CDA-denker Lans Bovenberg. Geestverwant Ruding, als oud-minister en oud-Citicorpbankier van alle markten thuis, laat de ene spitsvondigheid na de andere uit zijn mond rollen. Tegenwoordig is hij in deeltijd spin in een Europees web van onderzoeksinstellingen - waaronder het CPB - bij het onafhankelijke Centre for European Policy Research. Veelzeggend van deze denkkring is niet alleen wie er zijn, maar ook wie ontbreekt. (...) maar Sociale Zaken niet. (...)

* 2004/03/11 Het Financieele Dagblad 13
Top Kardan verdacht van beursfraude
(...) De investeerder in onroerend goed en financiële dienstverlening maakte in juli vorig jaar zijn entree op de Amsterdamse beurs. Kardan gaf destijds geen nieuwe aandelen uit. Voormalig topman Joop Krant van zakenbank Kempen is president-commissaris bij Kardan. (...)

* 2004/03/11 de Volkskrant 9 door Xander van Uffelen
Architect van duurzaam Shell drinkt geen wodka
(...) Al voor de Brent Spar-affaire slaagde hij erin de milieubeweging te pacificeren. (...) Toen Van der Veer namens de studenten eens een toespraak hield, werden niet alleen de hoogleraren, maar ook de schoonmakers bedankt. 'Dat lag gevoelig. Enkele collega's waren pisnijdig dat zij in één adem met schoonmakers werden genoemd. De zoon van een rector van het Stedelijk Gymnasium belandt via een stage bij het Nederlands-Britse oliebedrijf. (...)

* 2004/03/13 NRC Handelsblad 1, 43 door Hendrik Spiering
Popper bedacht kernidee niet zelf
De wetenschapsfilosoof Karl Popper (1902-1994) heeft de kern van zijn ideeën ontleend aan de Duitse psycholoog Otto Selz (1881-1943). Dit ontdekte de Groningse filosoof en psycholoog Michel ter Hark toen hij de vroege werken van Popper bestudeerde uit de periode dat hij werd opgeleid als leraar en psycholoog (circa 1926-1931). Popper zelf heeft altijd verkondigd (onder meer in zijn autobiografie 'Unended quest') dat hij zijn centrale idee geheel op eigen houtje heeft bedacht. Ter Hark schreef een boek over Popper, Otto Selz and the rise of evolutionary epistemology, dat een dezer dagen verschijnt. De Oostenrijks-Britse filosoof Popper is de belangrijkste wetenschapsfilosoof van de twintigste eeuw. Zijn idee dat absolute zekere kennis niet bestaat en de wetenschap slechts door trial and error - hypotheses en weerleggingen - vooruitgang boekt, heeft algemeen ingang gevonden. (...) een goede wetenschapper werkt deductief, vanuit een probleemstelling, en zoekt juist naar weerleggingen van zijn theorie ('falsificatie'). (...) Was Selz niet vermoord in Auschwitz, dan had Popper dit nooit zo kunnen beweren. Nooit! Dat is het rare eraan." (...) Kan het niet gewoon zo zijn dat Popper het niet meer zo goed wist? Ter Hark: "Nee, de vroege werken barsten van de verwijzingen naar Selz. En hij wist nog tot op hoge leeftijd dondersgoed dat hij heel veel te danken had aan Selz. (...) In die brief, uit begin jaren negentig, geeft Popper duidelijk toe dat het idee dat 'alle pogingen om problemen op te lossen trial-and-error eliminations zijn' al veel eerder door Selz was gezien. Popper heeft ook eerder een exemplaar van zijn autobiografie aan De Groot gestuurd met daarin de opdracht: 'Van de ene bewonderaar van Selz aan de andere'." (...)

* 2004/03/13 NRC Handelsblad 13 door Ahmet Olgun, Froukje Santing
'Geef moslims de kans volwaardige burgers te zijn'
(...) Opiniemakers, van Kamerleden tot wetenschappers, waren het allemaal eens in hun eerste reactie op de recente notitie van AIVD. De inlichtingendienst stelde in een brief van minister Remkes (Binnenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer dat "een groeiend aantal moslims zich door opiniemakers en opinieleiders in het maatschappelijke verkeer onheus bejegend voelt". "De groep van de zich onheus bejegend voelende jongeren vormt een voorname vijver voor radicalisering en eventueel rekrutering ontvankelijke personen." (...) Saïd Bouddouft van het Samenwerkingsverband van Marokkanen en Tunesiërs zou graag zien dat politici niet langer "makkelijk willen scoren ten koste van migranten". "Sinds Fortuyn roepen ze allemaal wat", vindt hij. De rechtsstaat is een van de weinige gezamenlijke waarden van moslims en de rest van de samenleving, zegt Bouddouft. "Iedereen moet de rechtsstaat respecteren en verdedigen, moslims ook. En politici, die moeten op hun beurt onze grondrechten respecteren. Ze moeten hun opvattingen blijven verkondigen, maar zonder te beledigen en provoceren." (...)

* 2004/03/13 NRC Handelsblad 13 door Walter Laqueur
Dit is alleen nog maar het begin
De aanslag, donderdag in Spanje, is de bloedigste terreuractie ooit in Europa. Toch is het waarschijnlijk maar een voorbode van het tijdperk van het megaterrorisme dat er aan komt. Niet dat er iedere week ergens ter wereld vergelijkbare (of nog verwoestender) aanslagen gepleegd zullen worden, maar het betekent wel dat voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid een klein groepje mensen over een enorme vernietigingskracht beschikt en in staat is schade te veroorzaken zoals we nog nooit hebben gezien. En juist omdat ze met weinigen zijn, blijkt het moeilijk te verhinderen dat ze aanslagen plegen. (...) Vorige week was er in Potsdam een belangrijk congres van politieke filosofen. De grote meerderheid kwam tot de conclusie dat niet het terrorisme het gevaar is, maar de strijd tegen het terrorisme. Want, zoals een Zuid-Afrikaanse schrijver zei, wie weet wat terrorisme is? Noemde het voormalige bewind in Zuid-Afrika de communisten niet terroristen? (...) Dat is de huidige situatie: de groeiende discrepantie tussen de angsten van terrorisme-deskundigen en regeringen, en, aan de andere kant, het misplaatste optimisme van verdedigers van mensenrechten die klagen over misstanden. (...)

* 2004/03/29 Het Financieele Dagblad 9
Toelichting strategie BP
Lord Browne, bestuursvoorzitter van oliemaatschappij BP, geeft een 'strategiepresentatie', die door Shell met argusogen zal worden gevolgd. (...) Maar BP is niet zonder zorgen. Vrijwel ongemerkt heeft het zijn bewezen reserves bijgesteld, zij het in geringere mate dan Shell. (...)

* 2004/03/27 de Volkskrant 25 door Frank Kalshoven
Groei in India is (ook) goed voor Nederland
(...) Anders geformuleerd: het kostenvoordeel van produceren in India is uiteindelijk niets anders dan welvaartswinst voor Nederland - in eerste aanleg misschien in de vorm van winststijging en later in de vorm van prijsdaling. (...) Maar er zijn, in elk geval op korte termijn, wel degelijk verliezers, de mensen namelijk die hun baan kwijtraken. De manier waarop met deze mensen wordt omgegaan, is van groot belang voor het uiteindelijke welvaartseffect. (...)

* 2004/03/27 Het Financieele Dagblad 7 door Rick van der Ploeg
Nationaal inkomen per Europeaan is te laag
Het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in Europa stagneert sinds de jaren tachtig op circa 70 procent van het Amerikaanse niveau. (...) Een belangrijke oorzaak van het lage inkomen per hoofd van de bevolking in Europa is het lage aantal arbeidsuren. (...) De Britse econoom Stephen Nickell berekent daarentegen een veel kleiner effect van belasting- en premiedruk. Ruwweg twee derde van de daling in arbeidsuren kan worden toegeschreven aan een grotere preferentie voor vrije tijd in Europa. (...)

Kort door de bocht nr.252, 4 maart 2004

UITTREKSELS
Belegger en milieu splijten Shell
'Shell was op weg alle doelen te missen'
'Toen ik dat zag, dacht ik: oh shit!'
Jeroen van der Veer kiest voor de visie van Amnesty
De euro maakt meer kapot dan je lief is
Van Wijk snoert managers de mond over Air France
'Van Wijk wees schikking met Alitalia van de hand'
Beloningsspecialist: top gaat nog meer verdienen
Minder groei Unilever
Winner takes all
De eerste blik is een daalder waard
Hofstra tijdens debat in het nauw
Worstelen met de rekening van het pensioengat
Met internet naar de vrienden van je vrienden

* 2004/02/05 de Volkskrant 1,7 door Xander van Uffelen
Belegger en milieu splijten Shell
(...) Gedwongen door de affaires met boorplatform Brent Spar en de doodstraf van Ken Saro-Wiwa in Nigeria, zocht Shell de laatste jaren juist nadrukkelijk het overleg met milieuorganisaties en andere actiegroeperingen. Winstbeluste aandeelhouders hebben daar nu tabak van, zo lieten zij vooral via de Britse media weten. (...) Volgens de Nederlandse wet behoren bedrijven op dit moment de belangen van alle stakeholders te behartigen. De commissie-Tabaksblat, die onlangs spelregels opstelde over goed ondernemerschap, breekt met deze Rijnlandse traditie, constateert René Maatman van Stichting Pensioenfonds ABP. (...) Volgens hem zijn andere doelen dan maximale winst door bedrijven in het verleden te vaak gebruikt om hun eigen falen te verdoezelen. (...) Bouwbedrijf HBG en rederij Nedlloyd gebruikten dit argument, maar verprutsten ook de andere belangen.' (...)

* 2004/02/06 NRC Handelsblad 11 door Heleen de Graaf
'Shell was op weg alle doelen te missen'
(...) Sinds die dag is de roep om het hoofd van topman Sir Philips Watts luid hoorbaar - vooral omdat hij niet zelf de toelichting gaf op het slechte nieuws. Ook is luid hoorbaar de roep om veranderingen in de duale bedrijfstructuur. (...) Toch ontstond er verwarring. Waar Watts bij de presentatie in Londen zei open te staan voor zulke veranderingen als aandeelhouders dat wilden, ze Van der Veer in Den Haag dat dit soort herstructureringen niet aan de orde waren. (...) Gisteren bleek opnieuw dat het concern niet aan zijn eigen prestatiedoelstelling voldoet. Tot gisteren wilde Shell jaarlijks een rendement op het geïnvesteerde vermogen halen van 13 tot 15 procent bij een (fictief aangenomen) olieprijs van 16 dollar per vat. Deze doelstelling bestaat niet meer, zo bleek opeens. Shell vindt namelijk dat deze doelstelling "niet langer een toegevoegde waarde heeft". Dit mag zo zijn, zeggen analisten, maar Shell haalde de doelstelling bij lange na niet eens in 2003. (...) Het is niet voor het eerst dat Shell zijn eigen spelregels wijzigt. Vorig jaar al bleek dat de doelstelling om de olie- en gasproductie met gemiddeld 3 procent per jaar te laten groeien opeens niet meer bestond. Shell dat het altijd over "productiecapaciteit" had gesproken in plaats van "productiegroei". Dit terwijl in 2001 de doelstelling toch echt van 5 naar 3 procent was verlaagd voor de productiegroei. Het lijkt erop dat doelstellingen worden veranderd op het moment dat Shell merkt dat deze niet gehaald worden. (...)

* 2004/02/06 NRC Handelsblad 11 door Max Christern
'Toen ik dat zag, dacht ik: oh shit!'
Walter van de Vijver, bij Shell verantwoordelijk voor de exploratie, mocht gisteren in Londen topman Sir Philips Watts ter zijde staan. (...) Watts ligt onder vuur. U wordt vaak genoemd als zijn opvolger. Spreekt hier de kroonprins? "Ja, ik hoor het ook. Ik lach er maar om. Het gaat nu absoluut niet om personen, het gaat om het concern. We willen allemaal het beste voor Shell. Ook de suggestie dat het niet meer botert tussen de Britten en de Hollanders is onzin. (...)

* 2004/02/06 de Volkskrant 7
Jeroen van der Veer kiest voor de visie van Amnesty
Jeroen van der Veer, de tweede man binnen Shell, schaart zich nadrukkelijk achter de filosofie van Amnesty International inzake duurzaam ondernemen. Zowel Van der Veer als de mensenrechtenorganisatie benadrukt dat de leiding van een bedrijf naar alle belanghebbenden moet kijken. (...) Amnesty verwoorde zijn visie onlangs in een ingezonden brief in NRC Handelsblad, nadat deze krant in een commentaar stelde dat de 'vergroening' van Shell niet mocht leiden tot verlies aan zakelijke scherpte. 'Toen ik de brief van Amnesty las', zo vertelde Van der Veer donderdag, 'zei ik tegen mijn vrouw: dat is precies wat ik bedoel.' (...) Op de lange termijn is er in onze visie geen tegenstelling tussen belanghebbenden. (...)

* 2004/02/06 de Volkskrant 9 door Nico Goebert
De euro maakt meer kapot dan je lief is
(...) In de twintig jaar vanaf 1983 tot 2002 presteerde de AEX, de graadmeter van de Amsterdamse beurs, geweldig. (...) Maar in 1999 was het plotseling over met het feest. Niet zo toevallig ook het jaar van de komst van de euro, denkt beleggingsstrateeg Ronald Doeswijk van IRIS, het onderzoekinstituut van Rabo en Robeco. Doeswijk deed onderzoek naar de oorzaken van de opmerkelijke prestaties van de Amsterdamse beurs en stuitte op de rol van de Nederlandse institutionele beleggers: pensioenfondsen en verzekeraars. Die hebben vanaf 1983 een steeds groter gedeelte van hun vermogen naar de beurs gebracht. Van 3 procent naar 37 procent eind 2002. Aanvankelijk hadden de pensioenfondsen hun geld vooral in Nederlandse aandelen zitten, maar dat veranderde door de komst van de euro. (...) 'Er vond een enorme switch plaats in slechts zes kwartalen,' leest Doeswijk uit zijn statistieken. (...) Alleen in 1999 verkochten institutionele beleggers voor 23 miljard euro aan Nederlandse aandelen. (...) Het gewicht van het buitenland in de aandelenportefeuilles van deze grote beleggers nam dan ook razendsnel toe van 47 procent in het derde kwartaal van 1998 tot 67 procent in het eerste kwartaal van 2000. Jammer alleen dat de rol van pensioenfondsen en verzekeraars in de koersvorming op het Damrak niet keihard is aan te tonen. (...)

* 2004/02/09 Telegraaf 13 door Arnold Burlage
Van Wijk snoert managers de mond over Air France
KLM-president Leo van Wijk heeft ingrijpende veranderingen aangebracht in de vernietigende resultaten van een onderzoek naar de visie van zijn topmanagers op de aanstaande overname van de KLM door Air France. (...) Het wordt de KLM-president al jaren aangewreven dat hij te afstandelijk van zijn directieleden opereert en dat onvoldoende wordt samengewerkt. (...) De ongewoon grote invloed die president-commissaris Floris Maljers (70) heeft op de KLM-topman, zorgt intern bij de KLM ook al enige tijd voor een groeiende kritiek. (...)

* 2004/02/10 Telegraaf 23 door Arnold Burlage
'Van Wijk wees schikking met Alitalia van de hand'
Een compromisvoorstel van Alitalia in het veelbesproken geschil met de KLM over de ontbonden alliantie, zou de Nederlandse luchtvaartonderneming zeker 200 miljoen en veel onnodige moeite en extra kosten hebben kunnen besparen. (...) Een voormalig directielid van Alitalia beweert dat. Het zou bij het schikkingsvoorstel, waarbij onder meer een KLM-jurist als 'postiljon d'amour' is opgetreden, gaan om de betaling van 50 miljoen om het geschil over de scheiding op te heffen. (...)

* 2004/02/10 Telegraaf 23 door Jaron van Bekkum
Beloningsspecialist: top gaat nog meer verdienen
De top van het Nederlandse bedrijfsleven zal nog rijker worden als de economie straks weer aantrekt. Dat stelt partner Marcel Spaans van beloningsadviesbureau Towers Perrin in Amsterdam. "Er is een tekort aan topmanagers en verreweg de meeste vind je in Amerika. Als Nederlandse bedrijven willen vissen in de vijver van de besten, zullen ze daarnaar moeten betalen." (...) De grootste ondernemingen uit ons land zijn overigens het eerlijkst in Europa over de hoogte van de topsalarissen. Alleen bij Britse bedrijven weten beleggers nog beter wie hoeveel verdient bij het bedrijf waarin zij investeren. Dit blijkt uit een onderzoek van Towers Perrin. (...) De Nederlandse multinationals laten echter niet over de hele linie even fantastische resultaten zien. Ons land scoort ver onder het gemiddelde met betrekking tot de jaarverslaginformatie over vertrekregelingen en afkoopsommen van topbestuurders. Slechts 20% geeft hierover openheid van zaken. (...)

* 2004/02/12 NRC Handelsblad 11
Minder groei Unilever
(...) Unilever heeft besloten om het toezicht te verscherpen naar aanleiding van de boekhoudfraudes bij onder meer Enron, Worldcom en Ahold. Het bedrijf krijgt daarom één bestuur naar Brits model, met zowel de operationele bestuurders als de commissarissen (non-executive directors). (...)

* 2004/02/14 de Volkskrant 1M door Jan Tromp
Winner takes all
(...) 'Acteren is de essentie van de huidige presidentiële campagne', schreef The New York Times. Kerry en Bush hebben meer gemeen dan de kijker mag weten. Ze zijn beiden van Yale, de top van de Ivy League- universiteiten. Ze zaten daar in dezelfde exclusieve studentenvereniging. Beiden zijn van rijke families uit New England, ze behoren door geboorte tot het patriciaat van de VS. (...)

* 2004/02/14 de Volkskrant 1W door Maarten Evenblij
De eerste blik is een daalder waard
Razendsnel vormen we ons een indruk van een persoon die we voor het eerst zien. Vooroordelen, omstanders en andere factoren spelen daarbij een doorslaggevende rol. Pap daarom vooral eerst aan met een kennis van de beoogde geliefde. (...) Het zijn oude evolutionaire processen in het brein die onze affectie sturen, waarbij we vooral alert zijn op verschillen en negatieve aspecten. Die bepalen ons gedrag, en dat van andere hogere diersoorten, veel sterker dan positieve. Niet verwonderlijk, want zulke gevoelens betekenen bijna altijd gevaar in een wereld van eten of gegeten worden. Beter een paar keer vaker te snel weggerend dan één keer te lang gebleven. Ondanks de hoge vlucht die de Rede heeft genomen, is het menselijk brein die oude trucs nog niet verleerd. En om snel pluis van niet-pluis te kunnen onderscheiden en te kunnen beslissen, gaan de hersenen weinig subtiel te werk. (...) 'Het is een fabeltje dat je eigen intuïtie juist zou zijn. Je kunt niet aan iemands gezicht zien of de persoon sociaal is of een leugenaar', zegt Ruys. (...) Die indeling naar affectie gaat vóór een indeling naar ras, geslacht, leeftijd of sociale klasse.' (...) Het is spijtig dat we voor de indruk die we proberen te maken, in hoge mate afhankelijk zijn van anderen en stereotypen. Als je indruk op iemand wilt maken, kan je dus het best aanpappen met een kennis van die persoon. Mits je zeker weet dat ze het onderling goed kunnen vinden en ze niet in een hiërarchische relatie tot elkaar staan. Want dan is de kans groot dat de truc averechts werkt. (...) Hoezeer we ook door vooroordelen zijn vergiftigd, ze kloppen vaak wel, zegt prof. dr. Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie in Nijmegen. (...) Voor het krijgen van een eerste indruk en in de dagelijkse praktijk zijn deze stereotypen oké. Dat wordt anders als het om een partner of collega's gaat', zegt Vonk die een leerboek schreef over het waarnemen van personen en het ermee samenhangend gedrag. (...) Wie aardig gevonden wil worden, moet dus goed op zijn of haar lichaamstaal letten. Veel glimlachen bijvoorbeeld. Bovendien brengt dat ook voorspoed en geluk. (...)

* 2004/02/18 in NRC Handelsblad p.7
Hofstra tijdens debat in het nauw
VVD'er Hofstra werd gisteren door zijn collega-Kamerlid Duyvendak (GroenLinks) aan de tand gevoeld over de vraag wat hij tevoren wist over fraude in de bouw. De letterlijke tekst: (...) Duyvendak: "Ik concludeer dat u zegt dat u van deze misdadige handelingen in de bouwsector wist voordat zij publiek werden en dat u dat niet heeft gemeld aan justitie of politie. Dat valt mij vies van u tegen, mijnheer Hofstra." (...)

* 2004/02/20 NRC Handelsblad 13 door Menno Tamminga
Worstelen met de rekening van het pensioengat
De Tweede Kamer hield gisteren een hoorzitting over de pensioenen. (...) het gat van de pensioenfondsen is zo'n 30 procent van de pensioenverplichtingen. In geld uitgedrukt is dat 150 miljard euro, schatte staatssecretaris van Sociale Zaken M. Rutte (VVD) onlangs op gezag van het Centraal Planbureau (CPB). (...) De kritiek van de experts concentreert zich op drie hoofdpunten: het doorschuiven van de onbetaalde rekening, het gebrek aan intern toezicht op de bestuurders van pensioenfondsen en de 'norm' dat een pensioenfonds eens in de veertig jaar te weinig geld mag hebben. (...) Hoogleraar A. Oosenbrug (Erasmus Universiteit) kritiseerde het feit dat interne controle op pensioenbesturen in het akkoord niet voorkomt. Pensioenfondsen zijn bijna altijd stichtingen, waar de besturen van werknemers en werkgevers leiding geven zonder aparte toezichthouders, zoals commissarissen bij ondernemingen. (...)

* 2004/02/21 de Volkskrant 5M door Francisco van Jole
Met internet naar de vrienden van je vrienden
Amper een maand na de lancering kent Orkut.com in Nederland al drieduizend actieve gebruikers. Het is een prettige, ongedwongen verzamelplaats voor wie zich een weg wil banen door de lawine aan media- en communicatiemiddelen. (...) Het systeem voldoet dan ook aan alle ideale voorwaarden. Zo is het een exponent van de 'social networking'-rage die de laatste maanden school maakt. Het is bovendien de jongste loot van het spraakmakendste internetbedrijf ter wereld, Google. En het systeem wordt bevolkt door de fine fleur van de digitale voorhoede. (...) Het begon afgelopen zomer met Friendster, een site die gebruikers in staat stelt online te grasduinen in het contactennet van vrienden. (...) De gebruiker maakt een profiel van zichzelf met persoonlijke voorkeuren, woonplaats foto's en andere gegevens. Vervolgens wordt dat lijstje gekoppeld aan dat van vrienden die ook lid zijn, en is er een netwerk. Dat is niet alleen handig voor wie een relatie zoekt, maar ook in het geval van verhuizen naar een onbekende stad, of het vinden van medeliefhebbers van een passie. (...) Volgens de geruchten wilde zoekmachinegigant Google, die zich opmaakt voor een beursgang, Friendster overnemen voor dertig miljoen dollar. Dat aanbod werd afgeslagen. Amper een half jaar later is er Orkut, vervaardigd door Google-medewerker Orkut Buyukkokten, dat in wezen dezelfde functie als Friendster vervult, maar aanzienlijk beter en vernuftiger werkt. Belangrijk verschil bijvoorbeeld is dat toetreding tot Orkut louter op uitnodiging gebeurt. Alleen een lid kan anderen introduceren. Wie niemand kent, blijft buitengesloten. Die exclusiviteit blijkt erg aantrekkelijk en leidt tot een soort zwarte handel op Ebay door lui die een makkelijke bijverdienste bespeuren: geef mij geld dan nodig ik jou uit. Wie eenmaal bij Orkut binnen is, kan zich onder meer aanmelden voor discussiegroepjes, waarvan er in de beste internet-traditie binnen enkele weken meteen al duizenden zijn. (...) Critici zien vooral de band met Google met argusogen aan. De zoekmachine begint zich steeds meer tot informatieloch te ontwikkelen. Orkut zou Google in staat kunnen stellen gebruikers tot individuen te herleiden en hun contacten in kaart te brengen. (...)

Kort door de bocht nr.250, 17 februari 2004

UITTREKSELS
Overheid onderschat kans op enorme watersnoodramp
De Haagse Staat
Provincie winnaar op CDA-congres
Forse groei van aantal managers
Eenderde bedrijven uit AEX-index in het rood
Hagemeyer in handen Amerikanen
Young Boys Network
Dierenactivist verrechtst
Het einde van de graaicultuur
Fiscus steeds professioneler met verrekenprijzen
GlaxoSmithKline klapt uit school
Macht van 'old boys network' overgenomen door instituten
Macho maal homo is metro
Het old boys-netwerk bestaat allang niet meer
Integratie op termijn succesvol
Verzorgingsstaat en immigratieland verdragen elkaar niet
CPB: groter probleem pensioenfondsen
Vraag niet van de ander 'ons' te willen zijn
Direct door de gootsteen
'PvdA'er Rob Oudkerk was de enige echte non-conformist'
Vormgevers van de tijdgeest
Besteedbaar inkomen in Utrecht het hoogst

* 2003/11/01 de Volkskrant 1 door Sanne ten Hoove
Overheid onderschat kans op enorme watersnoodramp
Na een dijkdoorbraak kunnen in Nederland binnen 24 uur meer dan 80 duizend mensen verdrinken. De overheid onderschat de mogelijkheid van zo'n ramp, doordat ze de veiligheidsnormen op verouderde gegevens baseert. Dit stelt hoogleraar Pier Vellinga van de Vrije Universiteit in Amsterdam in een onderzoek dat in november verschijnt. (...) Zijn pleidooi wordt ondersteund door Han Vrijling, hoogleraar waterbouw aan de TU Delft. (...) Ook de Technische Adviescommissie Waterkeringen staat achter Vellinga's conclusie. (...)

* 2003/11/03 NRC Handelsblad 2 door Raymond van den Boogaard
De Haagse Staat
(...) alles wat in de caféruimte van het Haagse perscentrum Nieuwspoort wordt gezegd, wordt geacht op achtergrondbasis te zijn. (...) Er bestaat een oudere generatie Haagse journalisten, vaak al niet meer in de praktijk werkzaam, voor wie Nieuwspoort zo'n beetje het middelpunt van de wereld is. Zij domineren het bestuur en hebben vorig jaar nog een duur uitgevoerd gedenkboek, 40 jaar Nieuwspoort, de wereld in geholpen, waaruit moet blijken dat de échte politiek en parlementaire journalistiek zich eigenlijk in de jaren zestig en zeventig hebben afgespeeld. Ook het verenigingsblad, Nieuwspoort nieuws, ademt deze geest. Wiggers daarentegen vertegenwoordigt een jongere generatie Haagse journalisten, voor wie Nieuwspoort toch meer iets van een horecagelegenheid is, handig gelegen vlak naast het Kamergebouw. (...)

* 2003/11/03 NRC Handelsblad 3 door Frank Vermeulen
Provincie winnaar op CDA-congres
Ook binnen het CDA wordt een systeem van one person one vote van kracht. Het bestuur stribbelt nog wat tegen. Ook is voortaan een tegenkandidaat van de partijleider mogelijk. (...) Ook de manier waarop het one person one vote-systeem bij het CDA wordt ingevoerd duidt erop dat vernieuwing vooral niet te snel moet gaan. Daarom tellen bij het CDA straks bij het eerstvolgende partijcongres in februari 2004 de stemmen van 250 provinciale afgevaardigden zwaarder. (...)

* 2003/11/08 de Volkskrant 1, 25 door Wilco Dekker, Merijn Rengers
Forse groei van aantal managers
Nederland beleeft een managementhausse. Terwijl de werkzame beroepsbevolking de afgelopen negen jaar met ruim een vijfde groeide, steeg het aantal managers met 75 procent tot 177 duizend. De laatste jaren komt de opmars van de manager vooral voor rekening van de (semi-)publieke sector, zoals zorg, onderwijs en overheid. Dat blijkt uit de uitsplitsing van de jaarlijkse enquête beroepsbevolking van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De groei is vooral veroorzaakt door de verschuiving van productiewerk naar hogere functies voor steeds beter opgeleide werknemers. Maar ook status speelt een rol. 'Het is gewoon leuker om jezelf manager te kunnen noemen, en het betaalt nog beter ook', zegt Joep Bolweg, directeur human resources management bij adviesbureau Berenschot. (...) 'Het is doorgeschoten. In onze polder- en praatcultuur is het leuker om over beleid te praten dan om iets te doen. (...) Volgens het CBS is het aantal managers in de commerciële dienstverlening gestabiliseerd na een zeer sterke groei eind jaren negentig. In de industrie loopt het aantal managers al terug, maar in de niet-commerciële dienstverlening - een sector die nog steeds groeit - zet de stijging door. (...) Het CBS telt alleen werknemers als manager die een functie universitair of hbo-niveau hebben en die zich fulltime bezighouden met leidinggeven. Dat waren er eind vorig jaar 177 duizend, ofwel 2,5 procent van de werkzamen beroepsbevolking. Een manager had vorig jaar gemiddeld 39 mensen 'onder zich', tegen 58 in 1994. Het aantal vrouwelijke managers steeg sterk, van veertienduizend negen jaar geleden tot 44 duizend. De doorsnee-manager is nog steeds tussen de 45 en 54 jaar oud. (...)

* 2003/11/15 NRC Handelsblad 1
Eenderde bedrijven uit AEX-index in het rood
Bijna eenderde van de bedrijven uit de toonaangevende AEX-index lijdt verlies. (...) Een groot deel van de verliezen wordt veroorzaakt door overnames die bij nader inzien tegen te hoge prijzen zijn gedaan. (...) Afgelopen week bleek dat de Nederlandse economie voorzichtig uit het dal kruipt met een kwartaalgroei van 0,1 procent. De groei komt grotendeels voor rekening van overheidsbestedingen. (...) Volgens H. Schenk, hoogleraar economische wetenschappen aan de Universiteit Utrecht, weerspiegelen de verliezen van grote concerns een maatschappelijk economisch probleem. "Eind jaren negentig hadden we een enorme fusiegolf. Onderzoek wijst erop dat meer dan 80 procent van de fusies en overnames mislukt. De pijn daarvan moet nu verwerkt worden, meent de Utrechtse econoom. Volgens Schenk leren eerdere onderzoeken dat dit proces zo'n vijf jaar kost. "Ik verwacht vanaf 2005 dat bedrijven pas weer gaan opbouwen." Bedrijven die zich proberen te herstellen van mislukte overnames zijn volgens de hoogleraar een belangrijke factor in het ontstaan van een economische recessie. (...)

* 2003/11/25 NRC Handelsblad 11
Hagemeyer in handen Amerikanen
Handelshuis Hagemeyer verwacht te worden overgenomen door de Amerikaanse investeringsmaatschappij Clayton Dubilier & Rice (CD&R). (...)

* 2003/12/01 Elan 52 - 54 door Jan Schoenmakers
Young Boys Network
(...) De dit jaar opgerichte organisatie Nintes (Netherlands Institute for New Technology, Economic and Social Studies) heeft tot doel om jonge, ambitieuze managers in bedrijfsleven en overheid te helpen de nodige bagage te verzamelen voor een plaats aan de top. De organisatie, die werkt als denktank, netwerk en vormingsinstituut en daarbij begrippen als duurzaamheid en verantwoordelijkheid huldigt, is exclusief: zij heeft plaats voor slechts 100 leden. Deelnemers krijgen toegang tot een uitgebreid programma met inleidingen en opinies (...) Bedrijven betalen 4000 euro per jaar om een talentvolle toekomstige bestuurder af te vaardigen. (...) De oprichters Wessel Berkman (36) en Marcel van der Schaaff (32) zijn zelf ook ambitieuze managers en ondernemers. (...) Van der Schaaff en Berkman is het in enkele maanden gelukt om een aantal indrukwekkende namen te verzamelen in hun Comité van Aanbeveling en hun Raad van Advies. Ervaren rotten als Karel Vuursteen, Herman Wijffels, Frits Goldschmeding, Tom Rodriguez en Hans Wiegel hebben kennelijk vertrouwen in de oprichters en de doelstellingen van Nintes. (...) "Het bestuur bestaat, naast mijzelf, uit Jan den Hartog (ex Ernst & Young) en Boele Staal (commissaris der Koningin van Utrecht). Nico Trapman (een ervaren bestuurder, onder andere Boer en Croon) is de directeur. (...) www.nintes.nl (...)

* 2003/12/02 NRC Handelsblad 1-2 door Tom-Jan Meeus
Dierenactivist verrechtst
(...) Zo ontwikkelt zich, op verre afstand van het radicale dierenactivisme, het antwoord van de legale dierenclubs op de rechts-conservatieve trend die sinds Fortuyn zichtbaar werd in de maatschappij. (...) Officieel heet het bij alle organisaties dat dierenactivisme links noch rechts is. Maar de meeste clubs zijn puur campagneorganisaties, zonder subsidies, en moeten dus zo nauw mogelijk aansluiten bij de geest van de tijd: wie daarin faalt, ploft in elkaar. (...)

* 2003/12/06 Vrij Nederland 36-41 door Yoeri Albrecht, Thijs Broer
Het einde van de graaicultuur
(...) Jos van Hezewijk, schrijver van verschillende spraakmakende boeken over de Nederlandse zakenelite, heeft zo zijn bedenkingen bij die ontwikkeling. 'Ik verbaas me erover dat iedereen in Nederland zich opeens zo druk maakt over de rechten van aandeelhouders. Als ze echt vinden dat het anders moet, kunnen ze hun aandelen toch altijd verkopen? Bovendien: vijfentachtig procent van de aandelen is in handen van een paar institutionele beleggers. Die hebben al macht genoeg. Ik zou zeggen dat werknemers en klanten even belangrijk zouden moeten zijn.' (...) 'In de loop van de jaren negentig is een nieuw type CEO opgekomen, met presidentiële neigingen. Maar inmiddels zijn die new boys - Cor Boonstra, Ton Risseeuw, Cees van der Hoeven, en eigenlijk ook Cees Storm - allemaal door de mand gevallen. Ze schurkten allemaal tegen het nieuwe geld aan, en nu zijn ze weg. Daardoor is er een vacuüm ontstaan. De oude garde krijgt de macht zo weer in de schoot geworpen, maar dat wringt met de verwachtingen in de maatschappij. Ze weten niet goed wat ze daarmee moeten.' (...)

* 2003/12/08 Het Financieele Dagblad 4 door Dick Schiethart
Fiscus steeds professioneler met verrekenprijzen
(...) Transfer pricing (verrekenprijzen): de interne handel van concernonderdelen vormt 70% van de wereldhandel. (...)

* 2003/12/09 Telegraaf 31 door Willem Kool
GlaxoSmithKline klapt uit school
Door huisartsen en specialisten voorgeschreven medicijnen zijn in 90% van de gevallen voor slechts een minderheid heilzaam. Voor 50 tot 70% van de patiënten heeft het innemen van een medicijn zelfs geen enkele genezende werking. Deze schokkende en verrassend openlijke mededeling deed Allen Roses, een Amerikaanse topman van het grootste Britse farmaceutische bedrijf GlaxoSmithKline (GSK) in Londen. (...)

* 2003/12/11 Telegraaf 42 door Monique Harmsen
Macht van 'old boys network' overgenomen door instituten
(...) Met de sterke nadruk die nu wordt gelegd op de macht van de aandeelhoudersvergadering dreigt echte de opkomst van een kleiner 'new boys network'. Dat is een groep van institutionele beleggers die in overleg met elkaar bepalen hoe zij gaan stemmen op de aandeelhoudersvergadering. (...) Van Olffen (...) Verder bestaat volgens hem het risico dat, door de sterke nadruk die op de aandeelhoudersvergadering wordt gelegd, bestuurders zich sterk gaan richten op financiële prestaties op de korte termijn. (...)

* 2003/12/13 de Volkskrant 16 door Diederik van Hoogstraten
Macho maal homo is metro
Zelfs de Democratische presidentskandidaat Howard Dean is een zelfbenoemde metroseksueel. Deze postmoderne, bevrijde man, object van verlangen voor vrouw én man, komt in de VS uit de kast. De 'machoman met een zachte kant' is plotseling overal. (...)

* 2004/01/08 NRC Handelsblad 8 door Meindert Fennema, Eelke Heemskerk
Het old boys-netwerk bestaat allang niet meer
In weerwil van wat Morris Tabaksblat ons wil doen geloven is het juist door het uiteenvallen van het old boys-netwerk mogelijk geworden dat zelfverrijking wordt getolereerd in de bestuurskamers van beursgenoteerde bedrijven, betogen Meindert Fennema en Eelke Heemskerk. (...) Uit ons onderzoek naar dubbelfuncties in het Nederlandse bedrijfsleven blijkt bovendien dat in de afgelopen 25 jaar de dichtheid en samenhang in het netwerk van bestuurders en commissarissen sterk is afgenomen. (...) Er is inmiddels een nieuwe klasse ontstaan die zich in toenemende mate, ook in fysieke zin, afschermt van de rest van de samenleving. (...) Deze ontwikkeling wordt versterkt door een meritocratische ideologie: wie geslaagd is, heeft dat uitsluitend aan zichzelf te danken. (...)

* 2004/01/10 NRC Handelsblad 1,34 door Dick van Eijk
Integratie op termijn succesvol
(...) Dit is het beeld dat opdoemt uit stapels onderzoeksrapporten van SCP, CBS, WRR, Verwey-Jonker Instituut en andere instanties. Bij vrijwel alle grote groepen nieuwkomers die zich sinds de jaren veertig in Nederland hebben gevestigd deden zich aanvankelijk forse problemen voor. (...) Dat was zo met degenen die in de jaren veertig en vijftig uit Indonesië kwamen, met de Italianen en Spanjaarden die zich in de jaren zestig hier vestigden, en ook met de Surinamers die in de jaren zeventig in groten getale naar Nederland kwamen. (...) Het duurt typisch enkele generaties, veertig à vijftig jaar, eer een groep nieuwkomers is opgegaan in de Nederlandse samenleving. Dit zal bij Turken en Marokkanen niet sneller gaan. (...) Integratie brengt wrijvingen en problemen, en soms ernstige conflicten met zich. Deze wijzen echter niet per se op mislukking of zelfs maar op stagnatie van het integratieproces: ze maken er onlosmakelijk deel van uit, zo leert de ervaring met eerdere groepen immigranten. Dat wil niet zeggen dat de problemen moeten worden gebagatelliseerd, of dat ze vanzelf overgaan. Klagen helpt niet, gericht beleid soms wel. Zo nam de werkloosheid onder Molukse jongeren dankzij het zogenoemde duizendbanenplan af van 50 tot 5 procent. (...)

* 2004/01/10 NRC Handelsblad 13 door Paul Scheffer
Verzorgingsstaat en immigratieland verdragen elkaar niet
(...) Uit een vergelijking van de positie van migranten in het onderwijs en op de arbeidsmarkt komt de Amerikaanse onderzoeker John Mollenkopf tot de conclusie dat Amsterdam het op beide gebieden aanmerkelijk slechter doet dan New York. Hij laat zien dat de verzorgingsstaat aanzienlijke groepen migranten in een afhankelijke positie heeft gebracht. In Nederland heeft meer dan 60 procent van de Turken en Marokkanen boven de veertig jaar geen werk. Dat heeft volgens Mollenkopf een "polarisering tot gevolg tussen productieve, werkende autochtonen en improductieve, werkloze minderheden van migranten". Immigratie in tijden van de verzorgingsstaat is wel degelijk een verschijnsel zonder precedent en heeft vergaande gevolgen gehad.. Door de hoge mate aan sociale bescherming bestond er geen noodzaak zich aan te passen (...)

* 2004/01/10 NRC Handelsblad 19
CPB: groter probleem pensioenfondsen
Het wegwerken van de tekorten van de pensioenfondsen is een groter probleem dan tot dusver werd aangenomen. Eerder achtte het Centraal Planbureau (CPB) een verhoging van de gemiddelde pensioenpremies nodig van 10,5 procent in 2002 tot 14,75 procent in de jaren van 2004 tot 2010. Uit nieuwe berekeningen blijkt dat de premies nog eens met 1,5 procent extra moeten stijgen. (...) Het CPB noemt het opvallend dat het kabinet niet uitgaat van volledige kapitaaldekking, ofwel het principe dat elke generatie door premies te betalen opdraait voor de eigen pensioenen. Als pensioenfondsen daarbij welvaartsvaste pensioenen willen garanderen is een dekkingsgraad nodig van 150 procent. Veel meer dus dan de 128 procent. (...)

* 2004/01/17 NRC Handelsblad 6 door Joris Luyendijk
Vraag niet van de ander 'ons' te willen zijn
De progressieve pleitbezorgers van de multiculturele samenleving hebben zich laten meeslepen door de mantra dat Nederland een superieure cultuur is en dat nieuwkomers zich daar 'na een paar generaties' aan zouden aanpassen, betoogt Joris Luyendijk. (...) Zoals de christelijke kerk uiteindelijk moest toegeven dat de zon toch niet om de aarde draait, zo moet nu de progressieve kerk aanvaarden dat voor velen de mensheid toch niet om het Westen draait. Wat nu? Het ene deel van Nederland loopt te mokken: Dachten we die Marokkaanse en Turkse mensen een plezier te doen door ze hierheen te halen, krijg je dit! Ondankbare moslimhonden! (...) Intussen zoekt het andere deel van Nederland koortsachtig verder naar de toverspreuk voor 'integratie' oftewel: hoe maken we van die mensen alsnog blanke Nederlanders met een bruin korstje? (...) Misschien zijn er meer manieren van modern zijn dan alleen de westerse. Het valt mij op dat veel autochtone landgenoten kennisnemen van de niet-westerse wereld zoals ze kijken naar een op uitsterven staande diersoort in Artis. Ze kijken nooit naar de islam als naar een alternatieve levensbeschouwing, één die misschien wel beter bij hen past dan hun huidige. Er bestaan zoveel verschillende en onderling onvergelijkbare manieren om een mens te zijn. (...) Voor multiculturalisme geldt hetzelfde als voor democratie: het is niet voor bange mensen. (...)

* 2004/01/22 NRC Handelsblad 13 door Maarten Schinkel
Direct door de gootsteen
(...) Want chef-econoom van de Rabobank, Wim Boonstra, rekent in de jongste uitgave van het Maandschrift Economie voor dat Nederlandse directe investeringen in het buitenland een dramatisch slecht resultaat halen. (...) In 1986 bedroeg het netto vermogen van Nederland in het buitenland 50 miljard euro. Terwijl er sindsdien cumulatief 170 miljard naar het buitenland vloeide in de vorm van beleggingen en investeringen, is het netto vermogen juist omgeslagen in een netto schuld van 170 miljard euro. Nederland heeft, aldus Boonstra, "in de periode 1986-2002 voor ongeveer 335 miljard euro aan vermogen in het buitenland zien verdampen". (...)

* 2004/01/24 de Volkskrant 2 door Bert Wagendorp
'PvdA'er Rob Oudkerk was de enige echte non-conformist'
Op- en ondergang van de bende van Felix Rottenberg; 'nieuwe mensen brengen nog geen vernieuwing'. (...) Tien jaar geleden hoorde Rob Oudkerk bij de 'leuke, spannende mensen' die door voorzitter Felix Rottenberg werden neergezet als de vernieuwers van de Tweede-Kamerfractie van de PvdA. Ze moesten creativiteit, rumoer en bezieling brengen. (...) Entrez Rob Oudkerk (38), bekende van Rottenberg uit de Amsterdamse discussietempel De Balie, en huisarts met politieke ambitie in de hoofdstad. Welkom Rick van der Ploeg, jeugdig hoogleraar economie, Adri Duijvestein, controversieel wethouder te Den Haag, Karin Adelmund, vice-voorzitter van de FNV, Gerda Dijksman, politieagente, Marjet van Zuijlen, headhunter van KPN en Eisso Woltjer, europarlementariër. Plus nóg tien andere hemelbestormers. Zestien nieuwe parlementariërs kwamen in het voorjaar van 1994 de PvdA-fractie in de Tweede Kamer binnen. (...) Al snel bleek dat de selectie van Rottenberg haperde: het Surinaamse Kamerlid Evan Rozenblad was nogal fantasierijk omgesprongen met zijn cv en Hamid Houda werd beschuldigd van dubieuze fiscale praktijken. Toen waren er nog maar veertien. (...) Of je krijgt problemen. Dat overkwam Gerda Dijksman, (...) Zij keerde in september 1997 terug naar de politie, vervuld van 'weerzin' tegen de 'gesloten cultuur'. Rottenbergs voormalige duovoorzitter Vreeman hield het in 1997 ook voor gezien, en werd burgemeester van Zaanstad. Toen waren er nog twaalf. Voor de verkiezingen van 1998 kondigden nog een aantal Rottenbergianen hun vertrek aan: Johanneke Liemburg ging gefrustreerd terug naar Friesland, Eisso Woltjer kapte er even gefrustreerd mee en voormalig atlete Mieke Sterk ging scheldend af door de zijdeur - 'Ze kunnen mij rug op. De imbecielen', zei Sterk. (...) Vermoedelijk had Rottenberg ook te weinig rekening gehouden met la condition humaine. Adelmund was al toegetreden tot het eerste Paarse kabinet en volgde daarna Rottenberg op als partijvoorzitter, vernieuwer Rick van der Ploeg gaf nog éénmaal blijk van enige Rottenbergiaanse recalcitrantie toen hij in 1997, samen met Oudkerk en Duijvestein, fractieleider Wallage onder vuur nam. Maar vervolgens werd hij kaltgestellt als staatssecretaris voor Cultuur in Paars II. Ook de andere leden van de Rottenberg-bende bezetten sleutelposities in de fractie. Philip van Praag: 'Er is eigenlijk maar één man overeind gebleven. Rob Oudkerk. Hij was de enige die bleef dwarsliggen. (...) Van de zestien nieuwelingen van 1994 zijn er nog vijf aanwezig in de Kamer. Marjet van Zuijlen keerde in 2000 onverwacht terug naar het bedrijfsleven en na de verkiezingen van 2002 verdwenen ook Van der Ploeg, de degelijke rechtsgeleerde Gerrit-Jan van Oven én Rob Oudkerk. (...) Wie nu Haagse insiders om een typering vraagt van de overblijvers (Karin Adelmund, Saskia Noorman, Adri Duyvestein, Ferd Crone en Sharon Dijksma), krijgt onherroepelijk termen als 'vreselijk oude PvdA', 'machtspolitici' en 'dogmatische denkers' te horen. (...)

* 2004/01/31 Het Financieele Dagblad 21 door Jan Fred van Wijnen
Vormgevers van de tijdgeest
Een kleine groep prominente Nederlanders bepaalt de toon van het publieke debat over toezicht, onafhankelijkheid en goed bestuur. Daarbij gaan ze veel verder dan gebruikelijk is in hun functie. Voorlopig krijgen ze weinig weerwoord. (...) Paul Koster was drie jaar geleden nog accountant in de luwte van een brede raad van bestuur. Als 'chief auditor' van Philips speelde hij geen rol bij persconferenties, en zijn gezicht wekte woede noch sympathie bij aandeelhouders. Alleen in kleine kring was bekend hoe hij dacht over vraagstukken als toezicht, onafhankelijkheid of corporate governance. Dat veranderde toen hij ging werken voor de beursautoriteit AFM (toen nog Stichting Toezicht Effectenverkeer). (...) Koster brak bijna demonstratief met de ongeschreven mores van het openbaar bestuur. Magistraten, ambtenaren en andere publieke gezagsdragers doen geen uitspraken over onderwerpen waarin ze niet bevoegd zijn. (...) Huub Willems, voorzitter van de Ondernemingskamer in Amsterdam, vervult dezelfde rol. (...) Tabaksblat alleen voor de beursfondsen, dat vond rechter Willems een beetje beperkt. (...) De houding van Willems is opvallend, omdat een rechter in een kwetsbare positie zit. Net als bij de journalist, is onafhankelijkheid cruciaal voor zijn functioneren. Een rechter die zijn eigen mening openbaart, kan makkelijk worden verweten dat hij ongeschikt is om te oordelen over bepaalde rechtszaken. (...) Met Morris Tabaksblat, oud-president van Unilever, is een wat ongewone gezagsdrager op het toneel verschenen. (...) Ook Tabaksblat verschuilt zich niet achter woordvoerders. Hoewel hij soms hinderlijk snel en binnensmonds praat, heeft de buitenwereld geen cryptologen nodig die de punten en komma's uitleggen. (...) De voorzitter van de beursautoriteit AFM, Arthur Docters van Leeuwen, geeft een meer virtuoze invulling aan zijn rol. Wie hem met moeite de spreekstoel ziet beklimmen, vreest direct voor zijn gezondheid. Zijn kalme, monotone dictie verraadt ook niet direct een frontale aanval. Maar zijn woorden zijn vlijmscherp. In de Spinozalezing van oktober vorig jaar gaf Docters een langdurig exposé over de postmoderne wereld, met bijbehorende schandalen. Wie dit tot het einde toe kon volgen, hoorde hem ineens pleiten voor een 'omkering van de bewijslast' voor bestuurders: 'Als er een probleem is in een onderneming, zo u wilt een misstand, zijn zij het die de veroorzakers zijn. (...) De accountant van een frauderend bedrijf, vertelde hij zijn gehoor van voornamelijk accountants, mag zich niet verschuilen achter het bedrijf. (...)

* 2004/02/03 de Volkskrant 9
Besteedbaar inkomen in Utrecht het hoogst
(...) De provincies die in 1950 tot de achterhoede behoorden - Noord-Brabant, Gelderland en Drenthe - hebben de schade goeddeels ingelopen. (...) In de drie grootste steden Amsterdam, Den Haag en Rotterdam is het gemiddeld besteedbaar inkomen in de afgelopen halve eeuw sterk gedaald. In de jaren vijftig lag het inkomen er nog boven het gemiddelde, anno 2000 was het inkomen er 6 tot 12 procent lager dan gemiddeld. Belangrijkste verklaring is volgens het CBS dat veel hoge inkomens de grote steden hebben verlaten om zich in de omliggende gemeenten te vestigen. (...)

Kort door de bocht nr.249, 30 oktober 2003

UITTREKSELS
De 100 Rijkste Nederlanders
De bv Oranje

Zie ook op de website (www.elite-research.org) onder De Nieuwe Elite Boek/Netwerk. In het netwerk kan door op personen of organisaties te klikken de onderliggende dossiers met bronnen worden ingezien.

* 1990/05/01 Nieuwe Revu
De 100 Rijkste Nederlanders
(...) Nieuwe Revu gaf Jos van Hezewijk, sociaal-geograaf en expert op het gebied van rijkdom en macht, de volgende opdracht: stel een zo nauwkeurig en betrouwbaar mogelijke lijst samen van de honderd rijkste Nederlanders. Op de volgende pagina's publiceren we het resultaat van zijn onderzoek. Alsmede antwoorden op de vragen: wie zijn precies die miljardairs en miljonairs? (...) Tien jaar geleden begon Van Hezewijk aan vraaggesprekken met 150 invloedrijke en dus machtige Nederlanders. Hij wilde onder meer weten wie volgens hen de rijkste mensen waren en hoeveel zij bezaten. Daar hield-ie 25 namen aan over die de basis werden voor intensiever onderzoek naar rijkdom en macht. Die gegevens verwerkte hij in de computer, maar om de Top Honderd te maken liep hij ook 6000 bedrijven na om daaruit de typische familiebedrijven te halen. Hetzelfde deed hij met alle beursgenoteerde bedrijven; op firma's welke niet aan de beurs genoteerde staan, liet hij een ratio los over winsten en eigen vermogen. (...)

* 1999/05/01 Quote 66-76 door Philip Dröge
De bv Oranje
Geen geheim wordt zo gekoesterd als het totale bezit van de Oranjes. Vooral Beatrix toont zich een meester in het laten zwijgen van alle betrokkenen. 'Niemand mocht geld van de koning kunnen traceren. Dat systeem is tot op de dag van vandaag intact.' (...) De Amerikaanse beroepsbiograaf William Hoffman begrootte in 1979 het vermogen van Juliana op zeshonderd miljoen dollar (...) Hij vertelt dat hij geen bewijs heeft kunnen vinden dat de Oranjes hun aandelen Shell ooit hebben verkocht. (...) Harry van Wijnen (...) 'Willem I heeft een uitgebreid systeem opgezet van adviseurs en discrete tussenpersonen. Niemand moest geld van de koning kunnen traceren. Dat systeem is tot op de dag van vandaag intact.' (...) Er deed zich nog een keer een uitgelezen mogelijkheid voor om discreet aandelen in de Koninklijke te krijgen. In 1907 spande het erom of de grote concurrent Standard Oil een vijandelijke overname zou plegen. De directie van Koninklijke Olie plaatste voor anderhalf miljoen gulden extra preferente aandelen bij een aantal Nederlandse vermogenden die volgens een effectenboek uit 1907 al aandeelhouder waren bij Koninklijke Olie. Waren de Oranjes daarbij? (...) In een wetsvoorstel werden de toelages van de Oranjes (Juliana, Bernhard, Beatrix en Claus) met terugwerkende kracht tot 1966 behoorlijk verhoogd en namen verschillende departementen een groot aantal uitgaven over. In feite werden alle directe en indirecte levensbehoeften van de Oranjes vanaf dat moment door de een of andere overheid betaald. (...) Neem het Fonds voor Functionele Kosten van het Huis van Oranje-Nassau. Deze stichting is door Juliana in 1964 in het leven geroepen om haar drie jongste dochters, die geen uitkering van de staat krijgen, van een inkomen te voorzien (...) Bij de oprichting stortte Juliana vijftien miljoen gulden in de stichting (als we Simons mogen geloven eenderde van haar vermogen) die per kwartaal van het rendement een uitkering doet. Het bestuur van de stichting is in handen van de Stichting Bewind, een overkoepelend orgaan dat ook alle andere stichtingen beheert die zich met financiën of vermogensbestandsdelen van de Oranjes bezighouden. Het bestuur van Bewind is in handen van Juliana en een aantal trouwe adviseurs. In de loop der jaren heeft een aantal financiële vertrouwenspersonen van de vorstin zitting gehad in de stichting. De naam van Adolf baron Sirtema Grovestins valt daarbij het meest op. Deze bankier van de voormalige ABN was financieel adviseur van zowel Juliana als Beatrix en is sinds 1990 met pensioen. Maar hij wordt nog steeds om advies gevraagd, zo weten enkele bankiers die anoniem willen blijven. Een andere aansprekende naam binnen Bewind is die van Francis Loudon, bankier bij MeesPierson en commissaris van Dordtse Petroleum. Ook Bernhards persoonlijke jurist Sillevis Smit heeft in het verleden zitting gehad in het bestuur van de stichting. (...) Een naam die herhaaldelijk opduikt in verband met de grote aanwas van het Oranje-fortuin in de jaren zeventig is Buvermo, een vermogensbeheerder uit Den Bosch. Buvermo werd in 1970 opgericht voor het beheren van de vermogens van een aantal zuidelijke adellijke geslachten, met name de familie Teulings, oprichters van het VNU-concern. De drijvende kracht achter het bedrijf, en commissaris ervan, was Pietro Antonio Ursone, de voormalige vice-president van de Hollandse Beton Groep. (...) Frederik Terwindt, die volgens zichzelf en anderen 'zeer goede contacten' had met de familie Van Oranje, behoorde eveneens tot de directie van Buvermo. In overleg met Beel stort Juliana begin jaren zeventig, net na het onderzoek van Simons, volgens een voormalig vermogensbeheerder van Buvermo meer dan een miljard gulden bij het net opgerichte bedrijf. Iedereen binnen het Bossche bedrijf krijgt opdracht te allen tijde te zwijgen over de herkomst van dit geld. Terwindt - het enige directielid uit die tijd dat nog leeft - geeft telefonisch toe dat er zakelijke contacten bestonden tussen Buvermo en de Oranjes, maar zegt dat 'hierover niets naar buiten gebracht mag worden'. Later in het gesprek ontkent Terwindt ineens glashard dat er sprake was van vermogensbeheer door Buvermo voor Juliana. (...) In 1974 (...) Niet lang daarna verhuisde Buvermo van Den Bosch naar Den Haag, waar het kantoor houdt in het pand naast de holding van de Oranje-Nassau Groep. Volgens de Groep heeft het Buvermo in 1977 gekocht. (...) De toenmalige directeur Van der Ven van Buvermo werd later zelfs voorzitter van de directie van de Oranje-Nassau Groep. (...) Eén ding is wel zeker, Beatrix houdt minstens één rekening courant aan bij ABN Amro, de bank die is voortgekomen uit de Nederlandse Handelsmaatschappij van haar betovergrootvader. De inmiddels gepensioneerde private banker Jaap Rost Onnes was bij de bank haar contactpersoon. Michael Drabbe, het onlangs overleden lid van de raad van bestuur zou volgens Harry Wijnen zijn taak hebben overgenomen. (...) Sinds het pensioen van Sirtema Grovestins in 1990 is er een gat ontstaan. Dat gat werd aanvankelijk gevuld door een studiegenoot en persoonlijke vriend van Beatrix, de Amsterdamse advocaat Frits Salomonson. Maar deze sluwe Amsterdamse jurist is de afgelopen jaren te vaak betrokken geweest bij affaires en schandalen, onder meer als commissaris van het failliet gegaan Text Lite. De vorstin zou daarom geen gebruik meer maken van zijn diensten. Anderen beweren echter dat de jurist wel degelijk nog steeds het brein is achter de ingewikkelde constructies die Oranje gebruikt om het familiekapitaal 'onzichtbaar' te maken. Oscar Hammerstein, protégé van Salomonson, wil niet reageren op de vraag of zijn voormalige collega de vorstin nog steeds van adviezen voorziet. Hij manoeuvreert zich echter per ongeluk in een Catch 22-achtige situatie. 'U weet dat iemand die voor de koninklijke familie werkt, geen uitspraken kan doen over zijn werk. Daarom kan ik niet zeggen dat meneer Salomonson voor de koninklijke familie werkt.' Wellicht kan de huidige vacature worden vervuld door een lid van de familie. Johan Friso, de middelste zoon van Beatrix, werkt bij zakenbank Goldman Sachs in Londen. (...) Verschillende personen uit de top van het bedrijfsleven behoren tot de vriendenkring van de prins, die een voorliefde voor grootgrutters lijkt te hebben. Eric Albada Jelgersma, Piet 'De Dief' de Gruyter en Peter Karsten van de gelijknamige horacagroothandel hebben de sympathie van de prins. Alleen met Ab Heijn schijnt het niet te boteren, omdat de prins probeerde het predikaat 'hofleverancier' van AH te verzilveren met gratis boodschappen. (...) Andere vrienden zijn de Zuid-Afrikaanse tycoon Anton Rupert en Freddie 'oom' Heineken, die ook bevriend is met Beatrix. (...)

Kort door de bocht nr.248, 16 oktober 2003

UITTREKSELS
'Management van Ahold wil dat De Ruiter ontslag neemt'
Exit!
Rapport laakt band politiek en media
Bestuurders Ahold betrokken bij misleiding
De oude man, hij ploegde voort
Premier geeft Kamer haar zin in nasleep Margarita
Mabel wat nu!
Arnold heeft groen haar
Mabel en de media
'Pensioenfonds zelf schuld'
Verlovingshaast deed alarmbellen rinkelen
Macht in wereldeconomie straks naar China en India

* 2003/09/12 de Volkskrant 17
'Management van Ahold wil dat De Ruiter ontslag neemt'
Het hogere management bij Ahold oefent druk uit op de raad van commissarissen, geleid door Henny de Ruiter, om af te treden. Dat zou de enige manier zijn om uit de geloofwaardigheidscrisis te komen, die het herstel van de onderneming kan belemmeren. Dat meldt de zakenkrant Financial Times op basis van een anonieme bron. Volgens de krant deelt ook de nieuwe bestuursvoorzitter, Anders Moberg, deze visie. (...) Volgens The Financial Times stonden 'hooggeplaatste managers' zes maanden geleden al op het punt om het aftreden van de raad van commissarissen te eisen. De Ruiter was toen waarnemend bestuursvoorzitter bij Ahold. De managers zouden hun zin niet hebben doorgedrukt, omdat een nieuw bestuursteam werd samengesteld, aldus de krant.

* 2003/09/20 Het Financieele Dagblad 21 door Pieter Couwenbergh
Exit!
Hij stond symbool voor de bestuurselite die achter de schermen aan de touwtjes trok. Met het aangekondigde afscheid bij Ahold van 'supercommissaris' Henny de Ruiter komt een einde aan een tijdperk. (...)

* 2003/09/23 NRC Handelsblad 2
Rapport laakt band politiek en media
Het maatschappelijk debat wordt niet meer in de Tweede Kamer gevoerd, maar steeds meer op televisie en in kranten. Parlementair journalisten bepalen de politieke agenda, niet politici. Politici hebben meer moeite een achterban aan zich te binden en hebben meer behoefte aan veelvuldig publiek optreden, bij voorkeur op televisie. Dat maakt politici gevoelig voor de wensen van de media. Die zoeken aantrekkelijk nieuws en richten zich op personen, emoties en conflicten. Politici die dat kunnen bieden, krijgen aandacht, de anderen niet. De Raad voor het openbaar bestuur (Rob) schrijft dit in het rapport Politiek en media. De Rob komt net als de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, die eerder onderzoek deed naar politiek en media, tot de conclusie dat de relatie tussen politici en parlementair journalisten is als een huwelijk. (...) De raad waarschuwt ook voor de effecten van de 'wederzijdse gevangenschap' waarin de media en de politiek elkaar houden. De informatie die de overheid verstrekt, wordt minder eerlijk, volledig en betrouwbaar. Voor de kijkers (en kiezers) is het onduidelijk of ze de werkelijkheid krijgen gepresenteerd of een interpretatie daarvan, en of het gaat om informatie over het beleid of over het imago van bewindslieden. (...)

* 2003/09/25 de Volkskrant 17 door Pieter Klok
Bestuurders Ahold betrokken bij misleiding
Cees van der Hoeven en Michiel Meurs, twee ex-bestuurders van Ahold, hebben persoonlijk hun handtekening gezet onder belastende brieven. (...) Dit meldt het KRO-programma Reporter vanavond, op basis van 'veertig gesprekken met (direct) betrokkenen'. In de zogenaamde side letters uit 2000 staat dat Ahold niet de zeggenschap had over de supermarktketens Bompreço in Brazilië en Disco in Argentinië. Eenzelfde brief over de Scandinavische supermarktketen ICA is volgens de programmamakers ondertekend door Jan Andreae, die nog steeds in de raad van bestuur van Ahold zit. (...) De Zuid-Amerikaanse brieven waren volgens Reporter de directe aanleiding voor het aftreden van Van der Hoeven. Toen Michiel Meurs hem vertelde dat de brieven waren gevonden, zou Van der Hoeven hebben gezegd. 'Okay, that's it, I quit.' Daarna zou hij een bezoek hebben gebracht aan zijn vriend Karel Vuursteen, de oud-topman van Heineken en beoogd opvolger van president-commissaris Henny de Ruiter. Vanuit Vuursteens huis heeft Van der Hoeven De Ruiter gevraagd hem te ontslaan. Dat verzoek werd ingewilligd. Van der Hoeven zou nog wel enkele weken blijven om zaken af te handelen. Toen hij de maandag daarop op kantoor kwam, bleek echter dat zijn bureau was ingenomen door De Ruiter. Zijn kasten waren verzegeld. (...) Heijn heeft sowieso weinig waardering voor Van der Hoeven. (...) 'Hij ging steeds trotser lopen. Als een haan met stront aan zijn poten.' Heijn ergerde zich ook aan de feestjes die Van der Hoeven gaf. (...) Van der Hoeven is in januari, een maand voor de onthulling van het boekhoudschandaal, nog bij Heijn op bezoek geweest. 'Hij zei dat er niets aan de hand was en dat alles goed ging, maar hij heeft gelogen.' Ahold had het boekhoudschandaal bijna niet overleefd, blijkt uit de reconstructie. Toen de omvang van de fraude bij US Foodservice duidelijk werd, weigerden de Amerikaanse banken Goldman Sachs en JP Morgan een krediet te verstrekken. ABN Amro besloot daarop hulp te zoeken bij ING en Rabobank. Maar die wilden ook niet. Na lange, moeizame onderhandelingen kwam er uiteindelijk toch een akkoord met de vijf banken. (...)

* 2003/10/01 NRC Handelsblad 17 door Menno Tamminga
De oude man, hij ploegde voort
(...) K. Noordzij, de nieuwe directievoorzitter van pensioengigant PGGM, pensioenverzekeraar van meer dan een miljoen werknemers in welzijn en zorg, dé groeimarkt van de 21-ste eeuw, is een paar maanden ouder dan de man die hij komt opvolgen. (...)

* 2003/10/02 NRC Handelsblad 3 door Raymond van den Boogaard
Premier geeft Kamer haar zin in nasleep Margarita
Na meer dan anderhalve eeuw discussie verloor het Kabinet der Koningin gisteren in de Tweede Kamer zijn laatste resten 'eigenstandigheid'. Premier Balkenende ging verrassend óm, in de nasleep van de zaak-Margarita. (...) het Kabinet der Koningin en zijn directeur worden "ten volle" onder de ministeriële verantwoordelijkheid gebracht. (...)

* 2003/10/04 Telegraaf 13,17 door Jan-Kees Emmer, Joost de Haas
Mabel wat nu!
(...) De vrouw die een jaar geleden nog mee mocht de koninklijke grafkelder in vanwege haar bijzondere band met de overleden prins Claus, (...) Voor één persoon moeten de ontwikkelingen rond het hof tot vrolijkheid stemmen. Edwin de Roy van Zuydewijn, de boze echtgenoot van prinses Margarita, staat handenwrijvend aan de zijlijn toe te kijken hoe het gezin van de Koningin in een diepe crisis is gestort. En voor één keer lijkt hij ook gelijk te hebben gehad toen hij zich enkele weken geleden in het blad Weekend afvroeg: "Waarom richten al die mensen die over ons praten en schrijven zich niet op Mabel? Het lijkt me dat daar nog genoeg over te ontdekken valt."

* 2003/10/10 NRC Handelsblad 36 door Maartje Duin
Arnold heeft groen haar
Columniste Maartje Duin stond deze week op het podium met Arnold Schwarzenegger toen de acteur werd gekozen tot gouverneur van Californië. (...) En wie zijn die andere blakende, blonde jongens in donkerblauwe blazers die zich opeens op de eerste rij dringen? Dit kunnen geen Oostenrijkers zijn. "De geschiedenis herhaalt zich", zegt mijn buurman, "daar staat de hele Kennedy-clan weer." (...)

* 2003/10/11 de Volkskrant 1M door Maud Effting, Weert Schenk
Mabel en de media
De eerste die onthulde dat Mabel Wisse Smit in kringen rond onderwereldfiguur Klaas Bruinsma heeft verkeerd, was maandblad Quote; (...) Bij Pegtel van Quote komen eindelijk ook wat reacties binnen. Niemand betwistte de inhoud, aldus de journaliste. 'Achteraf hebben verschillende mensen laten weten dat ze het verhaal van Bruinsma ook kenden. Mensen van het corps praten nou eenmaal niet zo makkelijk. Sommigen zeiden dat ze één tot anderhalf jaar geleden gebeld zijn door een groepje vrienden van Mabel, dat hun vroeg te zwijgen over de connectie met Bruinsma. (...)

* 2003/10/11 NRC Handelsblad 13
'Pensioenfonds zelf schuld'
(...) WM Company heeft becijferd dat een doorsnee pensioenfonds in Nederland de afgelopen zeventien jaar een rendement van gemiddeld 7,7 procent per jaar heeft verdiend op zijn beleggingen. (...) De vuistregel is dat een rendement van 7 à 8 procent voldoende is voor de financiering van een pensioenregeling. Rijlaarsdam schrijft de problemen waarmee de pensioenwereld niettemin kampt, toe aan premiekortingen die pensioenfondsen hun werkgevers en werknemers in de jaren negentig gaven, aan terugstortingen van vermogens uit de indertijd volle pensioenkassen aan de werkgever en aan verbeterde pensioenregelingen. (...)

* 2003/10/11 NRC Handelsblad 1 door René Moerland
Verlovingshaast deed alarmbellen rinkelen
(...) Premier Balkenende had het paar vorige week al duidelijk gemaakt dat het kabinet geen toestemming aan het parlement zou vragen voor hun voorgenomen huwelijk. Als reden gaf hij dat zij beiden niet het volledige en juiste verhaal vertelden over haar relatie met de crimineel Bruinsma. (...)

* 2003/10/09 NRC Handelsblad 1, 15 door Maarten Schinkel
Macht in wereldeconomie straks naar China en India
(...) De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs kwam deze week met een uitgebreide studie naar de verwachte opkomst van de 'BRIC-landen' Brazilië, Rusland, India en China) in de komende decennia. Op dit moment is, in dollars van vandaag gerekend, de omvang van het bruto binnenlands product (bbp) van de vier nog bescheiden. Samen zijn ze goed voor maar anderhalf maal het bbp van Duitsland, en een kwart van het bbp van de Verenigde Staten. Die bescheiden uitgangspositie maskeert het enorme groeipotentieel van de vier landen. (...) in 2016 wordt de Chinese economie - nu al een steeds belangrijker financier van de VS - de op een na grootste ter wereld, na die van de Verenigde Staten. Omstreeks 2041 haalt China de VS in. Opmerkelijk is ook de opkomst van India. In 2023 zal de Indiase economie volgens de projecties al groter zijn dan de Duitse, in 2032 wordt Japan gepasseerd en vanaf dan is India op de VS en China na de grootste economische wereldmacht. Brazilië en Rusland zijn tegen die tijd groter dan de grote EU-landen als Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Italië. (...) India zal volgens die schatting in de loop van de jaren veertig op zijn eentje de EU in omvang overstijgen. Zijn Chinezen, Indiërs, Brazilianen en Russen tegen die tijd ook welvarender dan wij? Dat nog niet. Per hoofd van de bevolking halen alleen Russen straks het Europese niveau van 2050. In dat jaar is de gemiddelde Chinees waarschijnlijk even welvarend als wij vandaag de dag zijn. (...)

Kort door de bocht nr.247, 16 september 2003

UITTREKSELS
Kok vergoelijkt salarissprong ING
Het duurt nog jaren voordat institutionele beleggers stemmen
Steeds minder vertrouwen in de overheid
Tevreden en gelukkig mort het volk
PvdA in verlegenheid door 'schoothondje' Kok
Moberg niet, Bennink en Veenhof wel
'Het islamitisch terrorisme is een modern fenomeen'
Harry's schaduwkabinet
Zware kritiek beleggers op beleid Ahold
Verzekeraars smoren verzet tegen Ahold
Aandeelhouders Ahold stuiten op muur
'Management van Ahold wil dat De Ruiter ontslag neemt'
Verdienen zonder verdienste

* 2003/08/21 de Volkskrant 7
Kok vergoelijkt salarissprong ING
(...) 'Het zou niet goed zijn als het management wegloopt wegens een te laag salaris.'

* 2003/09/01 Het Financieele Dagblad 9 door Hein Haenen
Het duurt nog jaren voordat institutionele beleggers stemmen
(...) Jean Frijns, directeur vermogensbeheer van pensioenfonds ABP. (...) Voor de meeste institutionele beleggers is de weg naar de verantwoording conform de code-Tabaksblat en naar daadwerkelijk actief aandeelhouderschap nog lang, erkent Frijns. (...)

* 2003/09/04 NRC Handelsblad 2
Steeds minder vertrouwen in de overheid
De leefsituatie van de Nederlandse bevolking is tussen 1999 en 2002 verder verbeterd. Toch nam het percentage burgers dat vindt dat de overheid goed functioneert in twee jaar tijd af van 65 naar 35. Dit blijkt uit De sociale staat van Nederland 2003, de vandaag door het Sociaal en Cultureel Planbureau gepubliceerde balans van het leven in Nederland. (...) Opmerkelijk is dat juist categorieën die tot dusver wat achterbleven in deze ontwikkeling er nu extra op vooruit gingen: mensen met lage inkomens, bewoners van de vier grote steden en personen tussen de 65 en 75 jaar. (...)

* 2003/09/04 NRC Handelsblad 2 door Dick van Eijk
Tevreden en gelukkig mort het volk
(...) Sinds 1995 loopt de tevredenheid met regering en overheid elk jaar een heel klein beetje op. Het ging goed met Nederland, en de burger waardeerde dat. In 2000 daalde zowel de tevredenheid met de regering als die met de overheid een klein beetje. Een kleine fluctuatie, zo leek het toen. Achteraf blijkt het een trendbreuk, een prelude op een dramatische afname van de tevredenheid in 2002. In 2000 vond nog 65 procent van de bevolking dat de overheid het goed deed, twee jaar later vond nog maar 35 procent dit. Nooit eerder stelde het SCP zo'n grote verandering in opvatting in zo'n korte tijd vast. (...) maar als het gaat om de zorg is de tevredenheid toegenomen. Weliswaar was die niet groot, maar toch. (...) Niet uitgesloten is dat de ontevredenheid helemaal niet is gedetermineerd door achtergrondvariabelen, dat het om 'gewoon maar opvattingen' gaat. (...) Qua geluksgevoel is niets veranderd. Mensen zeggen in 2002 even gelukkig te zijn als in 1999. (...)

* 2003/09/05 de Volkskrant 3 door Elaine de Boer
PvdA in verlegenheid door 'schoothondje' Kok
Nadat hij ruim twee jaar had gezwegen, sprak hij voor de microfoon van Radio I de hoop uit dat zijn opvolger Balkenende zich bij zijn bezoek aan de Verenigde Staten niet als schoothondje van president Bush zou gedragen. (...) 'Ik geloof nooit dat het verstandig is als een oud-premier zijn opvolger op deze manier tegemoet treedt', zei Balkenende vanuit de VS. Het gebruik van de term 'schoothondje' noemde hij ongepast. (...) 'Zo laat Balkenende zien dat hij gepikeerd is. Hij had ook kunnen zeggen: Koks uitlatingen zijn niet relevant.

* 2003/09/06 Het Financieele Dagblad 1 door Pieter Couwenbergh, Cees van Lotringen
Moberg niet, Bennink en Veenhof wel
(...) Afgelopen donderdag werd Moberg formeel benoemd. Maar voordat het zover was, had hij al veel van zijn gezag en sympathie verspeeld door verongelijkt te reageren op de kritiek dat hij een ongeëvenaard hoog salaris verdient. 'If you don't like me, I go.' (...) Belangrijk verschil is ook dat Bennink en Veenhof bij hun eerste publieke optredens uit het hoofd spraken, in tegenstelling tot Moberg, die zich van een autocue bediende. 'Dat maakt geen sterke indruk', vindt communicatieadviseur Anne Boermans. (...)

* 2003/09/06 [M 6-9 door Bas Heijne
'Het islamitisch terrorisme is een modern fenomeen'
Het vooruitgangsdenken is de bron van heet kwaad in de wereld, zegt de Brits historicus John Gray. (...) Het islamitisch terrorisme is bij uitstek een modern fenomeen, geen restant ut de Middeleeuwen. Het is een deels op westerse leest geschoeide extreme ideologie, die de wereld radicaal wil transformeren, net als het nazisme en het communisme in de twintigste eeuw. Het zijn allemaal loten aan dezelfde stam: de Europese Verlichting.' (...) Vooruitgang is een mythe die zo diep in de westerse cultuur is verankerd, dat men met stomheid is geslagen wanneer je daar vraagtekens bij zet. (...) 'Het humanisme is niet gerijpt door twijfel. Ik neem godsdienst serieus, ik heb begrip voor de behoeften en verlangens die eraan ten grondslag liggen, terwijl de huidige humanisten alles wat met religie te maken heeft zo ver mogelijk van zich vandaan houden. Met alle gevolgen van dien. De humanisten gaan met de godsdienst om zoals de Victorianen met seks. Het is een bijna klassiek geval van repressie. Ze willen er niets van weten, terwijl intussen heel hun denken en doen ervan doordrenkt is.' De belangrijkste erfenis van het christendom is de heilsverwachting, volgens Gray. Alleen vindt de verlossing nu niet mee in het heirnamaals plats, maar in deze wereld. 'Het idee van vooruitgang is nog helemaal niet zo oud, hoor. In de oudheid bestond het niet, in de Middeleeuwen evenmin, en in bijvoorbeeld Japan heeft het begrip geen betekenis. (...) Men gaat ervan uit dat verbeteringen op het gebied van ethiek en moraal ook cumulatief zijn, ne als dat met kennis het geval is. (...) 'Waarom is de twintigste eeuw de gruwelijkste van alle geweest? (...) Je kunt de ongelofelijke aantallen slachtoffers in de afgelopen eeuw niet alleen op het conto schrijven van de technische vooruitgang, betere transportmiddelen en de ontwikkeling van geavanceerde wapens. Dat speelt zeker een rol, maar de voornaamste oorzaak moet gezocht worden in de buitenissige hoop die men voor de mensheid heeft gekoesterd. (...)

* 2003/09/06 Telegraaf 4
Harry's schaduwkabinet
Harry Mens' politieke sterrenteam is er kaar voor. Ex-minister Willem Vermeend, CDA'er Hans Hillen en ex-staatssecretaris Steven van Eijck staan in de startblokken om hun politieke commentaren over de verwikkelingen op het Binnenhof over de kijkers van Business Class, dat morgenochtend weer van start gaat, uit te storten. (...) Bovendien zal mijn voorganger Thomas Lepeltak regelmatig te zien zijn in het programma op RTL5. (...)

* 2003/09/10 NRC Handelsblad 15
Zware kritiek beleggers op beleid Ahold
De pensioenfondsen ABP en PGGM hebben alsnog zware kritiek geuit op de gang van zaken rond de benoeming van de nieuwe topman van Ahold. Zij eisen verandering van het beleid. (...)

* 2003/09/11 Het Financieele Dagblad 1
Verzekeraars smoren verzet tegen Ahold
Het verzet van de pensioenfondsen ABP en PGGM tegen het beloningspakket van de nieuwe Ahold-topman Moberg wordt niet gesteund door vier grootaandeelhouders. Zij stellen dat het beloningsbeleid geen zaak is voor de aandeelhoudersvergadering. De vier grootaandeelhouders, Aegon, Delta Lloyd, Fortis en ING, houden samen ruim een kwart van de aandelen van het supermarktconcern. In navolging van de aandeelhouders, legde ook president- commissaris Henny de Ruiter gisteravond in een open brief de kritiek van ABP en PGGM op het beloningspakket van Anders Moberg naast zich neer. (...)

* 2003/09/11 de Volkskrant 19 door Gert-Jan van Teeffelen
Aandeelhouders Ahold stuiten op muur
(...) ABP en PGGM staan immers niet alleen. Woensdag sloot onder meer PME zich aan. De pensioenfondsen van Shell, KLM, Unilever, NS, Philips en KPN behoren tot de stille bondgenoten van ABP en PGGM. Zij eisen dat de beloning 'gerelateerd is aan duidelijke en toetsbare doelstellingen', terwijl 'de combinatie van een hoge variabele beloning met een riante exit-regeling uit den boze is'. Dit staat in de aanbevelingen die bovengenoemde pensioenfondsen, verenigd in de SCGOP, in maart naar bedrijven zond. (...)

* 2003/09/12 de Volkskrant 17
'Management van Ahold wil dat De Ruiter ontslag neemt'
Het hogere management bij Ahold oefent druk uit op de raad van commissarissen, geleid door Henny de Ruiter, om af te treden. Dat zou de enige manier zijn om uit de geloofwaardigheidscrisis te komen, die het herstel van de onderneming kan belemmeren. Dat meldt de zakenkrant Financial Times op basis van een anonieme bron. Volgens de krant deelt ook de nieuwe bestuursvoorzitter, Anders Moberg, deze visie. (...) Volgens The Financial Times stonden 'hooggeplaatste managers' zes maanden geleden al op het punt om het aftreden van de raad van commissarissen te eisen. De Ruiter was toen waarnemend bestuursvoorzitter bij Ahold. De managers zouden hun zin niet hebben doorgedrukt, omdat een nieuw bestuursteam werd samengesteld, aldus de krant.

* 2003/09/13 de Volkskrant 14 door Dick Pels
Verdienen zonder verdienste
(...) Het onderwijssysteem is het centrale schakelbord geworden dat de kansengelijkheid heeft gevestigd en de sociale mobiliteit heeft versneld. Maar volgens Young is daardoor de oude klassenmaatschappij slechts door een nieuwe vervangen. Via het onderwijssysteem heeft zich een nieuwe klasse van gediplomeerden en deskundigen gevestigd die zichzelf reproduceert en de 'niet-verdienstelijken' van maatschappelijke deelname uitsluit. Die onderklasse wordt door de meritocratische elite gedemoraliseerd, omdat zij haar achterstandspositie geheel aan zichzelf te danken heeft. (...) Zo stelde de Nijmeegse socioloog Ultee op de voorpagina van NRC Handelsblad vast dat een lage sociale afkomst nauwelijks nog een belemmering vormde om een hoge sociale positie te bereiken. In die zin was Nederland een meritocratie geworden: mensen kwamen bijna altijd terecht waar ze op grond van hun talenten thuishoorden. Maar dat betekende volgens hem ook dat zich een nieuwe klassenmaatschappij aftekende waarin niet afkomst, maar intelligentie en opleiding golden als verdelingscriterium en als teken van verdienste. Het voordeel was dat op die manier iedereen op zijn plaats terecht kwam, maar het nadeel was dat mensen aan de onderkant niets meer te hopen of verwachten hadden. (...) Fortuyn had die rancune weten te mobiliseren en een deel van de onderklasse naar de stembus gelokt. (...) Maar in de 'liberalisering' van het klassieke socialisme, die uiteindelijk uitmondt in de ideologie van de Derde Weg, wordt dit radicale standpunt weer verlaten ten gunste van een smallere visie op de kansengelijkheid. Hierbij komt de nadruk opnieuw te liggen op het scheppen van gelijke startposities bij het beklimmen van de maatschappelijke ladder, en wordt het ideaal van gelijke uitkomsten afgedaan als het resultaat van een ouderwetse en overspannen nivelleringsdrang. Gechargeerd gesteld gaat het in deze visie om het 'eenmalig' gelijktrekken van kansen aan de start, maar niet tijdens het verloop van de race, en ook niet aan het eind ervan, wanneer er (enkele) winnaars en (veel) verliezers zijn. (...) De meritocratie verwezenlijkt in veel opzichten de oude droom van het intellectuelen- socialisme, waarin een wetenschappelijk (vooral sociologisch!) geschoolde elite de dienst uitmaakt en zichzelf dus ook kan definiëren als toppunt van maatschappelijke verdienste. (...)

Kort door de bochtnr.245, 2 juli 2003

UITTREKSELS
De miljoenen van Oranje
Bernhard corrigeert zakenblad
Bernhard corrigeert zelf cijfers vermogen Oranjes
Nazaten Koning Willem I hebben voorzichtig belegd
China wordt grootste financier VS

* 1988/02/06 HP 15 door Jos van Hezewijk
De miljoenen van Oranje
(...) Over de rijkdom van de koninklijke familie is nagenoeg niets met zekerheid bekend. Niet na het onderzoek van de bezetters in '42, niet na journalistiek onderzoek door Joris van den Berg in de jaren zestig, niet na research van schrijver dezes in '80, niet na speurwerk van Jan de Roos van het Haarlems Dagblad in het najaar van '87 en ook niet na het onderzoek van de socioloog Cees Schmidt, dat in het net verschenen nummer van De Gids werd gepubliceerd. (...) Maar het zijn juist aandelen die de basis zouden kunnen vormen van de macht en rijkdom der Oranjes. (...) "Zijn erfgenaam (die van koning Willem III, red.) zouden dit verlies overigens weer goedmaken door te investeren in de 'Koninklijke'." Maar zo'n bescheiden investering uit 1894 zou nu een gigantisch rendement kunnen opleveren. (...) In december '86 verscheen dit overzicht van de grootste vermogens in Elsevier. Vervolgens hebben Privé en Fortune daarop ingehaakt. Daarbij bleef de door mij gevolgde onderzoeksmethode buiten beeld. (...) Maar zoals al aan het begin van dit verhaal werd betoogd gaat het er in eerste instantie niet om hoe groot het belang is, maar waar het belang ligt van onze belangrijkste beslissers. (...)

* 2003/06/23 NRC Handelsblad 1, 11 door Friso Endt
Bernhard corrigeert zakenblad
(...) Prins Bernhard bevestigt dat hij begin dit jaar Christopher Kip Forbes heeft gebeld, de broer van de eigenaar en hoofdredacteur van Forbes Magazine. Christopher Forbes is getrouwd met een nicht van de prins. De prins vroeg Forbes wanneer Forbes Global nu eens zou ophouden met 'die onzin'. "Wij zijn helemaal niet zo rijk", hield de prins Forbes voor. "Mensen denken dat wij krenterig zijn en zo weinig weggeven. Maar wij moeten voorzichtig met ons geld omgaan." (...) Kroll: "Nog dezelfde dag kwam er een met de hand geschreven fax, waarin de bewering van de prins met bewijs werd gestaafd." Bewijs genoeg voor Kroll althans om de foto van prinses Juliana te vervangen door die van haar dochter Beatrix en het Huis van Oranje een lager plaats op de lijst te geven. (...) Het koninklijk huis, dat wil zeggen de familieleden die tot het huis gerekend worden, is gevrijwaard van inkomstenbelasting. Dat geldt niet voor de persoonlijke bezittingen, zoals het aandelenbezit, en bijvoorbeeld het tafelzilver van de Russische tsaren dat Anna Paulowna, die met Willem II gehuwd was, had meegebracht. Ook zijn schilderijen ter waarde van vele miljoenen opgeslagen. Die bezittingen zijn, onder meer om fiscale redenen, in verschillende stichtingen ondergebracht. Prinses Juliana en prins Bernhard zijn in 1936 op huwelijkse voorwaarden getrouwd en de financiële huishouding van de prins staat geheel buiten het Oranjehuis. Hetzelfde geldt voor het bezit van het Oranjehuis, waar de prins niet veel over weet. Op Paleis Soestdijk werden die feiten nimmer uitgewisseld, meent Oranjekenner Harry van Wijnen. Wel is bekend dat prins Bernhard en zijn broer Aschwin veel landerijen in het oosten van Duitsland hebben geërfd van zijn vader. (...)

* 2003/06/24 de Volkskrant 3
Bernhard corrigeert zelf cijfers vermogen Oranjes
(...) De prins heeft eindredactrice Louisa Kroll een brief gestuurd. (...) Volgens de Financial Times, die gisteren melding maakte van het contact tussen de prins en Forbes, was het 'enige echte geld weggestopt in een bescheiden aandelenpakket Koninklijke Shell en ABN Amro', zo zou de prins hebben gezegd. Kroll vroeg aanvullend bewijs en kreeg een handgeschreven brief. (...) Ook zij wilde niet ingaan op de inhoud van de brief, maar hoogde de bescheiden opgave van de prins op met wat koninklijke paleizen, antiek en belastingvrije salarissen. (...) De koninklijke paleizen zijn, anders dan Forbes kennelijk veronderstelt, voor het merendeel eigendom van het rijk.

* 2003/06/24 Het Financieele Dagblad 11
Nazaten Koning Willem I hebben voorzichtig belegd
(...) De grondslag voor het huidige vermogen van de koninklijke familie is gelegd door Koning Willem I, de 'koning-koopman' zoals hij wordt genoemd in het standaardboek Erflaters van onze beschaving van het schrijversechtpaar Jan en Annie Romein. Hij was een van de grootaandeelhouders van de Nederlandse Handelsmaatschappij, een voorloper van ABN Amro. Willem I was echter bij veel meer initiatieven financieel betrokken. Bij zijn overlijden in 1843 werd zijn vermogen door zijn 'vijanden' volgens het echtpaar Romein geschat op f 200 mln. Maar zelf conservatieve schattingen gingen indertijd uit van een vermogen van f 30 mln. Dat dit vermogen in ruim anderhalve eeuw slechts gegroeid zou zijn tot de nu door Forbes geschatte $ 250 mln, wijst op uiterst voorzichtig beleggingsbeleid.

* 2003/06/29 NRC Handelsblad 1 door Paul Friese
China wordt grootste financier VS
(...) Daarmee onderstreept China zijn groeiende economische macht in de wereld, zoals Japan ruim tien jaar geleden met zijn economische macht de VS naar de kroon stak. (...) Dit kan tot machtspolitieke gevolgen leiden, want China is, anders dan Japan geen vanzelfsprekende bondgenoot van de VS. (...) Sterker: het handelstekort met China is meer dan de VS ooit jaarlijks met Japan of Europa hebben gehad.(...)

Kort door de bocht nr.244, 28 mei 2003

UITTREKSELS
Maas en Waal
Koper voor deel van Numico
'Nederlandse top niet in trek'
Wie kan of wil er nu nog ceo worden?
Mooi en lelijk
Geen woorden maar taarten
'Goede ondernemers zijn veel waard'
Iedereen klaagt over de enorme bedragen die topmanagers verdienen.
Mient Jan Faber verlaat IKV na twintig jaar met grote tegenzin
Mutaties in Elan mei 2003

* 2003/05/01 Quote 20
Maas en Waal
Klacht. Oscar Hammerstein gelooft dat Ed Maas wordt beledigd in een fictief verhaal van Ed Sanders. In Quote maart p106. 'Quote heeft een verhaal gepubliceerd van de hand van Mr. E. Lietaert Peerbolte, onder de kop "Dikhuiden". Daarin schrijft Peerbolte onder het pseudoniem Ed Sanders hoe de onroerendgoedmagnaat Richard Waal een ministerschap koopt voor zijn advocaat Julius om een strafrechtelijk onderzoek tegen zijn vennootschap WIT te doen stoppen. Met de mededeling dat deze heer Waal de aandelen van de erven Bruinsma zou hebben gekocht. Het is voor iedere burger die dit leest duidelijk wie er in werkelijkheid worden beschuldigd van een reeks ernstige strafbare feiten. Cliënten nemen er in hoge mate aanstoot aan dat zij thans opnieuw middels een publicatie in uw blad worden beledigd. Het publiceren van bedoeld artikel van Mr. Peerbolte getuigt verder in alle opzichten van slechte smaak. Maar dat doet aan de onrechtmatigheid daarvan niet af. Cliënten zullen een klacht indienen bij de Orde van Advocaten tegen de publicaties van Mr. Lietaert Peerbolte en zij behouden zich jegens u alle rechten voor.' Naschrift. Maas is niet Waal. Het verhaal is fictief, zo werd ook uitdrukkelijk vermeld in de intro van het verhaal. Of moeten we op onderzoek uit.

* 2003/05/10 NRC Handelsblad 1
Koper voor deel van Numico
Bill Watts treedt af als commissaris van Numico, omdat hij werkt aan een bod op Numico-dochter GNC, de Amerikaanse vitaminepillenfabrikant die hij zelf in 1999 aan het voedingsconcern verkocht.

* 2003/05/10 NRC Handelsblad 13 door Philip de Wit
'Nederlandse top niet in trek'
(...) Jos van Hezewijk, directeur van onderzoeksbureau Elite Network Research, is sceptisch over het weglopen van topmanagers naar het buitenland. Hij komt in zijn database niet veel Nederlanders tegen op hoge plaatsen in buitenlandse ondernemingen. "Internationale concurrentie als argument voor hogere beloningen is onzin", constateert Van Hezewijk. "Je ziet dat het buitenlandse bedrijfsleven eerder nationalistischer is, waardoor er weinig plaats is voor buitenlanders op hoge functies. (...) Rob Vinke, hoogleraar personeelsmanagement aan de Universiteit Nyenrode. "Een voetballer past in een spelconcept en kan zo beginnen, maar dat kan je niet zeggen van een manager. De bedrijfscultuur aanvoelen, de taal beheersen, de markt van een ander land goed kennen (...)

* 2003/05/15 Het Financieele Dagblad 1 door Cees van Lotringen
Wie kan of wil er nu nog ceo worden?
Bestuursvoorzitters branden steeds sneller op. (...) De twijfel bij senior-managers over de wenselijkheid van hun ambities werd vorig jaar bevestigd in een peiling van Burson-Marsteller. Daaruit bleek dat 54% van de ondervraagden de positie van chief executive officer (ceo) niet ambieert, tegen 26% een jaar eerder. (...)

* 2003/05/15 Telegraaf 4 door Stan Huygens
Mooi en lelijk
De liefde is voorbij en Cor Boonstra is vrijgesproken, maar nog steeds wordt Sylvia Tóth achtervolgd door de Endemol-affaire rond haar vroegere minnaar. (...) Tóth wil de vuile was niet buiten hangen. "Ik ben niet bereid iets lelijks te zeggen over iemand waar ik iets moois mee heb gehad", zo liet zij gisteren weten. (...)

* 2003/05/17 NRC Handelsblad 15 door Jeroen Wester
Geen woorden maar taarten
(...) De vergadering bij Ahold was een schrijnend voorbeeld van machtige beleggers die hun verantwoordelijkheid niet nemen. De achterban zou zijn pensioenfonds moeten aanspreken, maar de stem is zwak van een klant met gedwongen winkelnering. De falende bestuurder heeft het erg makkelijk in Nederland.

* 2003/05/17 NRC Handelsblad 16 door Karel Berkhout, Herman Staal
'Goede ondernemers zijn veel waard'
(...) De hoge inkomens van topbestuurders zijn de afgelopen weken onder vuur komen te liggen van vakbonden, politici, aandeelhouders en media. (...) 'Ze moeten zich schamen', schreef het weekblad Elsevier afgelopen week en betitelde de managers als 'plunderaars'. (...) "In de huidige discussie over de topinkomens worden incidenten uitvergroot en vaak cijfers gebruikt die zwaar geïnfleerd zijn." (...) Maar bij optieregelingen gaat het om opties die nog uitgeoefend moeten worden (de managers kunnen pas later tegen vastgestelde prijs een aandeel kopen in de eigen onderneming, red.). In allerlei publicaties wordt er vanuit gegaan dat de betrokkenen daar de vrije beschikking over hebben, terwijl ze maar heel kort en onder bijzondere omstandigheden kunnen worden uitgeoefend. (...) Ook worden in sommige media vertrekregelingen opgeteld bij het inkomen." (...) "Het is goed om te kijken over welke periode de bonussen worden uitgekeerd, want in veel gevallen gebeurt dat over jaren dat de winstgevendheid nog wel goed was. Dat moeten bedrijven ook duidelijker aangeven. Wat bedrijven ook beter zouden kunnen doen, is uitleggen welke prestaties een manager moet leveren voor een bonus. Daar zijn we nog niet goed genoeg in." Hebben de topmanagers de discussie dan niet op zichzelf afgeroepen? "Tot op zekere hoogte. (...) Maar een lening kwijtschelden vind ik in het algemeen niet acceptabel. Je moet tijdens de rit niet de spelregels van de optieregeling veranderen. (...) "De vertrekpremies vind ik echt een probleem. Die zijn te hoog. (...)In het overzicht dat NRC Handelsblad heeft gepubliceerd staan hoge bedragen. Maar het zou me niet verbazen dat bij een aantal van deze top-25 het bedrag is vastgesteld conform de kantonrechtersformule." (...) Een 55-jarige met een dienstverband van 20 jaar kan - afhankelijk van de beoordeling - volgens die formule een ontslagvergoeding krijgen gelijk aan 20 tot 40 maanden salaris. VNO-NCW ageert al langer tegen de 'kantonrechtersformule', die zou leiden tot te hoge ontslagvergoedingen. (...)

* 2003/05/17 NRC Handelsblad 55 door Michiel van Nieuwstadt
Iedereen klaagt over de enorme bedragen die topmanagers verdienen.
(...) Gemiddeld verdiende een Nederlandse topman in het afgelopen jaar 1,3 miljoen euro. Dat is de som van salaris en bonussen, berekend aan de hand van het selecte gezelschap van de honderd bestverdienende bestuursleden van Nederlandse beursondernemingen, exclusief extra's zoals optiepakketten. Wat begin je met 1,3 miljoen euro? Niet zo veel, zo blijkt als je probeert een beeld te krijgen van het huishoudboekje van een topbestuurder. (...)

* 2003/05/21 de Volkskrant 2 door Marc van den Eerenbeemt
Mient Jan Faber verlaat IKV na twintig jaar met grote tegenzin
Mient Jan Faber vertrekt als woordvoerder van het IKV. De algemeen secretaris van het Interkerkelijk Vredesberaad kondigt zijn vertrek vandaag aan in een interview met HP/De Tijd. 'Alle beroering en opwinding van de laatste tijd hebben ertoe geleid dat mijn functie wordt afgeschaft', aldus Faber in het blad. (...) zijn opmerkelijke steun aan de recente Amerikaans-Britse inval in Irak. (...)

Kort door de bocht nr.243, 24 april 24 2003

UITTREKSELS
Sport op tv mogelijk achter decoder
De jongensclub van Wouter Bos
De val van een economisch kampioen
'Experts maken in Brussel de dienst uit'
Kok benoemd tot Minister van Staat
Bankier bezorgd over macht VS
Kan het Planbureau geen Plan maken?
'Machtsgreep grote EU-landen dreigt'
Stafdirecteuren Ahold tipten Deloitte over geheim akkoord
Bestuurders schroeven beloning op
Uit onderzoek blijkt
Niets ontgaat de kille strateeg die altijd boer bleef
Jonge Kamerleden willen revolutie
Rabo zoekt bovenkant van de markt

* 2003/04/03 de Volkskrant 3
Sport op tv mogelijk achter decoder
Sport op tv gaat wellicht achter de decoder. John de Mol heeft samen met marketingbureau Pro Sport het initiatief genomen om een of meer betaalde sportkanalen op tv te beginnen. Sinds eind oktober werkt een grote groep belanghebbenden onder de naam Platform Sport en Media aan de voorbereiding. (...)

* 2003/04/05 de Volkskrant 16-22 door Caspar Janssen
De jongensclub van Wouter Bos
(...) Dit voor iedereen toegankelijke adres is de buitenste ring in het netwerk van Bos. Daarnaast heeft hij een 'meer besloten emailadres' waar een kleinere groep mensen terecht kan. Dit netwerk is al de 'BosBrainbox' genoemd. Het bestaat uit veelal jonge wethouders en gedeputeerden, uit ex-leden van Niet Nix (de voormalige vernieuwingsbeweging binnen de PvdA), vrienden en geestverwanten van buiten de partij, een aantal jonge wetenschappers, adviseurs die in de laatste verkiezingscampagnes een rol speelden, maar ook mensen die je minder snel zou verwachten, zoals voormalig PvdA-fractievoorzitter Jacques Wallage, nu burgemeester van Groningen, ex-fractielid Margot Vliegenthart en de Tilburgse burgemeester Johan Stekelenburg. (...) Wouter Bos stond klaar om de macht in de partij in last over te nemen, met in zijn kielzog een grote groep dertigers met wie Bos in de jaren daarvoor goede contacten had opgebouwd. Paul Depla (37), wethouder te Nijmegen, kende Bos nog van de campagne voor Wim Kok voor de verkiezingen van 1998. (...) Hamming is het zeldzame type PvdA-politicis dat al langer actief contact zocht met de bewoners van de stad. In Tilburg (...) Intussen had Hamming zijn eigen vernieuwingsclub opgericht, Sambal genaamd. Een netwerk dat alleen bestond op het web. (...) De ondertekenaars van het manifest overlappen deels het netwerk van Wouter Bos. Veel ex-Niet-Nix'ers, veel jonge, actieve (en ambitieuze) leden van de partij, maar ook Rob Oudkerk, wethouder te Amsterdam, europarlementariër Michiel van Hulten en René Cuperus van de Wiarda Beckman Stichting. Ook Arjen Berkvens (34) ondertekende het Sambal-manifest. Berkvens, directeur van de Alfred Mozer Stichting, het Oost-Europa Instituut van de PvdA (...) Tot veler verbazing koos Wouter Bos de senior-adviseur Tom Pauka als zijn mediacoach bij de afgelopen PvdA-verkiezingscampagne. Pauka was juist geweerd bij de voorgaande campagnes en de jonge adviseurs Hans Anker, Erik van Bruggen en Alex Klusman zagen zijn terugkomst met lede ogen aan. (...) Nu zetelen Booij en Van Bruggen aan de Amsterdamse Prinsengracht no.1, waar ze na hun mislukte politieke avontuur het adviesbureau BKB begonnen, samen met Alex Klusman. Het kantoortje is gevestigd boven hun stamcafé Tabac, waar ze ook menig avond doorboomden met hun 'politieke vriend' Wouter Bos. (...) Want Felix Rottenberg is de meest opvallende afwezige in het netwerk van Wouter Bos. Erik van Bruggen: 'Wouter en Felix, dat zijn twee totaal botsende persoonlijkheden. (...) Bos reageert: 'Een aantal van Rottenbergs ideeën heeft mij geïnspireerd, maar ik heb nooit mee willen doen aan het machtsspel dat zich rondom hem afspeelde. (...) In de aanloop naar de verkiezingen van vorig jaar ben ik, toen het mis dreigde te gaan, ook door mensen benaderd om Melkert te wippen. Daar werd ik niet vrolijk van. Nou ja, en toen ik mij later kandidaat stelde, koos Rottenberg tegen mij. Die verwijdering gong dus niet van mij uit.' (...)

* 2003/04/12 de Volkskrant 25 door Noël van Bemmel, Sheila Sitalsing
De val van een economisch kampioen
Nederland is een boom or bust-economie geworden. Het kon jarenlang niet op, en nu vallen wij extra diep. Kan de overheid daar wat aan doen? 'Verdomd weinig', stellen economen. (...) Nergens was het tekort aan goede arbeidskrachten groter dan in Nederland. (...) Nu begint het grote lozen dan toch. Toch zal dit beperkt blijven, denken de experts. De arbeidsmarkt is structureel krap. (...)

* 2003/04/12 NRC Handelsblad 10
'Experts maken in Brussel de dienst uit'
Voorstellen voor nieuwe Europese wetgeving, die officieel afkomstig is van de Europese Commissie, blijken in de praktijk uitgebreid te zijn voorgekookt in groepen van experts uit de lidstaten. Volgens de Zweedse politicoloog Torbjörn Larsson bestaan er zo'n 1.300 van deze groepen en is er maar weinig over bekend. (...) Voor allerhande onderwerpen komen deskundige ambtenaren uit de lidstaten bijeen in diverse samenstellingen, variërend van vijf tot honderd personen. (...) Op dit informele niveau tellen argumenten meer dan macht, aldus Larsson. Volgens hem hebben kleine lidstaten zoals Nederland daarom relatief veel invloed in dit geraffineerde web aan werkgroepen. Die invloed moeten ze echter niet proberen uit te buiten. (...) De politicoloog hekelt het gebrek aan openheid over de discussiegroepen, die naar zijn inschatting zo'n tachtig procent van de Europese wetten voorkoken. (...) Zulke informatie ontbreekt volgens hem in Europa, sterker nog, er zouden expertgroepen bestaan waarvan de Commissie zelf het bestaan niet eens kent. Opmerkelijk vindt Larsson het verder dat het Europees Parlement, dat bij veel wetgeving op papier net zo veel invloed heeft als de lidstaten, schittert door afwezigheid in de invloedrijke werkgroepen.

* 2003/04/12 NRC Handelsblad 9
Kok benoemd tot Minister van Staat
Oud-premier Kok is bij koninklijk besluit benoemd tot Minister van Staat. Dat werd gisteren na afloop van de ministerraad bekend gemaakt. (...)

* 2003/04/12 NRC Handelsblad 1, 16
Bankier bezorgd over macht VS
Bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van ABN Amro maakt zich zorgen over de toenemende dominantie van de Verenigde Staten in de economie. Hij heeft "grote moeite" met de wijze waarop de Amerikanen eenzijdig maatregelen afkondigen die ook bedrijven buiten Amerika raken. (...) Een van de voorbeelden die Groenink noemt is de wet die bestuurders van buitenlandse ondernemingen in Amerika persoonlijk aansprakelijk stelt als hun boekhouding naar Amerikaanse maatstaven niet klopt. "Die maatregelen worden volstrekt eenzijdig afgekondigd." (...) Hij denkt dat de Amerikaanse dominantie komt door een visie op de wereld waarvan president Bush de representant is. "En die visie is dat Amerika eenzijdig zijn wil moet kunnen opleggen. Niet alleen in de politiek, maar ook in de economie." (...) "Voor ons betekent het dat de toegang tot nieuwe markten lastig wordt." In het ergste geval zou hij niets meer te zeggen hebben over zijn Amerikaanse dochterbedrijven. (...)

* 2003/04/11 de Volkskrant 7 door Ronald Plasterk
Kan het Planbureau geen Plan maken?
(...) Ik ben bang dat economen zelf ook niet geloven dat je uit kunt rekenen wat de plannen van vandaag betekenen voor de economie over vier jaar. Zelfs de richting van het effect is niet voorspelbaar, omdat de schommeling in externe factoren veel bepalender is dan de maatregelen van vandaag, en omdat er veel zelfversterkende verstoorders in de economie werken. (...)

* 2003/04/15 NRC Handelsblad 1 door Joop Meijnen, Floris van Straaten
'Machtsgreep grote EU-landen dreigt'
In de Europese Unie tekent zich een machtsstrijd tussen grote en kleine landen af, over het plan voor een vaste president van de EU. (...) Maar over de toekomst van Europa maakt Atzo Nicolaï zich steeds meer zorgen. "Er dreigt een survival of the biggest. (...) Een vaste EU-president - door de staatssecretaris steevast aangeduid als "Zonnekoning" - is volgens hem symbool voor een richting die Europa niet op moet: (...)

* 2003/04/17 Het Financieele Dagblad 1
Stafdirecteuren Ahold tipten Deloitte over geheim akkoord
Stafmedewerkers van supermarktconcern Ahold hebben het achtergehouden document over de Zweedse joint venture ICA van Ahold in oktober 2002 zelf aan de controlerend accountants van Deloitte & Touche overhandigd. (...) De ten onrechte bijgetelde omzet van ICA was over 2001 3,3 mrd op een totaal van 66,5 mrd. (...)

* 2003/04/22 Het Financieele Dagblad 1
Bestuurders schroeven beloning op
Bestuurders van de grote Nederlandse concerns hebben hun beloning gemiddeld 6% opgevoerd in een door beursval en recessie getekend 2002. Een onveranderd salaris en lagere bonussen worden ruim gecompenseerd door hogere vergoedingen in opties. (...)

* 2003/04/18 NRC Handelsblad 17 door Lien Heyting
Uit onderzoek blijkt
De macht van de adviesbureaus. Een fiks deel van de museumsubsidies wordt opgeslokt door onderzoeken van consultancy-bureaus als Lagroup in Amsterdam. (...) Lagroup werd in 1997 opgericht door vijf medewerkers van het consultancy-bureau KPMG. Een van hen was Stephen Hodes (55), vanaf het begin directeur van Lagroup. (...)

* 2003/04/22 de Volkskrant 3 door Jan Meeus, John Schoorl
Niets ontgaat de kille strateeg die altijd boer bleef
Om bouwprojecten binnen te halen, werden ambtenaren gefêteerd op bordeelbezoek en werden golfreisjes gemaakt met het privé-vliegtuig van Henk Knoop. Hij zit nu vast. (...)

* 2003/04/23 NRC Handelsblad 3
Jonge Kamerleden willen revolutie
(...) Dat zegt Rutte in het morgen verschijnende boek Niet spreken met de Bestuurder. De journalist Gerard van Westerloo betoogt daarin aan de hand van deels eerder verschenen reportages dat de democratie in Nederland een illusie is door de heersende politieke cultuur. De VVD'er is een van de dertien jonge politici aan wier onvrede met de huidige parlementaire en politieke cultuur Van Westerloo een hoofdstuk heeft gewijd. Jonge Kamerleden van CDA, VVD, PvdA en D66 zeggen dat zij zich meer bij elkaar thuisvoelen dan bij het bestaande partijculturen en voorspellen verandering. (...)

* 2003/04/23 Het Financieele Dagblad 9 door Gwen van Loon, Jan Maarten Slagter
Rabo zoekt bovenkant van de markt
(...) Bert Heemskerk is minder diplomatiek dan de in de ambtenarij doorknede Hans Smits. Veel Rabo-medewerkers schrokken dan ook van een column op het intranet na het uitbreken van de oorlog in Irak. De als filosoof en theoloog opgeleide Heemskerk nam stelling tegen het optreden van de Amerikanen. (...)

Kort door de bocht nr.242, 15 april 2003

Artikel
Houdbaarheidsdatum topmannen verstrijkt snel

Kort door de bocht nr.241, 3 april 2003

UITTREKSELS
Advocaten Wladimiroff en Spong uit elkaar
Centrale bank onderzoekt ABN
Bedachtzaam, maar gedreven
Wladimiroff, een juridische alleseter
Rondbreien
Dahan beklimt Esso-ladder
'Ik droom nog in het Nederlands'

* 2000/02/05 de Volkskrant 1 door Marc van den Eerenbeemt
Advocaten Wladimiroff en Spong uit elkaar
Een van de beroemdste advocatenkantoren van Nederland, Wladimiroff & Spong, valt uit elkaar. Aanleiding voor de breuk tussen de naamgevers is volgens ingewijden een geëscaleerd geschil rond de toetreding tot de maatschappij van Wladimiroff's echtgenote, J. Wladimiroff-Nater. (...)

* 2000/04/06 NRC Handelsblad 1
Centrale bank onderzoekt ABN
(...) Intussen heeft de oprichter van World Online, Nina Brink, mr. M. Wladimiroff als advocaat genomen. Na de Vereniging van Effectenbezitters met advocaat Spong melden zich nu ook anderen met schadeclaims. (...)

* 2001/03/15 NRC Handelsblad 5
Bedachtzaam, maar gedreven
Met zijn confrère Michail Wladimiroff verdedigde hij in 1995 Duško Tadic, de eerste verdachte die naar het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag werd gebracht. Vanaf 17 november staat mr. A.M.M. Orie aan de andere kant van de balie; gisteren is hij door de Algemene Vergadering van de VN voor vier jaar benoemd tot rechter bij het Joegoslavië-tribunaal. Het is de eerste keer dat een Nederlander rechter wordt bij het tribunaal. Fons Orie heeft zijn ervaringen als advocaat bij het tribunaal optimaal gebruikt om rechter te worden. In de lobbycampagne, waarbij hij zelf een zeer actieve rol speelde, liet hij bijvoorbeeld een flyer maken om zich te introduceren bij de VN-leden. In de folder staan 'actiefoto's' van advocaat Orie tegenover rechter Gabrielle Kirk McDonald en foto's van Orie aan het werk in Bosnië. (...) In 1980 trad hij toe tot het Haagse advocatenkantoor Wladimiroff en Spong. In 1997 werd Orie (getrouwd en vier kinderen) lid van de Hoge Raad. Orie's cliënt Tadic kreeg vorig jaar twintig jaar cel, maar toen waren Wladimiroff en Orie al van de zaak gehaald. Begin 1997 ruilde Tadic zijn Nederlandse advocaten namelijk voor Serviërs. Advocaten krijgen 110 dollar per uur. Dat is weinig voor Westerse, maar veel voor Servische advocaten. (...)

* 2001/09/07 de Volkskrant 2 door Annieke Kranenberg, Marc van den Eerenbeemt
Wladimiroff, een juridische alleseter
(...) Jonkheer prof. mr. Michail Wladimiroff is 'een man van intelligente vondsten'. Een 'pionier en architect in het strafrecht'. (...) Na bijna een kwart eeuw samen te hebben gewerkt met Wladimiroff, verliet Spong vorig jaar het Haagse advocatenkantoor. Wladimiroff wilde daarover nooit iets kwijt, wel ervoer hij de breuk met Spong als een 'echtscheiding'. (...)

* 2002/09/24 de Volkskrant 1 door Jan Mulder
Rondbreien
In de aanloop naar het proces tegen Milosevic verscheen strafpleiter de heer Wladimiroff enkele malen in rubrieken op de televisie om er te solliciteren naar de verdediging van Milosevic. (...) Maar de voormalig Joegoslavische president wilde geen advocaat. Het tribunaal benoemde Micha Wladimiroff toen tot 'vriend van het hof', om de verdachte op die manier een eerlijk proces te garanderen. Wladimiroff nam de loze functie aan en vertelt in de hoedanigheid van vriend van het hof nu aan iedereen die het horen wil dat Milosevic halverwege de zaak al gestraft kan worden, zoveel bewijzen liggen er op tafel. (...) Kun je je als vriend van het hof tijdens het proces beter niet laten interviewen, omdat de zaak nog onder de rechter is? En waarom zou je? De behoefte was te groot. (...) Volgens mij kan die Wladimiroff 't schudden. (...)

* 1990/12/31 Het Financieele Dagblad
Dahan beklimt Esso-ladder
'Ik ben de best betaalde gastarbeider van Nederland.' Zo karakteriseerde René Dahan, scheidend president-directeur Esso Benelux, zichzelf enkele jaren geleden. De Marokkaanse-Nederlander verruilt begin volgend jaar zijn kantoor in Breda voor Florham Park in de Verenigde Staten. Dahan wordt vanaf 1991 executive vice president van Exxon Company International. De overplaatsing van Dahan vormt de afsluiting van de bundeling van de Belgische, Luxemburgse en Nederlandse activiteiten van Esso, waaraan hij leiding heeft gegeven.

* 2002/05/01 Het Financieele Dagblad 2 door Karel Beckman, Rob van 't Wel
Ik droom nog in het Nederlands
René Dahan (60), de enige niet-Amerikaan die ooit wist door te dringen tot de top van ExxonMobil, gaat dit jaar met pensioen. (...) Geboren in het Marokkaanse Fez, de zeevaartschool met succes gevolgd in Frankrijk (...) Maar het liep anders. De liefde voor een Nederlandse vrouw - nu de moeder van zijn twee kinderen - bracht hem aan wal (...)

Kort door de bocht nr.239, 27 februari 2003

UITTREKSELS
Barretje Lexington
Topondernemers verliezen f 198 mln. aan WOL
Ons kent ons slecht
Nat gaan

* 1998/12/01 Quote 15
Barretje Lexington
De vrije jongens van Amsterdam zijn op zoek naar een nieuw honk. Na 'barretje Hilton' zijn zij ook in Café Lexington niet langer welkom. (...) Onder de druktemakers bevonden zich makelaars Cor van Zadelhoff en Harry mens, automatiseringsmiljonair Willem Smit en Ahold-topman Cees van de Hoeven. Maar ook Freddy Heineken, zijn ontvoerder Willem Holleeder en de Hell's Angels werden er gesignaleerd. (...)

* 2000/07/21 Telegraaf 1, 6 door Martijn Koolhoven
Topondernemers verliezen f 198 mln. aan WOL
(...) Terwijl velen van hen in onderhandeling waren voor het opzetten van e-commerce activiteiten met World Online (handel via het internet), genoten zij als leden van het Friends and Family Programma en als vrienden van WOL-oprichtster Nina Brink - formeel privé - een voorkeursbehandeling bij inschrijving op aandelen WOL. (...) Tot de slachtoffers behoren de president-directeur van Heineken NV, ir. Karel Vuursteen (300.000 euro), bestuursvoorzitter Cees van Luijk van technologieconcern Getronics (500.000 euro), bestuursvoorzitter drs. Cees van der Hoeven van de Koninklijke Ahold (250.000 euro), eigenaar/directeur van het Blokker-concern (Blokker, Intertoys, Bart Smit, Marskramer, Xenos), Jaap Blokker (één miljoen euro). Uit de final version van het Friends and Family Programma, waar deze krant de hand op wist te leggen, blijkt wat WOL in ondernemend Nederland heeft aangericht. Hans Breukhoven (Free Record Shop) stapte er voor 100.000 euro in, architect Ed Veenendaal stak 500.000 euro in het internet-bedrijf, en de bekende Brabantse investeerder Groenewoud ging er voor één miljoen euro in. (...) Ook de broertjes Danny en Joel Wyler, de laatste is bekend als directeur/eigenaar van het bedrijf Granaria, stapten voor 3 miljoen euro in het WOL-avontuur. Dit laatste is pikant omdat Joel Wyler tevens commissaris is bij het bedrijf van de inmiddels teruggetreden Nina Brink. (...) De schatrijke weduwe van onroerendgoedbaron Jaap Kroonenberg, Christine Kroonenberg, kwam nog goed weg: ze had aanvankelijk ter waarde van 900.000 euro aandelen toegewezen gekregen, maar moest uiteindelijk genoegen nemen met 250.000 euro. Maar ook minder bekende goden, als de Arabische investeerder sheik Abdillah Saleh Kamel, één van de topklanten van de ABN Amro, kwam aan de beurt: 500.000 euro kreeg hij toegewezen (twee miljoen euro gevraagd). (...) Makelaar Cor Zadelhoff (500.000 euro) heeft zijn aandelen nog steeds in zijn bezit. "Hij heeft ze niet gekocht om in te handelen, maar in zijn functie als commissaris bij Reggenborgh (grootaandeelhouder WOL, red). (...) Tina Turners woordvoerder Bernard Doherty zegt dat Tina (250.000 euro) "deeply upset" is (...) "Ze is geen vriendin van haar en ze heeft haar nog nooit ontmoet. (...)

* 2000/09/22 Management Team 209 door Jos van Hezewijk
Ons kent ons slecht
De bestuursvoorzitters van Ahold (Cees van der Hoeven, voor 250.000 euro aandelen World Online), Heineken (Karel Vuursteen, 300.000 euro) en Getronics (Cees van Luijk, 500.000 euro) bleken op het afscheidsfeestje van Nina Brink bij het Friends and Family-programma van World Online te horen. Maar de familie van Nina Brink is er 200 miljoen gulden op vooruit gegaan, terwijl de vrienden er voor 200 miljoen instonken. De nieuwe generatie topjongens voelt zich schijnbaar wel thuis bij Nina of wist niets van haar verleden. Ons kent ons in ieder geval slecht. Nina was begin jaren negentig betrokken bij de Newtron-affaire samen met Joep van den Nieuwenhuyzen (ex-Begemann), Peter de Ridder (ex-Bever), Berry van den Brink (ex-Industrieele Maatschappij) en Willem Smit (ex-Datex). Zij brachten als eersten automatiserings- en bedrijvendokter-zeepbellen naar de beurs. Deze heren hebben hun lesje geleerd en investeerden niet in de zeepbellen van Nina. Zij hadden ook slechte ervaringen met zakendoen in de vriendenkring. Hun zakelijke-vriendenclubs als Courtier en Capercaillie vielen bij de economische teruggang begin jaren negentig uit elkaar. Door verraad kwamen zij onder vuur te liggen in Operatie Clickfonds. Dat is het nadeel van onder ons. Enkele rotte appels steken de rest gemakkelijk aan. Anderen leren daarentegen niets. Soort blijft soort zoeken. Zo investeerden de broertjes Danny en Joel Wyler zelfs na het debacle van Capercaillie en de beursfraude lustig 3 miljoen euro en een commissariaat in WOL. Ook vrouwen konden Nina's charme niet weerstaan. De weduwe van onroerendgoedmagnaat Jaap Kroonenberg (250.000 euro WOL-aandelen), onlangs even de vlam van Emile tsjakka! - Ratelband, behoorde tot de vriendenkring. Jaap zaliger was een grondlegger van het als zeer dubieus bekend staande 'barretje Hilton', waar de hier genoemden figureerden, naast maffiabazen als Klaas Bruinsma en bordeelkoning Theo Heuft. Dit had onze toplieden van Ahold, Heineken en Getronics te denken moeten geven. Of werden zij verblind door Nina's hartsvriendin prinses Fergie (1.000.000 euro), door Barbara Streisand of Tina Turner (250.000 euro)? De laatste heeft Nina trouwens nooit ontmoet. Ook Hanja Maij-Weggen en Neelie Kroes zaten bij de inner circle. Makelaar Cor van Zadelhoff (500.000 euro), eveneens barretje Hilton, en de Brabantse onroerendgoedmagnaat Groenewoud (1.000.000 euro), schoonvader van Frans Hetzenauer van luchtbel Tulip, investeerden eveneens. Ongelooflijk. De onroerendgoedjongens bliezen in de jaren zestig en zeventig de eerste luchtbellen voor investeerders op. Met doorverkoop van onroerend goed wisten zij de prijzen voor institutionele beleggers tot ongekende proporties op te drijven. Sommige 'incubators' van hippe internetbedrijfjes lijken tegenwoordig dezelfde strategie te praktiseren, nu een beursgang nauwelijks meer interessant is en institutionele beleggers en multinationals weer zitten te springen om investeringen. De toplieden van Ahold, Heineken en Getronics zijn niet de eersten die hun tanden breken op dit milieu. ING (Willem Scherpenhuysen Rom, Ton Soetekouw), SHV (John Fentener van Vlissingen), Robeco (Lauw van Nieuwkerk en Willem Mak) en ABN Amro (Louis de Bièvre) gingen hen voor. Ons kent ons buitengewoon slecht.

* 2002/11/01 Quote 126 - 134 door Eric Smit
Nat gaan
(...) Het is 1994 als de Amsterdamse horecaondernemers Diederik Habbema en Jan Hoekstra van de Luxembourg Group de kogelgaten in de muur van penozecafé Tabarin aan de Willemsparkweg in Amsterdam Oud-Zuid laten dichtstucen en de bruine inventaris met het grofvuil meegeven. (...) De eigenaren van het tot Lexington omgedoopte café prijzen zich gelukkig als automatiseringsmiljonair Willem Smit op kruipafstand van de toog een ruim bemeten penthouse betrekt. Beroepsborrelaar Smit, die ooit tot de harde kern van Barretje @Hilton@ behoorde, trekt zijn uitbundige entourage mee naar Lexington, waar ze elkaar luidkeels aftroeven in het geven van rondjes. (...) Met de fine fleur van ondernemers in huis, wordt Café Lexington hét roemruchte societyetablissement van de hoofdstad, door velen ook wel 'het clubhuis' genoemd. (...) Behalve geld zuigt ook roem publiek aan. Bn'ers als Harry Mens, Menno Buch en Reinout Oerlemans trekken de nodige aandacht. Net als gedistingeerde desperado's als Johnny Mieremet, wijlen Sam Klepper en Heineken-ontvoerder Willem Holleeder, die er 's middags onder het genot van een kopje koffie keuvelen over de beslommeringen van het misdaadvak. (...) 'Er liepen veel kleinere criminelen rond', haalt de barman de stamgasten van 1998 in herinnering. (...) Jan Hoekstra en bedrijfsleider/aandeelhouder Jean Pierre Meeuwissen maken de onvergeeflijke fout Willem Holleeder te vragen elders zijn vertier te zoeken. Aan de daaropvolgende periode, waarin een aantal eigenzinnige heren van een bekende motorclub verhaal komt halen, willen de heren niet meer herinnerd worden. (...) Ook voor Willem Smit was het drie jaar geleden even schrikken. Als hij samen met voormalig Yab Yum-uitbater Theo Heuft in een lunchgelegenheid in Amstelveen aan een fluitje pils nipt, slaan de kogels via de voorruit van zijn Jaguar in de rendierlederen bestuurderszitting. Volgens Nieuwe Revu-misdaadverslaggever Bas van Hout heet de opdrachtgever Sam Klepper, die zijn handen in onschuld wast door Smit voor het zachte prijsje van tweeënhalve euroton zijn bescherming aan te bieden. 'Onzin', zegt de goed ingevoerde Amsterdamse vastgoedmiljonair Erik de Vlieger. 'Smit rotzooide met de vriendin van een Russische crimineel, die in de Bijlmerbajes zat. (...) Aan het begin van de zomer van 1999 komt Loek Scholten in zijn donkerblauwe Rolls-Royce Silver Saraph de Amsterdamse Willemsparkweg op glijden. (...) Scholten heeft Smit leren kennen als oprichter van netwerkbeheerder Internoc, waarvan hij een halfjaar eerder aandeelhouder is geworden. Dankzij de verkoop van zijn vuilverwerkings- en transportbedrijven heeft de Beverwijker de nodige contanten en op advies van Arie Hommel, de oprichter van het geflopte beursfonds Textlite, besluit hij een klein deel van zijn vergaarde vermogen van enige tientallen miljoenen euro's via Internoc te laten renderen. (...) En zo staat Scholten in Lexington schouder aan schouder met Fred Mulder van Greenfield Capital Partners, diamantair Paul Asscher, voormalig effectenhandelaar Adrie Strating, gereedschappenfabrikant Theo Kinsbergen en Mike Vredegoor. (...) 'Ik ging mee in internetbedrijf UC.com, internetbroker IMG Holland, Stonehenge Telecom, spelletjesmaker Brainco en ik investeerde in de ISP Freehosting, tekenfilmmaker Dreamweavers en het veelbelovende horlogemerk Progress. Achteraf gezien waren het niet de meest gelukkige keuzes. (...) Vredegoor treedt met zijn bedrijf Amstelvision op als 'begeleider van kansrijke ondernemingen' en benadert in die hoedanigheid investeerders. Zelf investeert hij nauwelijks, maar profiteert hij van de gratis aandelenpakketten die hij als commissie verwerft. Café Lexington is een van zijn belangrijkste visvijvers om geldschieters te paaien. Maar er lopen er meer rond die investeerders koppelen aan bedrijven. De altijd met vrouwelijk schoon omgeven en immer glimlachende Haddi Haddu-Levi, bijvoorbeeld. Hij is zijdelings betrokken bij de oprichting van Internoc, maar heeft het drukker met bedrijven als Stonehenge Telecom en UC.com, waar ook Vredegoor zijn diensten aan levert. 'Haddi Haddu-Levi is hondsbrutaal en dringt zich zonder pardon aan ieder gezelschap op', zegt Willem Smit, die zelf een tijdlang innige banden met hem onderhoudt. (...) 'Hij had zelfs een foto van mij op zijn bureau staan', zegt Smit met een vies gezicht. 'Dat vond ik eng.' (...) Haddi Haddu-Levi heeft zijn werkterrein de laatste jaren naar café Luxembourg op het Spui verplaatst, maar kan zich de atmosfeer in Lexington nog aardig voor de geest halen. 'Als een naïef persoon met veel geld binnenkwam, werd hij kaalgeplukt. Gebeurde het niet door een van de jongens, dan waren het wel de blonde golddiggers die zich om zo'n kinkel bekommerden. (...) Eigenlijk had Lexington wel wat weg van een saloon in een cowboystadje.' In het gewoel van het clubhuis neemt het aantal aandeelhouders razendsnel toe. Ook investeerder Paul van der Krabben en diens zoon Jeroen van Tri Corp Capital Partners koppelen tal van geldschieters, onder wie vastgoedbaas Dirk Jan Bakker, aan veelbelovende bedrijven. Vastgoedtycoon Willem Endstra schiet Jeroen van der Krabben met ongeveer vijf miljoen euro te hulp om het Zwitserse horlogemerk Progress op te zetten. 'Dankzij de bemiddeling van zijn vader Paul', weet een ingewijde uit de vastgoedwereld te vertellen. (...) De bedrijven die Scholten in zijn portfolio heeft vinden ook bij anderen gretig aftrek. Bloemenman Rob Zurel, vastgoedhandelaar Berry Meyer, horecaexploitant Yoni Cohen en effectenhandelaar Ad van der Reijden zijn slechts enkele namen op een lange lijst van privé-investeerders die met het bier in de hand besluiten mee te doen. (...) De certificaten gebruiken ze als onderling betaalmiddel. 'Op een gegeven moment leek het wel of iedereen met aandelen aan het kwartetten was', zegt Dick Peschar, die voor de financiering van zijn bedrijf Dreamweavers in belangrijke mate op het Lexington-netwerk was aangewezen. (...) Volgens Peschar zou Willem Smit op deze wijze aandelen Dreamweavers hebben verkocht aan onderwereldfiguren, die geen genoegen namen met het instorten van de beurskoers. (...) Een van de aandeelhouders van Dreamweavers is Henk de Vries. De eigenaar van de Bulldog-coffeeshops is de voormalige buurman van Peschars persoonlijke adviseur: beroepsmalversant Robert Doorn. (...) In het jaar 2000 begint het grote afboeken en veel van de Lexington-relaties raken, op z'n zachtst gezegd, bekoeld. De bedrijven uit de rooskleurige borreltafelverhalen komen een voor een in de problemen. Internetbroker IMG Holland van Lexington-bezoeker André van Eerden komt door mismanagement in zwaar weer. (...) Bij tekenfilmmaker Dreamweavers ontstaat ruzie met de oprichter, net als bij Stonehenge Telecom. Ook Smit en Vredegoor vliegen elkaar in de haren. (...) Vredegoor is arrogant en er valt niet met hem te lachen. Hij is een bankier, weet wel wat van financieren, maar van ondernemen heeft hij minder begrepen. Ik heb hem uit de raad van commissarissen van Internoc gezet en sindsdien spreken we elkaar niet meer zo veel.' (...) Vandaar dat Vredegoor als een van de eersten op de wagen springt als Paul Asscher de mogelijkheden onderzoekt om verhaal te halen bij de bestuurders van Internoc. Maar Asscher besluit uiteindelijk een andere weg te bewandelen; hij hoopt zijn verliezen nu goed te maken met zijn deelname in het nieuwste initiatief van Smit: Playlogic. Deze computerspelletjesmaker is weer een bron van controverse tussen Peschar en diens grootste aandeelhouder... Willem Smit. (...) De meningsverschillen hebben bij andere Lexington-bezoekers ernstigere gevolgen. Klepper wordt voor zijn huis geliquideerd en Mieremet ontkomt ternauwernood aan een aanslag op zijn leven. In een spraakmakend interview met De Telegraaf laat Mieremet weten dat Holleeder en Endstra achter de aanslag zitten. Tegelijk met het verstommen van de hoera-economie komt er een eind aan de succesvolle horecacyclus van Café Lexington. Gelegenheden als Vak Zuid en Bar Ludwig trekken aan de clientèle en Jean Pierre Meeuwissen kapt ermee; hij wordt makelaar bij een van zijn vaste klanten. 'Ik denk dat daarmee de ziel uit het bedrijf verdween', zegt Meeuwissen, die zijn belang aan het snelgroeiende horeca-imperium van de Merwede Groep van Jan Dirk Paarlberg en David Beesemer verkoopt. (...) Iets waar Peschar wonderwel in slaagt: hij heeft de Hoofddorpse miljonair Henk Keilman handtam gemaakt door hem aanhoudend over de gezwollen kontzak te strelen. Ook investeerders als Loek Scholten laten zich na een 'leerzame periode' niet meer zo vaak zien. Een van de weinigen die hun humeur niet laten verpesten en nog steeds iedere dinsdag vanaf een uur of zes in Café Lexington aangetroffen worden, is Willem Smit. (...)

Kort door de bocht nr.238, 20 februari 2003

UITTREKSELS
F. Meysman topman van SaraLee/DE
Top Sara Lee/DE ook benoemd in VS
Onverwacht vertrek topman Sara Lee/DE International
Meysman verlaat Sara Lee/DE
Landschap
Besturen van Achmea en Eureko samen
Prinses haalt weer uit naar Oranjes

* 1994/03/18 NRC Handelsblad 13
F. Meysman topman van SaraLee/DE
Bij SaraLee/Douwe Egberts slaat met de benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter de verjonging toe. Frank Meysman, de in Schaarbeek bij Brussel geboren nieuwe topman wordt volgende week 42 jaar.(...) Hij studeerde economie in Brussel en behaalde aan de Universiteit van Gent een graad als Master of Business en staat in zijn omgeving bekend als een gedreven, noeste werker die weinig tijd overhoudt voor bijbaantjes of hobby's. De enige activiteit buiten SaraLee die van hem bekend is, is zijn lidmaatschap van het bestuur van het Belgisch Olympisch Comité, maar ook dat staat niet helemaal los van zijn dagelijks werk omdat SaraLee een van de hoofdsponsors is van de Olympics in Atlanta. Meysmans gevoel voor humor en zijn makkelijke omgang met vakbonden, ondernemingsraden en zijn veelvuldige externe activiteiten worden alom geprezen.(...) Na zijn studie werkte Meysman eerst voor Proctor and Gamble in België en Duitsland. In 1986 stapte hij over naar de Belgische divisie koffie en kruidenierswaren van SaraLee, werd vervolgens directeur van Douwe Egberts in België en werd in 1990 naar het hoofdkantoor in Utrecht gehaald, waar hij voorzitter van de divisie huishoudelijke en persoonlijke verzorgingsprodukten werd. In 1992 volgde zijn benoeming als bestuurslid. Meysman maakte naam door de overneming van bedrijven in Hongarije en Tsjechië in zijn divisie, en van een deel van het concern Smithkline Beecham.

* 1994/04/08 Het Financieele Dagblad
Top Sara Lee/DE ook benoemd in VS
Twee in Nederland actieve topfunctionarissen van Sara Lee/DE (Douwe Egberts) in Utrecht zijn benoemd tot vice-president bij moederbedrijf Sara Lee Corp. in Chicago. Het gaat om de Belg Frank L. Meysman (42), die onlangs werd benoemd (ingaande 19 april) op de hoogste post in Utrecht na het aftreden van Cor Boonstra, en om de Nederlander Jacques A.N. van Dijk (55), lid van de raad van bestuur in Utrecht en eerst verantwoordelijke voor de divisie Coffee and Grocery van Sara Lee Corp.(...) Sara Lee/DE is, vooral na een herschikking binnen het concern afgelopen najaar, veruit de belangrijkste werkmaatschappij van Sara Lee Corp.

* 2003/02/14 Het Financieele Dagblad 13
Onverwacht vertrek topman Sara Lee/DE International
Frank Meysman, voorzitter van de raad van bestuur van Sara Lee/De International, heeft onverwacht zijn vertrek bekendgemaakt. (...) De vijftigjarige Meysman, die al 17 jaar werkt bij Sara Lee/DE, waarvan negen jaar als bestuurslid, heeft de onderneming alleen verteld dat hij 'iets anders' wil gaan doen. (...) Hij vertrekt eind juni bij Sara Lee/DE.

* 2003/02/14 NRC Handelsblad 9
Meysman verlaat Sara Lee/DE
Bestuursvoorzitter F. Meysman van voedings- en verzorgingsmiddelenproducent Sara Lee/DE verlaat eind juni het concern om "zijn loopbaan een nieuwe wending te geven". Dat schrijft de Belgische zakenkrant de Financieel Economische Tijd vandaag. De 50-jarige Belg leidt bij de Nederlandse poot van het Amerikaanse Sara Lee de drankactiviteiten en de divisies voor huishoudelijke en persoonlijke verzorging. Volgens de krant zou Meysman de nieuwe Belgacom-topman kunnen worden. Hij wordt opgevolgd door VNU- en Grontmij-bestuurder A. Nühn.

* 2003/02/15 de Volkskrant 1M door Francisco van Jole
Landschap
(...) De ware elite wordt gevormd door het onzichtbare leger opiniepeilers dat schuilgaat achter steriele merknamen als Intomart en Interview. Zij bepalen in het geheim de meningen die in het land heersen en verkondigd worden. Niet door ze met behulp van argumenten te vormen, maar door te kiezen waar we überhaupt een mening over moeten hebben. (...) Uitgesproken partijdige journalistiek is een zeldzaamheid. Alleen treedt onder invloed van de peilingen een soortgelijk mechanisme op, maar veel geniepiger. (...) U heeft er kortom geen belangstelling meer voor. Dus u hoeft het ook niet meer te weten. Het nieuws is zeg maar weg gepeild.

* 2003/02/19 Het Financieele Dagblad 19
Besturen van Achmea en Eureko samen
Verzekeringsgroep Eureko en haar voornaamste dochterbedrijf Achmea krijgen een nieuwe raad van bestuur die uit dezelfde personen zal bestaan. Voorzitter wordt Gijs Swalef, huidige topman van Eureko. Ook de raden van commissarissen krijgen een personele unie. (...)

* 2003/02/19 NRC Handelsblad 3
Prinses haalt weer uit naar Oranjes
(...) Het artikel in HP/De Tijd is het tweede deel in een serie van drie. (...) Zo vertelt het echtpaar dat particulier secretaris Annemiek Rade van Irene's kinderen door directeur Felix Rodius van het Kabinet der Koningin zou zijn gevraagd bankafschriften van De Roy van Zuydewijn te kopiëren of mee te nemen - wat zij zou hebben geweigerd. (...) De Oranjes zouden 'lak aan fatsoensnormen' hebben, stelt Margarita, die over het maken van een familieportret bij een bruiloft zegt: "Willem Alexander maakte bij het verzamelen op de paleistrap Pieter van Vollenhoven uit voor boerenlul." Edwin, over een bezoek van de familie aan een pand waar roken verboden was: "Bijna iedere Oranje en Van Vollenhoven gaat gewoon staan paffen." Margarita laat zich laatdunkend uit over de 'jongenscultuur': "Heeft een van de prinsen een gouden Rolex Oyster en een nieuwe BMW? Dan loopt twee weken later de hele club met een gouden Rolex Oyster en rijden ze allemaal in een nieuwe BMW." (...)

Kort door de bocht nr.237, 30 januari 2003

UITTREKSELS
De kudde op drift
(...) Vermeend nieuwe topman Meeùs
Van Wijk op de wip
Wouter sms-te zich naar de overwinning
Erger dan Amerika
Landschap
O wee de journalist die zich niet conformeert
Kiezersgedrag zegt weinig over onvrede

* 2003/01/18 NRC Handelsblad 19 door Elsbeth Etty
De kudde op drift
(...) Onder de titel Puinhopen in het nieuws analyseerden vijf communicatiedeskundigen, aangevoerd door hoogleraar aan de Vrije Universiteit Jan Kleinnijenhuis, de samenhang tussen het door de media geselecteerde nieuws en de meningen van de kiezers. En wat dacht u? De kudde laat zich niet meer leiden door haar herders, ook niet door volksmenners, maar door de media. (...) De onderzoekers pasten een statistische analysetechniek toe op acht media en constateerden dat het nieuws vorig jaar "een eindeloos herhaalde achtstemmige fuga was met variaties op Fortuyns credo van de 'paarse puinhopen'." (...) Conclusie: de journalistiek heeft vorig jaar niet alleen Fortuyns kritiek weergegeven, maar diens beeld van de werkelijkheid versterkt en ingang doen vinden. Dit geldt volgens de onderzoekers voor alle door hen geanalyseerde media, van de kranten het sterkst voor NRC Handelsblad en De Telegraaf, van de omroepen het sterkst voor SBS6. (...)

* 2003/01/24 NRC Handelsblad 9
(...) Vermeend nieuwe topman Meeùs
Willem Vermeend, oud-minister van Sociale Zaken tijdens het tweede paarse kabinet, en voormalig staatssecretaris van Financiën, wordt in de loop van dit jaar de nieuwe directievoorzitter van de Meeùs Groep. Deze tussenpersoon is gelieerd aan Aegon. (...) Meeùs raakte in 2001 nog in opspraak. Het bedrijf had zich schuldig gemaakt aan misleidende reclame en moest die op grote schaal rectificeren.

* 2003/01/24 de Volkskrant 19 door Harry van Gelder
Van Wijk op de wip
(...) Het lukt Van Wijk, ondanks herhaaldelijke pogingen, maar niet een goede partner te vinden voor het noodlijdende luchtvaartbedrijf. Fusiebesprekingen met British Airways en Alitalia kapte hij af. De laatste zelfs zo rigoreus dat KLM een schadevergoeding van maximaal 180 miljoen euro moet betalen. (...)

* 2003/01/25 NRC Handelsblad 3 door Egbert Kalse
Wouter sms-te zich naar de overwinning
(...) The making of Wouter Bos begint eind augustus als Bos zich als eerste kandideert voor het partijleiderschap. Reclameman Otto van der Harst, een oude studievriend van Bos die samen met hem halverwege de jaren tachtig politicologie studeerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, meldt zich meteen. Dan bestaat het kringetje rondom Bos nog voornamelijk uit vrienden en bekenden, zoals Alex Klusman, Erik van Bruggen, Arnold Jonk en Arjen Berkvens. Veel van hen kennen Bos al van de campagne 1998. (...) Daarbij is ook Tom Pauka aanwezig, de oud VARA-radioman en communicatiestrateeg, die door de veel professionelere campagneteams van 1998 en 2002 bewust buiten de deur was gehouden. Jeltje van Nieuwenhoven haalde Pauka binnen. (...) De terugkeer van mediacoach Pauka in de PvdA-gelederen zorgt voor nogal wat beroering bij de jonge garde. Met name Klusman en Van Bruggen stonden sceptisch tegenover de komst van "het fossiel". (...) Bos is handig met zijn mobiel. SMS-verkeer was één van zijn life-lines gedurende de lange campagnedagen. Maar de échte vinding was de chatbox van MSN Messenger, vertelt Klusman. Deze 'virtuele vergaderruimte' fungeerde prima als er met meerdere mensen tegelijk geëvalueerd moest worden. (...) Bos schudt het ene na het andere voorbeeld uit zijn mouw. Ook daarvoor had Bos zijn 'mannetjes': het zogenoemde 'Sambal-netwerk' van lokale bestuurders, waaronder de Tilburgse wethouder Hamming, Paul Depla (Nijmegen), Janine Pluggen (Winschoten), Hans Spekman (Utrecht) en Gerrit Piek (Assen), dat met Bos in contact stond. Hamming: "Na de nederlaag van 15 mei hebben we met honderd lokale bestuurders 'Sambal' opgericht. (...) De cirkels rond Bos zijn nooit echt hierarchisch geweest, eerder anarchistisch. "Een verademing vergeleken bij de laag voorlichters en medewerkers waar je bij Melkert doorheen moest", aldus Klusman. (...)

* 2003/01/25 NRC Handelsblad 21 door Maarten Huygen
Erger dan Amerika
De kiezers zweven en zappen. Tussen politieke partijen én tussen tv-zenders. De journalistiek, constateert tv-recensent Maarten Huygen, verzaakte zijn plicht in aanloop naar de verkiezingen van afgelopen woensdag. Ze wil zo graag vermaken dat ze vergeet te informeren. 'Geen wonder dat zoveel kiezers twijfelden en snel van menig veranderden.' (...) Als geen journalist iets controleert, kan een handig mediamanipulator als Berlusconi ongestraft zijn gang gaan. (...) Presentatoren debatteerden actief mee, ook zo'n kenmerk van de nieuwe tv-journalistiek. In het RTL-debat leek Frits Wester de vijfde lijsttrekker, afgemeten aan zijn interrupties en monologen. (...) Programmamakers kunnen nauwelijks journalisten financieren, want ze zijn vele tonnen salaris kwijt aan dure presentatoren. Nederland Kiest had er, vooruitlopend op het nieuwe Nova, maar liefst vier (...) Krantenredacties lieten zich meeslepen door de televisie en brachten vaak verslag uit van wat de avond tevoren op de tv was te zien. De kwesties van de ziekenfondspremie en de OZB werden ook daar niet uitgelegd. (...) Niet dat debatten of andere tv-optredens onbelangrijk zijn. Via de televisie kunnen kijkers het karakter van de lijsttrekker leren kennen. (...)

* 2003/01/25 de Volkskrant 1M door Wilma de Rek
Landschap
(...) De verzuiling is definitief voorbij en dat is fijn, maar de polarisatie in de politiek, op straat en in de geschreven pers is terug. Daarbij kan de televisie niet achterblijven. De toestand in het land heeft behoefte aan nieuwe Jaap van Meekrens, aan G.B.J. Hiltermannen, aan Wibo van de Lindes: aan degelijke rechtse smoelen. Niet aan Linkse, die zijn er genoeg, zeker vanaf maandag als het nieuwe NOVA begint; ik durf te wedeen dat er bij die vier nieuwe presentatoren niet een zit die op de VVD of het CDA heeft gestemd. Dat toch krampachtig de schijn van objectiviteit wordt opgehouden, is alleen maar gênant (...) Kleur bekennen is eerlijker dan kleur verstoppen. Dat kleur verstoppen is in de jaren negentig begonnen, ongeveer tegelijk met de eerste gesprekken over paars. (...) Het fatsoenlijke rechts bedoel ik, niet de smoezelige LPF-variant: die wordt door Business Class en Stem van Nederland van de commerciëlen adequaat bediend. Het gewone VVD- en CDA-rechts daarentegen krijgt nauwelijks een stem. (...)

* 2003/01/25 de Volkskrant 14 door Godfried Engbersen
O wee de journalist die zich niet conformeert
(...) Het eerste kenmerk is de sterke gerichtheid op de waan van het Binnenhof en het mediacircuit daarom heen. (...) Maar wie is er nu eigenlijk bang er een afwijkende mening op na te houden? In hun analyses conformeren Wansink en Sommer zich nadrukkelijk aan de huidige politieke tijdgeest van grensbewaking, culturele assimilatie en strengere rechtshandhaving. Zij huppelen braafjes achter de Binnenhofpolitici aan met gebruikmaking van hun gemakkelijke retoriek (...) Een tweede kenmerk is dat zij geen affiniteit hebben met vraagstukken van internationale migratie en de multiculturele samenleving. (...) Een derde kenmerk is de sterke gerichtheid op Nederland. De wereld om ons heen lijkt niet meer te bestaan. (...) Dit gebrek aan internationale kennis is te betreuren. Internationale vergelijkingen zouden in ieder geval duidelijk maken dat het multiculturele drama geen typisch Hollands drama is, en dat alle rijke landen met vergelijkbare problemen kampen. (...) Een vierde kenmerk van de polderjournalistiek is de geringe bereidheid om bibliotheek en boekhandel met een bezoek te vereren. (...) Polderjournalisten gaan er te gemakkelijk van uit dat de zogenaamde 'minderhedenprofessoren' tot voor kort de politieke agenda bepaalden. (...)

* 2003/01/27 de Volkskrant 7 door Paul Dekker
Kiezersgedrag zegt weinig over onvrede
(...) Dan vallen in de beschouwingen rond de verkiezingen van mei 2002 en de grote steun voor de LPF twee hardnekkige vooroordelen op. Ten eerste dat grote politieke veranderingen altijd grote maatschappelijke oorzaken hebben. Ten tweede dat er verklaringen zijn die op alle kiezers passen. (...) Naarmate kiezers minder door materiële belangen en ideologische loyaliteiten verbonden zijn met politieke partijen, volgen ze meer de voorkeuren van het moment en zijn ze vatbaarder voor modes. De media en peilingen kunnen dan een grote rol spelen. (...) In SCP-rapporten van 2002 moesten we het erop houden dat tot in 2001 bevolkingsenquêtes niet duidden op een algemene toename van onvrede en cynisme. In 1970 was het stille lijden aan politieke ontevredenheid waarschijnlijk groter dan in 2000. (...) Na 15 mei 2002 blijkt men over de hele linie negatiever gestemd te zijn over politiek en politici dan in 1998. (...) Begin jaren zeventig voelde 65 procent zich machteloos, in 1986 52 procent, in 2002 46 procent. Hoe dat ook zij, het cynisme is 2002 groter dan ooit, maar er is geen trendmatige toename van politieke onvrede en heel uitzonderlijk zijn de cijfers voor 2002 niet. De opvattingen in 1972 waren negatiever. (...) Nog afgezien van de 83 procent van de kiezers die in mei geen LPF stemde, zal de keuze voor de LPF zeer uiteenlopende redenen hebben gehad. (...)

KORT DOOR DE BOCHT nr.236, 21 januari 2003

UITTREKSELS
Balkenende en Fortuyn spaarden elkaar
Jan Peter en de Schlemmerclub
De hulpeloze burger
'De bv Nederland moet een maatschap worden'
Erik de Vlieger gaat een dagblad beginnen
Frontberichten
Advies aan Bos is vaak advies van Niet Nix

* 2002/11/15 NRC Handelsblad 1
Balkenende en Fortuyn spaarden elkaar
(...) Aanleiding voor hun ontmoetingen was een bericht in De Telegraaf op 10 november 2001. Het dagblad citeerde Balkenende als zou hij hebben gezegd dat Fortuyn geen hoogleraar meer was en zichzelf dus ook geen 'professor' meer kon noemen: "Fortuyn is gewoon doctorandus. (...) Balkenende zegt nu dat dat bericht op een misverstand berust. Hij zou slechts na een vraag van een journalist bevestigd hebben dat Fortuyn geen hoogleraar meer was. "Ik beaamde dat, maar veroordeelde het niet." Fortuyn toonde zich hoogst ongelukkig over het bericht, waarop Balkenende via toenmalig CDA-Kamerlid Hillen een ontmoeting arrangeerde. (...)

* 2002/11/30 NRC Handelsblad 24 door Jutta Chorus
Jan Peter en de Schlemmerclub
(...) zegt Hillen: (...) Hij noemt Balkenende "hard". "Dat is zijn sterke kant. Hij zet anderen opzij voor zijn eigenbelang. Als je premier van Nederland bent, hoor je hard te zijn. Een leider interesseert anderen geen bal." In zijn boek Duizend dagen in de landspolitiek schrijft Marnix van Rij: "Een zeer betrouwbare bron weet mij te melden dat Jan Peter Balkenende op 11 september de oplossing Jaap op nummer één, Marnix op drie heeft geblokkeerd." (...) Op een avond in februari 1995 ontmoeten zes prominente CDA-leden, allen dertigers, elkaar in het Haagse café-restaurant Schlemmer. Jan Peter Balkenende en Ab Klink, beiden medewerker van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, René Smit, havenwethouder in Rotterdam en drie economen, Sylvester Eijffinger en Lans Bovenberg, verbonden aan de Katholieke Universiteit Brabant, en Kees Koedijk van de Erasmus Universiteit Rotterdam. (...) Met het vertrek van Lubbers in 1994 als partijleider neemt het CDA afscheid van een hele generatie politici in de Nederlandse politiek (...) De achterstand die de dertigers in die tijd hadden, werd een voorsprong op andere partijen die nog helemaal niet aan een machtswisseling toe waren." Het initiatief voor het Schlemmerberaad komt van Koedijk, maar Balkenende - die sinds 1993 als bijzonder hoogleraar christelijk-sociaal denken over economie en maatschappij aan de VU doceert - wordt onder de economen de 'liaison officer' genoemd. (...) Eens in de twee maanden nemen de CDA-jongeren plaats aan de ovalen tafel in de Bogenzaal op de eerste verdieping van het etablissement. (...) Maxime Verhagen schoof regelmatig aan, net als Marnix van Rij en Jaap de Hoop Scheffer. (...) Hans Hillen voegt zich bij wat hij noemt "het hart van het CDA". (...) Uiteindelijk heeft die kleine kern het voor het zeggen gekregen." (...) Als Jan Peter Balkenende na de verkiezingsoverwinning in mei van dit jaar aan de informatie begint, zoekt hij geen contact meer met de leden van het Schlemmerberaad. Hij beperkt zich tot adviezen van partijgenoten Donner en Van der Knaap, zijn politiek adviseur Jack de Vries, geen van drieën economen, en de raadsadviseurs van Algemene Zaken. "Hij was geabsorbeerd door de verkiezingscampagne", zegt Eijffinger nu. (...) Eijffinger, Bovenberg en Koedijk vinden weinig van de ideologische discussies over de staatsschuld en het begrotingstekort terug in de financiële paragraaf van het regeerakkoord. (...)

* 2003/01/04 NRC Handelsblad 21 door Tom-Jan Meeus
De hulpeloze burger
De laatste decennia is een politiek niemandsland ontstaan: de 'quangocratie'. Het gaat om ruim 3.000 zelfstandige instellingen die jaarlijks ruim 100 miljard euro publiek geld opmaken. Politici hebben er nauwelijks zeggenschap over, kiezers geen, en klagende klanten worden per 'callcenter' afgepoeierd. (...) Quango is een Brits acroniem voor quasi autonomous non-gouvernemental organisations: zelfstandig gemaakte overheidsinstellingen die publiek geld uitgeven maar die buiten de directe invloed van het parlement vallen. (...) Bij alle quango's samen, uitgezonderd het onderwijs, werken inmiddels meer mensen (130.000) dan totaal bij het rijk, aldus de meest recente berekening van de Rekenkamer. In totaal, becijferde ditzelfde orgaan november vorig jaar, heeft Nederland nu circa 3.200 quango's (...) Samen geven ze jaarlijks 119 miljard euro publiek geld (belasting en premies) uit: ruim 60 procent van alle collectieve uitgaven (dit jaar 188 miljard euro). (...) Het idee was dat overheidsdiensten doelmatiger met publiek geld omgaan zodra ze, naar het voorbeeld van een bedrijf, op eigen benen staan. (...) Van Thiel: "Dat bewindslieden toch zijn doorgegaan met verzelfstandigen was geen rationele keuze. Het was mode, ze volgden de trend." (...)

* 2003/01/11 de Volkskrant 2 door Martin Sommer
'De bv Nederland moet een maatschap worden'
Honderd bezorgde burgers uit alle hoeken van de samenleving schreven samen het manifest. De publieke zaak in de 21ste eeuw. Ze hebben het over respect en bezieling en willen meebouwen aan het nieuwe kabinet. (...) Het nieuws is eigenlijk minder het geschrift, dan het merkwaardig gemêleerd gezelschap dat elkaar gevonden heeft. (Ex)-politici als Jacob Kohnstamm en Laurens Jan Brinkhorst (D66), Peter Lankhorst en Ina Brouwer (GroenLinks), Pieter Winsemius en Neelie Kroes (VVD) en Bram Peper (PvdA). Sporthelden als Hein Vergeer, Johan Cruijff en Pieter van den Hoogenband. Het bedrijfsleven is prominent present met Kees Storm (Aegon), Hans Smits (ex-Rabobank) en Mickey Huibregtsen (McKinsey). Tot slot de categorie diversen: acteur Huub Stapel, VN-journalist Yoeri Albrecht, architect Cees Dam, directeur Paul Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau, en Jurriaan Kamp van het zweefblad Ode die al eerder een burgerinitiatief de wereld in zond. (...) Lennart Booij, ondernemer, ex-voorman van de jongerenclub Niet Nix die in de jaren negentig tegen de PvdA aanduwde. (...) Booij werd gevraagd voor de groep door mede-initiatiefnemer Pieter Winsemius, ex-minister, ex-McKinsey. (...) Winsemius. Hij had eerder een boekje voor Huibregtsten geschreven, ter gelegenheid van diens afscheid bij het adviesbureau. Emotional revolution, heette dat. Het nu gepresenteerde pamflet volgt ruwweg hetzelfde denkpad. (...) Winsemius en Huibregtsen raadpleegden vervolgens allebei hun adresboek. Dat leidde in eerste aanleg tot een kerngroep van negentien, die tien, vijftien keer vergaderde over de toestand van de publieke zaak in Nederland. (...) Politicoloog Bart Tromp schreef donderdag in Het Parool over het manifest 'van reclameboys en uitgerangeerde politici' (...)

* 2003/01/11 de Volkskrant 27
Erik de Vlieger gaat een dagblad beginnen
Erik de Vlieger, ondernemer in vastgoed, scheepsbouw en media, wil een landelijk dagblad beginnen. Dat heeft hij gezegd tijdens een bijeenkomst voor de mediabranche. De krant moet zo'n 250 redactieleden tellen. Volgens De Vlieger zijn de huidige kranten verziekt omdat ze op verouderde structuren leunen, en is er genoeg ruimte voor een nieuwe landelijke krant.

* 2003/01/14 NRC Handelsblad 2
Frontberichten
(...) Maas: Nawijn trok zich terug om mij (...) Dat onthulde Maas gisteravond in het televisieprogramma Nederland Kiest. Maas beweerde, geflankeerd door LPF-advocaat Oscar Hammerstein, dat secretaris-generaal Demmink van Justitie Nawijn had gewaarschuwd dat Maas "niet zou deugen" en dat de justitie een inval bij zijn vastgoedbedrijf VHS plande. Volgens de voorzitter van de LPF zag Nawijn hierna af van het lijsttrekkerschap. "Dit hele verhaal was een opzetje van de VVD om mij zwart te maken", aldus Maas (...) Nawijn bevestigde vanochtend dat Demmink hem gewaarschuwd had "voor contacten met Maas", maar ontkende dat hij hierom afzag van het lijsttrekkerschap. "Ik heb mij teruggetrokken om persoonlijke redenen. "Na de waarschuwing heeft Nawijn zich wel "verder georiënteerd" omtrent Maas, maar hij wil niet zeggen bij wie, en wat hij toen te weten is gekomen. (...)

* 2003/01/15 de Volkskrant 2 door Frank Poorthuis, Bert Wagendorp
Advies aan Bos is vaak advies van Niet Nix
Wouter Bos zoekt zijn raadgevers ook buiten de politiek en bij voorkeur niet in Den Haag. De kring van mensen die PvdA-leider Wouter Bos van advies dient is tussen de dertig en veertig jaar oud, maakte vroeger deel uit van Niet Nix, heeft kennis van e-mail en verdient niet per se de kost als politicus, al zijn ze opvallend vaak wethouder. (...) Bos daarover: 'Ik wil personen met praktijkervaring. Dat wordt de basis voor de vernieuwing. (...) Tot de wethouders die Bos voorzien van adviezen behoren behalve Hamming ook bestuurders als Paul Depla (Nijmegen), Gerrit Piek (Assen), Jetta Kleinsma (Den Haag), Hans Spekman (Utrecht), Dominic Schreijer (deelraad-wethouder Rotterdam) en Jeanine Plugge (Winschoten). Tijdens Bos' huwelijk, eind december, bleek nog eens hoe goed de banden zijn met de voormalige Niet-Nix-ers. (...) Bos shopt voor ideeën ook buiten de kring van PvdA-politici. De onderwijsdeskundige Edith Hooge en de briljante jonge econoom Bas Jacobs behoren tot de zeer gewaardeerde e-mailers. Net als Frans Nauta, een 36-jarige politicoloog en de oprichter van de denktank Nederland Kennisland, reclamemaker Otto van der Harst, Arjen Berkvens, directeur van het Oost-Europastichting van de PvdA, Jan Vos (oprichter van inburgeringsloket.nl) en Vrij Nederland-journalist Tino Wallaart. Tot de jongste aanwezigen in de Bos-Brainbox behoort Edith Mastenbroek (26), politicologe, ex-Niet-Nix-er en lid van de programmacommissie van de PvdA. Andere netwerknamen: Martin van Rijn (hoge ambtenaar bij Binnenlandse Zaken), Max Norder (gedeputeerde in Zuid-Holland), Jan Boelhouwer (Brabants gedeputeerde en aankomend Kamerlid), burgemeester Wallage van Groningen, Alex Klusman (met Booij en Van Bruggen eigenaar van het adviesbureau BKB Groep), de Kamerleden Dijsselbloem, Depla en Samson, Bussemaker, Bos' politieke adviseurs Marco Essers, Selma Penseel en Scherlo Esayah, en Tom Pauka.

Kort door de bocht nr.235, 9 januari 2003

UITTREKSELS
Roep om politieke vernieuwing
Top 10 onbescheiden nouveaux riches
Pijplijn voor gas door Afghanistan
Details afpersing Fortuyn verzwegen
Kok: storm in Nederland nog niet over

* 2002/12/21 NRC Handelsblad 1
Roep om politieke vernieuwing
(...) Ook is de kiezer niet ontevreden over de inhoud van de paarse kabinetten. De onvrede richt zich in hoofdzaak op de wijze waarop in Nederland politiek wordt bedreven. Zestig procent van de kiezers blijkt voorstander van een gekozen burgemeester en invoering van referenda. (...) Zij zijn ontevreden over de wijze waarop zij door politici worden vertegenwoordigd en over politieke verslaggeving in de media. Meer dan 40 procent vindt dat de media geen betrouwbaar en evenwichtig beeld geven van politieke ontwikkelingen. LPF-stemmers vinden dit in sterke mate. (...) Over hun eigen toekomst is 70 procent van de kiezers optimistisch tot zeer optimistisch. Slechts 8 procent is pessimistisch. Over de toekomst van Nederland houden optimisten en pessimisten elkaar in evenwicht, omstreeks 40 procent. Over de wereld is bijna de helft van de kiezers pessimistisch tot zeer pessimistisch gestemd. Degenen die in mei op de LPF, de SP en de SGP hebben gestemd zijn aanzienlijke pessimistischer over hun eigen toekomst en die van de wereld dan de aanhang van de andere partijen. (...)

* 2002/12/21 de Volkskrant Magazine 21 door Jos van Hezewijk
Top 10 onbescheiden nouveaux riches
De onbescheidenheid van de nouveau riche wordt door de meeste mensen evenals door de gevestigde elite decadent gevonden. De gevestigde elite heeft gemakkelijk praten, want die hebben hun vaste circuitjes om hun succes te etaleren en om hun zaken te regelen. Maar de overwegend self-made nouveau riche moet tegen deze elite opboksen en ziet dat heel anders. Patserige auto's, protserige huizen en extravagante hobby's getuigen van succes. En succesvolle ondernemers zijn goed. Dus daar willen collega's graag zaken mee doen. Daarom laat de nouveau riche het niet alleen uit ijdelheid breed hangen, maar ook om business te genereren. Voor de nouveau riche geldt dat je status moet kopen. Dus hoe onbescheidener hoe beter.
Rang. (Quote) Naam: Vermogen: Verdiend in: Begonnen als:
1. (11) Joop J. van Oosterom (64) 1 miljard Automatisering
Van Oosterom woont in een van de duurste appartementen van Monaco en organiseert toernooien voor de biljart- en schaaktop.
2.(12) drs. Cees J. de Bruin (56) 1 miljard Investeerder (1975)
Cees de Bruin zetelt als een VOC-patriarch in Rotterdam in het gerestaureerde pand van een fameuze havenbaron en heeft thuis in Wassenaar een prachtige kunstcollectie.
3.(14) Leon Melchior (76) 0,9 miljard Bouw
Ook Léon Melchior houdt er een uitgebreide kunstverzameling (zeventiende eeuwse meesters) op na, maar pronkt ook met een wereldberoemde paardenfokkerij op zijn landgoed in het Belgische Lanaken.
4.(16) Dirk van den Broek (53) 0,825 miljard Supermarkten
Uit de top-tien let alleen kruidenier Dirk van den Broek op de kleintjes en bewoont slechts een bescheiden villa in Noordwijk. Zijn grootste hobby? 'Nestjes leeghalen', ofwel zakendoen, in het Oostblok.
5.(17) Alfred Balm (65) 0,8 miljard Olie-materieel
De Canadese Nederlander Balm doet het op zijn Amerikaans, compleet met eigen vliegtuig, een fors jacht, een Wild West-dorp, een football team en natuurlijk een enorm landgoed.
6.(18) Joop A. van den Ende (60) 0,8 miljard Media productie
Van den Ende mocht op zijn landgoed Raboes in Laren geen villa bouwen en is uitgeweken naar Baarn om voor 34 miljoen gulden aldaar een 'zeven onder een kap' te bouwen. Hij geniet faam met zijn geweldige kunstverzameling.
7.(19) John Chr.M.A.M. Deuss (59) 0,75 miljard Oliehandel
Deuss, die afwisselend in Berg en Dal, op Bermuda en de Antillen verblijft, heeft twee vliegtuigen nodig en showt verder met een luxueus jacht, een paardenboerderij en een eigen ski-resort.
8.(20) Teunis van Wettum (71) 0,75 miljard Vastgoed / Bank
Van Wettum uit Naarden, die er vooral trots op is dat hij geen belasting betaalt, houdt het bescheiden met één vliegtuig, wel mét ingebouwd schaakbord.
9.(22) John H.H. de Mol (47) 0,64 miljard Media productie
John de Mol houdt niet van show en huist slechts in zijn luxueuze 'dromedaris met drie bulten'. Hij wilde behalve een oprit ook een afrit. Dit grapje kostte hem 2,5 miljoen gulden aan de buurman.
10.(26) Evert Louwman (62) 0,5 miljard Auto import
Evert Louwman woont op de AAA-locatie Groot-Haesebroek in Wassenaar en kan prat gaan op een wereldberoemd museum met de duurste klassieke auto's. Zijn grootste trots is de Cadillac van Elvis Presley met op de maat van de muziek knipperende lichtjes.
Bron: Quote / Elite Research, Uden

* 2002/12/27 NRC Handelsblad 9
Pijplijn voor gas door Afghanistan
Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan gaan gezamenlijk een 1.500 kilometer lange gasleiding aanleggen. (...)

* 2002/12/28 NRC Handelsblad 1 door Marcel Haenen
Details afpersing Fortuyn verzwegen
(...) Het ministerie Van Binnenlandse Zaken wilde eventuele claims alleen betalen als de landsadvocaat voor publicatie om advies werd gevraagd. (...) In overleg me landsadvocaat G.J.H. Houtzagers heeft de commissie echter tevoren het concept-rapport gekuist zodat niet meer duidelijk wordt waarmee de op 6 mei vermoorde Fortuyn precies werd afgeperst. (...)

* 2003/01/03 NRC Handelsblad 1, 3
Kok: storm in Nederland nog niet over
(...) Over zijn werkzaamheden nu zei Kok dat hij bezig is een "pakket van bezigheden" samen te stellen om weer een volle werkweek te krijgen. Zo is hij in gesprek over verschillende commissariaten bij "grote bedrijven", waarvan hij de namen niet wilde noemen. (...) Voor een Europese topfunctie heeft hij "de deur eigenlijk wel dichtgedaan". (...)

Kort door de bocht nr.234, 19 december 2002

UITTREKSELS
Beeldenstorm
Paniekvoetbal in de bestuurskamer
Immigrant maakt rijken rijker
Bang voor het donker

* 2002/12/01 Elan 20 - 23 door Marike van Zanten
Beeldenstorm
(...) Nu het imago van topmanagers na de boekhoudschandelen ernstig is aangetast (uit onderzoek is gebleken dat CEO's qua betrouwbaarheid ongeveer even laag scoren als autoverkopers), retireert Groenink haastig naar de veilige Rijnlandse collectieve verantwoordelijkheid. En hij is niet de enige. Ook Cees van der Hoeven, het andere meest genoemde voorbeeld van een Nederlandse CEO, krijgt hoogtevrees op zijn sokkel. "Er is onvrede (op de financiële markt - red.) Dat komt omdat bedrijven en hun CEO's op een voetstuk zijn gezet. Dat heeft tot overspannen verwachtingen geleid." (...) Vorige maand verscheen het nieuwe boek van Rakesh Khurana, Searching for a Corporate Savior: The Irrational Quest for Charismatic CEO's. Hierin schetst de Harvard Business School-prof de gevaren van de sterstatus van CEO's, waarvan de legendarische Lee Iacocca (Chrysler) en Jack Welch (General Electric) (...) Bij de top-200 ondernemingen komt de helft van de topmanagers inmiddels van buiten, tegenover zeven procent in 1980. (...) Ook topmanagers, toch al vaak narcistische persoonlijkheden, gingen uiteindelijk in hun almacht geloven. Zo verheerlijkte Jean-Marie Messier, de inmiddels afgetreden CEO van Vivendi, zijn eigen persoon op zijn website J6M.com (dat stond voor Jean-Marie Messier - moimeme, maitre du monde). (...) Doordat de CEO blinde gehoorzaamheid eist, durft niemand hem tegen te spreken en ontstaat een yes-man-culture, waarin zelfverrijking en onethisch gedrag kunnen gedijen. (...) Zo sleept de topmanager na een deuk in zijn reputatie vaak ook de met hem geassocieerde onderneming mee in zijn val. Verder creëren charismatische leiders een gigantisch probleem voor hun opvolgers. (...) Tot slot hebben de torenhoge verwachtingen er inmiddels toe geleid dat topmanagers sneller dan ooit vervangen worden. Een eenzijdige fixatie op korte-termijnresultaten is het gevolg. Tegenover deze nadelen staan weinig voordelen. Vaak presteert een beroemde CEO niet beter dan zijn minder prominente collega's. Externe invloeden als ontwikkelingen in de branche en de conjunctuur blijken veel bepalender voor de ondernemingsprestaties dan de figuur van de topmanagers. Bovendien doen charismatische CEO's die als de ultieme redder worden binnengehaald het in termen van winst of beurskoers vaak helemaal niet beter dan hun voorgangers, zo blijkt uit een onderzoek voor de Academy of Management. Alleen in onzekere tijden kan het handig zijn om een charismatische CEO te hebben: een beroemde baas is in staat om de beurskoers op te jagen of op peil te houden, ondanks het feit dat hij zijn onderneming niet beter blijkt te managen, aldus een ander onderzoek voor hetzelfde instituut. De onderzoekers vinden wel een duidelijke relatie tussen charisma en de hoogte van het salaris: charismatische CEO's krijgen een stuk beter betaald dan hun nederiger collega's. (...) Ze ontwikkelden zelfs een meetinstrument: de Leadership Quotient (LQ). In een gezamenlijke studie van Booz Allen & Hamilton en het World Economic Forum onder 4000 leiders uit twaalf grote ondernemingen, identificeerden ze een aantal ondernemingen met een hoog LQ: medewerkers gedragen zich er meer als eigenaren en ondernemers dan als loonslaven. (...) Persoonlijk gedreven leiderschap zou volgens de onderzoekers alleen nog passen in kleine en startende ondernemingen, oprichtersculturen en veranderingssituaties. De CEO's van grotere ondernemingen moeten volgens hen een leider van leiders worden in plaats van alleen aan de top te staan. (...)

* 2002/12/04 NRC Handelsblad 16 door Friederike de Raat
Paniekvoetbal in de bestuurskamer
Bestuursvoorzitters van bedrijven zijn steeds korter in functie. Gemiddeld ruimen ze in Nederland al na tweeëneenhalf jaar het veld. De economische malaise speelt een rol, maar ook kortzichtigheid van het bedrijfsleven is debet aan het voortijdig vertrek van veel topmannen. (...) Niet alleen aan de absolute top is het onrustig, zo blijkt uit onderzoek van het Erasmus Strategic Renewal Centre. Dat bestudeerde tussen 1990 en 1997 de dertig belangrijkste financiële instellingen in Nederland. Conclusie: ook net onder de top stijgt het aantal wisselingen, van 12 procent per jaar in 1990 naar 24 procent in 1997. (...) Volberda, tevens directeur van het Erasmus Strategic Renewal Centre: "Ik verwacht dat de mobiliteit nog even aanhoudt. Die is er bijna altijd op gericht om de koers omhoog te stuwen. Onderzoek toont echter aan dat die nauwelijks reageert bij een wisseling van de wacht." (...)

* 2002/12/14 de Volkskrant 14 door Ferry Haan
Immigrant maakt rijken rijker
(...) De kosten van immigratie, met andere woorden, komen op één plek terecht: bij laaggeschoolden autochtonen. De voordelen van immigratie zijn vooral voor de hoog opgeleiden en werkgevers. Door migratie dalen de lonen voor laag opgeleiden waardoor producten goedkoper worden. De lonen van hoog opgeleiden blijken juist te stijgen. Kapitaal rendeert beter door de instroom aan arbeid. (...) Een instroom van jonge immigranten zou de bevolkingsopbouw in Nederland weer rechttrekken zodat de AOW betaalbaar blijft, is de redenering. Thijs Knaap, econoom aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, eegt deze optie van tafel. (...) Ook het CPB concludeert dat migratie als oplossing voor vergrijzing niet nodig en zelfs riskant is. (...)

* 2002/12/14 De Groene Amsterdammer 18 - 21 door Marjet Brolsma, Gawie Keyser
Bang voor het donker
(...) Peter Vasterman, mediasocioloog en deskundige op het gebied van hypes, en de van oorsprong Duitse juriste Margreth Egelkamp, die onlangs aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde met het proefschrift Inflatie van geweld? Egelkamp concludeert dat het denken over geweld is veranderd en dat de ernst van geweldscriminaliteit in Nederland wordt overschat. Wat vijftien jaar geleden nog als een lichte overtreding werd gezien, geldt nu als zwaar misdrijf. (...) De verschuiving van de definities van geweld vindt niet alleen bij de burger plaats, maar ook bij de politie en binnen het Openbaar Ministerie. Een duw tegen de borst levert bijvoorbeeld geen letsel op, maar sinds de jaren negentig valt dat onder mishandeling. Mensen doen daar steeds vaker aangifte van; de politie maakt proces-verbaal op, en het OM seponeert de zaak waarschijnlijk niet. Het beleid binnen het OM is dat geweldsmisdrijven moeten worden aangepakt (...)

Kort door de bocht nr.232, 21 november 2002

UITTREKSELS
'Straks hebben we alleen nog clowns'
'Mijn brief was niets bijzonders'
Lobbybrief Maas aan partijgenoot 'onverstandig'
Vastgoedlobby?
Balkenende en Fortuyn spaarden elkaar
Verschillen
Landschap

* 2002/11/11 Het Financieele Dagblad 11 door Pieter Couwenbergh, Hein Haenen
'Straks hebben we alleen nog clowns'
(...) 'Waarom zou je nog commissaris worden bij een bedrijf met notering in de VS?', vraagt professor Jaap van Manen zich af. De partner bij PriceWaterhouseCoopers en autoriteit op het gebied van ondernemingsbestuur vindt het niet gek dat ondernemingen die hun zaken niet voor elkaar hebben, niemand meer kunnen krijgen'. (...)

* 2002/11/15 de Volkskrant 2 door Ferry Haan
'Mijn brief was niets bijzonders'
(...) 'Ik heb Van Eijck gebeld, maar kreeg hem niet aan de telefoon. Op verzoek van het ministerie van Financiën heb ik het toen op papier gezet. Dat is alles', aldus Maas. (...) 'Het ging er mij alleen om een gesprek op gang te brengen tussen de mensen van Van Zadelhoff en het ministerie. Meer niet. Dat is gelukt. (...)

* 2002/11/15 de Volkskrant 2
Lobbybrief Maas aan partijgenoot 'onverstandig'
(...) Om aan te geven dat de relatie tussen de LPF-staatssecretaris en de LPF-Partijvoorzitter niet innig is, vertelde Van Eijck dat zijn naam in Maas' brief verkeerd was gespeld. (...)

* 2002/11/15 de Volkskrant 2 door Harmen Bockma, Riemer Kemper
Vastgoedlobby?
(...) Rinus van Schendelen, hoogleraar politicologie en lobby-specialist (...) Lobby-technisch gezien is het buitengewoon amateuristisch. Als je zoiets aan de orde wilt stellen, moet je het mondeling insteken. Zo nodig is het dan nooit gezegd. Maas heeft tegen dat elementaire voorschrift van beïnvloeding gezondigd. Hij krijgt het als een boemerang terug.' (...)

* 2002/11/15 nrc 1
Balkenende en Fortuyn spaarden elkaar
(...) Aanleiding voor hun ontmoetingen was een bericht in De Telegraaf op 10 november 2001. Het dagblad citeerde Balkenende als zou hij hebben gezegd dat Fortuyn geen hoogleraar meer was en zichzelf dus ook geen 'professor' meer kon noemen: "Fortuyn is gewoon doctorandus. (...) Balkenende zegt nu dat dat bericht op een misverstand berust. Hij zou slechts na een vraag van een journalist bevestigd hebben dat Fortuyn geen hoogleraar meer was. "Ik beaamde dat, maar veroord